Dead Can Dance - Anastasis (2012)

Zestien jaar hebben we er op moeten wachten. En alsof zestien jaar niets is geweest ben je binnen enkele seconden al weer helemaal de wereld van Dead Can Dance binnen gesleurd.

Een intrigerende wereld: een veld vol bloemen, dode zonnebloemen en toch is dit alles behalve doods. Een dansende dood? Er is in elk geval 'Room for Everyone' volgens Brendan Perry die dit album met zijn warme stem opent en ervoor zorgt dat Anastasis zo levendig als maar mogelijk klinkt.
Oud en vertrouwd. Zestien jaar? Welke dan?

Blakend van zelfvertrouwen en krachtig op de o zo bekende Dead Can Dance wijze. 'Our Journey Has Begun'....... en dat is dan nog maar het begin. Triomfantelijk geven ze nog niet toe aan de dood. Vier het leven en dat is niet moeilijk als je weer zo gegrepen kan worden door haast onaardse klanken zoals alleen Perry en Gerrard die kunnen leveren.

En toch is dit album helemaal niet zo onaards. Sterker: ik vind het misschien wel hun meest toegankelijke album ooit: gracieus is het zeker, de wereld-invloeden lijken wat naar de achtergrond gedrukt (ook al zijn deze nog steeds sterk aanwezig in Arabische sfeer waardoor je dit helemaal niet kunt stellen terwijl het bij mij wel zo voelt) en de Middeleeuwse klanken staan niet zo op de voorgrond deze keer (maar ook dat was op het laatste album al niet meer zo).
Net als de schitterende vocalen van Lisa Gerrard die zich bescheidener lijkt op te stellen. Haar stem volledig in dienst van het grote geheel. Minder vocale acrobatiek en vooral in balans en dat is iets wat ik een rode draad vind in de acht nummers; alles is zo ongelooflijk goed in evenwicht met elkaar.

Het zijn de melodieën die het hier vooral voor elkaar krijgen. Rustig gaan deze voort en telkens waan je je in een nieuw sprookje. Om elke hoek een nieuwe betovering, om de zoveel minuten een aangename verrassing, elk nummer een andere sfeer en toch vooral met elkaar in verbinding. Die balans waar ik het dus over heb.

Het zou mij niet verbazen als veel liefhebbers dit album 'te makkelijk' vinden, te toegankelijk.
Ik denk dat ik het niet meer hoor. Lisa Gerrard solo viel niet altijd mee en nu ik ze weer samen hoor merk ik toch dat het hun grote kracht is.
Anastasis is het wachten waard geweest en is wat mij betreft wederom een uiterst geslaagd project: schitterend album en prachtige hoes!
Het maakt het uitkijken naar het optreden in Utrecht alleen maar leuker.

Zei ik nou 'uiterst geslaagd project'????
Bloedstollend mooi en meeslepend kunstwerk past beter hierbij!!!

Anastasis begint broeierig.
Een kruistocht van hippiekinderen die door de verbrandende zon een weg terug naar het aardse proberen te vinden.
Getergd door de warmte, waardoor de bloemen in de haren verdorren tot een troosteloos geheel.
Het tempo wordt bepaald door de man met de gong.
Brendan Perry als een hedendaagse rattenvanger van Hamelen.
Zijn muzikale creaties werken hypnotiserend.
We sluiten aan bij de kinderen van de zon.
De stoet wordt langzaamaan steeds groter.
Volgelingen die jarenlang gewacht hebben op het antwoord op Spiritchaser.
Worden we verleid om deel te nemen op de Ark van Perry; of worden we klaargestoomd om te strijden als Gladiator voor het hemelrijk van Lisa Gerrard.

Gelukkig is dit beide niet het geval.
Dead Can Dance is gewoon weer terug.
Het sluit perfect aan op de Oosterse richting die ooit is ingeslagen.
De balans is zelfs meer aanwezig, dan op hun laatste albums.
Dus achteraf is het geen verkeerde keuze om een langdurige sabbatical in te lassen.
Het grote licht is herrezen.
De verbrande bloemen zijn juist het gevolg door een positieve openbaring.
Vreugdevuur, welk een grauw landschap achter laat.
De puinhopen na een geslaagd feest.
En de zaden die zich verschuilen in de grond, zullen uiteindelijk zich kleurrijk aan de wereld vertonen.
Een aankondiging tot een meer productieve periode?
Laten we het hopen.
Geslaagde come-back.

Come-backs van groepen met de statuur van DCD zijn levensgevaarlijk. Het niveau van het eerdere werk is zo hoog dat het moeilijk lijkt dat nog enigszins te evenaren, laat staan overtreffen. Het risico is groot dat het een slap vervolg is op eerder vertoonde kunsten en dat de opgebouwde statuur toch wat beschadigd raakt.

Zo niet bij DCD! Zonder meer een sterke comeback. En misschien wel een van hun betere/beste albums. Maar voor dat predikaat is het nog te vroeg; daarvoor zijn meer luisterbeurten nodig. Maar waarom een van de betere/beste? Vanwege de fraaie synthese van elementen uit het eerdere werk. Ik hoor de klassieke elementen van 'Within the Realm', maar ook de sferen van 'Into the Labyrinth', 'Spiritchaser', een snufje 'Aion' en het solowerk van Perry. Zonder het gevoel te hebben naar herhalingsoefeningen te zitten luisteren. Het is weer een album geworden met een eigen identiteit en sfeer. Anastasis is nmm een mooie toevoeging aan het eerdere werk.

Zowel Perry als Gerrard zijn goed bij stem. Perry zingt mss wel beter dan hij ooit gedaan heeft. En Gerrard is wat minder zweverig, zingt meer ingetogen. Dat past goed.

De opener en afsluiter zijn ijzersterk, net zoals 'Opium' (hoor ik daar de grondtonen van 'New Dawn Fades', maar dan vertraagd?) en 'Return of the She-King'. De overige nummers zijn gewoon goed.

Kortom: een sterke verrijzenis van deze legendarische band. Hopelijk volgt er weer een productieve periode in de samenwerking tussen deze twee godskinderen!

Ik zal er maar een cijfer aan wagen dan, ik zet in op 4*, aangezien ik toch ook wat van de oude magie mis van de albums uit de jaren 80. Zoals ik al zei, redelijk trage en vet aangezette nummers en redelijk duister ook zo nu en dan. Maar onaardse schoonheid van De Profundis, Anywhere Out of the World, The Host of Seraphim als magistrale toonzetters mis ik hier toch wel, ook in hun prachtige opbouw en subtiliteit. Ook geen nummers die dan vervolgens het geheel nog meer magie meegeven, zoals In the Kingdom of the Blind the One-Eyed Are Kings, Mesmerism of Advent. Het zijn gewoon 8 sterke songs, zonder weinig nieuwe elementen of gelaagde opbouw. Beetje in het verlengde van Into the Labyrinth eerder, maar wel wat evenwichtiger dan die plaat. Opium, Agape, de opener, maar ook Return of the She-King zijn ronduit sterke DCD songs, de andere iets minder, maar nog steeds niet slecht. Al met al, knappe terugkeer van deze act, maar nog geen topper.

ANASTASIS 2012

Laat ik nog eens een nieuw album van bij de eerste draaibeurt in woorden gieten.
Enkele impressies dus, maar gelukkig ben ik voldoende thuis in de wereld van DCD.

Children of the Sun staat als een klassiek Dead Can Dance huis.
Duidelijk een Perry juweeltje dat dicht aanleunt bij het werk op Into the Labyrinth.
Een scheutje Black Sun van Aion er doorheen om het geheel wat zwarter te kleuren.
Opvallend zijn de wat meer belegen, gerijpte (schrappen wat niet past) vocalen.

Daarna Anabasis: vogelenzang met cymbaal. We wanen ons weer in het oosten.
Vocaal glijdt de diva als van oudsher doorheen de compositie. Geen muzikaal geschaafd opus,
zoals Brendan Perry ze schept, maar een contemplatief aquarel, Lisa Gerrards handelsmerk.

Op Agape wordt de link met Into the Labyrinth (1993) nog sterker hoorbaar.
Dat blijft volgens mij nog steeds hun meest toegankelijke album en op die manier
lijkt Anastasis mij een niet zo moeilijk te verteren vervolg. Agape kan mij ook overtuigen.
Een album waarop alle oude DCD invloeden uit de vier windstreken netjes in harmonie zijn.

Het vierde nummer vind ik muzikaal een pak interessanter dan vocaal.
Als Brendan traag gaat zingen en zijn stem ook nog eens heel glad geproducet wordt,
dan kan een DCD song het perfecte slaapmiddel worden. Paradoxaal genoeg Amnesia getiteld.

Kiko laat opnieuw de zandman aanrukken. Een song die op een dwarrelend tapijt
uit duizend-en-een nachten komt aanwaaien. Kwalitatief toch eerder een 13 in een dozijn compositie.
Het nummer schommelt als een kemel de nacht in, zonder echt indrukwekkend te zijn geweest.

Op Opium gaan Brendan weer vertellen en zo hoor ik hem het liefst.
De muziek op dit album klinkt lichter dan weleer, vooral in de strijkersarrangementen.
Gelukkig blijft Brendan zwaardere elementen inbouwen. Ik bedoel daarmee dat de bastonen
voldoende als zand in je kleren schuren. Ritmisch een erg onderhoudende compositie.

Return of the She-King profileert zich van bij de eerste akkoorden als klassieker.
De veronderstelling als zouden Perry en Gerrard voornamelijk los van elkaar componeren,
lijkt me op dit nummer te worden ontkracht. Je hoort goed hoe Brendan zich de afgelopen jaren
heeft gevormd als componist van soundtracks. Lisa vervolmaakt zijn muziek op onnavolgbare wijze.

Tenslotte gaat Brendan alleen op zijn mistige bergtop zitten.
Beneden hem ontvouwt zich het menselijk panorama, een bedrijvige mierenhoop.
De zanger zoekt zowel muzikaal als vocaal naar synchronisatie met de hogere geesten.
Op die ene, gevaarlijke vocale uithaal na een werkelijk prachtig coda.

Vier sterren is zeker niet overdreven, en volgens mij ook nog maar een begin.
Want enkel Amnesia en Kiko weerhouden mij van het maximum.

Daarin geef ik hem juist helemaal gelijk. Kiko is voor mij echt het prijsnummer van dit album; donker en bezwerend, met een prachtig melodieus sluitstuk dat na vijfenhalve minuut wordt ingezet.

Het kan er goed mee te maken hebben dat ik DCD gisteren gezien heb in Utrecht en daar volop van heb genoten, maar ik vind dit album alsmaar beter worden (hoewel ik dat ook voor het concert al vond). Elk nummer draagt zijn eigen unieke herkenbare Dead Can Dance-sfeer en is van wonderlijke schoonheid. Lisa en Brendan hebben allebei hun eigen aandeel en daarnaast is er natuurlijk de samenwerking, wat het geheel meer maakt dan de som der delen. Dead Can Dance blijft me toch altijd weer meer boeien dan het solowerk van Perry en Gerrard, hoe goed vaak ook. Het is het geheel, een album als dit, dat de perfectie benadert.

Overal is over nagedacht om het tot een prachtig evenwichtig geheel te maken, een spirituele luisterervaring. Mensen die zich dan gaan afvragen of Dead Can Dance nog wel relevant is missen de plank compleet. Lisa en Brendan hebben er compleet schijt aan of hun muziek wel of niet relevant zal zijn voor wie dan ook. Dat is ongeveer het laatste waar ze zich mee bezig houden. Ze zijn als het ware boodschappers met een hoger doel. Schoonheid, diepgang, eenwording, eenheid... Je voelt de pijn van wat er mis is op deze aarde, de schreeuw naar de mensheid om in te zien hoe het zou moeten zijn. Het is hun boodschap. En het enige wat je hoeft te doen om hem op te vangen is voelen. Al versta je geen woord, zodra je je mee laat voeren op de muziek en de stemmen dan vaar je uit naar oorden ver weg van de verdorring van dit aardse bestaan en weet je: er is een hemel op aarde, het enige wat we er voor hoeven te doen is het als eenheid tot doel stellen.

Mijn recensie destijds (2012):

Zestien jaar geleden is het dat het Australische duo Dead Can Dance voor het laatst een nieuwe plaat uitbracht. Lisa Gerrard en Brendan Perry gingen na Spirit Chaser elk hun eigen weg. Perry produceerde twee zeer stemmige solo-albums (Eye of the Hunter en Ark) terwijl zijn voormalige muzikale partner zich specialiseerde in het maken van filmmuziek. De esoterische hakkebordklanken en sirene-achtige stem van Gerrard zijn onder andere te horen op de soundtracks van Gladiator, Whale Rider en Oranges and Sunshine.

Voor de muziek van Dead Can Dance bestaat geen hokje. Invloeden uit klassieke muziek worden verweven met esoterische klanken en wereldmuziek, waarbij Perry zich uit in sombere, statige, sonoor gezongen partijen en Lisa Gerrard zingt in een zelf ontwikkelde klanktaal die het geheel van een extra mystieke laag voorziet. Dead Can Dance is veel geïmiteerd, maar weinig (ik noem Craig Armstrong) geëvenaard.

Anastisis (“wederopstanding”) gaat bijna naadloos verder waar Spirit Chaser ophield. Nog steeds trekken de akkoorden kathedraalmuren op die het beste tot hun recht komen op een verre, hoge rotskust. Sombere melodieën trekken als rook uit de aarde omhoog, waren door uitgestrekte oerbossen, om dan, in donkere, gesmoorde koren, te verwaaien op het ritme van een middeleeuwse treurfanfare. Zelfs als Perry zingt van “We are the children of the sun / there's room for everyone / sunflowers in our hair”, klinkt hij als een zombie-Jim Morisson.

Met acht nummers die allemaal pakweg zeven minuten duren, is Anastasis geen licht verteerbare kost. De monotonie slaat hier en daar toe, misschien ook wel omdat druilzuil Brendan Perry veel dominanter aanwezig is dan Lisa Gerrard. Zij mag zich uitleven in Return of the She-King, dat met zijn doedelzakecho's voor een sprankje groen tussen de grijstinten zorgt. Evengoed, met Children of the sun, Opium en All in good time maken de grijstinten wel de meeste indruk.