The Band - The Band (1969)

Damn, dat ik dit nu pas ontdek. Stiekum altijd wel geweten dat dit muziek voor mij is, maar nooit de moeite genomen om het te luisteren. Vakkundig in elkaar gezette liedjes en een snufje melancholie hier en daar, een genot om naar te luisteren. Zal dit veel vaker moeten draaien om het album een beetje te bevatten, dan hoor ik dit, dan weer dat, prachtig hoor

Oh, en Up on Cripple Creek:

Recensie die ik geschreven heb op mijn blog:

The Band stond bekend als de begeleidingsband van Bob Dylan. De band was voor Dylan wat Crazy Horse voor Neil Young was. Het inspireerde hem voor betere nummers en inspiratie. Het album is uitgebracht in 1969 en was eigenlijk een tegenbeweging tegen de hippiecultuur die toen alom heerste. The Band maakte folkmuziek terug hip. The Band is hun tweede album na Music From Big Pink. Het resultaat was dat het een echte Amerikaanse plaat was geworden dat terugging naar de Delta Blues en Woody Guthrie. Woody Guthrie heeft ook een grote invloed gehad op Bob Dylan. En die invloed horen we nu nog.

Het album begint met het meest bekende nummer van The Band, Across The Great Divide. Across The Great Divide gaat over het kiezen tussen het vrijgezellenbestaan of getrouwd zijn. The Great Divide blijft wel hangen. Rag Mama Rag is een nummer dat gaat over gemis naar betere tijden. The Night They Drive Old Dixie Down is geinspireerd door de burgeroorlog.Het nummer werd ook gecoverd door Joan Baez. In het tweede deel krijgen nog meer van de mooie harmonie tussen de zang van de bandleden te horen. En gaan ze steeds meer de rock ‘n roll toer op, maar ze behouden nog steeds het bluesy folk gevoel in de muziek.

The Band is een album dat het echte Amerikaanse gevoel opwekt, dat terug gaat naar de Blues uit de jaren 20 en 30. Het was een goede kennismaking voor de jongeren in de jaren 60 om terug te gaan naar de roots van de Amerikaanse muziek. Het klinkt nog altijd even “modern”, omdat je nu ook terug het gevoel krijgt dat je terug naar Robert Johnson en Woody Guthrie bent aan het luisteren. De nummers zijn eigenlijk allemaal opgebouwd rond de folk, maar met wat rock ‘n roll invloeden erbij. Ze gaan op dit album ook verder waar ze op Music From Big Pink waren gestopt. Voor mensen die dit album wel smaken luister ook eens naar Music From Big Pink, en ook naar The Basement Tapes van Bob Dylan.

Het album verdient om in de “echte” platenkast terecht te komen!

Hoe vaker ik deze plaat luister, hoe mooier hij wordt. Prachtige songs, prachtige composities gespeeld met een rijk palet aan instrumenten. The Band is een met recht gekozen naam, wat een klassemuzikanten. Ik kan er geen genoeg van krijgen. Bij de eerste luisterbeurt was ik nog niet overtuigd, maar na een aantal keer geeft deze plaat zich echt bloot. Er zit zoveel spanning onder de oppervlakte en de gelaagdheid neemt steeds meer toe, iedere keer ontdek je weer iets nieuws. Een feest om naar te luisteren, een lust voor het oor. Een must voor de echte liefhebber!

Ik ga toch naar de maximale score want dit is toch één van de belangrijkste albums uit de muziek geschiedenis.Sowieso de eerste Roots/Americana plaat,zit muzikaal ontroerend in elkaar en de zang van Levon Helm gaat door merg en been.Zo is The night they drove old Dixie down ('There goes Robert E. Lee) het mooiste nummer over de Amerikaanse burgeroorlog en als daarna ook nog King harvest (prachtig gezongen door Richard Manuel) voorbij komt,komen de tranen vanzelf

The band was één van de invloedrijkste bands in de country en rock muziek. De vijf originele bandleden waren elk met hun unieke persoonlijkheid van grote waarde voor de sound van de band. Mede door hun tour in 1965 met Bob Dylan kwamen ze meer en meer in de aandacht te staan, wat resulteerde in het in 1968 verschenen debuutalbum Music from Big Pink. Dit betekende de start van een succesvol verhaal dat in 1978 met The Last Waltz tijdelijk ten einde kwam. Het tweede gelijknamige album aan de bandnaam, met zijn kenmerkende bruine albumhoes, staat vol klassiekers zoals The Night They Drove Old Dixie Down, Up on Cripple Creek en King Harvest (Has Surely Come).

De ritmische opener Across the Great Divide geeft de wonderschone zang van Richard Manuel prijs. Het nummer combineert de Amerikaanse geschiedenis met verschillende melodielijnen. De lichte orgelklanken worden versterkt met de blazers en een eenvoudig drumritme. Een waar klankspel met een sterke tekstuele inslag van Robertson. Het vervolg met Rag Mama Rag is swingend met zijn rollende pianolijnen en vioolklanken. De licht humoristische teksten bezongen door Leven Helm geven de folk muziek zijn toepasselijke inhoud. De Amerikaanse burgeroorlog komt ter sprake in het welbekende The Night They Drove Old Dixie Down. De zuidelijke staten hadden zich van de rest van de Verenigde Staten afgescheiden, waardoor de bevolking tijdens de burgeroorlog onder bizarre omstandigheden moest zien te overleven. De winter van 1865 is het startpunt van het emotioneel beladen nummer. De sterke opbouw naar het refrein toe en de teksten bezongen door Levon Helm geven de song zijn impact. Het doormarcherende ritme laten je toetreden tot de uitputtende omstandigheden van de winter. Terugkijkend op zijn leven vertel Virgil Caine het verhaal totdat de zuidelijke staten werden verslagen. Robertson’s kwaliteiten als tekstschrijver gecombineerd met de volkse muziek van het nummer bleken van grote invloed te zijn op vele artiesten.

Virgil Caine is my name and I drove on the Danville train
‘Til Stoneman’s cavalry came and tore up the tracks again.
In the winter of ’65, we were hungry, just barely alive.
By May the 10th, Richmond had fell.
It’s a time I remember, oh so well.

When You Awake is een sfeervol doch eenvoudig nummer. Muzikaal gezien loopt het nummer niet geheel vlekkeloos, maar de stem van Manuel doet wonderen. Het vijftal weet een diversiteit aan klanken naar voren te toveren die je gefocust houden tot het eind. Vervolgens horen we een andere klassieker van The Band, namelijk Up on Cripple Creek. Het nummer vertelt het verhaal van een vrachtwagenchauffeur die op weg is naar Lake Charles en onderweg de nodige avonturen beleeft. De kenmerkende zang van Levon Helm en de klanken van Garth Hudson’s clavinet die met een wah-wah pedaal wordt bespeelt geven het nummer zijn funky inslag. Het klankspel sluit aan op de samenzang in het refrein en doet het nummer zijn zonnige kant opwerpen. De jollende afsluiting en de indringende basgitaar maken het nummer zowel humoristisch als complex. De pianoklanken vormen de basis van het prachtige Whispering Pines. Manuel weet je opnieuw te raken met zijn indringende hoge zang. Het sterke samenspel zet de verloren liefde in de volle schijnwerpers. Helm zorgt voor de samenzang, waarbij de stemmen om elkaar heen lijken te draaien.

If you find me in a gloom or catch me in a dream
Inside my lonely room there is no in between
Whispering pines, rising of the tide
If only one star shines that’s just enough to get inside

Het bluesy Jemima Surrender is een ritmisch spektakel dat met blazers en al in een jazzy sound veranderd. Het doorlopende pianoriedeltje en de opzwepende gitaarklanken laten het samenspel opnieuw van zijn sterkste kant zien. Op Rockin’ Chair drijft de mondharmonica bespeelt door Manuel het ritme op. Terugkijkend op zijn leven keert de man terug naar de staat Virginia. Je voelt dat de laatste momenten komende zijn en ziet de dagen waarop je als schipper de wereldzeeën overwon. De accordeon laat je mee zoeven in de verhalen van de band. Look Out Cleveland opent met zijn rock ‘n roll sound waarop Danko de vocalen voor zijn rekening neemt. De klanken van het orgel zorgen met de elektrische gitaar voor een beladen geheel. Terwijl de verwoesting doorgaat zorgt het muzikale ritme voor de nodige beweging. De samenzang op Jawbone is nadrukkelijk aanwezig, maar het nummer weet niet op elk vlak te excelleren. De tempowisselingen zorgen voor een verscheidenheid aan instrumentatie. De piano en elektrische gitaar nemen het merendeel voor rekening, maar ook het strakke drumritme van Helm mag er zijn. The Unfaithful Servant is een wonderschoon nummer dat met de zang van Rick Danko een meeslepend geheel vormt. De saxofoon zorgt voor een tragische inslag in het verhaal van een ontrouwe dienaar en zijn minnares. Het album sluit af met King Harvest (Has Surely Come), dat het verhaal van een mislukte oogst van een boer verteld. Richard Manuel neemt je als verteller mee in de tijden van de Amerikaanse depressie. De band weet elk individu zijn plek te geven in het nummer, waarbij geen één instrument teveel de overhand neemt. Helm zorgt voor de samenzang die het nummer zijn diepere lading geeft.

Scarecrow and a yellow moon,
And pretty soon a carnival on the edge of town,
King Harvest has surely come.

Robbie Robertson zijn kwaliteiten als tekstschrijver vormen de basis voor een ongekend staaltje muzikaal samenspel. Manuel zijn indringende hoge zang, Helm’s bij vlagen krakende stem en Danko’s emotionele zang zorgen dat eenieder nummers voor zijn rekening neemt. Hudson zorgt voor de experimentele inslag met zijn voetpedaal en zijn vele muzikale invloeden. Daar komt dan ook nog de uitgebreide instrumentatie bij, waarbij de wisselwerking het uiterste uit elk bandlid haalt. Niet voor niets is het album uitgegroeid tot een meesterwerk dat met zijn focus op personen, plaatsen en tradities een ware inslag gaf in het muzikale landschap.

4,5*

Afkomstig van Platendraaier.

Een groep die The Band heet, dat zou zijn als een café dat De Kroeg heet. Wel, hier in Leuven heb je er effectief zo één. En er is dus ook een band genaamd The Band. Gelukkig is hun muziek iets origineler dan hun naam. Dit titelloze album is een weergaloze onderdompeling in de muziek van Amerika. Niet het hippe Amerika van Manhattan of L.A., maar het platteland waar de boer moet zwoegen voor zijn oogst en de bergen waar het leven al even hard is. Het Amerika waar folk, country en blues geboren zijn. Nu eens opzwepend en swingend, dan weer ingetogen en gevoelig bezingen deze rasmuzikanten dat land. Luisteren naar deze plaat is een ontdekkingstocht in de wilde natuur, waarbij je dan plots stuit op een enorme rijkdom aan muziek en teksten. Nu begrijp ik waarom deze heren zich The Band noemen: alle andere bands kunnen beschikken, zij zijn The Band.

Jarenlang heeft deze plaat ergens in het midden van mijn album-top-10 gestaan, en deze groep op de tweede plaats van mijn artiesten-top-10. Dat dat nu niet meer zo is heeft alleen maar te maken met de vele andere groepen en stijlen waar ik tegenwoordig naar luister, waardoor ik het niet meer juist vond om een groep die ik tegenwoordig aanzienlijk minder draai toch in mijn top-10 aan te houden. Neemt niet weg dat deze band mij feitelijk nog altijd even dierbaar is, hetgeen ik merk wanneer ik deze titelloze tweede plaat voor het eerst sinds jaren weer eens opzet, want ik word meteen weer helemaal verliefd.
        Wat me bij deze hernieuwde kennismaking opvalt is de enorm bepalende rol die de keyboards van Garth Hudson spelen. Hij heeft bij elk nummer precies het juiste geluidje – bij bijna elk nummer denk ik: ja, hier had geen ander toetsengeluid bij kunnen horen, dit is perfect, dit past precies bij het nummer en bij de rest van het arrangement. Het is naast de “ademende” drums van Levon Helm, de drie geweldige zangers (lead èn harmony), Robbie Robertsons economische gitaarspel en zijn songschrijverstalent natuurlijk slechts één element in het geheel, maar misschien is het wel meteen ook het meest bepalende.
        Dit album wordt wel eens omschreven als “de zaterdagavondplaat tegenover de zondagochtendplaat die Music from Big Pink is”, een associatie die in de hand wordt gewerkt door de donkere kleur van de hoes en de regenachtige hoesfoto, de vijf tekstregels op de achterkant van de hoes (“I want to be there when the band starts playing...”) en de nachtelijke sfeer die voor mij uit Whispering pines en King Harvest (has surely come) spreekt. Dat laatste nummer is voor mij meteen ook het hoogtepunt van de plaat: met het onderwerp van de tekst heb ik geen bijzondere affiniteit, maar de manier waarop de compositie en (vooral) het arrangement die tekst tot leven brengen is briljant: de scherpe drums, het onheilspellende orgeltje, de afgeknepen gitaarsolo, de gekwelde zang (God, wat had Richard Manuel toch een expressieve stem) en bovenal die ondergrondse bas. (Het subliminale gebruik van die bas was mij zelf al opgevallen, en des te leuker vond ik het toen Robertson er tijdens de Classic albums-aflevering speciaal de aandacht op vestigde.) Wat mij betreft is dit het best gearrangeerde nummer dat ik ooit heb gehoord.
        Opmerkelijk: deze plaat bevat maar liefst drie gevallen van een fade-out waarbij je heel in de verte tijdens de laatste seconden toch een duidelijk “gewoon” einde hoort (Dixie, When you awake en King Harvest). Raar. Misschien werd dat kunstje afgekeken van Dylans Just like a woman (bijvoorbeeld door Robbie Robertson die bij de Blonde on blonde-sessies aanwezig was).
        Ik houd maar eens op met dit bericht, want net als bij Music from Big Pink kan ik hier uren over doorschrijven. Toch maar eens kijken of ik niet nog een plaatsje in mijn top-tienen voor deze mannen kan inruimen. Had ik al gezegd dat ik dit een sublieme plaat vind?
        Nog een mooi detail uit Barney Hoskyns’ Across the great divide – The Band and America : “Richard [Manuel] woonde tijdelijk in een huis in Woodstock dat van de schilder George Bellows was geweest. Er stond een oude piano die was achtergelaten, en daarop schreef Richard Whispering pines. Er zat één toets op die vals was, en toen hij dat nummer ging opnemen liet hij de piano in de studio op dezelfde manier stemmen, zodat die ene toets nog steeds vals klonk. Dat is verantwoordelijk voor die herhaalde pianofiguur aan het begin en einde van het nummer.”

Een titelloze plaat associeer je vaak met het debuut van een groep maar niet bij The Band. Dat de heren het zich soms nogal gemakkelijk maakten bij het geven van namen bewijst hun groepsnaam maar wat boeit het allemaal als ze zo'n geweldige muziek maken? Het maakt het soms gewoon wat moeilijker om iets te Googlen maar daar konden ze natuurlijk geen rekening mee houden. Ik heb echter wel een vreemde verhouding met dit album. In theorie zou het één van mijn favoriete platen moeten zijn dankzij kleppers zoals The Night They Drove Old Dixie Down en Up on Cripple Creek maar toch draai ik deze beduidend minder dan Stage Fright. Het is ook een album dat ik de ene moment gewoon beter kan waarderen dan op een ander moment en dat ligt vooral aan het kwintet nummers dat start met Whispering Pines. Ik heb het al wel vaker gehad dat een kwartje pas na geruime tijd valt maar bij bijvoorbeeld Jawbone moet het kwartje elke luisterbeurt opnieuw vallen en soms gebeurt dat eenmaal niet. Dat "Ooooooh, Jawboooooooone, when did you first go wroooong?" vind ik 7 van de 10 keer tenenkrommend en 3 van 10 keer doe ik dan weer lekker mee. Gelukkig is King Harvest (Has Surely Come) wel een fenomenale afsluiter maar ik ga bij mijn digitale kopie wel de bonustracks weglaten. Get Up Jake (naar het schijnt een b-kant van een single en oorspronkelijk ook bedoeld voor de plaat) mag blijven maar de rest heeft geen toegevoegde waarde.