Jeff Wayne - The War of the Worlds (1978)

Het vreemde bij dit album is toch wel het matige aantal berichten wat erbij is geschreven in vergelijking met hoe veel mensen er op hebben gestemd. Aan de ene kant wil dit misschien zeggen dat vele het eens zijn met hetgeen wat geschreven is. Aan de andere kant zou het kunnen zijn dat men wel wil schrijven over dit album maar niet weet waar te beginnen.

Hoe je het ook bekijkt zijn 27 berichten voor dit album veel te weinig. Laat ik daarom maar vertellen hoe ik in aanraking kwam met dit album. Toen ik op de LTS zat moest ik eerst twee brugjaren doorlopen. In het eerste jaar kreeg ik les van een oude man en doorliepen we de klassieke muziek. te beginnen met de plaat Peter en de Wolf.

Het tweede lesjaar kreeg ik les van iemand die net van de PABO kwam. Hij kon erg verdienstelijk gitaar spelen en goed vertellen over wat er plaats vond in de popmuziek. Tijdens de eerste lessen die ik van hem kreeg werd dit album van Jeff Wayne behandeld. Omdat er nogal veel vreemde geluiden op dit album zijn te horen maakte dit een wezenlijk onderdeel uit van de lessen. Zo waren we het er over eens dat het geluid wat je hoorde als de ufo open ging twee stoeptegels waren die over elkaar heen werden geschoven. Gaande weg de lessen van meester Van Seventer begon dit album voor mij echt te leven en deed het tijdens beluistering ervan bijna in mijn broek van de angst.

Wat ik nu nog weet van zijn lessen was dat het buiten de muziek om akkelig stil was tijdens zijn lessen. Je kom als er geen muziek klonk een speld horen vallen. Want naast goed gitaar spelen kon dhr. Van Seventer goed vertellen over de muziek die je aan het luisteren was. Door die verhalen kon ik mijn ouders, die beide de Tweede Wereldoorlog bewust hadden meegemaakt, overtuigen dat dit een goed album is met een zekere bedoeling. Samen met hen luisterde ik naar dit album. Mijn moeder herkende gelijk de stem van Richard Burton omdat zij veel films had gezien waarin hij meespeelde. Zij vond het zeer aangenaam dat hij zijn stem voor dit project had uitgeleend. Door zijn stem kwam dit album bij haar geloofwaardig over. Door haar uitleg van dit album begon het verhaal nog meer te leven. Natuurlijk zijn er geen marsmannetjes, maar door het voorafgaande keek ik destijds stevast onder mijn bed of daar één of meerdere waren te ontwarren.

Dit album kon al na eerste beluistering niet meer stuk hoe vreemd dit ook moge klinken over iets wat met vernietiging te maken heeft. Het jammere is nu wel dat het sterren aantal van de MusicMeter maar tot vijf gaat, want dit album verdient zoveel meer dan dit aantal. Gelukkig hoef ik daar niet lang mee te zitten en kijk op een heldere avond naar boven en iedere ster die ik zie is in gedachte voor The War of the Worlds.

Eerst was er het boek van Herbert George Wells uit 1898 toen het hoorspel van Orson Welles in 1938 en weer 40 jaar later in 1978 was er de dubbel LP van Jeff Wayne.

The War of the Worlds bevat Richard Burton als de verteller zeer herkenbaar zijn oa Justin Hayward (The Moody Blues) en Phil Lynott (Thin Lizzy) als gast vocalisten.

Het album is een mooie intrigeerende musicale reis door het landschap van Wells en Welles waar in het Jeff Wayne zeer goed gelukt is de beklemmende sfeer van het boek, maar ook van het hoorspel om te zetten in muziek.
Naast de composities van Wayne dragen ook de teksten van Gary Osborne toe aan dit onheilspellende geheel.

Op 24 deceber 1978 heeft Radio Veronica een Nederlandse versie van The War of the Worlds uitgezonden met Jan van Veen als de verteller en met verdere medewerking van Peter Koelewijn, Willem Duyn en Patricia Paay helaas is dit nooit op LP of CD uitgebracht.

Voor het eerst gehoord op school in de jaren tachtig.Was toen onder de indruk en ben dat eigenlijk nog steeds.War of the worlds luistert als een spannend hoorspel dat muzikaal fantastisch wordt omlijst.De sinistere stem van Burton doet de rest.Tijdloos.

Grappig wat je schrijft, bikkel2, bij mij ging het precies andersom: indertijd vond ik die huppelende disco-bas heel flauw (disco was toen een schuttingterm in mijn woordenboek), maar ik stoor me er inmiddels niet meer aan omdat de rest van de muziek zo sterk is en zo lekker vol en fel klinkt. Burton is inderdaad geweldig; ik weet niet of hij dit project deed omdat hij in geldnood zat of misschien z'n visibility wilde opkrikken, maar als dat al zo zou zijn is daar niets van te merken, want hij doet het geweldig en brengt zijn teksten vol warmte en overgave. Maar hij is niet de enige, want volgens mij is een niet onbelangrijk deel van het artistieke succes van dit album te danken aan de manier waarop Phil Lynott (mede dankzij zijn unieke frasering), Jo Partridge en David Essex (wiens bijna jubelende manier van zingen perfect past bij zijn naïeve artillerist) hun partijen zingen: de personages komen in hun vertolkingen echt tot leven, warts and all.
        Grappig weetje: in het boekje bij mijn CD van zijn eerste soloplaat Songwriter vertelt Justin Hayward dat hij door een toevallig aanwezige vriend overgehaald moest worden om mee te werken aan dit project. "Jeff sent me a demo of Forever autumn, but I must admit that I wasn't sure when I first heard it." Gelukkig is hij dus nog van gedachten veranderd...

Stem verhoogt naar 4,0*. Een 3,5* is nogal erg mager voor dit mooie album.
Dit album is net als een musical. En ik moet eerlijk zeggen; heb het meestal niet zo op musicals, maar deze rockmusical is toch wel een hele mooie, om het zo af en toe op te beluisteren.

De singlesThe Eve of War en Forever Autumn, gezongen door Moody Blues zanger Justin Hayward (geb. 1946), blijven mooie klassiekers, maar ook andere artiesten verzorgen goed werk in dit albumproject van Jeffry Wayne (geb. 1943).
Toneel- en Filmacteur Richard Burton vertelt op imposante wijze als Journalist het hele verhaal in bijna alle nummers, en naast J. Hayward zingt Manfred Mann Earth's Band-zanger Chris Thompson (geb. 1948) Thunder Child goed in. Die vijfde track (T C) lijkt veel op The Eve of War, waarin C. Thompson ook te horen is op de single-versie uit 1977.
David Essex speelt uitstekent de artilleriesoldaat en zingt Brave New World op uitstekende wijze in.
Daarnaast zijn ook de Ierse Thin Lizzy-zanger Phil Lynott (1949-1986) en de Engelse musicalzangeres Julie Covington (geb. 1947; bekend van Don''t Cry for Me Argentina uit Evita van Andrew Lloyd Webber) te horen in Spirit of the Man, omringt door twee delen van The Red Weed
Ook Horsel Common and the Heat Ray noem ik ook nog maar even op, omdat daar prachtig gitaarwerk in te horen is. Wie weet, werd die wel bespeeld door Phil Lynott?

Dit album is gebaseerd op het gelijknamige verhaal van de Britse schrijver Herbert George Welch (1866-1946). Filmregisseur Orson Welles (1915-1985) bracht dit verhaal, op 30 oktober 1938 als hoorspel uit op de Amerikaanse radio. De voorlaatste Oktoberdag, wie weet kenden de Amerikanen het woord Halloween toen al.

De albumversie van dit verhaal, waarin Marsianen-robots de aarde aanvallen en de mensheid aanvallen, leerde ik kennen dankzij ene Léo, een (voormalige) vriend van me. Hij zette die op, toen ik bij hem en zijn vriendin in het appartement op bezoek. Een jongevrouw, genaamd Linda was daar ook bij. ...

In 1978 wist de piepkleine maar inmiddels legale aspirantomroep Veronica hoe het de aandacht op zich moest vestigen. Zo herinner ik me een tv-special met Kiss, met daarin veel vuurwerkbommen. Was helemaal prachtig geweest, als ik die niet boven op de zwart-wit tv van mijn ouders had moeten kijken...
Ook War of the Worlds werd gehyped. Enthousiast vertelde de omroep ons de voorgeschiedenis. Het verhaal van H.G. Wells uit 1898 en de Amerikaanse hoorspelversie in de jaren '30, waarbij mensen in New York in paniek de straat op waren gerend, in de veronderstelling dat dit echt was.

Nu, met alle muziek in de versie van Jeff Wayne was ons hippe 1978'ers wel duidelijk dat het slechts een verhaal was, maar alle reclame hierover maakte wel degelijk indruk op deze jonge tiener. Wat ook hielp, was single Eve of the War, gezongen door Justin Hayward. Deze haalde bij zowel Veronica's Top 40 als de Nationale Hitparade #3 en was dus frequent op de radio. De tweede hitsingle was een kleinere hit vanaf oktober, ook Forever Autumn werd gezongen door Hayward.
Via radio kwamen zowel de Britse als de Nederlandse versie; de link die Wandelaar in 2017 naar de nederversie deelde doet het niet meer, maar inmiddels is ie op Soundcloud te horen. Interessant, maar niet mijn kopje thee.
In de jaren '90 was ie nogal eens voor een prikkie te koop op vrijmarkten, waar ik 'm dan ook aantrof. Aanvankelijk had ik een exemplaar zonder, maar dankzij een vriend één mét het boekje op lp-formaat, gevuld met schitterende kleurentekeningen en nuttige achtergrondinformatie. Later volgde de cd-versie (antiquariaat in Steenwijk), waarvan de geluidskwaliteit beter was, maar de inlay veel te klein.

Vanaf de bronzen openingswoorden van acteur Richard Burton, die in de rol van journalist de introductie doet met de magische woorden "No one would have believed...", ontspint zich een verhaal waar je eens goed voor moet gaan zitten. Dat doe ik graag, bij voorkeur als de avonden lang licht zijn, uit associatie met die hit uit de zomer van '78.
Jeff Wayne had een fijn neusje voor het kiezen van stemmen: de herkenbare Julie Covington kende ik van Don't Cry for me Argentina, de massieve klank van Chris Thompson van Manfred Mann's Earth Band, in die dagen een rockgroep die ook de hitparade haalde. David Essex was een jongen waarvan ik wist dat dit een tienerster was, veel gezien op de muren van meisjeskamers, maar wel degelijk gezegend met een goede stem.
Toch drong pas in de jaren '90 tot mij door dat het Philip Lynott van Thin Lizzy is, die met zijn licht-Iers accent in de dialogen de show steelt in zijn rol als waanzinnige priester. Zijn naam had me in '78 nog niets gezegd, inmiddels wist ik meer. Zijn duet met Covington is bovendien prachtig!

Hierboven noemden diverse MuMeterMensen al dat de muziek vrij licht is met nogal wat disco-invloeden. Toch is het een lang verhaal. Niet te gecompliceerd, maar zeker voor degene die 'm via streaming luistert, een lange zit. Het helpt als je bij elpee of cd een enkele keer moet opstaan om de schijf te draaien / verwisselen. Of je houdt het bij de liedjes natuurlijk, maar dan mis je wel de machtige stem van Burton.

Voor mij een leuk item om af en toe (eens in de zoveel jaar) in zijn geheel te draaien, zeker met dat schitterende boekje erbij. En dan is het weer genieten, juist ook vanwege die 70's discopopsound.