The Associates - The Affectionate Punch (1980)

Jaren geleden gekocht op LP en ik vond er eigenlijk weinig aan. Tja, wat wil je ook als ik een standaard synth-pop album verwachte en een punk/funk album kreeg!
Met de jaren is dit gegroeid en ik vindt het nu het beste dat The Associates hebben gedaan, met Would I Bounce Back als hoogtepunt!

4,5*

Ik heb tot op heden zelden een artiest/formatie gevonden, die bij het grote (her)ontdekken zo'n diepe indruk heeft gemaakt als deze Associates. Okay... op wat Bowies uit de laatste twee decennia, The Opposition en het latere XTC werk na dan. En wat blijkt tot mijn grote verbazing? Ik ken alle liedjes op dit debuut gewoon vrij goed. Mogelijk heb ik dit album ooit eens in mijn bezit gehad, maar is het vinyl door de vele verhuizingen of achteraf heftig betreurde opruimbuien verdwenen en is de herinnering aan dit debuut ondergesneeuwd geraakt door de enorme hoeveelheid fantastische post-punk/new wave platen uit deze periode.

Hoe dan ook, The Affectionate Punch is terug van weggeweest en wordt nu en voor altijd liefdevol opgenomen in Alicia's opvang voor verwaarloosde postpunkgeluiden uit een ver verleden en zal zij trachten The Associates weer wat vaker aan te horen.

Gaat lukken natuurlijk...

... want Billy zingt geweldig en heeft samen met The Associates een paar fantastische albums, waaronder dit debuut, gemaakt!

Wat een vreemde combinatie was en ís dit: zeer ritmische muziek die door de hoekige riffs vaak vervreemdend werkt, afgetopt door abstracte teksten die worden gedeclameerd door één van de meest elastische stemmen die ik ken. Meer dan veertig jaar later is de sound opvallend weinig gedateerd; de vaak dominante bas verraadt dat we ons in het begin van de jaren 80 bevinden, vlak na de Stranglers en Joy Division en contemporain met de Cure, maar omdat de drums zo natuurlijk klinken en omdat Alan Rankine die basis met allemaal afwisselende gitaar- en toetsenpartijen lardeert klinkt alles nog opmerkelijk fris. Prachtige spannende nummers en een fraaie ruimtelijke produktie, maar alles draait hier toch om die theatrale stem die afwisselend dandy-achtig en teder kan klinken. Een uniek debuut, en ik kan eigenlijk nog steeds geen platen verzinnen die hier op lijken, tenzij Wire en Pere Ubu zouden gaan jammen met Gavin Friday achter de microfoon. Och, wat had Billy Mackenzie toch een strot.

Debuutplaat en eentje om in te lijsten wat mij betreft.
Billy Mackenzie en collega Alan Rankine namen deze plaat op met alleen een sessiedrummer en schijnen de tijd van hun leven gehad te hebben, de ideeën bleven maar komen en dat is er van af te horen.
Alles is raak en hoe inventief, eigenwijs en interessant wil je het hebben. Ok, het helpt nogal als je een vocalist als Billy Mackenzie bent, zo intens, gemeend en uiteindelijk ook theatraal. Je kunt er wat kanten mee op.
Maar ook muzikaal is het smullen geblazen.
Prima gearrangeerd en uiterst slimme liedjes die ondanks de tegendraadsheid niet uit de bocht vliegen.
Omdat ik de opvolger Sulk als 1e beluisterd heb, dacht ik dat deze nog wel wat ontoegankelijker zou zijn, maar dat valt nogal mee.
Ik hoor hier wat pakkender materiaal die duidelijk een postpunk en new wave stempel heeft, maar ook hele melodieuze momentjes heeft.
Baspartijen zijn om te smullen en één en ander is op een prettige manier transparant geregistreerd.
Dat het 2tal erg veel lol heeft gehad is er duidelijk van af te horen.
Blijft triest hoe het uiteindelijk is afgelopen. Maar wat een geweldig debuut!

Soms "moet" ik een spelbreker zijn. Op reis door new wave kom ik bij een favoriet album van velen hierboven, plus Bono en U2 - ze draaiden The Affectionate Punch van The Associates uit het Schotse Dundee tijdens hun eerste Britse tour in het tourbusje. Een album dat in augustus 1980 verscheen.

Dan heb ik dit inmiddels de nodige malen afgespeeld, maar helaas lieve mensen: het wil me niet pakken. Het is me wat te kil, te steriel - of hoe omschrijf ik dat? Wel leuk, die heldere tenor en stembuigingen van Billy Mackenzie, plus dat de inventieve gitaar- en baslijnen van Alan Rankine evenmin mis zijn. Soms zingen en dansen ze als bij Thin Lizzy en Iron Maiden, grootheden uit een ander muzikaal universum. En toch wil het me niet pakken. Het zit 'm ook in de droge productie, vermoed ik.

Een supporter van dit album zou me nog op twee punten kunnen proberen te overtuigen: Robert Smith van The Cure doet achtergrondzang op The Affectionate Punch and Even Dogs in the Wild. En drummer Nigel Glockler, later bij Toyah en (huh? Huh! Saxon!) is sessiedrummer van dienst, al hoor ik regelmatig ook een drumcomputer, zoals in Paper House.
Of hij wijst me op de chansoninvloeden in Mackenzies zang; dan zal ik zeggen dat ik Brel en Clerc en vele anderen met warmte vindt zingen, iets wat hij op dit album ontbeert. (Ja, ik hou ook van het klassieke chanson en ga graag naar Frankrijk, iets wat ik op MuMe niet vaak heb laten weten. Iets met de Radio Tour de France, dat eind jaren '70 het zaadje plantte.)

Liefhebbers, weest gerust: mijn 3,5 ster vermag niet het huidige gemiddelde van 4 sterren naar beneden te trekken. Ik vind dit ook geen slecht album, maar het wil me niet bij de lurven grijpen. Dat is wat muziek doet: het raakt je gevoel, je instinct. En soms niet. En soms een beetje, zoals hier.
Favorieten: de eerste vier nummers van kant 1 en op kant 2 Would I... Bounce Back, dat wint door de piano en het ruimtelijker geluid van de gitaar.

Album of singles bereikten niet de Britse lijsten. Sinds 2005 verschenen enkele geremasterde en uitgebreide cd-edities, waarbij de eigenwijze single waarmee het nog vóór deze elpee begon: de cover van Boys Keep Swinging van David Bowie.

Mijn reis door new wave kwam vanaf november 1980 en Tom Robinson/Sector 27. Voor het vervolg moet ik wederom terug in de tijd, omdat ik alweer een album had gemist: op naar 1979 en een titelloos debuut, Amerikaanse powerpop van The A's.