The Sound - From the Lions Mouth (1981)

Leuk. Maar hier, niet daar. Maar ik val in herhaling.

FROM THE LIONS MOUTH

Ik ontdekte From The Lions Mouth dankzij MusicMeter. Van The Sound kende ik voorheen enkel Missiles. Ik had beter moeten weten want Patrick Schools (frontman van de Belpop band Nacht Und Nebel) zong "The Clash, The Sound, Lou Reed. David Bowie and The Beat" wanneer hij in de song Alcatraz uit 1982 mijmerde over welke artiesten hij zou meenemen naar zijn cel. Geen Joy Division, viel mij toen op. En ook weinig of geen verwijzingen naar de platen van The Sound bij mijn new wave vrienden. Ik denk dat de band in Nederland een grotere cultstatus had.

Nochtans lijken Ian Curtis en Adrian Borland mij zielsverwanten. Maar er is ook een verschil. Curtis observeerde de ellende (war-saw) en daalde af in de spelonken van zijn eigen roerselen. Borland probeert zich te verzetten, zoekt naar lichtpunten in de barsten van zijn bunker. Het subtiele gebruik van de synthesizer symboliseert dat kwetsbare licht, die flinterdunne straaltjes hoop. Het was het eerste dat me opviel toen ik From The Lions Mouth een kans gaf. Ondertussen koester ik een origineel exemplaar op vinyl en twee heruitgaves op CD.

En er is de hoes: Daniel in de leeuwenkuil. Een schilderij van Briton Riviere bij een bijbelverhaal waar ik me aan vastklamp in onheilspellende tijden als deze. Voor de leeuwen geworpen worden maar het gevaar toch recht in de ogen durven kijken. De ogen van David zien we niet maar die van zijn belagers spreken boekdelen. Met de armen ontwapenend gekruist op de rug. Ik kom er later met veel liefde op terug. Al heb ik me nog niet in alle teksten van de plaat verdiept. Laat ik deze unieke kans omarmen.

Albumtracks gerangschikt en beschreven ( The Sound - From The Lions Mouth ) - MusicMeter.nl

Zin om meer van dit soort impressies te lezen? Niet alleen van mij maar van een groepje fans. Dan kan dat vanaf morgenavond via de link in een apart topic. Op bevel van de moderators die vinden dat je albums niet track per track in dialoog met elkaar mag bespreken op de albumpagina's. Probeer het vooral niet te begrijpen. En als u dit bericht pas later leest en toch de link wil volgen: heel veel scrollplezier.

Inderdaad een album dat qua sfeer en sound perfect bij de huidige tijd past.

Persoonlijk werkt dit soort muziek rustgevend en reflecterend in dit soort roerige tijden.

Als een band echt impact op je leven maakt, dan onthoud je het moment dat je voor het eerst over ze hoorde alsof het dag van gisteren was. Dat heb ik zeker bij The Sound en, in het verlengde daarvan, bij Adrian Borland. The Sound is een band die voor mij als tiener van levensbelang was, daarna wat van mijn belangstelling verloor - buiten hun schuld om, maar er is gewoon zoveel goede muziek!! - en me toch weer beetpakt, iedere keer als het zo loopt in het leven. Alsof het de dag van gisteren was.

Die dag van gisteren was thuis in Eindhoven. Mijn vader ging pannenkoeken bakken (onbelangrijk detail, maar het staat me nog glashelder voor de geest!). Ik was veertien, had net Joy Division ontdekt en was daar helemaal gek van en mijn vader wilde dat vuur graag aanwakkeren. Dus zette hij The Sound op. Niet From The Lion's Mouth, maar Jeopardy. Op een cassettebandje. Ook een zanger die zelfmoord had gepleegd, net als Ian Curtis. Hij vertelde dat heel feitelijk, maar voor mij was dat toen een morbide fascinatie: als je zelfmoord had gepleegd, dan deed je echt mee in de muziekwereld! I Can't Escape Myself was dus de eerste bewuste kennismaking met The Sound. Dat nummer klonk inderdaad als een man die hetzelfde in het leven stond als Ian Curtis: met een been in de dood. Maar Adrian Borland stierf pas 19 jaar na Curtis: dat is nogal wat.

In eerste instantie zorgde zijn zelfmoord bij mij voor extra fascinatie, maar dat gevoel overheerste niet lang. Dat Adrian Borland er niet meer is, ging ik al heel snel ontzettend klote vinden... Ian Curtis en Jim Morrison: dat was natuurlijk ook heel erg, maar zij flirtten zowat met de dood. Het graf was nou eenmaal onderdeel van hun decor en dan past een vroege dood bij 'het verhaal'. Maar Adrian Borland zat zo vol leven! Hij was strijdbaar, positief (soms tegen beter weten in) en hij zorgde dat je daar als luisteraar niet aan kon twijfelen. Als tiener was hij voor mij een vriend: een steun en toeverlaat. Iemand die altijd klaar stond met een mooie melodie en een pakkende tekst, altijd gepaard gaand met vurige emoties. Dat juist die man niet gelukkig oud mocht worden, kan me nog steeds bij vlagen verdrietig maken.

Maar wat een muziek liet hij achter… Er is geen enkele artiest die de strijdbaarheid tegen het eigen noodlot zo goed in woord én muziek kon vangen als Adrian Borland: het was de kern van zijn kunstenaarschap. ‘Ik zal het lot bij de keel grijpen!’. Dat schreef Beethoven ooit over zijn eigen noodlot, nadat het duidelijk was dat hij onvermijdelijk doof ging worden. Dat citaat had zomaar van Adrian Borland kunnen zijn. Maar Adrian heeft zijn eigen citaten. Fanfavoriet From The Lion’s Mouth staat er vol van.

The Sound - From The Lion's Mouth

Winning is onder de fans nog steeds een van de meest geliefde Sound-nummers – en met reden! Het is misschien niet het beste nummer – er zijn gewoon zoveel mooie Sound-nummers!! – maar het is wel het nummer dat het levensethos van Adrian Borland als geen ander samenvat. En dat geldt eigenlijk voor heel From The Lion’s Mouth. Tenslotte gaat het hier over dat album.

'When you’re on the bottom, you crawl back to the top. Then something pulls you up. And a voice says you can’t stop: it won’t let you stop!’.

‘Ik geloof dat we alleen onze eigen engel kunnen zien’. Zoiets schreef Arthur Rimbaud ooit over zijn eigen innerlijke ‘muze’. Hierna hou ik op met mijn erbij gesleepte kunstenaarscitaten, maar wederom is het zo ontzettend passend. Zoals wij allemaal had Adrian ook een engel in zich en hij maakte het zijn levenswerk die engel aan anderen te laten zien. Het is die ‘aanwezigheid’ waar het in Winning over gaat als hij zingt over ‘the voice that says you can’t stop’. En hij zou na Winning nog een heel leven wijden aan het vertolken van die hogere stem.

In Winning is de ode aan de levenskracht natuurlijk overduidelijk, maar er zijn meerdere momenten op From The Lion’s Mouth waarop ik Adrian ervan verdenk zijn ‘innerlijke engel’ te bezingen. Neem nou een nummer als Contact The Fact. Ik nam vroeger altijd aan dat dat in wezen een liefdeslied was. Een vrij donker liefdeslied – dat wel – maar alsnog een liefdeslied. Nu luister ik naar de ‘you’ waar Adrian over zingt en hoor ik ineens iets anders. You mean the world, the real world to me. So watching you go, is like watching a film in slow motion. Het is haast op te vatten als een existentiële angst om je eigen anker in de wereld te verliezen. Als je weet waar Adrian tegen vocht (de docu Walking In The Opposite Direction is een aanrader!), dan is het wel duidelijk waarom alleen het idee al van een dergelijk verlies hem zo’n angst in zou boezemen. ‘Because I know you hate it when I’m crazy…’ Wat als je beschermengel genoeg krijgt van je menselijke grillen?

Misschien lees ik er teveel in dat niet zo was bedoeld, maar als dat zo is, dan komt dat door mijn eigen ervaringen. In mijn tienertijd, toen Adrian mijn steun en toeverlaat was, had ik zelf nog niet veel meegemaakt en paste zijn muziek al bij de meest onschuldige tegenslagen. Inmiddels ben ik ouder dan de leden van The Sound waren ten tijde van dit album en komt de muziek anders binnen. Nog intenser. Ik ben gelukkig nog nooit depressief geweest, dus dat zijn geen dalen waar ik over mee kan praten. Maar ik ben wel verslavingsgevoelig en helaas leidt ook dat tot wat donkerdere momenten. ‘When you’re on the bottom…’ En dan vraag ik me wel eens af: die engel, die ook ik heb, blijft die? Blijft die, als ik voor de zoveelste keer gehoor geef aan mijn lagere verlangens? Of kan die op een dag ook de biezen pakken? Het is zomaar een angstige gedachte – niet rationeel, puur gevoel – en hij is zo angstig omdat iedereen het contact met die engel van tijd tot tijd nodig heeft. Ik kan het niet verliezen: Contact you, because I need you…

Gelukkig heb ik op dat soort momenten From The Lion’s Mouth tot mijn beschikking. Waar Contact The Fact misschien meer mijn eigen invulling is, zijn er zoveel andere momenten waarop Adrian de kracht van binnen vol bezieling bezingt. Possession is natuurlijk een voor de hand liggende: een nummer over de innerlijke strijd tussen goed en kwaad en de drang tot zelfbehoud tussen al dat geweld. In Sense of Purpose wordt er niet eens meer óver ‘the voice that says you can’t stop' gezongen, maar is die stem zélf aan het woord: ‘Look in my eyes, see the lust and the love…’ En die stem komt later ook aan het woord op een veel zachtere poëtischere manier. In Judgement.

Judgement: wat een geschenk van een nummer is dat. Het is de stem van het geweten op muziek gezet. ‘I can tell it’s now or never: if we don’t act now, it could be now forever’. ‘The moment is here, the moment of truth…… but just what scared the life out of you?’.

‘But just what scared the life out of you?’ ....

Depressies en verslavingen daargelaten: die zin komt binnen. Hoe vaak weerhoudt angst ons er wel niet van om het leven te leven dat we graag zouden willen? Om iets na te jagen dat we werkelijk belangrijk vinden? Ik ben geen ontevreden mens, maar ik kan zeker genoeg momenten noemen. En ik herken die relatie met mijn hogere stem, die soms tegen me zegt: ‘I can’t watch and wait just to pay the price for your judgement…’

Dat klinkt misschien somber en fatalistisch, maar dat is het mooie aan Adrians muziek: het blijft eigenlijk nooit bij somber en fatalistisch. Er is altijd iets dat je omhoog trekt: ‘The voice that says you can’t stop’…. Ook in Judgement, dat prachtige meditatieve kunststukje op From The Lion’s Mouth. Aan het einde is daar weer die onvermijdelijke hoop waar ik écht extatisch van kan worden. De muziek neemt het over en ik word als luisteraar bij de hand genomen, opgetild en volledig doordrongen van het besef dat mijn engel nooit haar biezen zal pakken. Niet zolang muziek als deze me weet te raken. Ze geeft me alleen soms een schop onder de kont en daar kan ik dan weer even mee vooruit.

En als ik het al soms moeilijk heb - de geboren positivo… - wat is het dan toch knap dat Adrian Borland zo lang bleef vechten tegen een ongeluk dat zoveel groter is dan de meesten van ons zich kunnen voorstellen. Zeker: zijn ongeluk was er ook, in zijn muziek. Hij zag het in de wereld (New Dark Age, Skeletons) en hij zag het in zijn persoonlijke leven (Fatal Flaw). Hij groeide soms weg van het licht, weg van het leven...Maar wat altijd bij hem bleef terugkeren, was hoe hij het noodlot bij de keel greep en zijn blik vastberaden gericht hield op dat vuur dat in hem brandde. Én hoe hij die fel bevochten levenslust keer op keer weer naar buiten toe verkondigde. Luister naar de krachtige gitaarsolo van Possession of het transcendentale einde van het práchtige Fatal Flaw, en dan weet je wat ik bedoel (als je al Adrian-fan bent, dan weet je dat natuurlijk allang).

De hoop die hij zo moest bevechten, kenmerkte hem zo erg dat deze zelfs nog op zijn allerlaatste muzikale momenten overduidelijk aanwezig is - vlak voordat hij misschien wel niet anders kon dan het leven loslaten. Voor iedereen die, net als ik, de levenslust op From The Lion’s Mouth zo aangrijpend vindt: ik heb het bij ‘zijn allerlaatste muzikale momenten’ over het nummer Living On The Edge Of God van Adrians laatste album Harmony & Destruction. Ga het luisteren – vergeet het niet! - want het is de bewonderenswaardige zwanenzang van een man die niet anders kon dan het leven liefhebben, hoe moeilijk dat soms ook was.

Het is een-en-al Adrian geworden in dit verhaal; dat kan ook moeilijk anders. Veel van de muziek kwam voort uit zijn prachtige talent. Maar natuurlijk was The Sound ook een sublieme band als geheel! Mike Dudley en Graham Bailey zijn als drummer en bassist natuurlijk de motor van de band en het is een motor die de energie en de spanning er goed in houdt. From The Lion’s Mouth houdt je voortdurend op het puntje van je stoel en dat is zeker ook door hún muzikantenwerk!

En extra eer gaat wat mij betreft uit naar Colvin Mayers, die helaas ook veel te vroeg is overleden. De combinatie Adrian-Colvin heb ik persoonlijk altijd beschouwd als een van die veelbetekenende ontmoetingen in de muziekwereld. Mayers gaf met zijn toetsenwerk altijd iets transcedentaals aan Adrians composities. Op From The Lion’s Mouth deed hij voor het eerst mee en het verschil met Jeopardy is te horen: From The Lion’s Mouth klinkt nog steeds bij vlagen onheilspellend, maar tegelijkertijd ook veel warmer. Colvins keyboardspel broeit, verontrust en bezweert. Op Fatal Flaw – een van de mooiste nummers van dit album en van The Sound in het algemeen!! – is hij op zijn best. Het nummer is al ongelofelijk aangrijpend qua compositie en opbouw en emotie (!), maar het is de keyboardpartij van Colvin Mayers die hier voor de eeuwigheidswaarde zorgt.

Maar uiteindelijk kom ik toch altijd weer uit bij Adrian: de man die muziek bleef schrijven die ik nu nog kan opzetten om die éne stem in mezelf meer geluid te geven. Wat kan ik nog meer zeggen dan: bedankt! En wat is het klote dat juist jij er niet meer bent…