menu

R.E.M. - Fables of the Reconstruction (1985)

Alternatieve titel: Reconstruction of the Fables

mijn stem
3,85 (326)
326 stemmen

Verenigde Staten
Pop / Rock
Label: I.R.S.

  1. Feeling Gravitys Pull (4:48)
  2. Maps and Legends (3:01)
  3. Driver 8 (3:18)
  4. Life and How to Live It (4:20)
  5. Old Man Kensey (4:10)
  6. Can't Get There from Here (4:10)
  7. Green Grow the Rushes (3:42)
  8. Kohoutek (3:10)
  9. Auctioneer (Another Engine) (2:41)
  10. Good Advices (3:30)
  11. Wendell Gee (2:56)
  12. Crazy * (3:00)
  13. Burning Hell * (3:48)
  14. Bandwagon * (2:12)
  15. Driver 8 [Live] * (3:20)
  16. Maps and Legends [Live] * (3:14)
  17. Auctioneer (Another Engine) [Athens Demo] * (2:52)
  18. Bandwagon [Athens Demo] * (2:24)
  19. Can't Get There from Here [Athens Demo] * (3:40)
  20. Driver 8 [Athens Demo] * (3:30)
  21. Feeling Gravitys Pull [Athens Demo] * (4:36)
  22. Good Advices [Athens Demo] * (3:31)
  23. Green Grow the Rushes [Athens Demo] * (3:47)
  24. Hyena [Athens Demo] * (2:53)
  25. Kohoutek [Athens Demo] * (3:26)
  26. Life and How to Live It [Athens Demo] * (4:10)
  27. Maps and Legends [Athens Demo] * (3:11)
  28. Old Man Kensey [Athens Demo] * (4:07)
  29. Throw Those Trolls Away * (3:09)
  30. Wendell Gee [Athens Demo] * (3:06)
toon 19 bonustracks
totale tijdsduur: 39:46 (1:43:42)
zoeken in:
avatar van herman
4,5
Laat ik na Murmur en Reckoning ook maar eens een stukje aan Fables of the Reconstruction, één van mijn favoriete R.E.M.-albums, wijden.

Zo zou je een recensie van dit album kunnen beginnen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Op de een of andere manier laat dit album zich lastiger omschrijven dan de voorgangers. Het moet zo'n 15 jaar geleden zijn dat ik het heb ontdekt; evenals de andere R.E.M.-albums (feitelijk alles t/m New Adventures in Hi-Fi), en al meteen was het één van mijn favorieten van het viertal uit Athens. Maar waarom eigenlijk?

Laat ik maar met wat historie beginnen:

R.E.M. toog voor het opnemen van dit album naar het winterse en vooral natte Londen, alwaar zij onder de vleugels van folk-producer Joe Boyd (o.a. producer van Nick Drake, Fairport Convention en de Incredible String Band) de sound van hun eerste twee albums probeerden te verfijnen en vernieuwen. Wat mij betreft is dat wel gelukt: ten opzichte van de vorige albums klinkt de muziek rijker en gelaagder en is bovendien het songmateriaal van een hoger niveau. Het levert wat mij betreft het eerste top-album uit de R.E.M.-catalogus op. Het lijkt erop dat er een goede match was tussen de thematiek van het album (het mythische zuiden van de Verenigde Staten) en de klimatologische en daardoor heimwee ontlokkende omstandigheden in Londen.

De nummers vind ik vrijwel zonder uitzondering erg sterk:

Het album opent met Feeling Gravitys Pull, een nummer dat schijnt te gaan over 'in slaap vallen tijdens het lezen'. Muzikaal gezien is het een erg fijn nummer: de tegendraadse gitaarriff, de voor R.E.M. (toen nog wel in ieder geval) atypische vioolpartijen en bovenal het fenomenale outro. En ook een tekstregel als "It's a Man Ray kind of sky" fascineert wel. Ik houd wel van een potje name-droppen en lees net dat Man Ray vroeger dadaïstische en surrealistische foto's en films maakte.

Maps and Legends is iets meer R.E.M. 'oude stijl', een nummer zoals ze er wel meer hadden in die tijd, waarbij Mills in het refrein een compleet andere tekst zingt dan Stipe. De licht melancholische ondertoon bevalt me hier wel. Het nummer schijnt (ik vind het in het cd-boekje niet zo snel terug) trouwens te zijn opgedragen aan Howard Finster, een bevriende kunstenaar en de ontwerper van de hoes van Reckoning.

Driver 8 reken ik tot één van de beste R.E.M.-nummers uit deze periode, al valt er niet zo gek veel over te zeggen. Het is een fijne uptempo-plaat (ook een single destijds) en ik heb wel iets met treinen. Mede door het subtiele harmonica-spel roept het nummer wel een mooi beeld op van een treinreis door het zuiden van de VS, anno 1984. Jaren later heeft R.E.M. de akkoorden van de coupletten nog eens opnieuw gebruikt voor Imitation of Life.

Achter Life and How to Live It schuilt wel een mooi verhaal. De titel verwijst naar het boek Life: How to Live van een zonderlinge schrijver die een muur in zijn huis had gebouwd en afwisselend in de afzonderlijke delen van zijn huis leefde. Toen hij dood thuis werd gevonden, stonden alle gedrukte exemplaren van zijn boek bij hem zelf in een kast. Het nummer zelf is een stevige folk/rockplaat. Een beetje Byrds-achtig, vind ik. Als tieners hadden we destijds het idee een spandoek te maken "R.E.M. and How to Love them", maar dat is er gelukkig nooit van gekomen.

Ook Old Man Kensey verhaalt over een individu, maar ik heb dit nummer nooit helemaal begrepen. Ik denk dat het gaat over een man die het niet voor elkaar krijgt zijn dromen te realiseren. Can't Get There From Here laat zich makkelijker duiden: het is wellicht het meest uitbundige nummer dat R.E.M. ooit heeft opgenomen. Hoog tempo en daverend refrein inclusief hoornsectie. Ik vind dit een soort van omgekeerde Everybody Hurts: beide nummers zijn bedoeld om op te beuren, maar hier gebeurd dat met een enorme dosis aan positieve energie.

Green Grow the Rushes is losjes gebaseerd op Green Grow the Rushes, O, een oeroud folkliedje. Stipe cs. hebben er een Byrds-achtige ballade van gemaakt, wat wel goed werkt. Mooi liedje. Kohoutek verwijst naar een komeet, maar het liedje gaat volgens mij feitelijk over Stipe's falen in een stukgelopen relatie ("She carried ribbons, she wore them out/Michael built a bridge...Michael tore it down").

Auctioneer (Another Engineer) is een haast maniakele uptempo song, dat vooral uitblinkt in het gitaarwerk in de brug en het outro. Een nummer dat nog wel nadreunt... Good Advices is wellicht de enige mindere song van dit album. Glijdt een beetje langs me heen. Dat wordt meteen goed gemaakt, want afsluiter Wendell Gee wordt door het banjo-spel van Buck naar grote hoogten gestuwd. Mooi mooi mooi.

En tsja, wat nu nog te zeggen... het songmateriaal is erg sterk en op de een of andere manier lijkt in de meeste liedjes een soort weemoed geslopen die me erg aanspreekt en de liedjes verbindt. Het lijkt erop dat R.E.M. hier (wellicht onbedoeld) ziel aanbracht in de muziek, terwijl dat bij de vorige platen nog niet echt het geval was (de af en toe fantastische nummers ten spijt).

Tenslotte wil ik nog even kwijt dat bonustrack Crazy (een cover van Pylon) mijn meest favoriete R.E.M.-b-side uit de IRS-tijd is. Wel grappig dat ik nu dan eindelijk ook eigen werk van Pylon heb ontdekt (en zeer waardeer).

avatar van Sandokan-veld
4,5
(Voor Roeland, als hij dit nog gaat luisteren, iets te lezen ondertussen, namelijk: weer eens een poging om iets zinnigs over R.E.M. te zeggen van mijn kant.)

Algemene info:
'R.E.M. mark the point when post-punk turned into alternative rock.' (Citaat van het internet geplukt.)
Zo zou je de band inderdaad kunnen omschrijven, hoewel het moeilijk is op R.E.M. een duidelijk label te plakken. Verlegenheid, een tegendraads gevoel voor humor en een bijna fobische angst om in een hokje te worden gestopt zorgden ervoor dat de band, vooral in hun begindagen, er alles aan deed om zo vaag en cryptisch mogelijk over te komen.

Deze plaat, bijvoorbeeld. Hij kan Fables Of The Reconstruction heten, maar ook Reconstruction Of The Fables. Ligt er aan hoe je de LP indertijd vasthield. Typisch R.E.M., dus. Meestal wordt overigens de eerste titel aangehouden.

De fabels van de wederopbouw, of de wederopbouw van de fabels, is de derde langspeelplaat van R.E.M.. Hun vorige twee werden redelijk dicht bij huis (Georgia in de V.S.) opgenomen, maar voor deze trokken ze naar Londen, waar ze samenwerkten met producer Joe Boyd (Nick Drake, Fairport Convention). Hij mat de band een wat helderder en dikker aangezet geluid aan dan op hun vorige platen.

De bandleden waren zelf achteraf niet tevreden over het resultaat. Ze ontkennen het tegenwoordig, maar drummer Bill Berry heeft later zelfs eens laten weten: 'Fables sucked!'
Ook veel vroegere fans waren teleurgesteld in het album, en waren pas weer tevreden toen de band een jaar later kwam met het lappendeken 'Lifes Rich Pageant'.

Toen ik een top 10 wilde maken voor op deze site, moest ik even stevig nadenken over welke plaat van R.E.M. ik zou kiezen. Dát er een plaat van die groep in zou komen was duidelijk, want ik kan met het leven zonder R.E.M. nauwelijks voorstellen, maar welke?
Ik denk dat ik deze heb gekozen omdat hij qua geluid interessanter is dan Murmur, net iets betere liedjes bevat dan Document, en wat raadselachtiger is dan Out Of Time, mijn andere drie voor de hand liggende favorieten.

Zonder dat er ergens sprake is van een plot of een echt concept, is Fables hun meest verhalende lp, op een bepaalde manier. Elk nummer brengt je in een nieuwe wereld, met nieuwe karakters die we alleen maar kunnen observeren, zonder dat we weten wat ze precies drijft.

Wat betreft het decor: Deze plaat ademt uit alle gaten de sfeer van het zuiden van de Verenigde Staten die de oude R.E.M. kenmerkt. Let op: dit is niet het Amerikaanse zuiden dat we kennen van de tv: dikke rednecks met vage christelijk-fundamentalistische ideeën, rijdend in een pick-up truck met een verzameling jachtgeweren in de achterbak.

Het zuiden volgens R.E.M. is een klamme, mysterieuze plek, waar op elke straathoek een excentrieke kunstenaar woont, en in het moeras, volgens de folklore, vreemde wezens leven.
Op dat gevoel zou je lang door kunnen associëren zonder dat je het precies in woorden te pakken krijgt. Stel jezelf als kind voor, terwijl je verdwaald bent in het bos, op het moment van de dag net als de zon begint onder te gaan. Je komt langs onleesbare houten richtingaanwijzers die kraken in de wind, verlaten groene schuurtjes en vreemde kunstwerken gemaakt van allerlei gevonden materiaal, misschien in elkaar gezet door een lokale kluizenaar, of door een of andere indianenstam.
De uitgestrekte schaduwen van de vroege avond dansen om je heen, alsof ze een eigen leven hebben. Met grote ogen, met de angst en onbevangenheid van een kind, kijk je om je heen, overgeleverd aan je meest primaire gevoelens.
De muziek begint...

Zes snerpende noten op de gitaar zetten een tegendraadse, bijna akelige groove neer. Heel anders dan het Byrds/Stones gitaarwerk dat we van R.E.M. gewend zijn (dit zou een ode kunnen zijn aan Tom Verlaine). Michael Stipe zingt: 'I fell asleep/ reading just about every paragraph...' en beschrijft daarna een droomwereld waarin de natuurwetten zoek zijn, en de lucht doet denken aan een kunstwerk van Man Ray
'When the light is mine, I felt gravity pull...'
Feeling Gravitys Pull (de bewuste spelfout is weer typisch R.E.M.) is een van mijn grote favorieten van de band, door de dromerige maar dreigende sfeer en dito tekst:

'Time and distance are out of place here...'

Het nummer valt uiteen in een draaikolk van ronkende gitaren en strijkers, en we worden weer enigszins bij de les geroepen door Maps And Legends.

Dit is redelijk conventionele R.E.M.-folk, met murmelende coupletten van Michael Stipe over psychedelische gitaarakkoorden, en een refrein dat het doet lijken op een tune voor een zelfverzonnen tv-show die alleen in je dromen bestaat. Nummer dat je langzaam voor zich wint, in mijn geval pas na vele luisterbeurten.

Driver 8, een soort absurd kinderverhaaltje over een trein en een machinist, is een van de meest perfecte en hoog gewaardeerde R.E.M.-nummers. Een nummer met een rijke melodie die constant in beweging blijft, met extra bonuspunten voor Peter Bucks warme gitaarwerk.

Life And How To Live It is weer een van mijn favoriete R.E.M.- nummers. Het schijnt gebaseerd te zijn op een waargebeurd verhaal rondom een lokale excentriekeling die zijn huis in twee verschillende stijlen had ingericht, en binnen dat huis twee verschillende levens leidde, afhankelijk van zijn stemming.
Na een kort, subtiel intro barst het nummer open in een onbegrijpelijk maar verdomd aanstekelijke rocker:
'My pockets are out and running about/ embarking on the street to tell what I have in there...'
Op 2:20 hoor je Stipe zelfs letterlijk zingen wat er in de muziek gebeurt ('...the air quickens/ tension building/ bending bridge/ and suddenly...Life and how to live it!!!')
Heerlijk nummer.

Deze eerste vier nummers vind ik persoonlijk het sterkste gedeelte van R.E.M.´s oeuvre.
Dat niveau wordt de rest van de plaat naar mijn mening nog één keer gehaald, op de bizarre pianoballade Wendell Gee, die het album afsluit.
Wendell Gee, wederom een lokale excentriekeling, heeft genoeg van de wereld, klimt in een boom, en verdwijnt spoorloos. Of zoiets.
('There wasn't even time to/ say goodbye to Wendell Gee/ So whistle as the wind blows/ whistle as the wind blows...').
Ondanks de absurde tekst en het zoetige arrangement slaat de droefheid in het nummer op de juiste momenten keihard aan.

De liedjes er tussenin zijn, vind ik, van wisselend niveau.
Old Man Kensey is wel een interessant liedje. Wederom een verhaal over een excentriek figuur, vol met absurde beelden en cryptische verwijzingen: 'Kensey's away/ stand on your head/ that's my folly/ I'm ready to go.'
Het lijkt soms alsof je in een schemerige herberg wordt toegezongen door twee dorpsgekken, een soort scene uit Twin Peaks waar je hoogstens theoriën over kan vormen zonder echt dicht bij de precieze bedoeling te komen.
Die twee dorpsgekken zijn Stipe en bassist Mike Mills. Beide geen topzangers, maar de manier waarop hun stemmen samenwerken en contrasteren is een van de grote wapens van R.E.M. als band.

Can't Get There From Here is een soort grapje, zeg maar die mop van de blanke alto's die ineens een soulnummer maken. Het is allemaal net boeiend en catchy genoeg, met die koddige blazers en verwijzingen in de tekst naar een plaats genaamd Filomath (?) waar je heen kan gaan om inspiratie op te doen.
De videoclip was een van de eerste van R.E.M. die enige airplay kreeg, een melig curiosum dat de moeite waard is om een keer te bekijken.

Green Grow The Rushes is een beetje te kabbelig, hoewel net dat nummer dan weer over oorlogsgeweld en onschuldige doden schijnt te gaan. Objectief gezien is het wel een mooi liedje, maar ik heb er nooit veel mee gehad.

Voor Kohoutek heb ik dan weer een enorme zwak. Een nummer dat constant schakelt tussen apathie en een vreemd soort nervositeit, met Stipe die in het refrein een kopstem opzet die zo lelijk is dat hij weer mooi wordt, dat hij weer lelijk wordt, dat hij weer mooi wordt. Even romantisch als akelig.
De Kohoutek is een komeet, trouwens, die slechts eens in de honderdduizend jaar voorbij aarde komt.
'Like Kohoutek/ you were gone...'

Dan volgt er toch wel een klein dipje. Auctioneer is hoogstens een middelmatige R.E.M.-rocker, die al snel irritant wordt in zijn beukritme en eenzijdigheid, en Good Advices is gewoon saai.
En dan kruipt Wendell Gee in zijn boom, wordt ons aangeraden mee te fluiten met de wind, en ontwaken we uit de droom.
De lange schaduwen waren uiteindelijk toch gewoon schaduwen, en verdwijnen als we de spaarlampen in de woonkamer aandoen.

Of misschien is dat wel de illusie: die volwassen wereld die we onszelf opdringen, waarin alles gewichtig is en rationeel, en past in duidelijke hokjes. Kantoren, files, tl-licht, en overvolle agenda's.
Misschien is R.E.M. een van die zeldzame bands die begrijpt dat we ondanks al die illusies altijd kinderen zullen blijven, dat we ondanks al onze grote ideeën en stoerheid nog steeds worden gedreven door primaire gevoelens, en stiekem bang zijn voor de schaduwen en geluiden die we 's nachts door het raam horen komen.

Michael Stipe begrijpt de wereld net zo min als wij, maar hij lijkt een beter contact te hebben met dit dierlijke onderbewuste dan met de moderne maatschappij om hem heen. In feite een verlegen, sociaal gestoorde man in die tijd, koos hij ervoor om toch op een podium te gaan staan en te proberen een rocker te zijn, verward schreeuwend, soms bijna mompelend. Ooit zag ik hem een T-shirt dragen waar hij met een stift op had geschreven: 'Courage courage courage.'

Het zou de laatste R.E.M.-plaat zijn die nog zo werd gemaakt, althans in zekere zin. De producer van de volgende, Lifes Rich Pageant (Don Gehman), zou het voor elkaar krijgen dat Stipein ieder geval duidelijk(er) verstaanbaar zou gaan zingen. De plaat daarna (Document) werd zelfs een betrekkelijk rechttoe rechtaan(er) politieke rockplaat, en kort daarna volgde het miljoenensucces. Ze hebben nog een paar schitterende platen gemaakt, maar nooit meer een die zo ongrijpbaar is en blijft als Murmur of Fables Of The Reconstruction.

Ik houd van veel soorten muziek, maar behalve misschien bij John Coltrane heb ik geen andere bands of muzikanten waarbij ik dat totale gevoel van herkenning heb, van identificatie. Die momenten in kunst en poëzie dat je denkt, ja, ja, zo is het precies. Waarom gebeurt het niet vaker dat mensen praten over zulke dingen?
Michael Stipe zelf kocht als jongeman 'Horses' van Patti Smith, en omschreef de impact als 'het gevoel van realiteit in een droomwereld.'

Ik zou zijn eigen bandje niet beter kunnen omschrijven. Precies het in woorden vatten is bijna onmogelijk voor mij, maar gelukkig is dat ook niet nodig. Het bestaan van R.E.M. allleen al werkt kalmerend op die momenten dat je krankzinnig denkt te worden van die indrukken om je heen, in de dagelijkse chaos (in het bos, met zonsondergang.)

Gatverdamme, wat klinkt dat weer melodramatisch. Maar goed, gelukkig maar dat er muziek is die zo belangrijk voor je wordt, dat je moet teruggrijpen naar grote, melodramatische statements om de impact te omschrijven.
Of natuurlijk, in cryptische symboliek. Bergen drijven, kometen verschijnen, en kluizenaars verdwijnen in de boom. Als de schaduwen in het bos groeien, fluit ik een wijsje met de wind mee, en ik ben niet bang. Courage, courage, courage.

avatar van brandos
5,0
Wat een interessante combi; REM met Joe Boyd. Je voelt hier inderdaad een zekere verwantschap met Nick Drake en John Martyn. Je zou het het folkrock-album van REM kunnen noemen, bijna Engels ook. Toch was het ook helemaal REM, als ijzersterk collectief met hun kenmerkende meeslependheid. Tegen deze tijd vond ik ze beter dan U2, vanwege de nimmer aflatende kwaliteitsstandaard in al hun nummers.

Gast
geplaatst: vandaag om 08:27 uur

geplaatst: vandaag om 08:27 uur

Let op: In verband met copyright is het op MusicMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.