R.E.M. - Out of Time (1991)
Na hun grootste tour ooit, de grueling Green Tour, en alle tours hiervoor was de band in dire need of een wat langere break. Hun laatste concert tijdens de Green tour sloten ze wel af met de hele Murmur en de hele Green integraal, back to back hun eerste en hun laatste album. Daar had ik wel bij willen zijn

De break werd korter dan gedacht, want na een paar maanden wilden de heren alweer musiceren. Dit keer werd er opgenomen in Bearsville, New York. Peter Buck was inmiddels helemaal klaar met de electrische gitaar en wilde de mandolineweg verder gaan bewandelen oa. De band zelf wilde ook de ingeslagen weg van Green verder gaan bewandelen, nog meer andere instrumenten gaan gebruiken, zoals orgel voor Mike Mills. En de band wisselde ook vaak van instrumenten met elkaar, zie je het al voor je Peter op drums bv en Bill op gitaar

Klaar was het ook met de politieke ondertoon, nog wel lichtjes covert hoorbaar op songs van Out of Time, maar veel minder uitgesproken dan op de albums hiervoor. Michael was daar ook wel een beetje klaar mee. Hij wilde niet de eeuwige polemist gaan uithangen, maar ook andere wegen verkennen. Meer lyrics in persoonlijke stijl, hij beschrijft Out of Time dan ook als 11 lovesongs. Dat heb ik er zelf nooit in gehoord, niet in elke song in ieder geval, maar ik zal dat in mijn oren knopen voor toekomstige beluisteringen. Belong en Low werden al live gespeeld tijdens de Green tour en vonden (gelukkig) hun weg op het nieuwe album. Eerste single Losing My Religion dat voorafging aan het album kreeg later de twijfelachtige eer om gebruikt te worden voor het fenomeen het LMR syndroom, nog altijd iets waar ik me niet echt in kan vinden

Een mandolinesong dus weer, maar dit werd de meest herkenbare mandolineriedel dat Peter Buck ooit speelde of misschien wel ter wereld. Een leuke opwarmer als eerste single dacht de band, zodat we daarna de wereld kunnen bestormen met Shiny Happy People. Fate besliste anders. Losing My Religion, de onwaarschijnlijkste nr. 1 hit allertijden ms wel schoot in diverse landen als een komeet naar de topposities, vaak zelfs nr. 1, kreeg 2 grammy's (toen grammy's nog wat betekenden) en het album zelf kreeg er ook 1. Follow up single Shiny Happy People deed het juist een stuk minder in de charts. Erger zelfs, het werd (op termijn) door velen verfoeid en verafschuwd door de overdreven, niet op zijn plaats zijnde blijheid. Nooit begrepen overigens, ik vind 'm nog steeds heerlijk. Later alleen nog overtroffen door Everybody Hurts qua weerzin. In wat voor wereld leven we???!!! Dit was de tijd waarin Madchester floreerde en Grunge nog echt groot moest worden. Maar R.E.M. ging hun eigen weg in het muzikale landschap en gebruikte her en der wel wat elementen. Typisch ook voor hen om hun 'grunge' plaat te maken als de hype net voorbij is

Out of Time dus, voor mij hun eerste complete album tot dan toe. Waar ik nog adolescentie hoor in Green is het hier volledig tot wasdom gekomen, echt volwassen geworden. En wat worden we hier getrakteerd met een overall eclectisch en folky album. Een album als een seizoen, de lente voor mij. Als in een bloementuin waarin het heerlijk toeven is, maar ook met elementen van (late) zomer, mijn 2 fave seizoenen dus

Een album met een ondefinieerbare sprankeling ook. En die sprankel begint al meteen met de sprinkelende mandoline/gitaarklank van Peter Buck als een muziekdoosje in Radio Song, het open karakter van het intro van de song, ook te horen in de zang van Michael, die verwonderd klinkt. Waarna we in een groovy vibe raken met gitaren en orgel en een rappy Michael. Maar dit is toch nog geen rappen
johan de witt?

Deze song heeft zo'n heerlijke wah wah vibe, briljant! Voor mij een nr. 1 single. En KRS-One doet ook mooi zijn duit in het zakje. Gewoon een perfecte en vrolijke song, niet te vrolijk zoals sommigen vinden. Zo vernieuwend zijn de boys nog niet geweest. Compleet mee met de tijdgeest. Heerlijk ook de stringarrangements hier. Hey hey hey! Ms wel hun beste opener ooit! Meteen gevolgd door LMR, bizar. Wat een openingsduo. Volgens mij de eerste song van ze die ik leerde kennen op de middelbare school, we moesten 'm meezingen bij muziekles in 1991. Dat ging nog best aardig

De lyrics begreep ik nog niet veel van nog, maar ondanks religion in de titel kwam de song op mij erg religieus over. De mysterieuze clip was ook niet weg te slaan op MTV en al gauw had ik 'm ook op cassettebandje en versleet 'm daar. Een ongrijpbare song, ws heeft het daarom de status die het heeft. Je leeft je helemaal in Michael en zijn lyrics in, het klinkt als een vertwijfelde man, beschreven vanuit het ik persectief, je gaat die reis met hem mee. Ms dat het mensen daarom zo aanspreekt, we hebben allemaal wel van dat soort ervaringen. Dat en de uit duizenden herkenbare riff van Peter natuurlijk. 1 lange vloeiende cadans is het ook, heerlijk! En dan volgt Low, gewoon weer een klasbak. De meest donkere song op het album. Subdued en mysterieus, je hebt eigenlijk helemaal niet door waar het over gaat, het klinkt heel poëtisch allemaal. Heerlijk die tokkelende gitaar, een ingekeerde Michael in de diepte. Het orgel en strijkers zorgen voor een treurig soaring bovenin en onderaan de song. En dit is allemaal tot nu toe al prachtig. Je verwacht eigenlijk helemaal geen uitbarsting, maar als ie komt, poi wat prachtig. Een catharsis! En het eindigt weer heel poëtisch met de 'hands all full of glory', pareltje!
Near Wild Heaven met Mike Mills op leadvocal is misschien wel hun meest onbezorgde song ooit, prachtig ook Michael's vocals op de achtergrond. Peter is weer heerlijk jangly hier en de pa-pa-pa-pa's zijn niet van de lucht. Alsof we in een onwaarschijnlijk mooie teletubbie-achtige wereld leven waar alles even mooi en pais en vree is. De bloemetjes en de bijtjes, heerlijk! En die feeling wordt eigenlijk perfect gecontinueerd met Endgame, hun mooiste 'instrumental', een beetje hun Get the Message. Heerlijk die diepe en warme sound van de fluit icm met Michael's la-da-da-da's erdoorheen. Ik zie me zo zitten op de hooibalen in de late middagzon in de oogstmaand Augustus. Hier kunnen ze wel een meditatie cd van maken van een uur. Endgame in een loop

En de vrolijkheid blijft maar doorgaan met Shiny Happy People, ook een groot fave van me. De clip draagt daar zeker aan bij, ik vind het een oprechte en uitgelaten vrolijkheid. Heerlijk de gitaarriff en sound hier, de tudududu's, handgeklap, Kate Pierson' stem en bijdrage, heerlijk. Michael in uitgelaten topvorm hier, hij maakt het echte verschil samen met Kate. O man, ik word hier altijd zo shiny en happy van

Wie niet?

Helemaal op het eind met 'Here we go', dan moet eigenlijk de hele wereld even meedoen

En door met Belong, een nog veel mooiere song eigenlijk. Heerlijk hier die ratelende gitaar van Peter, de klappen van Bill, de achtergrondzang en Michael's zang, een beetje als door een megafoon. En dan vooral het refrein met Mike's hoge zang en daarna Michael's zang over de top daaroverheen. ER IS GEWOON NIETS MOOIERS, VERHEFFENDER EN LIBERATING DAN DAT!!! O sorry

Dat icm met het onderwerp en lyrics dat zich een beetje magisch op de achtergrond afspeelt. Ontroerend tot op het bot, werkelijk!
En tot dat moment is er op het hele album wat mij betreft nog geen 1 flawmomentje geweest. Met Half a World Away komt voor mij het 'minste' nummer van het album langs. Maar hoe vaker ik 'm hoor, hoe mooier ie nog steeds wordt. Duidelijk qua song en klank nog het meest verwant met Green. Een goede song, maar net even iets minder bijzonder voor mij dan alles hiervoor. Texarkana maakt dat meer dan goed voor mij. De drive in de gitaar hier, de countrytwang, maar vooral Mike's mooiste leadvocal in zijn carrière wat mij betreft. Michael had even geen lyrics paraat, dus Mike stepped in

Heerlijk ook de viool hier in het zogenaamde refrein, niet echt een refrein, maar goed

Catch me if I fall... een track weer van ongekende schoonheid en hoe uplifting en sprankelend alweer, als die 40.000 stars in the evening

En als bonus zingt Michael even verderop ook even mee

Country Feedback is mijn meest favoriete song R.E.M. song allertijden, zelden een song gehoord met zoveel zeggingskracht. Een song op diep niveau in alles. Qua lyrics die door merg en been gaan, de bijna wanhopige, boze en verslagen Michael in zijn zang. Die dissonante en jankende gitaar, heerlijk. Al het muzikale in deze song draagt daar trouwens aan bij. Prachtig tempo ook, als een naderend einde. Zelden zoiets zo mooi muzikaal verwoord horen worden. En dan helemaal in live uitvoeringen met Neil Young of Later bij Jools oa. waarin de 'Crazy what you could've had's' maar doorgaan tot je kapot en verslagen en uitgehuild op de grond ligt te kreperen. Mooi toch?

En toch ben ik blij dat we niet zo eindigen, maar vrolijk en uptempo

Me in Honey, Michael samen met Kate Pierson weer, wat een heerlijke uitsmijter. Zalig het ritme van de gitaar, een soort wals. Michael en Kate zingen hun longen uit hun lijf, heerlijk! Een nummer weer om hartstikke vrolijk van te worden

Ms niet hun beste nummer ooit, maar ik kan er geen flaw in vinden. Een perfecte afsluiter wat mij betreft. Gedreven, urgent klinkend, vrolijk en krachtig! Zoals het album ook begon eigenlijk

De beoordeling: Out of Time heeft alles wat ik zoek in een album. Op elk niveau, qua welke emotie dan ook, het is een perfecte muzikale trip en reis voor me. Ik voel me na dit album altijd zo voldaan en gelukkig, daarom voor mij het volle pond. Knap album dat daar nog overheen gaat
5 *
1. Out of Time
2. Green
3. Document
4. Fables of the Reconstruction
5. Murmur
6. Lifes Rich Pageant
7. Reckoning
8. Chronic Town