R.E.M. - Out of Time (1991)

Out of time… oppervlakkig gezien heeft dit album heel wat elementen die een negatieve waardering in de hand werken (ik had er zelf maar 3,5 sterren aangegeven oorspronkelijk):
- de millon-selling album dat REM van ‘ favoriete alternatieve bandje’ recht in de mainstream catapulteerde
- een hitsingle die enerzijds alle aandacht naar zich toetrekt, en anderzijds wel volledig platgedraaid lijkt
- zowat de meest lelijke REM-hoes ooit
- gewoon het feit dat vanaf iets megapopulair wordt, er direct ook een tegenstroom op gang komt van mensen die dergelijke albums absoluut de grond moeten inboren
- en dan die verschrikkelijke opgewektheid, die shiny happy gumball-melodietjes

Tot je het album nog eens vastpakt, de cd in de lader schuift, je er rustig bij gaat zitten en elk nummer goed in je opneemt.

Het begint bloedmooi: knap helder gitaargerinkel en een klaarklinkende Stipe, een sterk refrein en een geslaagde combinatie met KRS One. Dit klinkt zuiver, open, opgewekt, ochtendfris misschien. Tot je ook de tekst wat laat bezinken, en het nummer nog aan extra gelaagdheid wint.

Wat daarna volgt is ruim bekend. Losing My Religion, de hit, de song. Telkens stel ik me hier de vraag bij: hoe is dit toch zo’n mega-hit geworden, wat is er zo special aan dit nummer? En ik weet het gewoon niet. Wellicht is dat ook het echt magische aan deze song: wie je ook bent, welke gemoedstoestand ook… losing my religion pakt je iedere keer. Als je vergelijkt met everybody hurts, dan is everybody hurts een mooie uplifting song voor als je down bent, maar ook niet echt iets meer dan dat. Losing My Religion is dat ook, en zo veel meer. Er zit een soort energie in het nummer die zo aanstekelijk werkt… onverklaarbaar.

Derde nummer en we zitten plots op een andere planeet. Low is een schitterend nummer, een ingetogen nummer dat zo op Automatic had gekunnen, alleen loopt het op dit album wat verloren tussen vrolijkheid, klaarheid en opgewektheid.

Near Wild Heaven: simpel, doeltreffend, opgewekt, hemelse samenzang, Mike Mills die het beste van zichzelf geeft. Het is simpele popmuziek, voor mij het voorbeeld van de opgewektheid & vrolijkheid die dit album algemeen lijkt uit te stralen… en dat is geen negatieve kritiek. Tweelingsbroertje Shiny Happy People is inderdaad heel shiny en heel happy, maar da’s ook een sterke song. De tongue-in-cheek humor & gekheid van REM ligt er dubbeldik op, maar dat is al altijd zo geweest, da’s voor mij net 1 van de pluspunten van REM (zie vroeger bvb superman op lifes rich pageant, strange op document, get up & stand op green…)

Endgame schiet dan weer een heel andere kant op. Moeilijk eigenlijk te beschrijven deze song. Lijkt wat opvulsel op dit album (als einde van kant A in de LP/MC tijd) maar alleenstaand is ook dit een ijzersterk nummer.

Na shiny happy people valt voor een pak mensen out of time wat stil, want je hebt alle singles achter de rug, en de rest wat nog volgt krijgt daardoor minder aandacht. En toch… Belong met de parlando-tekst is knap: easy meezingbaar & herkenbaar, maar tegelijkertijd speciaal en uniek.

Half a world away is ook miskend, maar enkel omdat dit een typisch REM-nummer is, en het daardoor wat gewoontjes uitvalt. Da’s het nadeel van een rijke songcatalogus te hebben, en zeker als een pak van die songs van hoogstaand niveau zijn. Zo’n typisch REM-pareltje, weggedoken tussen de plooien van een album… ‘life and how to live it’ of ‘letter never sent’ anyone?

Met Texarkana zitten we terug in de opgewekte onschuld/onschuldige opgewektheid. Een catchy gitaar-lick hier, wat Mike Mills vocals daar…

Komen we dan aan country feedback? Wat valt er daar over te zeggen buiten dat het een fan-tas-tisch ge-wel-dig steen-goed wereldnummer is. Melancholie, wijdse galmende gitaargeluiden, een soort country-feel maar dan treurige organische country. Het tegengestelde tot een simpele 1-2-3-4 ramones song, tot de trage 1-2-3-4 intro toe

Afsluiter me in honey heeft het wat moeilijk, omdat het country feedback moet volgen. En omdat het ook de gelaagdheid van country feedback of een aantal andere out of time songs niet heeft. Toch blijft ook dit een goeie song: stuwende gitaar-riff, Kate Pierson die het nummer mee naar een hoger niveau tilt.

Eindconclusie: een album met eigenlijk allemaal sterke nummers. En toch hou ik het op 3,5 sterren… waarom? Omdat als geheel dit album toch voor mij wat teleurstelt, het schiet teveel alle kanten uit. En omdat dit REM is, en ze betere albums gemaakt hebben dan dit. En omdat er voor mij ook wat schort aan de volgorde van de songs, maar da’s makkelijk achteraf gezegd, rekening houdend met alle singles & buzz errond.

Ideale tracklisting:
Kant A: country feedback – half a world away – losing my religion – radio song – endgame.
Kant B: shiny happy people – Texarkana – belong – low - me in honey – near wild heaven.

Cross-referenties:
- Richard Ashcroft met zijn solo-cd ‘alone with everybody’
- A-ha met ‘analogue’
- Johnny Cash met zijn reeks American recordings

OUT OF TIME 1991

Ik heb wat moeite met deze van REM.
Hij valt me wat licht uit ... te poppy zou ik haast zeggen.

De clevere new wave van Document, het rockende Green
en de melancholie van Automatic for the People zeggen me meer.
Veel meer zelfs, want Out of Time is hier een vreemde eend in de bijt.

REM stoeit met (een overdaad?) aan muzikale invloeden.
Country en folk (dit had hun folk plaat kunnen zijn), maar ook
rock, blues en warempel zelfs rap en beach boys vocalen.

Misschien ligt hier de verklaring: deze plaat past minder
in 't new wave straatje en sluit aan bij de Amerikaanse rocktraditie.
En ik ben veel eerder Europees geöriënteerd in mijn luisteren.

Genoeg over mezelf ... over naar de plaat.

Losing My Religion en Shiny Happy People zijn de hits.
Beide songs hebben een folkbasis en een hoge meezingbaarheidsfactor
Maar "happy people" Michael Stipe en Kate Pierson klinken
me net iets te zoet ... te veel kauwgomballenboom.

Near Wild Heaven en Radio Song verschenen ook op single,
maar beide nummers missen de nodige hitpotentie en zijn, vind ik,
ook de beste voorbeelden van waar het mis loopt op Out of Time.
De rap op Radio Song werkt niet (net zoals de zelfverklaarde punk
op Monster er geen zou zijn) en Near Wild Heaven strandt
in een flauw Beach Boysiaans stemarrangement.

Beter vergaat het Low, met beide voeten op de Amerikaanse
prairie en Half a World Away waar wel een melancholische ziel in zit.
Een scheurgitaar in Country Feedback is het zoveelste ingrediënt
dat van dit album eerder een losse verzameling ideeën maakt,
dan een doordacht en gestroomlijnd album ...

Op Out of Time vind ik REM behoorlijk out of "vorm".
Geef mij maar de drie eerder vermelde albums,
waar ik graag later nog eens op terug kom.

1. Radio Song (4:15)
met KRS One
Een frisse en zeer geslaagde combinatie van rock en rap, de rinkelende gitaar maakt het nummer compleet en het refrein staat als een huis.

2. Losing My Religion (4:28)
Een nummer waarvan ik nooit genoeg kan krijgen. Hemels, die melodie, die zang, de tekst, die gitaren en violen, ik kan geen betere popsong bedenken.

3. Low (4:56)
Een ingetogen en weemoedig nummer dat schitterend is opgebouwd, Michael Stipe zingt hier opmerkelijk laag, de sfeer is donker en zelfs grimmig mede door de gitaarsound.

4. Near Wild Heaven (3:19)
Nu terug een opgewekt en aanstekelijk nummer met prachtige stemmen en samenzang en gepaste heldere gitaar- en pianobegeleiding.

5. Endgame (3:50)
Een origineel en rustig nummer waarin enkel geneuried wordt. Het heeft een zomerse en landelijke sfeer.

6. Shiny Happy People (3:46)
met Kate Pierson
Een vrolijk tongue-in-cheek nummer (moet kunnen), natuurlijk niet serieus bedoeld (muziek moet niet per definitie serieus klinken) maar wel geslaagd en Kate Pierson (van de maffe B-52's) vind ik hier goed bij passen. Bovendien vind ik de intro geweldig.

7. Belong (4:06)
Een apart nummer met een zeer sterke parlando-tekst, de baslijn en rinkelende gitaarsound vind ik prachtig klinken.

8. Half a World Away (3:28)
Een folkgetint nummer met mandoline en orgel, vrij simpel maar erg origineel en sfeervol.

9. Texarkana (3:40)
Dit klinkt als R.E.M. in de beginperiode. Weer een pakkende melodie, prima zang en gitaren, alles klopt gewoon in dit nummer.

10. Country Feedback (4:09)
Schit-te-rend nummer, licht country getint en de sfeer is intens door de orgel en de galmende, wat grimmige gitaarsound en Michael Stipe zingt hier met veel overgave.

11. Me in Honey (4:06)
met Kate Pierson
Dit nummer is voorzien van een catchy gitaarsound, de zang van beiden is hier schitterend. Een sterke afsluiter.

Dit album is gekenmerkt door zowel aanstekelijke popsongs als originele en sfeervolle arrangementen en een heldere productie. Vocaal is dit gewoon top. Opvolger "Automatic For The People" vormt meer een geheel en beschouw ik ook als een meesterwerk, "Out of Time" bevat (volgens mij) dan weer de beste R.E.M.-songs (tracks 2, 3 en 10). Er staat hier gewoonweg geen zwakke song op dit album dat bovendien veel afwisseling biedt met een scala van stijlen (rock, folk, zelfs rap) en daarom verdient dit album niet minder dan de volle 5*.

Een sfeervol album, waar R.E.M. haar veelzijdigheid laat horen.

Radio Song zie ik als aanklacht tegen de opkomende hiphopcultuur op de radio.
Het 3FM effect.
Continu dezelfde nummers op het station, waardoor andere artiesten niet de kans krijgen om van zich te laten horen.
Vreemd genoeg samen met KRS One.
Hij ziet het waarschijnlijk vanuit een ander perspectief.
Commerciële uitbuiten van de rap beginselen.

Met Losing My Religion scoren ze terecht eindelijk hun eerste grote hit.
Je hoort een verbitterde Michael Stipe.
Teleurgesteld in de wereld rond hem heen.
Hij wil nu naamsbekendheid.
Maar is bang om uitgelachen te worden.
Toch maar weg kruipen in een hoekje.
En niet hopen op een grote doorbraak.

Low zijn stemmingswisselingen.
Een soort van manisch depressieve visie.
Michael Stipe geeft niet alleen zijn ziel bloot.
Ook zijn angst om zich juist kwetsbaar op te stellen.
Met kop en schouders boven de rest uit stekend.
De prachtige zin I Skipped The Part About Love wordt later door dEUS ook nog treffend verwerkt in het nummer Via.

Dat het niet alleen kommer en kwel is bewijst Near Wild Heaven.
Een liefdesliedje van een tevreden persoon.
Te zoetsappig.
Met een te groot The Troggs gehalte (Love Is All Around).
De link naar The Byrds is ook duidelijk hoorbaar; maar een stuk minder storend.

Endgame is een mooi instrumentaal stuk.
Klinkt als een jamsessie die op een late warme zomeravond is opgenomen.
Niks aan veranderen; zo op het album plaatsen.
Terechte keuze.
Maar waarom niet als afsluiter?

Wat zo storend werkte bij Near Wild Heaven komt verdomd goed uit de verf bij Shiny Happy People.
De toevoeging van Kate Pierson is een verrijking.
Al kan ze bij mij niet veel meer fout doen na haar bijdrage aan Iggy Pops Candy.
Bij haar eigen band The B-52's gaat de zang mij wel eens vervelen, dit maakt mij vrolijk.
Al zal ik het altijd blijven zien als Popsong 89 (Part 2).
En die van Green is gewoon stukken beter.

Belong opent sterk.
Doet me aan Jack and Diana denken van John Cougar Mellencamp.
Het vertellende van Stipe is passend; de koortjes net aan een te hoge kant.
Verder te weinig ontwikkeling; had meer in gezeten.

Gelukkig zijn er genoeg hoogtepunten.
Half A World Away is er eentje.
Qua sfeer had deze ook prima op Green gepast, zo tussen World Leader Pretend en The Wrong Child.
Dat akoestische begin wat op het laatste over gaat in cello en viool; heerlijk!

Texarkana geeft me hetzelfde gevoel als Fall On Me.
Ook hier hoor ik een zanger die zich druk maakt over het milieu.
Op zoek na de ultieme schoonheid.
Vindend in de natuur.

Als liefhebber van The Walkabouts en Willard Grant Conspiracy val ik natuurlijk voor Country Feedback.
Neerslachtig gezongen.
De Americana invloeden liggen R.E.M. goed.
Voor mij hadden ze zich meer op dit vlak mogen ontwikkelen.
In het volgende album Automatic For The People hoor je ze nog terug, maar op Monster is het helemaal weg.
Zonde.

De bijdrage van Kate Pierson bij Me In Honey is minder dan bij Shiny Happy People, en misschien maar goed ook.
Hier voegt ze weinig toe.
Ze klinkt als een tweederangs Stevie Nicks.
Die hadden ze beter kunnen vragen.

Door de aanwezigheid van een aantal zeer sterke songs krijgt deze van mij een hoge waardering; al zal hij altijd in de schaduw van Green blijven staan.
Groen is de kleur van lente; hier heerst teveel geel en bruin.

R.E.M. – Out of Time

R.E.M. was altijd zo’n band waar ik niks mee kon. Radiohead was er ook zo’n een. Ik zette me altijd op de 1 of andere manier af tegen deze bands, waarom? Geen idee als ik eerlijk ben.
Ondertussen is R.E.M. allang een gevestigde band in mijn top 10 en Radiohead begint ook steeds verder te vallen.

Mijn 2de kennismaking (dat ik het goed begon te vinden) met R.E.M. was goed met Automatic for the People. Dit album was mijn 2de album dat ik beluisterde van hun.

Je kunt een album haast niet beter beginnen dan met zo’n swingend nummer als Radio Song. Funky bas, swingende gitaren, lekkere orgel, de drums echt alles klopt. Fijne combinatie van Stipe met KRS-One. Stipe zingt sterk en KRS-One levert een sterke bijdrage af. Erg sterke combinatie van hip-hop en poprock. Een aanklacht tegen de radio, de commercie neemt de overhand. Wanneer komt er eens muziek op de radio wat ergens over gaat? Er is geen boodschap in de muziek, Stipe kan het niet horen. Erg lekker in het gehoor liggend nummer.
4,5*

Dan de grote hit van R.E.M: Losing My Religion. Een fantastische popsong. Een verbitterde Stipe, depressief, hij weet wat hij fout heeft gedaan. Het nummer zit prima in elkaar, sterke tekst, goed gezongen, fijne melodie. Meezingen is niet verboden met dit nummer. Ik kan me nog herinneren dat ik 2 jaar terug naar Gran Canaria op vakantie ging. Er was ’s avonds laat een karaoke show. Een man die je nog geen stuiver zou geven als hij zou zeggen dat hij kon zingen maar het was net Michael Stipe. Een fantastische stem, kaal, iets te overenthousiast. (zo is Stipe natuurlijk niet ) Leuke herinneringen, dat wel.
4,5*

Low is rustig, donker, onheilspellend zelfs. Percussie, bas, orgel en stem gaan perfect samen. Ik krijg hier zowat een Donnie Darko gevoel van wanneer hij lachend wakker word.
Wanneer het op de juiste manier harder wordt op de gitaar komt er weer het rustige Low, Low, Low. Het nummer wordt harder, strijkers, de harde gitaar erbij en Michael Stipe die steeds bozer wordt. Hij zingt harder, hij moet zijn verhaal kwijt.
4*

Near Wild Heaven klinkt in mijn oren als een té enthousiast nummer. Er wordt niet fantastisch gezongen. Dat had anders gemogen. Met de muziek is niet veel mis. Een vrolijk deuntje, niet meer niet minder. Het is niet bijzonder, al komt het op mij over alsof ze hier niet mee hadden bedoelt om het als filler te gebruiken. Dat is goed te horen en daarom heb ik toch het gevoel dat dit een nogal gemiste kans is.
2,5*

De voorganger was lekker kort waardoor Endgame al snel in het veld mag komen. Een akoestische gitaar gaat gepaard met de hoog gestemde gitaar en de neuriënde Michael Stipe. Lekker rustig nummer maar de gitaren hadden van mij wel iets subtieler gemogen. Ze komen nogal erg op de voorgrond. Ze hadden hier een prachtig subtiel nummer van kunnen maken maar de gitaren klinken veel te hard. Erg gemiste kans want dit had echt prachtig kunnen zijn. Al is het nog steeds goed. Maar niet meer dan dat.
3*


Wanneer Endgame op zijn eind is gekomen zijn we aanbeland bij een prijsnummer van R.E.M.: Shiny Happy People samen met Kate Pierson van de B-52’s.
Dit nummer met ook een vrolijke inslag komt duidelijk beter uit de verf dan Near Wild Heaven. Kate Pierson en Michael Stipe zingen perfect in samenzang, de stemmen passen geweldig bij elkaar. Ook het intro wat later in het nummer nog herhaald wordt is perfect. De strijkers zijn werkelijk prachtig. Erg sterke popsong en naar mijn mening 1 van de beste nummers van R.E.M.
5*

Een prachtig nummer wordt opgevolgd door Belong. Een swingend intro met een dreigende bas. ‘’Creatures Belong to the Sea’’ hoor ik ongemerkt. ‘’Creatures jumped over the barricades’’. Als je zo’n tekst hoort weet je eigenlijk al dat het een eng nummer is.
Toch blijft de muziek vrij luchtig en Stipe makt ons opgelucht met zijn opbeurende stem.
Een verrassend nummer wat je niet verwacht na de voorgaande nummer. De rinkelende gitaar zoals LucM al goed opmerkte werkt erg goed bij dit nummer.
4*

Een folk nummer, dat komt er bij mij op bij het aanhoren van het intro van Half a World Away. Moet kunnen toch? Zo hoor ik R.E.M. niet het liefst maar het klinkt heel niet slecht, integendeel is dit nummer zelfs geslaagd. Het nummer is kort genoeg aangezien het een filler is, maar wel een goede filler.
3,5*

Met Texarkana grijpt R.E.M. terug naar de vroege jaren 80, hun begin periode. Een catchy nummer met goede teksten en goede zang. Het doet mij een beetje denken aan The Saints Are Coming van U2. Zou U2 daar zijn inspiratie vandaan hebben gehaald
4*

Country Feedback is een hoogtepunt, zeker weten. Zoals de titel al doet verspellen is dit nummer redelijk country gericht. Met de rustige akoestische gitaren, de rustig losbrekende elektrische gitaar en rustig gedrum. Deric Raven maakte al de opmerking dat de invloeden van americana langzaam verdwenen na dit album en dat is erg jammer wat dit komt goed uit de verf.
4,5*

Me In Honey is het laatste nummer van dit album, wederom samen Kate Pierson en ook dit nummer is goed al komt Kate Pierson hier alleen maar als achtergrond zangeresje voor, dat is nogal jammer. Kate Pierson en Michael Stipe zouden een goed duo kunnen zijn als ze beiden evenveel zongen...
3,5*

Dit is een erg goed album maar ik bungel nog tussen de 3,5 en 4. Waarom? Nou vrij simpel. Een aantal nummer zijn niet bepaald erg sterk en sommigen komen op mij over als echte album fillers. Meestal heb ik dat niet met R.E.M. (tot Automatic for the People dan) maar hier wel. Er staan ook nog een aantal zeer sterke popsongs op maar ik mis gewoon het gevoel en emotie wat ik wel hoor op Automatic for the People of het alternatieve geluid op de platen voor Out of Time. Maar toch een heel sterk album dat ook zeer toegankelijk is.

Destijds erg goed ontvangen maar nu vind ik hem toch één van de mindere R.E.M. albums uit die periode.Slechts Near wild heaven en Texarkana blijven prachtige nummers maar de rest doet me niet meer zoveel.Te commercieel,te poppy of gewoon matige songs,het zal wel een combinatie van alle drie zijn.

"Out of Time" is voor R.E.M. begrippen een opvallend opwekkend klinkende plaat. Zeker als je beseft dat de opvolgers "Automatic for the People" en "Monster" toch behoorlijk donkerder klinken. Wellicht geldt dat ook voor hun vroegere oeuvre, maar daar ben ik (nog) te weinig mee bekend. "Out of Time" bevat uiteraard de wereldhit "Losing My Religion". Niet direct een song die ik op het eerste gehoor associeer met R.E.M., maar ik blijf het wel een prima liedje vinden, maar absoluut ook niet het beste van deze heren. Ondanks dat opwekkende geluid, hoor ik toch op de meeste nummers een bepaalde vorm van melancholie terug. Juist datgene is wat me intrigeert aan R.E.M. Die onderhuidse spanning. Dat maakt "Out of Time" wat mij betreft gewoon een prima album. Opener "Radio Song" vind ik direct al lekker, al is de samenwerking met KRS-One wat vreemd. Het geeft wel direct een gevoel van oplettendheid. "Low" klinkt dan best somber gezien de toonzetting op "Out of Time" en vind ik een van de hoogtepunten. "Shiny Happy People" is verrassend (dit associeer je gewoon niet met R.E.M.), niet mijn favoriet, maar ik erger me er eigenlijk ook niet echt aan. Een ander hoogtepunt is "Country Feedback". Al met al gewoon weer een zeer genietbaar album van R.E.M.

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: R.E.M. - Out Of Time, 25th Anniversary Edition - dekrentenuitdepop.blogspot.nl

Out Of Time vind ik objectief bezien zeker niet de beste plaat van R.E.M., maar als ik er één mee zou mogen nemen naar een onbewoond eiland, zou ik Reckoning, Fables Of The Reconstruction, Lifes Rich Pageant, Document en Green waarschijnlijk toch thuis laten en kiezen voor de plaat waarmee de band uit Athens, Georgia, in 1991definitief doorbrak naar een groot publiek.

Out Of The Time is wat mij betreft immers de R.E.M. plaat met de meeste memorabele songs en het is bovendien een R.E.M. plaat die veel beter is dan de critici deden en doen vermoeden.

De flirt met een heuse rapper in openingstrack Radio Song werd de band destijds niet in dank afgenomen, maar 25 jaar later staat de song wat mij betreft nog overeind en dat geldt voor veel meer songs op de plaat. Singles als Losing My Religion en met name Shiny Happy People (kauwgomballenpop pur sang) zijn in al die jaren misschien wat uitgekauwd, maar in vrijwel alle songs op Out Of Time horen we een band die op de toppen van haar kunnen presteert.

Natuurlijk koos R.E.M. op Out Of Time voor een geluid dat wat minder rauw en stekelig was dan we van de band gewend waren, maar is er iets mis met songs als Low, Near Wild Heaven, Belong, Half A World Away en Country Feedback? Nee, als je het mij vraagt niet. Sterker nog, flink wat van deze songs horen tot het beste dat R.E.M gedurende haar bestaan heeft gemaakt (en Country Feedback is misschien wel mijn favoriete R.E.M. song aller tijden).

Out Of Time werd door het wat toegankelijkere geluid onmiddellijk de popplaat van R.E.M. genoemd, maar wanneer je objectief luistert naar de plaat, is het verschil met zijn voorgangers niet zo groot als destijds werd gesuggereerd. Wat wel opvalt is dat veel songs zonniger klinken dan we van de band uit Athens gewend waren, maar zonnige gitaarpop maken met mooie gitaarlijnen en gloedvolle koortjes is als je het mij vraagt geen zonde. Integendeel zelfs.

Ik moet toegeven dat ik al heel lang geen R.E.M. plaat meer uit de speakers had laten komen, maar dankzij de deze week verschenen reissue van Out Of Time is het momenteel weer even 1991 en moet ik concluderen dat de doorbraakplaat van R.E.M. de tand des tijd uitstekend heeft doorstaan en me misschien nog wel beter bevalt dan 25 jaar geleden.

Over de waarde van alle extraatjes in de luxe editie die nu is verschenen kun je je twijfels hebben, maar ik moet zeggen dat ik de demo’s met plezier heb beluisterd, al beperk ik me vanaf nu waarschijnlijk tot de hoofdmoot. Het is een hoofdmoot die het afgelopen uur met grote regelmaat goed was voor een glimlach of meer. Als een plaat dat voor elkaar krijgt is het wat mij betreft een goede plaat. Erwin Zijleman

Het laatste jaar beetje bij beetje steeds meer fan geworden van R.E.M. Al langer stond AFTP hoog op mijn lijstjes. LRP stond lang alleen op mijn mp3-speler en op een of andere manier viel het kwartje daarbij niet. Toen die in de cdlade ging veranderde dat. Sindsdien nog acht platen van ze aangeschaft en waar zelfs de op deze site laagvliegers als Monster en vooral Up me uitstekend bevallen, valt deze plaat - waar ik echt naar uitgekeken had - flink tegen. Losing My Religion blijft briljant maar past beter op hun In Time-compilatie dan hier na het vervreemdende Radio Song. Endgame is prima maar duurt te lang, Shiny Happy People heb je na drie a vier keer wel gehoord, Belong zou het prima doen tussen een aantal echt goede tracks maar heeft zelf te weinig substantie om het niveau weer omhoog te krikken en Me In Honey is de perfecte afsluiter van deze plaat: ok, maar weinig bijzonder.
Eigenlijk vind ik van dit album alleen Losing My Religion, Low en Country Feedback hoogvliegers. Het komt me voor alsof de band gewoon wat ongeconcentreerd was hier. Als je dit hebt gehoord is het moeilijk voor te stellen dat ze een jaartje later met zo'n compleet en grootse plaat als Automatic for the People zouden komen. Misschien waren ze zelf ook geschrokken van dit eindproduct en hebben ze er toen voor de vervolgplaat extra de schouders eronder gezet. Enfin, het blijft een voldoende, maar dat is dan ook voldoende hiervoor.

Luister het eens op BR ook in de DTS HD remix. Wat een ontzettend veel mooiere mix dan het origineel. Wat een vol en warm geluid. Ik vind het origineel altijd een beetje klinisch, hol en kil. Daar is nu nog maar weinig van over.

Wordt nu toch wel erg benieuwd naar de Dolby Atmos remix van AFTP.

Kijk wel uit want sommige nummers (Losing My Religion of Near Wild Heaven) knallen er behoorlijk hard in. Dit is een van de betere albums in zijn geheel maar Low blijft wel het beste nummer, ook hier weer. Bas is prachtig en warm ingemixed).

R.E.M. laat horen dat ze wat tegendraads zijn. Aan de vooravond van grunge maken ze dit heerlijke album met mooie nummers die de echo van de jaren '80 dragen, maar toch fris en 90s klinken. Ze beïnvloeden oa Nirvana, maar een jaar later maken ze met Automatic for the People alweer een eigenzinnig antwoord op de grunge. Out of Time is het meest poppy album denk ik van R.E.M. en ideaal voor de radio. Nog steeds leuk om naar te luisteren. Het klinkt zonder pretentie met de nodige fun. Aangevuld door enkele gaststemmen en -muzikanten hoor je de fun in de speakers.

Ik heb deze plaat indertijd zó vaak gedraaid (en de mindere nummers zijn daardoor zódanig met het geheel verweven) dat ik haast geneigd ben "to zone out" bij die slechte nummers en zo van dit album alleen de goede dingen tot me door te laten dringen. Maar als ik eerlijk ben kan ik er toch niet omheen dat de inbreng van KRS-1 op Radio song echt een dieptepunt is (terwijl de melodiebuiging van "The world is collapsing..." juist zo ontroerend is), dat Endgame echt een verschrikkelijk nummer met een zo mogelijk nóg afschuwelijker bugelsolo is, dat Shiny happy people bij een vrolijke melodie eigenlijk een heel rancuneuze tekst heeft (plus de overdreven zang van Kate Pierson die het nog een graadje erger maakt), dat Belong eigenlijk nergens heen gaat, en dat Mike Mills met z'n monotone stem hier veel te veel van de zangpartijen voor z'n rekening mag nemen.
        Door de combinatie van al die rare elementen kun je deze plaat beschouwen als gevarieerd (positieve insteek) maar ook als onevenwichtig (míjn insteek). En dat is eigenlijk zonde, want de nummers die hier wèl mooi zijn, zijn meteen ook verschrikkelijk mooi, met name Losing my religion (ben ik nog steeds niet zat, ook al doet het af en toe wel denken aan World leader pretend) en het trio nummers vóór het slotnummer. En omdat dat slotnummer mij altijd zo vrolijk maakt, omdat die vier hoogtepunten zo geweldig zijn en omdat ik vandaag in een goede bui ben geef ik hier 4* sterren voor, maar als de hele plaat van het niveau van genoemd kwartet was zou dit een no-brainer-5* zijn.
        Tip: prachtige versie van Country feedback bij Jools Holland op YouTube.

R.E.M. - Out of Time (1991)

Na hun grootste tour ooit, de grueling Green Tour, en alle tours hiervoor was de band in dire need of een wat langere break. Hun laatste concert tijdens de Green tour sloten ze wel af met de hele Murmur en de hele Green integraal, back to back hun eerste en hun laatste album. Daar had ik wel bij willen zijn De break werd korter dan gedacht, want na een paar maanden wilden de heren alweer musiceren. Dit keer werd er opgenomen in Bearsville, New York. Peter Buck was inmiddels helemaal klaar met de electrische gitaar en wilde de mandolineweg verder gaan bewandelen oa. De band zelf wilde ook de ingeslagen weg van Green verder gaan bewandelen, nog meer andere instrumenten gaan gebruiken, zoals orgel voor Mike Mills. En de band wisselde ook vaak van instrumenten met elkaar, zie je het al voor je Peter op drums bv en Bill op gitaar Klaar was het ook met de politieke ondertoon, nog wel lichtjes covert hoorbaar op songs van Out of Time, maar veel minder uitgesproken dan op de albums hiervoor. Michael was daar ook wel een beetje klaar mee. Hij wilde niet de eeuwige polemist gaan uithangen, maar ook andere wegen verkennen. Meer lyrics in persoonlijke stijl, hij beschrijft Out of Time dan ook als 11 lovesongs. Dat heb ik er zelf nooit in gehoord, niet in elke song in ieder geval, maar ik zal dat in mijn oren knopen voor toekomstige beluisteringen. Belong en Low werden al live gespeeld tijdens de Green tour en vonden (gelukkig) hun weg op het nieuwe album. Eerste single Losing My Religion dat voorafging aan het album kreeg later de twijfelachtige eer om gebruikt te worden voor het fenomeen het LMR syndroom, nog altijd iets waar ik me niet echt in kan vinden Een mandolinesong dus weer, maar dit werd de meest herkenbare mandolineriedel dat Peter Buck ooit speelde of misschien wel ter wereld. Een leuke opwarmer als eerste single dacht de band, zodat we daarna de wereld kunnen bestormen met Shiny Happy People. Fate besliste anders. Losing My Religion, de onwaarschijnlijkste nr. 1 hit allertijden ms wel schoot in diverse landen als een komeet naar de topposities, vaak zelfs nr. 1, kreeg 2 grammy's (toen grammy's nog wat betekenden) en het album zelf kreeg er ook 1. Follow up single Shiny Happy People deed het juist een stuk minder in de charts. Erger zelfs, het werd (op termijn) door velen verfoeid en verafschuwd door de overdreven, niet op zijn plaats zijnde blijheid. Nooit begrepen overigens, ik vind 'm nog steeds heerlijk. Later alleen nog overtroffen door Everybody Hurts qua weerzin. In wat voor wereld leven we???!!! Dit was de tijd waarin Madchester floreerde en Grunge nog echt groot moest worden. Maar R.E.M. ging hun eigen weg in het muzikale landschap en gebruikte her en der wel wat elementen. Typisch ook voor hen om hun 'grunge' plaat te maken als de hype net voorbij is Out of Time dus, voor mij hun eerste complete album tot dan toe. Waar ik nog adolescentie hoor in Green is het hier volledig tot wasdom gekomen, echt volwassen geworden. En wat worden we hier getrakteerd met een overall eclectisch en folky album. Een album als een seizoen, de lente voor mij. Als in een bloementuin waarin het heerlijk toeven is, maar ook met elementen van (late) zomer, mijn 2 fave seizoenen dus Een album met een ondefinieerbare sprankeling ook. En die sprankel begint al meteen met de sprinkelende mandoline/gitaarklank van Peter Buck als een muziekdoosje in Radio Song, het open karakter van het intro van de song, ook te horen in de zang van Michael, die verwonderd klinkt. Waarna we in een groovy vibe raken met gitaren en orgel en een rappy Michael. Maar dit is toch nog geen rappen johan de witt? Deze song heeft zo'n heerlijke wah wah vibe, briljant! Voor mij een nr. 1 single. En KRS-One doet ook mooi zijn duit in het zakje. Gewoon een perfecte en vrolijke song, niet te vrolijk zoals sommigen vinden. Zo vernieuwend zijn de boys nog niet geweest. Compleet mee met de tijdgeest. Heerlijk ook de stringarrangements hier. Hey hey hey! Ms wel hun beste opener ooit! Meteen gevolgd door LMR, bizar. Wat een openingsduo. Volgens mij de eerste song van ze die ik leerde kennen op de middelbare school, we moesten 'm meezingen bij muziekles in 1991. Dat ging nog best aardig De lyrics begreep ik nog niet veel van nog, maar ondanks religion in de titel kwam de song op mij erg religieus over. De mysterieuze clip was ook niet weg te slaan op MTV en al gauw had ik 'm ook op cassettebandje en versleet 'm daar. Een ongrijpbare song, ws heeft het daarom de status die het heeft. Je leeft je helemaal in Michael en zijn lyrics in, het klinkt als een vertwijfelde man, beschreven vanuit het ik persectief, je gaat die reis met hem mee. Ms dat het mensen daarom zo aanspreekt, we hebben allemaal wel van dat soort ervaringen. Dat en de uit duizenden herkenbare riff van Peter natuurlijk. 1 lange vloeiende cadans is het ook, heerlijk! En dan volgt Low, gewoon weer een klasbak. De meest donkere song op het album. Subdued en mysterieus, je hebt eigenlijk helemaal niet door waar het over gaat, het klinkt heel poëtisch allemaal. Heerlijk die tokkelende gitaar, een ingekeerde Michael in de diepte. Het orgel en strijkers zorgen voor een treurig soaring bovenin en onderaan de song. En dit is allemaal tot nu toe al prachtig. Je verwacht eigenlijk helemaal geen uitbarsting, maar als ie komt, poi wat prachtig. Een catharsis! En het eindigt weer heel poëtisch met de 'hands all full of glory', pareltje!
Near Wild Heaven met Mike Mills op leadvocal is misschien wel hun meest onbezorgde song ooit, prachtig ook Michael's vocals op de achtergrond. Peter is weer heerlijk jangly hier en de pa-pa-pa-pa's zijn niet van de lucht. Alsof we in een onwaarschijnlijk mooie teletubbie-achtige wereld leven waar alles even mooi en pais en vree is. De bloemetjes en de bijtjes, heerlijk! En die feeling wordt eigenlijk perfect gecontinueerd met Endgame, hun mooiste 'instrumental', een beetje hun Get the Message. Heerlijk die diepe en warme sound van de fluit icm met Michael's la-da-da-da's erdoorheen. Ik zie me zo zitten op de hooibalen in de late middagzon in de oogstmaand Augustus. Hier kunnen ze wel een meditatie cd van maken van een uur. Endgame in een loop En de vrolijkheid blijft maar doorgaan met Shiny Happy People, ook een groot fave van me. De clip draagt daar zeker aan bij, ik vind het een oprechte en uitgelaten vrolijkheid. Heerlijk de gitaarriff en sound hier, de tudududu's, handgeklap, Kate Pierson' stem en bijdrage, heerlijk. Michael in uitgelaten topvorm hier, hij maakt het echte verschil samen met Kate. O man, ik word hier altijd zo shiny en happy van Wie niet? Helemaal op het eind met 'Here we go', dan moet eigenlijk de hele wereld even meedoen
En door met Belong, een nog veel mooiere song eigenlijk. Heerlijk hier die ratelende gitaar van Peter, de klappen van Bill, de achtergrondzang en Michael's zang, een beetje als door een megafoon. En dan vooral het refrein met Mike's hoge zang en daarna Michael's zang over de top daaroverheen. ER IS GEWOON NIETS MOOIERS, VERHEFFENDER EN LIBERATING DAN DAT!!! O sorry Dat icm met het onderwerp en lyrics dat zich een beetje magisch op de achtergrond afspeelt. Ontroerend tot op het bot, werkelijk!
En tot dat moment is er op het hele album wat mij betreft nog geen 1 flawmomentje geweest. Met Half a World Away komt voor mij het 'minste' nummer van het album langs. Maar hoe vaker ik 'm hoor, hoe mooier ie nog steeds wordt. Duidelijk qua song en klank nog het meest verwant met Green. Een goede song, maar net even iets minder bijzonder voor mij dan alles hiervoor. Texarkana maakt dat meer dan goed voor mij. De drive in de gitaar hier, de countrytwang, maar vooral Mike's mooiste leadvocal in zijn carrière wat mij betreft. Michael had even geen lyrics paraat, dus Mike stepped in Heerlijk ook de viool hier in het zogenaamde refrein, niet echt een refrein, maar goed Catch me if I fall... een track weer van ongekende schoonheid en hoe uplifting en sprankelend alweer, als die 40.000 stars in the evening En als bonus zingt Michael even verderop ook even mee
Country Feedback is mijn meest favoriete song R.E.M. song allertijden, zelden een song gehoord met zoveel zeggingskracht. Een song op diep niveau in alles. Qua lyrics die door merg en been gaan, de bijna wanhopige, boze en verslagen Michael in zijn zang. Die dissonante en jankende gitaar, heerlijk. Al het muzikale in deze song draagt daar trouwens aan bij. Prachtig tempo ook, als een naderend einde. Zelden zoiets zo mooi muzikaal verwoord horen worden. En dan helemaal in live uitvoeringen met Neil Young of Later bij Jools oa. waarin de 'Crazy what you could've had's' maar doorgaan tot je kapot en verslagen en uitgehuild op de grond ligt te kreperen. Mooi toch?
En toch ben ik blij dat we niet zo eindigen, maar vrolijk en uptempo Me in Honey, Michael samen met Kate Pierson weer, wat een heerlijke uitsmijter. Zalig het ritme van de gitaar, een soort wals. Michael en Kate zingen hun longen uit hun lijf, heerlijk! Een nummer weer om hartstikke vrolijk van te worden Ms niet hun beste nummer ooit, maar ik kan er geen flaw in vinden. Een perfecte afsluiter wat mij betreft. Gedreven, urgent klinkend, vrolijk en krachtig! Zoals het album ook begon eigenlijk
De beoordeling: Out of Time heeft alles wat ik zoek in een album. Op elk niveau, qua welke emotie dan ook, het is een perfecte muzikale trip en reis voor me. Ik voel me na dit album altijd zo voldaan en gelukkig, daarom voor mij het volle pond. Knap album dat daar nog overheen gaat

5 *

1. Out of Time
2. Green
3. Document
4. Fables of the Reconstruction
5. Murmur
6. Lifes Rich Pageant
7. Reckoning
8. Chronic Town

Laatst bladerde ik door de albums in de plaatselijke platenzaak hier in de VS (waar ik woon) en kwam Out Of Time tegen. Op weg terug draaide ik het album in de auto en besefte weer eens hoe goed de plaat is.
Toen het album verscheen in ’91 was ik niet overtuigd. Natuurlijk was Losing My Religion geweldig en stond lange tijd op 1 in de top 40, maar de rest was me iets te blij en te soft.
Nu zowel de LP en ik meerdere decennia ouder zijn, is er geen twijfel meer. Dit was en is een meesterwerk, een icoon die je in de platenkast moet hebben staan. Muzikaal is de band in topvorm. De sfeer en de flow van de plaat vormen 1 geheel en ik kan ‘m nooit afzetten tot alle nummers voorbij zijn. Mooie productie, een meestal optimistische accoustische sound en energie. En als Losing My Religion, Low, Half A World Away en Country Feedback op 1 plaat staan, dan heb je goud in handen.

Daarnaast heeft het album zijn plaats in de geschiedenis verdient omdat het de definitieve doorbraak betekende voor REM als wereldband.

Alles bij elkaar verdient REM hier voor mij dubbel en dwars iedere ster van de 5 die ik heb gegeven.