Simple Minds - Real to Real Cacophony (1979)

Redelijk wat geëxperimenteer dat niet altijd even goed uitdraait maar bij een 5-tal nummers draait het uit op schoten in de roos. Meer en meer komt de eigenheid groots naar boven. Eigenzinnig net zoals de hoes. Ook de kwalitatieve instrumentale song duikt hier voor het eerst maar niet het laatste op. We zijn vertrokken voor een groots avontuur.

Verschenen in november 1979, was Real to Real Cacaphony er zes maanden na het debuut. Anders dan toen werd het meeste werk in de studio geschreven.
Opnieuw klinken overeenkomsten met de prille synthpop, zoals opener Real to Real iets wegheeft van Gary Numan. Tweede nummer Naked Eye zou je als postpunk kunnen kwalificeren met lekkere drumeffecten in het spel van Brian McGhee, dankzij de productie van John Leckie. Die hoor je ook in het melodieuzere Citizen (Dance of Youth).
Carnival (Shelter in a Suitcase) springt bijna als ska - maar dan bruisende wave met gitaar (Charles Burchill) en toetsen (Michael MacNeil) om voorrang strijdend, terwijl Factory aangename monotonie bevat met aangenaam klagerige zang van Jim Kerr. Die wijzigt sowieso zijn stijl per nummer mee met de muziekstijl.
Die diversiteit aan stijlen bereikt een hoogtepunt aan het einde van kant 1 met twee instrumentale nummers: eerst het korte Cacaphony en dan 3'33" vervreemdende klanken in Veldt.

Kant 2 opent dan verrassend toegankelijk en dansbaar via repetitieve baslijn (Derek Forbes) in Premonition, op Changeling domineert weer synthpop, derde instrumentaal Film Theme doet z'n naam eer aan in de geest van Bowies Berlijntrilogie. Meer synthwave met stevige gitaar in Calling Your Name en slotlied Scar.

Een album vol creativiteit. Niet alles is even spannend, maar door alle afwisseling en de soms donkere sferen, passend bij het Schotland van die dagen. Ook daar regeerde Margaret Thatcher, druk doende de verouderde economie te vernieuwen door keiharde saneringen, leidend tot hoge werkloosheid. Voeg daar de atoomdreiging bij en je hebt de sfeer rond Real to Real Cacaphony.
Dat lijkt negatief, maar juist daarin bruiste het talent van dit vijftal. Anders dan bij de voorganger haalden de Schotten er echter niet de Britse album- of hitsinglelijst mee...

Dit is echter spannender dan mijn vorige halte in de reis door new wave van (momenteel november) '79, Let It Roll van Dr. Feelgood. Dan ben ik toe aan twee punkpioniers. Eerst The Boys, die aan het einde van die maand hun vaak vrolijke derde album uitbrachten.

Vanavond de Simple Minds sessie even begonnen met dit album, vanaf Factory zit ik er weer lekker in. Wat een bijzondere band is dit toch ook geweest, onvoorstelbaar dat ze zo zijn afgegleden naar het huidige flauwe la-la-la niveau. Er was destijds niets wat klonk als de Minds en Kerr en Burchill hebben dit ook nooit terug gekregen. Heeft natuurlijk vooral te maken met het verdwijnen van de harde kern die toch wel erg bepalend is geweest voor het experimentele geluid.

I second that….

Edit: alles voor ‘Factory’ is ook prachtig. Do you second that?…

Haha, nou ik vindt dat niet per se prachtig, maar wel zeer bijzonder en ik kan het nu ook goed hebben maar moest er destijds wel even aan wennen, net als een hap uit een Granny Smith appel. Vanaf Factory gaat ie bij mij werken maar ik draai het album altijd van begin tot eind dus ik neem de eerste nummers zeker mee.

Alleen Carnival (vooral) en Veldt (een beetje minder) zorgen dat mijn waardering niet hoger dan 4* wordt.
Die nummers skip ik altijd. Krijg nu vast weer een reprimande van Chameleon Day

Yep. Billetjes bloot. Dan kan de zweep erover. Heerlijke nummers. ‘Veldt’ recent nog in een playlist gezet. Heerlijk krautrock infused nummer!

Wat speelt die dekselse Derek Forbes toch lekker op dit album

Net als Robert Smith van The Cure is Jim Kerr niet over het albumdebuut van zijn band te spreken. Zelf koester ik Life In A Day en ben ik deze steeds meer gaan waarderen. Maar Jim Kerr beschouwt Real To Real Cacophony als de plaat waar ze mee moeten aftrappen. Het is te gemakkelijk om je van Life In A Day te distantiëren. In de praktijk valt dit dus anders uit. Het experimentele moeilijke Real To Real Cacophony wordt juist minder goed door het grote publiek ontvangen, en groeit pas later tot een favoriet uit.

Het slepende Real To Real titelstuk is de voorbode van het verbindende communicatiemiddel. De Joy Division Transmission erfenis inclusief de exorcistische Insight echo’s. Jim Kerr in de schijnrol van een in paars geklede priester, de tussenpaus van de doemkerk. Traag als een pijnlijke gekwelde ziel. Onwetende als een zwijgende monnik buig ik mijn hoofd, knielend voor de Messias die later het positivisme verkondigt. Uitzichtloze duisternis, beklemmend en zwaar. Real To Real pompt klodders gestold bloed door de aders heen. Jim Kerr kan beter dan Ian Curtis met het sterrendom omgaan. De dromerige Jim Kerr blijkt een open individu te zijn, waar Ian Curtis juist een gesloten boek was.

In de manische Naked Eye Krautrock hartstocht zoekt Jim Kerr zijn toevlucht in een stapel boeken om zich geleerd en voorbereidt tegen de buitenwereld te bewapenen. Naked Eye is de angst dat indringers je gedachtes binnendringen om je te dirigeren en manipuleren, het antwoord op de niet naar wensen voltooide eersteling. Het avantgardistische Citizen (Dance of Youth) heeft raakvlakken met het latere theatrale bijtende Virgin Prunes geluid. Compromisloos, tegendraads, misleidend vervreemdend. Het verzet tegen het opkomende Oosterse communisme. Een paradox met Empires And Dance, waar ze op de albumhoes juist die statige symboliek omarmen. De Westerse tegenpartij is net zo min te vertrouwen, dus Simple Minds wed veilig op twee verschillende renpaarden. Een kansberekening welke snel in hun voordeel uitvalt.

De aanstekelijke geflipte kleurrijke rommelige Carnival (Shelter in a Suitcase) skapunk mengelmoes is tevens een vette knipoog naar de afstervende glamrock beweging, welke ze naar het heden van het New Romantics gebeuren proberen te transformeren. Een breed contrast met het absorberende melancholische Factory, waar ze de flitsende kleuren uit de voorganger elimineren tot er een realistische grijsheid overblijft. Het communisme biedt werkzekerheid, waar het Westerse opportunisme juist die werkloosheidsproblematiek aansnoert. We laten ons als zwakke lammeren naar het slachthuis leiden, waar we van elke vorm van rebellie en anarchie onteerd worden. Factory zijn de overvolle fabrieken uit de Metropolis film uit 1927. Stereotype gedragingen, dag in, dag uit. Factory schakelt tussen postpunk en de opkomst van de elektropop. Factory is de blauwdruk van de eerste Orchestral Manoeuvres In The Dark plaat. Vergeet niet dat deze pas een jaar later het licht ziet.

Ondanks dat de titel anders doet vermoeden is Cacophony een behoorlijk toegankelijk, maar net zo nietszeggend instrumentaaltje. Geen bijzondere track, vooral een haperend probeersel van gitarist Charlie Burchill. In het exotische Veldt stoeit Simple Minds met broeierige exotische funkbeats en kosmische spacerock. Twee instrumentale tracks achter elkaar doet Real to Real Cacophony weinig goeds. Het frans cinematische getinte Film Theme softpop scoort net zo goedkoop en gemakkelijk. Het staat allemaal mijlenver van het magistrale instrumentale Theme For Great Cities af, het onovertroffen instrumentale hoogtepunt uit de Sister Feelings Call sessies.

Na deze verzwakte aandacht moet Simple Minds wel genadeloos toeslaan. Dat doen ze zeker met het door katalysator Brian McGee in werking gestelde ritmische Premonition. Het is de discofunk van bassist Derek Forbes die het allemaal aan elkaar rijgt. Premonition is pure koortsige mystiek. Jim Kerr controleert de warboel in zijn hoofd door het brein binnen te dringen. Een voorzichtige poging om de dansvloer te bewandelen, te bekennen. Het zijn de donkere wolken die Simple Minds in dit stadium nog belemmeren om een I Travel meesterwerk te maken. Premonition is het ingecalculeerd snuffelen, aftasten en weer terugtrekken.

Changeling stamt nog uit de Life In A Day periode, al ligt het er hier minder bovenop. Zonder de bewustwording van verlies kan je geen winst maken. Changeling is de naaktheid onder het gepantserde schild. Calling Your Name opent met een symfonische herbewerking van het gejaagde progressieve filmische Tubular Bells van Mike Oldfield. Er zit een berg aan futuristische Brian Eno gekte in verwerkt, en Jim Kerr zingt als een jongere Brian Ferry kloon. Ze kunnen die Roxy Music invloeden niet afzweren, hoe graag ze ook willen.

Uiteraard is het afsluitende Scar de opmars naar New Gold Dream. Sterker nog het elektronische toetsenwerk intro van Scar is het vrijwel identieke fundament van het New Gold Dream thema. Leg de twee tracks tegenover elkaar en het is zowat een Siamese tweeling, die zich vervolgens koste wat het kost van de ander probeert te ontkoppelen. Scar is New Gold Dream in een notendop. De vrucht is aanwezig, maar dient nog gekraakt te worden. Het is overduidelijk dat dit nummer het concept vormde. Het latere keerpunt in hun ontwikkeling. Sleutelsong voor hun Opus Magnus.

Mick MacNeil strooit een handvol aan magie over beide nummers heen, zijn latere gemis wordt nooit meer volledig gecompenseerd. De keyboardspeler is dus een bepalende factor in die bekende Simple Minds sound. Hij is de alchemist die de juiste emulsies tot een bindend mengsel bij elkaar voegt. Hij heeft gesmeed goud in handen, de formule voor het grote succes. Juist deze bijna scheikundige strategie laat de bescheiden muzikant steeds meer van de band vervreemden. Eigenlijk zijn enkel Jim Kerr en Charlie Burchill hier tegen bestand. Scar staat dan wel voor pijn, het is Mick MacNeil die hier voor de helende verlichting zorgt. Jim Kerr ziet bij Scar al letterlijk het licht. De aantrekkingskracht van het reizen en de grote metropolen spreekt hij hier al uit. Nu nog als toeschouwer, vanaf I Travel van Empires And Dance springt hij op die sneltrein, welke de frontman enkel voor een noodstop verlaat. Het vuur en de passie bereikt zijn ogen en verblindt het zicht, waardoor er soms impulsief verkeerde keuzes gemaakt worden.

Ohja helemaal vergeten dit album. Bedankt voor de bump.