Pink Floyd - Atom Heart Mother (1970)

Mijn kennismaking met Floyd. (kolere dat is alweer 15 jaar geleden )

De elpee, bij ons thuis beter bekend als "de koe", intrigeerde mij zowiezo al omdat mijn moeder altijd verhalen ophing van duistere studentenfeestjes waar onder invloed van allerhande genotsmiddellen, deze plaat werd 'beleefd'.
Daar moest ik dus meer van weten (Zag natuurlijk mijn kans rijk om ongestraft een flinke paf te klaren ). Het duurde wel even voordat ik het kon bevatten maar sindsdien heeft het titelstuk een onuitwisbare indruk achtergelaten. Onheilspellend, bombastisch, melancholisch, subtiel, beangstigend, toeters en bellen, koorzang enz. en dat allemaal in één muziekstuk. Ik wist niet wat me overkwam joh .
De overige nummers zijn misschien wel erop gezet om een beetje te bekomen van die dolwaze trip op kant A, en in tegenstelling tot menig poster hier kan ik het laatste nr. wél waarderen. Hou wel van die vreemde settings en soundscapes.
De oude elpee hangt nog steeds bij mij aan de muur en is vervangen door een cd, maar de beleving is er niet minder om.

Fantastische plaat.

Als mij zou worden gevraagd: "Welk album ga je mee nemen naar een andere bewoonde planeet in ons zonnestelsel?," dan zou deze van Pink Floyd wel eens mijn antwoord kunnen zijn. De reden hier voor is dat dit album zo breed van opzet is dat het zeer bruikbaar is om anderen kennis te laten maken met klanken die wij op aarde trachten muziek te noemen. Het is wellicht de minst toegankelijke plaat van Pink Floyd, maar is in mijn oren wel een goede staalkaart wat muziek is.

De openingstrack en tevens titeltrack Atom Heart Mother is zeer klassiek te noemen. Het enige beetje pop wat er in te herkennen valt zijn de drums van Nick Mason. De overige rock-instrumenten zijn welliswaar wel als zodanig herkenbaar, maar vervullen toch een klassieke rol. Tijdens de opname van deze track is werkelijk aan alles gedacht, want het koor wat er op zingt is de slagroom op het toch al goed gevulde gebakje. Door al deze voorafgaande factoren heeft Atom Heart Mother voor mij een prima brugfunctie tussen klassiek en "lichte" muziek.

Een track als If laat zien dat je ook met heel eenvoudige middelen muziek kan maken. Een gitaar, stem en sfeer. Meer is blijkbaar niet nodig. Die les wordt op Summer '68 doorgetrokken, waarbij een piano aan het geheel wordt toegevoegd en na even met de oren te hebben geklapperd zit ik middenin een goed klinkende song. Hier en daar een tikje bombastisch en dan toch daar dat moment voor zelfreflexie. Na dit ietwat bombastische gedoe even wat rust op een song die niet zou misstaan bij een kampvuur, al is het getiteld Fat Old Sun. Een mooi dromerig liedje om lekkere je gedachten op te verzetten.

En dan is daar één van mijn lievelings werken uit de popmuziek die op de proppen staat. Alan's Psychedelic Breakfast. Dit kunstwerkje uit de muziek maakt mij altijd aan het lachen. Enerzijds de met ernst bedoelde instrumentatie, anderzijds daar het gepiel met geluid en het verhaal van iemand die met zijn dronken hoofd een ontbijtje voor zichzelf klaar aan het maken is. Bij deze track zet ik altijd de hoofdtelefoon op, om zo het onderste uit de koffiekan te horen, en dat is behoorlijk interesant te noemen niet waar.

Door alle bovenstaande factoren is Atom Heart Mother van Pink Floyd wel één der albums die het antwoord kunnen geven wat goede muziek is. Daarom verdient het te worden opgenomen in educatief lesmateriaal om zo de toonkunst onder het volk te verspreiden.

Als je het titelnummer van dit album beluistert, kun je tot maar één conclusie komen; dit zijn échte musici. Nu wil ik niet zeggen dat ze zich meteen kunnen meten met grootheden als Mozart en Beethoven, maar ze komen van alle bands van de afgelopen 50 jaar het dichtst in de buurt.
Pink Floyd laat zich hier van een hele andere kant zien en bewijst hier varierend, origineel en briljant te zijn.
Atom Heart Mother - het nummer - is klassieke muziek, hier en daar gemixt met 'moderne' muziek (drum, gitaar) en op een gegeven moment heerlijk experimenteel. Een van de mooiste stukken van dit nummer is de opbouw naar de zin 'silence in the studio' en hoe alles daarna weer precies in elkaar past en prachtig verdergaat.

Dan hebben we nóg 4 nummers op dit album, waarvan Summer '68 mijn favoriet is (Richard Wright; petje af).
Alan's Psychedelic Breakfast vind ik gewoon humor afgewisseld met rustige muziek.
Al met al een prachtig album. Je moet er overigens wel meerdere keren naar luisteren voordat je hem kan waarderen, want in het begin lijkt het heel rommelig. Je moet jezelf als het ware aanpassen aan de muziek en een beetje in de sfeer komen. Dan is dit geniale muziek.

Zeer psychedelische stukken worden afgewisseld met muzikale en melodische stukken. Ik herken de muzikaliteit van Pink Floyd, ware het niet dat psychedelische muziek vaak mij totaal niet raakt (uitzonderingen daar gelaten).

Atom Heart Mother kwam als een enorm onevenwichtig album op mij over, geniale stukken muziek werden afgewisseld met een rotzooi aan klanken. Ik kom uit op een gemiddelde van 3*.

Atom Heart Mother, het vierde album van Pink Floyd, uitgebracht in 1970 heeft in ieder geval een iconische albumhoes.

Het titelnummer is echt geweldig, behoort tot een van de betere nummers van Pink Floyd. Spannend, donker, experimenteel, maar wel met structuur. Het orkest is een mooie meerwaarde. De 3 volgende nummers zijn rustig en erg mooi. Het enige minpunt is Alan´s Psychedelic Breakfast, dat is onzinnig. Dat is een best groot deel van het album. Daarom geef ik het album 4 sterren.

Het is alweer mijn 8e PF album zie ik. Jammergenoeg gelijk ook de minste. Je herkent duidelijk de bekende filmstijl, zoals die later in Meddle en Obscured By Clouds ook weer terugkomt. Je merkt ook duidelijk dat ze hier nog de echte vrijheid hadden en wat minder geleid zijn door de commercie.

Het album begint redelijk naar gewone maatstaaf, maar matig naar Pink Floyd maatstaaf. Atom Heart Mother vond ik te simpel, zeker voor hun doen. Het wist me zelden te raken en het was net iets te makkelijk. Het luistert overigens wel lekker weg. Het is gewoon nergens echt goed.

If heeft een mooie sound en doet eigenlijk weinig fout, behalve dat de tekst zo zoetsappig is. Een soort liefdeslied en dat hoort gewoon niet bij Pink Floyd. Ook past het niet bij de rest van het album.

Summer '68 vind ik maar een matig nummer. Ik vind het veel te vrolijk en past totaal niet in de sfeer van het album. Om het nog compleet te maken wordt er nog een soort meezingerachtig "Pa pa pa" ingestopt.

Fat Old Sun is mijn favoriete nummer van dit album. Het is niet zo simpel, heeft een geweldige zang en bovenal is het geweldige gitaargeluid hier duidelijk aanwezig.
Overigens opmerkelijk dat de klokken van Fat Old Sun zo goed in het andere nummer passen (ik heb het dan uiteraard over High Hopes). Ik wist ook niet eens dat het "klokkenstukje" uit High Hopes van dit nummer was.

Alan's Psychedelic Breakfast is een apart nummer. Het begint erg opmerkelijk. Een stijl die ik nog nooit eerder had gehoord. Hier is het experimenteren met geluiden het best hoorbaar. Het (instrumentale gedeelte) eindigt met een paar schitterende klanken en het is toch wel het stukje dat dit album op de valreep tot een voldoende tilt.

Het titelnummer is met een beetje goede wil monumentaal te noemen maar de drie nummers die daar op volgen (Fat old sun is daarvan nog de beste) vind ik voor Pink Floyd begrippen vrij gemiddeld.Het slotstuk is leuk en interessant maar om het nou echt goed te noemen mmmhhhhh.In nuchtere beluistering een krappe voldoende voor Atom heart mother in andere toestand........All bets are off.

De Atom Heart Mother Suite zou zo onderhand best 's op Classic FM gedraaid kunnen worden.
Ik vind het een schitterend stuk dan zo de soundtrack van een film had kunnen zijn, als die film had bestaan. En dan te bedenken dat Floyd zelf niet eens meer wilde weten dat ze 'm ooit uitgebracht hadden. Er zweeft nogal wat in het tempo, maar dat schijnt te komen doordat ze eerst de koor- en orkestpartijen hebben opgenomen en daarna pas Pink Floyd zelf. Ik had 't achterstevoren gedaan, maar ja: ik heet ook geen Ron Geesin...

Eindelijk! Ik wil echt niet die ene persoon zijn die achter elkaar onvoldoendes uitdeelt aan een band waar hij tot voor kort altijd van heeft gedacht dat hij alles wel goed vond, zodoende ben ik blij dat men op Atom Heart Mother met de titeltrack eindelijk doorheeft hoe een compositie spannend, progressief en consistent kan zijn. Met het koor en de orkestraties heeft dit nog het meeste weg van de soundtrack voor een epische fantasyfilm of een Hammer-horror. Fijn werk en bovenal: spannend!

Gelukkig gaat het ook na de epic nog goed. If is een mooie serene ballad, terwijl op Summer '68 de euforische Beatles-invloeden nog een beetje terugkomen en in combinatie met de opzwepende orkestraties zorgen voor een erg fijne song. Met Fat Old Sun begint het echter weer een beetje te kabbelen en met Alan's Psychedelic Breakfast is de band mij weer helemaal kwijt. Lekker luisteren naar hoe een roadie ontbijtingrediënten opnoemt, het eet/drinkt, terwijl de muziek er wat overheen kabbelt. Ik heb het net nog bij mijn vader voorgelegd en die herhaalde dat iedereen dat soort experimentele dingen toen echt fantastisch vond. Laten we het er maar op houden dat eind jaren '60/begin jaren '70 echt andere tijden waren.

Desalniettemin is Atom Heart Mother voor een groter gedeelte goed dan slecht, de eerste drie tracks zal ik met plezier vaker draaien.

Voorlopige tussenstand:
1. Atom Heart Mother
2. More
2. A Saucerful Of Secrets
3. The Piper At The Gates Of Dawn
4. Ummagumma

Hoewel we steeds meer richting de klassiekers gaan, valt Pink Floyd hier stiekem toch nog steeds wel wat tegen. Zo goed als op de eerste twee platen is het al even niet meer geweest. Hoewel het allemaal wel steeds volwassener wordt (Atom Heart Mother is ook wel de meest volwassen plaat tot nu toe), mist het in mijn ogen werkelijk alle spanning. De titeltrack is weliswaar een mooie track en heeft een fijne melodie, maar het doet me uiteindelijk toch te weinig. Dat zal vooral te maken hebben met de lengte, maar ook de blazers staan me tegen. Summer '68 is mijn favoriet hier. Daarna zakt het allemaal weer richting de onvoldoendesfeer, met als dieptepunt de dertien minuten durende afsluiter. Het grootste deel van Atom Heart Mother is gelukkig goed te doen, maar meer dan die heel krappe 3,5* zit er toch echt niet in. Zeker met het oog op wat Pink Floyd nog gaat doen.


Tussenstand:
1. A Saucerful Of Secrets
2. Piper At The Gates Of Dawn
3. Atom Heart Mother
4. Ummagumma
5. More

Alweer de vierde plaat in de discografie van Pink Floyd (en dan tel ik More niet eens mee)... Zo zie je maar, die wereldplaat hoeft er niet direct bij de eerste poging te zijn. En ook niet bij de vierde, want eerlijk is eerlijk, het "geëxperimenteer" (wat in de jaren zeventig vast heel interessant was), is nog steeds sterk aanwezig, en is bij lange na niet zo goed met de tijd meegekomen als bijvoorbeeld het terugkerende blazersthema in Atom Heart Mother of zelfs Summer '68. Dat vind ik overigens het hoogtepunt van de plaat: psychedelica, gekke vocalen, maar ook weer pakkend samengevat in een catchy nummer. Atom Heart Mother heeft zijn momenten, en is een duidelijke opmaat naar de pronkstukken in het oeuvre. Maar men was hier duidelijk nog lerende.

Tussenstand:

1. Atom Heart Mother
2. The Piper at the Gates of Dawn
3. A Saucerful of Secrets
4. Ummagumma

Van de albums uit de vroege (pre-Dark side-) Pink Floyd was Atom heart mother altijd de enige waar ik echt niet voor warm kon lopen, terwijl dit wel hun eerste Engelse #1-notering was. Bij mijn re-evaluatie van die periode vraag ik me eigenlijk af waarom, want nú kan ik me helemaal in deze plaat verliezen. Als ik het me goed herinner vond ik indertijd dat al die melodieën en instrumenten van het titelnummer eigenlijk nergens heen gingen; misschien doen ze dat nog steeds niet, maar feit is dat de gitaar-, orgel- en cellopartijen en de bedwelmende woordloze zang zó mooi zijn dat dat ook niet uitmaakt – misschien ziet de beloning wel in de schoonheid van de reis en niet in de aankomst. Ironisch genoeg kom ik pas nú, nu ik geen problemen meer heb met dat lange titelnummer, bij het "inlezen" erachter dat de mannen zelf er niet graag meer aan herinnerd worden, maar ik heb daar verder geen boodschap aan, ook al omdat ik niet hoor dat de ritmesectie te "los" klinkt – voor mij klinkt het allemaal zoals het hoort.
        De korte(re) nummers op de tweede kant vormen een mooi contrast (dat natuurlijk alleen maar werkt omdat die nummers stuk voor stuk genoeg persoonlijkheid hebben om tegen die dominante eerste plaatkant "op te kunnen"), en opnieuw verbaas ik me over de charme van de stem van Rick Wright en de warmte van die van David Gilmour. Dit is de Pink Floyd die door het enorme commerciële succes van de vier albums van tussen 1973 en 1979 enigszins ondergesneeuwd raakte in de publieke perceptie, maar die ik zelf eigenlijk het liefst hoor: folky, warm, psychedelisch, poppy, grillig en intiem, en dan al die elementen in de mix. Bij het laatste nummer herinner ik me dan toch weer de richtingloosheid die ik vroeger bij het titelnummer ervoer, want het idee van Alan's psychedelic breakfast vind ik geweldig maar de uitvoering duurt veel en veel te lang; in zes of zeven minuten was dat eitje ook wel gekookt en zou het nummer naar mijn smaak alles wel hebben gezegd.
        Dat laatste minpuntje neemt echter niet weg dat mijn hernieuwde kennismaking met dit album me bijzonder verrast heeft, in de positieve zin des woords – ik had niet gedacht dat ik hier ooit bijna de maximale score aan zou toekennen. Ik zie deze periode van Pink Floyd dan ook niet als een leerfase of als "het verkennen van de mogelijkheden", want dat heeft toch altijd iets paternaliserends en hooghartigs, "wacht maar, jongens, de ècht goede platen moeten nog komen", terwijl ik zelf bijvoorbeeld A saucerful of secrets honderd keer liever hoor dan Wish you were here en Meddle duizend keer liever dan The wall. (Tenzij die recentere platen straks natuurlijk óók weer beter gaan bevallen dan ik dacht...)

Atom Heart Mother... tja....wat zal Ketwiezel hier eens van gaan vinden...
De titel sprak hem wel aan en de muziek.. niet echt super... maar ook zeker niet slecht!

Het 'vrijen met klassieke orkesten' wat rond 1970 een tijd hip was (The Nice, The Moody Blues, ELP, Deep Purple en Uriah Heep, to name but a few, deden dat op een bepaald moment ook in meer of mindere mate, met wisselend succes). Alles kon en alles mocht en... alles werd gedaan.

Atom Heart Mother is vooral een sfeervolle plaat, een beetje als Wind & Wuthering van Genesis. Het landelijke, 'pastorale' karakter van de illustraties met de koeien spreekt tot de verbeelding (...in ieder geval tot die van Ketwiezel dan, welteverstaan!) en het zware, duistere orgelintro (met hier en daar wat dreigend geblaas) van kant A, ademt mysterie en zet de toon voor wat er mogelijk komen gaat..

Het is soms allemaal wat vaag en zeker niet perfect maar die vaagheid maakt dat het juist voor Ketwiezel wel weer enigszins te pruimen is.

De B-kant doet niet bepaald onder voor de A-kant: zeer divers en toch past het wel.. ook hier weer mysterieuze aspecten: kerkklokken, iemand die een ei bakt (met alles erop en eraan..), het fluisterende en ingetogen 'If'.

Kortom: Pink Floyd neemt hier ruim de tijd en laat hier en daar ook ruimte om de muziek te laten ademen (en dat is iets waarmee Pink Floyd zich geregeld laat gelden..).

In een oase van klankexploraties en auditieve illusies, onthult Pink Floyd's vijfde meesterwerk, "Atom Heart Mother" uit 1970, zich als een schilderij van geluid, waar elk penseelstreek een verhaal vertelt dat diepgeworteld ligt in de psychedelische aarde. Dit auditieve landschap ontvouwt zich in vijf delen, elk met zijn eigen karakter en verhaal, geleid door de hand van muzikale virtuositeit.

Het epicentrum van dit album, het titelstuk "Atom Heart Mother," ontpopt zich als een odyssee van ruim 23 minuten. Deze compositie weeft een tapijt van muzikale texturen, variërend van pastorale sereniteit tot dramatische crescendo's, een tocht door emotionele landschappen. Als een gids door dit sonische doolhof, neemt het stuk de luisteraar mee op een reis vol wendingen, waarbij elke noot een echo is van de onvoorspelbaarheid van het leven zelf.

Geleidelijk aan de horizon verschijnt "If," een introspectief nummer dat zich ontplooit als een delicate droom. Met zijn ingetogen arrangementen en poëtische lyriek, fungeert het als een spiegel van de ziel, reflecterend op de kwetsbaarheden en overpeinzingen van het menselijk bestaan. Het is een oase van rust te midden van het album's uitgestrekte sonische landschap.

Vervolgens neemt "Summer '68" het stokje over, een nummer dat mijn persoonlijke voorkeur geniet. Het biedt een levendige terugblik op de vergankelijkheid van het moment, doordrenkt met een nostalgische melodie en lyriek die de luisteraar meeneemt naar een vervlogen zomer. Deze compositie straalt een zekere joie de vivre uit, een viering van het leven in al zijn facetten.

Met een titel die tot de verbeelding spreekt, "Fat Old Sun," schijnt het album een licht op de onvermijdelijke cyclus van het universum. Het nummer zelf, echter, is een toonbeeld van muzikale sereniteit, een kalmerend tegenwicht biedend aan de eerdere complexiteit. Het is een muzikaal moment van bezinning, dat de luisteraar uitnodigt tot een contemplatieve staat van zijn.

De finale, "Alan’s Psychedelic Breakfast," is een tweedelig avontuur dat zich splitst tussen de psychedelische wortels van de band en de voorboden van hun toekomstige progressieve rock identiteit. Dit nummer dient als een culinaire reis door klank, waarbij de alledaagsheid van het ontbijt transformeert tot een experimenteel concert, een symfonie van alledaagse geluiden vermengd met muzikale innovatie.

"Atom Heart Mother" van Pink Floyd blijft een monument in de muziekgeschiedenis, een testament aan de band's vermogen om de grenzen van het muzikale universum te verkennen. Dit album, diepgeworteld in de fundamenten van de psychedelica, blijft een baken van innovatie, een herinnering aan de kracht van muziek om te transformeren, te ontroeren en te inspireren.

Eerder verschenen op www.jorros-muziekkeuze.nl