Anathema - The Optimist (2017)

Het dromerige, wijds galmende geluid is ook nu weer op en top Anathema, maar dit album kent helaas weinig memorabele songs. De meeste tracks duren ook veel te lang en kennen amper variatie. De hoofdrol voor zangeres Lee Douglas zorgt er daarnaast voor dat er minder ruimte is voor de zangpartijen van Vincent Cavanagh- in mijn optiek een gemis.

Helaas.... een logisch vervolg van de weg die ze zijn ingeslagen met Distant Satellites. En daarmee ben ik afgehaakt. Op het eerste deel van het albums staan nog een aantal aardige momenten, maar gaandeweg zakt de plaat door de ondergrens van wat ik acceptabel vindt. Enige lichtpuntje is dat de overdreven pathos van recente albums hier wat getemd is.

Met The Optimist levert Anathema een album af dat weer maar eens verdeeldheid zaait onder de fans. Maar mij spreekt de plaat heel erg aan. Ik vind ze een heel stuk beter dan Distant Satellites. Dat was een album dat me eigenlijk voor het eerst bij Anathema een beetje teleurstelde. Vooral de eerste helft van die plaat irriteert me door teveel pathos, te zwaar op de hand met bombast en zware strijkers, te simplistische teksten,...

Maar deze nieuwe plaat klinkt opener, luchtiger en zelfs wat speelser en dat vind ik erg welkom. Hoewel ik altijd een grote fan ben geweest van Danny's typerende gitaarlijnen mis ik ze hier niet erg. Dat komt ook wel omdat hij een steeds beter pianist lijkt te worden. En de typische sound die hij op gitaar heeft begint nu ook in zijn pianospel door te sijpelen en ik vind het heerlijk klinken.

Na de intro schiet het album nochtans vrij stevig rockend uit de startblokken met Leaving It Behind. De dubbele riff met aan de ene kant langzame basnoten en een springerig ritme op de hogere snaren klinkt al direct fantastisch. Het nummer klinkt venijnig en euforisch tegelijk. Endless Ways klinkt bij de start als iets dat op de laatste 3 platen had kunnen staan. Maar dan valt die The Edge-achtige riff in en wordt de formule heerlijk verfrist. The Optimist is niet voor niets de titeltrack. Meeslepende compositie met de duovocalen van Vinny en Lee en een fantastisch instrumentaal laatste gedeelte. Die 2 laatste uithalen op de elektrische gitaar, kippenvel!

Ik ben een liefhebber van jaren 80 soundtracks, oude Italo Disco e.d. en ik word dan ook echt blij van San Francisco. Doet me ook wat denken aan de soundtrack van Drive. Cruisen maar! Springfield klinkt traditioneler maar is een fijne track die zo op AND had gekund.

Ghosts is snel uitgegroeid tot mijn favoriet nummer waarin Lee de leadvocalen voor haar rekening neemt. Simpel maar het doet iets in mijn buik. Can't Let Go, heeft wat DNA van Get Off, Get Out in zijn bloed maar is wel een veel mooier beest geworden. Fantastische zanglijn, fijne gitaren en backings.

Close Your Eyes kan zo op de soundtrack van het nieuwe Twin Peaks seizoen. Ook hier is Lee buitengewoon en het jazzy noir sfeertje vind ik om van te smullen. Wildfires begint bevreemdend en groeit uit tot de hardste track op de plaat.

En dan is daar weer de zee! Net als op AFDTE horen we het zachte geruis van de branding bij de laatste track. Een nummer waarvan ik bijna tranen in mijn ogen krijg van blijdschap. Eerst kent het nummer een aantal Pink Floyd achtige minuten. Wat hou ik toch van Vinny's stem als hij zo relaxed zingt. Nadien wordt er toegewerkt naar die geweldige finale, inclusief strijkers die aan The Beatles en Britpop doen denken. Staat nu al ergens bovenaan in mijn lijstje van favoriete Anathema nummers.

Wat de teksten betreft, ik heb me er al lang geleden bij neergelegd dat dit nooit het sterkste punt van de band zal worden. Maar op The Optimist zijn deze terug een beetje mysterieuzer en wordt er ook minder gezongen over light, shining, love,..., waar ik het na DS echt wel mee gehad had.

Verder vind ik het concept op geslaagde wijze uitgevoerd. Travis Smith terug aan boord halen voor het artwork was een gouden zet. Zijn werk sluit perfect aan bij de atmosfeer van dit album. En de easter eggs die hier en daar opduiken vind ik heel charmant. Het album is bedoeld als een filmische trip en ik ga er helemaal in mee. Deze plaat gaat nog vaak mijn bijrijder worden bij lange autoritten. Een album dat me van de eerste tot de laatste noot onderdompelt en me geen seconde verveelt of tegensteekt. Dat moet van AFDTE geleden zijn en zo is de cirkel rond zeker.

Maar de grootste pluim mag producer Tony Doogan op zijn hoed steken. Met ruime voorsprong zorgt hij voor het best geproduceerde Anathema album ooit. Werkelijk fenomenaal! En ik vermoed dat hij er ook wel een hand in heeft gehad dat Lee's verschrikkelijke vibrato zo goed als verdwenen is. Daar alleen voor verdient hij al een standbeeld.

Waarschijnlijk ben ik één van de weinigen die A Fine Day To Exit één van de mindere platen vind van Anathema. Op dat album mis ik voor een groot deel de desolate, sombere sfeer van bijvoorbeeld voorgangers Judgement en Eternity. Het pakt me, op een aantal nummers na, gewoon niet. Het bekruipt niet, om het zo eens te vermelden. Iets wat opvolger A Natural Disaster weer wél doet. Sterker nog, dat is één van de beste platen van de band.
Ik was dan ook in eerste instantie een beetje huiverig toen ik las dat The Optimist een album zou gaan worden die een link, een brug, zou gaan vormen met AFDTE. Gelukkig is dat voornamelijk conceptueel het geval, want muzikaal borduurt The Optimist vooral voort op de vorige drie studio-platen.
En laat ik die vorige studio-platen vooral heel erg goed vinden. Weg is weliswaar grotendeels de sombere en druilerige muzikale omlijsting die het leeuwendeel van de Anathema-albums uit het verleden kenmerken. Daarvoor in de plaats komt Anathema op die drie platen met ijzersterk songmateriaal op de proppen die ik nog steeds erg hoog heb zitten.
Sterker nog, de wereld stond stil toen We're Here Because We're Here in 2010 uitkwam. Het is nog steeds een zwaar memorabel album die ik erg hoop heb zitten.
In 2012 stond de wereld nagenoeg stil toen Weather Systems verscheen, ook nog steeds een geweldig album.
In 2014, toen Distant Satellites uitkwam, was de verrassing er weliswaar een beetje af, ondanks wat nieuwe, muzikale invalshoeken vooral aan het einde van de plaat. Al met al toch wat teveel voortbordurend op WS neemt het wat niet weg dat ook DS een mooie plaat is.

En dan nu, The Optimist. Drie jaar zat er dit keer tussen (A Sort of Homecoming even niet meegerekend). En ik ben.....niet echt enthousiast. Vooropgesteld dat ik Anathema op The Optimist niet betrap op matige muziek. Absoluut niet. The Optimist is gewoon een mooi album, zoals ik zo'n beetje van Anathema verwacht had. Verrassend is het echter zeker niet. Maar songtechnisch gezien ook niet. Gezien veel van de composities de intensiteit, de emoties en de impact missen van de vorige drie platen. Het grijpt me gewoonweg niet naar m'n strot.

Wat mij betreft is dat al duidelijk te horen betreffende opener "Leaving It Behind" (het intro even niet meegerekend). Het knalt er lekker in, maar beklijft niet zoals een opener i.m.o. zeker zou moeten doen. Of het aan de ongelukkig gekozen gitaar-rif, of de ongelukkig gekozen zanglijn van Vincent ligt, weet ik niet. Waarschijnlijk is het beide.

"Endless Ways" vind ik dan wel weer lekker. Mooie aanzet, fijne gitaarrif, mooi zangwerk van Lee (die beter klinkt dan ooit op dit album en zowaar bijna een grotere aandeel heeft dan Vincent). Niet verrassend wederom, maar wel mooi.

Het titelnummer is ook goed. Mooie opbouw, mooie wisselwerking tussen Lee en Vincent. Niets mis mee, maar ook wederom niet verrassend.

"San Francisco" is een instrumentale variant op het thema uit "Endless Ways" en bevalt me zowaar prima. Door velen beschouwd als een nutteloze opvuller, is er iets in dit nummer waar ik warm voor loop. ik heb er geen problemen mee in ieder geval.

"Springfield" betreed geen nieuwe paden, maar is wederom mooi, sfeervol, vrij minimalistisch van aard en kent een stevige climax.

"Ghosts" kent wederom een glansrol voor Lee, en is ook weer mooi. Ondanks dat er weinig echt noemenswaardig over te melden valt verder.

"Can't Let Go" ligt in het verlengde van "Leaving It Behind" maar klinkt beter en luistert lekker weg.

"Close Your Eyes" zou uitgegroeid zijn tot een zeer bijzonder, voor Anathema-begrippen zelfs afwijkend nummer, ware het niet dat het nummer afgelopen is, voordat je er erg in hebt. De jazzy stijl-switch die plotseling opduikt, zorgt ervoor dat ik mijn oren spits. En alhoewel het niet echt mijn ding is, is het wel bijzonder dat het erin zit. Waarom is het dan plots zo snel weer afgelopen? Dit nummer had echt véél langer door kunnen gaan. Oftewel, hier had zoveel meer mee gedaan kunnen worden. Jammer!!

"Wildfires" is één van de redenen waarom ik Anathema zo goed vind. Op dit nummer doen ze namelijk iets, wat me heel erg doet herinneren aan wat Anathema in een grijs, maar rijk verleden deed. Namelijk zweverige, duistere en dreigende composities schrijven waarin een bepaalde onrust vanuit gaat. In dat opzicht doet het nummer me op de één of andere manier denken aan de stijl die ze beoefenen en de sfeer die Anathema teweeg brengt op het i.m.o. machtige The Silent Enigma.

Het is dan zo jammer dat de band moet eindigen met het wel heel spanningsloze en saaie "Back to the Start" waar ik dus weinig tot niets mee heb. Het klinkt zo braafjes en gelikt dat je je bijna afvraagt of dit Anathema nog wel is! Ja, het heeft een bombastische afsluiting, ja het heeft die typische muzikale omlijsting waar Anathema bekend om staat, maar het klinkt zo godvergeten totaal niet bijzonder. Zet dit nummer maar eens naast afsluiter "Internal Landscapes" van WS en wellicht begrijp je wat ik bedoel. Beide nummers hebben zo'n beetje dezelfde indeling qua opbouw en structuur, maar allemachtig, wat een verschil in kracht en intensiteit.
I.m.o. moet een plaat in ieder geval beginnen met een memorabele opener én een memorabele afsluiter. En dat doet The Optimist in beide gevallen niet. En dat is voor mij een misser van formaat die het album fors naar beneden trekt!

MAAR....gelukkig loopt het voor The Optimist toch nog goed af. Want....ik vind het album niet slecht. Maar het is ook zeker niet het album geworden waar ik op gehoopt had.
The Optimist is Anathema zoals Anathema anno 2017 klinkt. Als een band die een logisch, maar geen opvallend vervolg heeft gemaakt op de stijl die de band al sinds 2010 hanteert. Niet mis mee. Maar oh jongens, pas alsjeblieft op dat het songmateriaal er dan niet onder gaat lijden. Want daar heeft The Optimist her en der toch flink last van. Niet meer doen hoor!!

Als troost toch een 3,5 voor de toch ook wel mooie nummers die het album rijk is. Maar toch.....een 3,5 is veel te laag voor Anathema-begrippen! Volgende keer beter jongens....en meisje !

The Optimist mag dan een conceptalbum zijn, een duidelijk verhaal zit er eigenlijk niet in. Het zou gaan over de man die op de cover van A Fine Day to Exit uit zijn auto is gestapt en is verdwenen. Wat er vervolgens met hem is gebeurd wordt op The Optimist helaas niet veel duidelijker: hij
vertrekt naar Springfield en komt weer teug, maar de rest van het verhaal blijft vaag. De teksten op dit album zijn zo karig en nietszeggend dat het gissen is naar het hele verhaal. Dat vind ik tegelijkertijd een gemiste kans en een zwaktebod.

Wat ik ook jammer vind is dat de nummers niet zo beklijven als hun eerdere werk. Het album leunt wat meer op sfeer dan op afzonderlijke tracks met een goede riff of pakkend refrein. Slecht is de muziek zeker niet en het klinkt nog altijd voor de volle 100 procent als Anathema, maar het is niet wat ik had verwacht (en gehoopt) te horen te krijgen.

Van de andere kant moet ik toegeven dat het album als geheel behoorlijk mooi is. Er mag dan niet veel van blijven hangen, het is wel een meeslepende plaat die een eigen sfeer creëert. The Optimist is een zeer samenhangend album geworden dat met een aantal mooie tot zeer mooie momenten (Endless Ways, Springfeld, de climax van Wildfires en de grootse strijkers in Back to the Start) én een degelijke opvulling daartussenin toch een prettige luisterervaring oplevert.

Het feit dat ik mijn kritiek makkelijker onder woorden kan brengen dan mijn positieve bevindingen is misschien een teken aan de wand, maar toch wil ik dit album op basis daarvan niet afserveren. Al met al houd ik namelijk best een aardig gevoel over aan deze 58 minuten muziek. Ik geef The Optimist het voordeel van de twijfel en deel daarom een ruime voldoende uit.

3,5*

Ik ben enigszins verbaasd over de lage gemiddelde score hier op MM. The Optimist moet het inderdaad niet hebben van grote uitschieters zoals die op de laatste paar albums stonden, maar levert een uur aan constante kwaliteit. Waar verveling dan over het algemeen op de loer ligt, valt dit bij mij wel in goede aarde. Alhoewel de sound nergens wringt en ze qua formule nergens uit de band springen, klinken de vocalen minder zoetsappig dan bijvoorbeeld Weather Systems en dat bevalt mij persoonlijk zeer goed. Of het album zich op de lange termijn nog staande houdt tussen de sterke voorgangers, is uiteraard nog even afwachten.

Ik ben ook vooral benieuwd hoe de nieuwe nummers eruit springen bij hun optreden in Nijmegen komende vrijdag.

Een sferisch/ stemmig album, met toch meer afwisseling dan ik bij de eerste luisterbeurt beluisterde.

Het album opent zeer fraai met - na de intro - het redelijk stevige Leaving It Behind. Aansluitend subtiele pianoklanken met daaroverheen het geweldig mooie stemgeluid van Lee Douglas in Endless Ways. Een zeer aangenaam nummer. Daarna - in de titeltrack The Optimist - hoor je elementen terug van Endless Ways (subliem gedaan). The Optimist is een erg mooi en dynamisch nummer met subtiele elementen. San Francisco voelt letterlijk als een autorit die je begint en lijkt daarmee een opmaat te zijn naar het latere Can't Let Go. Als tussenstop eerst Springfield. Alhoewel; tussenstop? In Springfield wordt stiekem nog een behoorlijke geluidsmuur opgebouwd. Daarna wordt de tussenstop nog even gerekt met het ingetogen en ontroerende Ghosts. In deze nummers ook de prachtige vocalen van Lee. En voorts weer door met de autorit. Can't Let Go is een nummer met een heerlijke 'drive' welke eindigt in stilstand en het zoeken naar radiostations. Uiteindelijk wordt er een jazz-zender gevonden. Close Your Eyes kan je feitelijk letterlijk nemen. Uitrusten en wegdromen op jazzy vibes. Maar pas op; met het risico op een nachtmerrie. Wildfires voelt als verloren rijden over een niet ophoudende weg dwars door de wildernis. Het laatste nummer Back To The Start (op papier ruim 11 minuten) duurt effectief ‘slechts’ 7 minuten en had wat mij betreft nog korter gemogen. Eigenlijk niet meer dan een outro. En dan zo’n outro waarvan de intro net iets te lang duurt, je vervolgens 3 minuten stilte voorgeschoteld krijgt, gevolgd door een afsluitende soundbite (‘n gelukkig kirrende baby). Dat soort van 'hidden' toestanden is sowieso nooit mijn ding geweest. Maar goed, dat is slechts een kritisch puntje aan het einde van een geweldig album.

Anathema is een band die ik altijd heb gekoesterd. Maar in deze plaat ben ik toch wel ontzettend teleurgesteld. Kort samengevat is het een herhaling van zetten maar dan glad en minder goed uitgevoerd. Voor mij staat hier geen enkel memorabel nummer op. Ik zal zeker de andere platen blijven koesteren maar ik mag hopen dat Anathema zich na deze plaat toch wel gaat heruitvinden.

Een van de grootste teleurstellingen uit mijn collectie.