Dit album is voor mij nog steeds hét PT-album. Enerzijds omdat ze met dit album het roer stevig hebben omgegooid zonder hun reeds opgebouwde identiteit/sound te verliezen en anderzijds omdat het gewoon een steengoed album is. Ik kende de band al een tijdje en ofschoon ik hun vorige albums stuk voor stuk prachtig vond, had ik altijd het gevoel dat er meer in zat. Met dit album kwamen ze mijn wensen volledig tegemoet. Dit album is mij nog steeds zeer dierbaar omdat In Absentia mij muzikaal de open geopend heeft.

Blackest Eyes is een perfecte opener. Het zet met z’n harde riff de luisteraar meteen op scherp. De overgang naar het eerste rustige couplet is een contrast waar je wellicht in eerste instantie even van schrikt maar na meerdere luisterbeurten gewoon blijkt te kloppen. Het refrein is geweldig, ik heb de zang van Steven Wilson altijd bewonderd. Hij heeft geen superstrot maar zingt juist laid back en weet dankzij z’n jarenlange ervaring de mooiste zangkoortjes te produceren. Grotendeels allemaal door hemzelf ingezongen. Verder in het nummer rond 2:55 die geweldige strakke riff om vervolgens weer even op adem te komen met een dromerige soundscape en orgeltje van Richard Barbieri, die nooit te veel op de voorgrond treed met overdadige en irritante synth-solo’s maar de nummers altijd perfect aanvoelt en ondersteunt. Een lekker begin!

Dan Trains. Eén van de weinige nummers die ik niet geheel in de sfeer van het album vind passen. Maar dit nummer heeft een schoonheid en prachtige melancholiek (“Always the summers are slipping away. Find me a way for making it stay”) dat weinig mensen onberoerd kan laten. Prachtige mellotron ondersteuning, een schitterende akoestische solo, die lala’s rond 2:55, een banjo (?!) en dan dat overweldigende slotakkoord waar de elektrische gitaren weer voor worden ingezet. Persoonlijk vind ik het een a-typisch Porcupine Tree-nummer maar kan goed begrijpen dat dit een publiekslieveling is waar menige concerten mee worden afgesloten.

Aah, nu beginnen de onheilspellende klanken van Lips of Ashes. Een nummer dat hét gevoel van
In Absentia eigenlijk perfect neerzet. Duister, Creepy en in het hoofd bevindend van een sadistische moordenaar. Is dit ziek? Nogal haha, maar des te interessanter. We kijken toch allemaal ook graag naar een spannende thriller en/of horrorfilm? Nergens muzikale overdaad, alles perfect getimed. Weer die mooie samenzang, lang aangehaalde gitaartonen. Wat een sfeer.

Zoals bij meerdere albums is er altijd wel een nummer waarin Steven Wilson z’n gal spuwt over de hedendaagse muziekindustrie en –consumptie. The Sound of Muzak is tekstueel gezien zo scherp als een mes (“The music of rebellion makes you wanna Rage but it's made by Millionaires who are nearly twice your age”). Het nummer is eigenlijk een perfect pop/rock-nummer. Catchy met één van de mooiste refreinen. Heel mooi is dat het nummer als een standaard 4 kwarts maat aanvoelt maar in weze grotendeels (behalve het refrein) een ongewone 7/4 is. Voor mij trouwens ook één van de redenen dat dit album baanbrekend was: de introductie van drum-goochelaar Gavin Harrison.

Gravity Eyelids is wellicht het mooiste nummer van het album. Met een lengte van bijna 8 minuten bouwt de band heel rustig de spanning op. Met wederom een pluim voor toetsenist Barbieri die de meest onheilspellende en dromerige soundscapes uit z’n synthesizers haalt. Maar laten we bassist Colin Edwin ook niet vergeten. Met z’n heerlijke vloeiende en ingenieuze basloopjes vult hij elk nummer goed aan. Als ie bv. in dit nummer rond 2:25 inkomt, voelt dat zo verdomd lekker aan!
Maar dan die ijzige, kille, gortdroge gitaartonen van Wilson rond 4:03! Whaah, help. De moordenaar komt eraan en op 4:26 slaat ie toe. Het nummer bereikt haar climax en de remmen gaan los. Gavin gooit er nog even een paar dubbele bass drums doorheen en weer even wat gas terugnemen om het nummer met een mooi ingetogen solo te beëindigen.

Wedding Nails is een lekker voortstuwend en agressief instrumentaal nummer. Geen geouwehoer, gewoon ff beuken. Maar met genoeg diepgang. De creepy gitaarsolo rond 2:26 blijft mooi on topic van het album. Misschien duurt het nummer alleen nét iets te lang.

Prodigal doet me altijd aan Pink Floyd denken. Deels door de slide gitaar maar vooral door het refrein. De zang doet me altijd aan David Gilmour denken (“Rain keeps crawling down the glass. The good times never seem to last”). Wederom een nummer waar alle muzikanten hun ei in kwijt kunnen en als geheel een mooi compact nummer neerzetten.

.3 is eigenlijk een heel simpel nummer maar in al zijn eenvoud en dromerigheid een nummer die kippenvel kan oproepen. De mooie lange gitaartonen van Wilson, de strijkers die het nummer ondersteunen en dan die ene zin “Black the sky, weapons fly. Lay them waste for your race”.

Maar back on topic! The Creator has a Mastertape. De eerste kille gitaartonen waarschuwen je alvast voor wat komen gaat. Colin komt erin met een dreigende baslijn, Gavin bepaalt het tempo, Richard legt weer een synth-tapijtje en Steven experimenteert met z’n gitaar. De zang is iets vervormd wat het nummer volledig ten goede komt. Dan een helse gitaarexplosie. Niet voor de tere zieltjes. Maar die waren waarschijnlijk al vóór dit nummer afgehaakt. Rond 3:20 weer even gas terug, een heerlijke drum fill en Wilson die met z’n gitaar meezingt (of net andersom) om weer aan het einde in de chaotische noise terug te vallen. (Wederom) kernwoorden: creepy, agressie en schoonheid.

Melancholie ten top in al haar schoonheid is samengevat in Heartattack in a Layby.
Hierbij is de wonderschone zang van Steven Wilson erg debet aan. Wat weet hij toch prachtige zanglijnen en -koortjes te bedenken. De man verstaat de kunst van (samen)zang.

Alleen al om de strakke baslijn van Strip the Soul vind ik dit nummer geniaal.
De sinistere ondertoon en tekst doen nogmaals mee aan het duistere thema van het album.
Steven Wilson laat op sommige momenten z’n gitaar echt als een horrorfilm overkomen. Wat ik hiermee bedoel is dat ie echt de horrorsfeer laat horen met enkele simpele tonen. Zoals bv. rond 2:20.
Maar goed, genoeg geneuzel, wat een gitaarmuur op het einde (5:31)!!! Jammer dat ze dit gedeelte niet vorig jaar in 013 speelde. Zal wel te maken hebben met het zwaar omlaag stemmen van je gitaar.

Als menig Porcupine Tree afsluiter is Collapse the Light into Earth een kippenvel-nummer.
Wat een eenvoud, wat een schoonheid. Wat maakt het dit album af!

5e luisterbeurt bezig...oh wat is ie mooi!

Ik denk dat Wilson tijdens het remixen van de King Crimson albums erg beïnvloed is geweest door de algehele sfeer van die tijd. Nou was ie natuurlijk al lange tijd "vriendjes" met Robert Fripp en groot aanhanger van de album gebaseerde gouden jaren '70. Maar op dit album hoor je zijn voorliefde voor dit era als nooit tevoren.

Grace for Drowning is een rustig piano-introotje met mooie zangkoortjes om je voorzichtig in de stemming te brengen.
Sectarian is een ijzersterk instrumentaal Crimsonesque nummer wat de luisteraar snel op scherp zet.
Deform to Form a Star, pweh, prachtig nummer, schitterend refrein en die koortjes aan het einde...
No Part of Me begint rustig met een electronische inslag, strijkers volgen, vooralsnog voelt het een beetje No-Man achtig aan maar dan weet Wilson je weer te verrassen halverwege het nummer met dreigende gitaarriffs en een onconventionele solo.
Postcard is hét meest radiovriendelijke poppy nummer van het album. Niet dat het enige airplay zal krijgen, denk ik. Behalve een keer bij Arrow Rock ofzo.
Raider Prelude is een duister spookachtig nummertje om je klaar te maken voor het monster...Raider II die op disc 2 staat.
Remainder the Black Dog kennen waarschijnlijk de meeste hier al, circuleert al enige tijd op het internet en is een heerlijk lang en waardig slotnummer van disc 1.

Even stilstaan bij de muzikanten die Wilson heeft verzameld voor dit album. Stuk voor stuk prachtige bijdragen (van o.a. Theo Travis, Jordan Rudess, Tony Levin, Pat Mastelotto, Steve Hackett).

Disc 2 begint, net als de 1e, met een rustig intro. Prachtige dromerige muziek.
Index, ook al met videoclip en al enige tijd circulerend, een nummer die voor mij het dichtst staat bij voorganger Insurgentes. In eerste instantie vond ik het eigenlijk een vrij saai nummer maar na wat luisterbeurten is het toch een pareltje (échte goede muziek heeft tijd nodig )
Track One, begint heel mooi akoestisch, bijna Beatlesesque op een gegeven moment en dan op z'n Wilson's je even flink op je verkeerde been zetten om met een Opeth-achtige solo te eindigen.
Raider II: luister en huiver! Zanglijn doet me denken aan het nummer Cirkus op Crimson's album Lizard. Maar wat een monster van een nummer is dit, zeg!
Het laatste nummer (Like dust...) is, net als de meeste Porcupine Tree afsluiters, een prachtige melancholische ballad.

Insurgentes, het eerste album waar Steven Wilson zich van zijn hooggewaardeerde Porcupine Tree los sloeg en dacht, Fuck this, ik kan meer dan dit, ik wil meer dan dit en ik doe meer dan dit.

Waar nevenprojecten als No-Man, IEM, Bass Communion en Blackfield niet genoeg voldoening gaven, was ie als een ware kunstenaar zo egoïstisch om een nieuwe weg in te slaan: Solo.
Zie daar dit meesterwerk Insurgentes.

Het voelt in eerste instantie als een grote verzameling eclectische muziekstromingen op één grote hoop gegooid maar waar later, na vele luisterbeurten, toch een mooie logisch verhaal in terug te vinden is. Althans, als je deze man een beetje kent.

Het gaat alle kanten op, van rock, noise, ambient, shoegaze, pop, postpunk, vleugje metal tot gevoelige pianopassages en weet ik nog meer.

Niet voor iedereen weggelegd, begrijp ik. Maar ik vind dit soort albums misschien wel het meest interessant. Niet wetend wat je kunt verwachten, spannend, duister, sinister en je constant op je hoede houden. Welcome to Wilson's world!

Ik ben verschrikkelijk blij dat ik deze man zo lang ken, kan blijven volgen en vertrouwen kan blijven houden in muziek! Dit album is het bewijs!