Ik hoor mensen weleens beweren dat dit album de doorbraak tot het grote publiek betekende, maar helemaal waar is dat niet. U2 had toen namelijk (in Nederland) al drie top 10-hits, en twee hits die de top 10 net niet hadden gehaald. Ze hebben zichzelf met dit album wel definitief op de kaart gezet, en dit was ook het begin van de stadions. Dat zit hem vooral in de muziek, de sinlges zijn namelijk echt nummer die makkelijk bij een groot publiek aanslaan, en ook heel goed als stadion-anthems werken. Er veranderde dus nog niet zozeer heel veel in hun succes, maar vooral in de muziek zelf. Althans, veel... het is geen rare ontwikkeling als je naar de voorgaande albums kijkt, hoewel het vorige album toch wel stukken meer leunde op sfeer in plaats van meezingbaarheid. Dat dat bij dit album echter ook wel deels het geval is, zal degene die alleen de singles kent wellicht verrassen, maar ik vind de singles, hoewel goed, nou eenmaal niet representatief voor het album. De rest is zelfs een stuk meer de moeite waard.
De singles zijn wel mooi aan het begin gezet, wat typisch een commerciële zet is, maar wellicht ook omdat ze qua sfeer en geluid wel wat van elkaar weghebben. Ik heb nog weleens dat als bijvoorbeeld I Still Haven't Found What I'm Looking For op de radio komt, ik bij de intro het idee heb naar Where the Streets Have No Name te luisteren (als ik er niet helemaal bij ben). Het album begint door de orgel met een wat religieus tintje, welk gevoel ik ook altijd bij de afsluiter van het hiervoorgaande album heb, en het bouwt zich langzaam, om vervolgens op een geweldige manier de gitaar er langzaam in te verwerken. Zo bouwt het nummer zich langzaam op om uiteindelijk groots te worden. Het is wellicht bekend dat ik over het algemeen niet zo van stadionrock hou... dit nummer is daar een grote uitzondering op. Ik zie dit zo door een heel stadion meegeschreewd worden, maar desondanks heeft U2 zich er met het nummer niet makkelijk vanaf gemaakt. Subliem gitaarspel, Bono brengt zijn teksten vol overtuiging, en als je het nummer hard zet (want dat is wel belangrijk bij het nummer), word je er zo door omvergeblazen. Stadionrock, maar wel met passie!
Het tweede nummer is van hetzelfde laken een pak, maar dan met net wat minder passie en overtuiging gepakt. Ook hier valt weer op hoe mooi het gitaarspel is dat The Edge bewerkstelligt door allerlei technische foefjes. Prima nummer, dat echter nogal in de schaduw valt van de opener, omdat het nogal overeenkomt qua stijl, en de opener een stuk meer indruk achterlaat.
Ook With or Without You klinkt nog enigszins hetzelfde qua stijl, maar doet het een stuk rustiger aan. Het begint zelfs ingetogen, en zeker in het eerste gedeelte laat Bono prachtige zang horen. Ik vond altijd dat het nummer verpest werd door de aanstellerij in het tweede gedeelte, maar dat kan ik nog steeds prima hebben. Sowieso kan je dat niet weglaten, aangezien er een opbouw in het nummer zit, en het wel ergens naartoe moet opbouwen. Van mij had de climax echter iets minder overdreven gemogen. Bij de outro moet ik altijd aan de documentaire denken, waar The Edge vertelt dat ie met een heel ingewikkelde solo had kunnen afsluiten, maar koos voor een simpel gitaar-deuntje, om het rustig maar ijzersterk af te sluiten.
Zo, de singles hebben we gehad, nu kan het echte werk beginnen!
We krijgen meteen iets heel anders voorgeschoteld met Bullet the Blue Sky, namelijk een ruige in-your-face rocker. Leuk voor de variatie, maar het is het net niet voor mij. Ik mis een echt sterk en krachtig refrein, en dat gehijg van Bono vind ik wat minder. Ook de solo vind ik wat minder, en de drums klinken me wat lelijk in de oren... Maar leuk dat ze zoiets proberen, absoluut! Het eropvolgende nummer, Running to Stand Still vind ik geslaagder. Een sober akoestisch U2-liedje, kijk eens aan! Met zulke nummers associeer ik ze wat minder snel, maar dit is erg mooi ingetogen, en gewoon een prachtig liedje, kan niet anders zeggen. En in tegenstelling tot een ballad als With or Without You wordt het hier nooit overdreven, maar komt het juist ontzettend geloofwaardig en vol emotie over. Een kant van U2 die we toentertijd nog nauwelijks hadden gezien, het is bijna folk.
Daarna belanden we aan bij een wat minder gedeelte. Niet dat het slecht is, maar de nummers 6 t/m 8 vallen wat minder op, en doen mij ook een stuk minder. Red Hill Mining Town gaat altijd wat aan me voorbij, en weet nooit echt te beklijven. In God's Country is een aardig popliedje, met een aanstekelijk refrein, maar weet ook niet echt boven het gemiddelde U2-nummer uit te steken. Trip Through Your Wires heeft wel weer iets unieks over zich heen, vergeleken met het gemiddelde U2-nummer, en weet daardoor iets meer op te vallen. Het heeft een vleugje country in zich, een vleugje blues, en het heeft iets meeslepends in zich. Dat maakt het tot best een aardig nummer, maar weet me helaas ook niet echt te raken.
One Tree Hill raar genoeg wel. Niet dat dat nou zo' opvallend nummer is, maar de combinatie van de zang van Bono, de melodieën, en een ietwat melancholische sfeer, het zorgt ervoor dat One Tree Hill me juist wel altijd weet te raken.
De laatste twee nummers heb ik altijd het bijzonderst gevonden. Exit heeft een heel duistere, beklemmende sfeer in zich. Een sterke, aangrijpende tekst die ruimte overlaat om te fantaseren wat het precies voor situatie is. Sterke climaxen, rauwe emotionele zang. Het nummer laat je helemaal de tekst meebeleven, en de donkerheid is perfect neergezet in de muziek.
Ook Mothers of the DIsappeard is niet al te vrolijk, en heel emotioneel geladen. Het heeft ook een beladen onderwerp, namelijk de [url=Dwaze Moeders, een groepering van moeders die hun kinderen zijn kwijtgeraakt door de oorlog in Argentinië en Chili. Het blijft prachtig ingetogen, soms bijna breekbaar (de zang). "We hear their heartbeats..." Prachtig gedaan, zelfs de instrumenten lijken emotie uit te stralen. Kippenvelnummer!
En daarmee is een einde gekomen aan deze klassieker. Een album dat begint met stadionrock, maar waarop verder van alles langskomt, rauwe rock, folk, blues, country, vrolijke nummers, donkere nummers, een hoop emotie. Raar is het dus niet dat dit als hun magnum opus wordt gezien. Omdat nummer zes en acht me wat minder doen, kom ik toch nog uit op 'slechts' vier sterren, maar vroeger zou ik niet verwacht hebben dat ik zoveel aan een album van U2 kwijt zou kunnen.