Ultravox - Systems of Romance (1978)

Dit was de laatste plaat van Ultravox onder leiding van John Foxx en gitarist Robin Simom. Hierna werd het contract met Island verbroken door het uitblijven van goede verkoopcijfers.

Had de voorganger, Ha! Ha! Ha! nog wat punk invloeden, daar was op dit album geen sprake van. Dit album zit veel meer in de rock richting. Naast de gebruikelijke rock-instrumenten is er ruim baan voor de synthesizer en ritme machine. De productie van dit album is in handen van de band zelf, Dave Hutchins en Conny Plank. Deze laatste was ook betrokken bij de producie van de albums Vienna en Rage In Eden.

De songs op dit album luisteren best wel lekker weg en staan min of meer aan de basis van wat zou uitgroeien tot de Neo-Romantics. De wat zeurderige stem van John Foxx vult deze sfeer erg goed aan. Daarnaast zijn de gepleegde experimenten muzikaal te noemen. Ondanks het voorafgaande bleef succes uit en werd deze bezetting niet langer voortgezet. Zanger John Foxx ging solo verder en gitarist Robin Simon hielp hem hierbij. Het verdere verloop van Ultravox moge duidelijk zijn....

Het ontbreken van punk invloeden maakt het album voor mij aantrekkelijker. Uiteraard kwam er met de komst van Midge Ure weer een ietwat ander Ultravox geluid aan, toch hoor ik op deze plaat al enige voortekenen hiervan die met Vienna verder in een bepaalde richting gingen.

Ik denk dat dit album van grote invloed is geweest op veel latere darkwave bands, want naar mijn idee was Ultravox met name op dit album zijn tijd ver vooruit.

Die voortekenen op Vienna zijn volgens mij hier van de hand van Billy Currie, de violist en toetsenist van de band. Hij wordt vaak genoemd als de architecht achter de Ultravox kathedraal. Door hem kreeg de sound wat klassieks wat verre stond van de punk.

Billy Currie leerde Midge Ure kennen bij Visage; en Midge Ure zou Robin Simon (gitaar) en John Foxx gaan vervangen. Het is met name de tweestrijd tussen Foxx en Currie geweest (en het gebrek aan succes t/m dit album) dat de band deed stranden.

Het grappige is dat ook John Foxx naar dit album verwijst als een soort breekpunt op zijn "The garden" - daarop staat "Systems of Romance". Ik vind de Ultravox-composities van John Foxx (bijv. "Hiroshima mon Amour") van een hoog niveau getuigen.

Ik heb elders mijn mening al eens gegeven over Ultravox +/- Foxx en +/- Midge Ure. Voor wat het waard is: de laatste vind ik meer van de barok, het pompeuze en het theatrale; Foxx vind ik iets creatiever en soms minimalistischer (vandaar ook: Metamatic en "I Want to Be a Machine").

Ja, dit komt al een heel eind in de richting van de latere Ultravox albums Vienna en Rage In Eden, maar nu nog met de stem van John Foxx. Jammer dat zo weinig mensen dit album kennen (gezien het aantal stemmen en commentaren).

Gerard, je mag Billy Currie de architect noemen van de "Ultravox kathedraal", maar ik denk ook dat de John Foxx erg veel invloed heeft gehad op de composities. Nummers als 'Just for a Moment' en ook 'Cross Fade' hadden ook zo op een solo-album van Foxx kunnen staan.

Mijn favorieten zijn hier zeker 'Quiet Men', maar ook 'When you walk through me', met geweldig drumwerk van Warren Cann.

Natuurlijk wil ik John Foxx niet achterstellen, want zijn eerste drie solo-albums mogen er ook zijn, daar maak ik ook geen probleem van. Wat ik wel heb willen zeggen dat je door de inbreng van Currie toch de nieuwe richting hoort van de band.

Dat krijg je er nu van als je in vele biografieën hebt gelezen dat Currie de architect is achter de Ultravox kathadraal, je gaat het nog helemaal geloven ook. Iets wat bij een kathadraal wel erg van toepassing is.

Maak er dan meteen 4+ van; zijn vierde, "Mysterious Ways"is ook alleszins de moeite waarde en ook zijn latere werk is niet te versmaden.
Na een periode van retraite keert hij in 1997 terug met "Cathedral Oceans" het thema kathedraal zal je aanspreken en ontpot hij zich ook als een visueel kunstenaar; dat werk, met pt 2en 3 ook op DVD, heeft een meer ambient karakter (net als "Crash and Burn uit 2003 met John Gordon). John Foxx bekleedt thans de positie van "senior lecturer position at The London College of Music and Media TVU in London".



Ik denk dat het de combi Ure/Currie was die elkaar al vond bij Visage.

Qua thema kathedraal raad ik je aan een trip te maken naar Barcelona en daar de Sergada Familia van Gaudi te gaan bekijken; daaraan wordt nog steeds gebouwd: een echte kathedraal blijft de mens bezig houden.

Het album Mysterious Ways van John Foxx ken ik, maar is aan mij niet besteedt .

Ja, en dan de kweste van de architect achter de Ultravox Kathedraal die op de schrouders rust van Currie. Dit heb ik ooit gelezen in de Pop-encyclopedie van het tijdschrift Oor. De journalist schreef deze functie aan hem toe om het bijzondere geluid van de band. Door Currie kreeg de band een meerwaarde boven andere bands in dit genre. Dit alles, omdat hij viool speelde wat apart was binnen deze tak van muziek. John Foxx zou best wel invloed hebben gehad op het geluid van de band, maar het was vooral Currie die opviel.

Ik denk dat ook Warren Cann architect genoemd kan worden, gezien zijn grote aandeel in de wijze hoe de muziek uiteindelijk op de plaat terecht kwam.
En nee, dat heb ik niet in Oor gelezen, maar kon ik opmaken uit diverse interviews met Cann.

Billy Currie is klassiek geschoold in piano en viool, maar beheerst ook keyboards en synthesizers. Met zo'n achtergrond weet je ongetwijfeld wel hoe je een goede melodie op papier krijgt. Zijn aandeel in het geluid van Ultravox moet dan ook heel groot zijn geweest. Achteraf kunnen we echter toch wel stellen dat hij niet allesbepalend was. Als hij dat wel was geweest, dan had hij na het uiteenvallen van Ultravox moeiteloos met een nieuwe band (desnoods onder een compleet nieuwe naam) verder kunnen gaan en ons kunnen trakteren op hetzelfde grootse geluid als dat we van het oude Ultravox waren gewend. Hij heeft het geprobeerd met Robin Simon onder de naam Humania en later nog met twee reïncarnaties van Ultravox (eerst met Tony Fenelle en later Sam Blue als zanger). Het weinige dat ik daarvan ken is degelijk, maar verder kleurloos, anoniem en zonder impact. Midge en Billie ontmoetten elkaar op het juiste moment op de juiste plaats en hebben samen muziekgeschiedenis geschreven. Samen met de andere 2 leden, versterkten ze elkaar. Ik denk dat er in elke succesvolle band iets ontstaat wat je met een duur woord synergie noemt. Na het gedwongen vertrek van Warren Cann was dat op slag verdwenen. Na het verschijnen van U-Vox was doorgaan ondenkbaar. Daar was het ego van Midge Ure ook te groot voor geworden, na alle credits voor Band Aid en Live Aid. Natuurlijk blijft het leuk om te filosoferen hoe Ultravox anno nu geklonken zou hebben als ze samen waren gebleven. Ik zou graag dat magische gevoel nog een keer willen herbeleven. De realiteit leert echter dat stabiele carrières zoals bijvoorbeeld van U2, R.E.M. of The Cure hoogst uitzonderlijk zijn. Wat Ultravox in ieder geval bespaard is gebleven is een Simple Minds-achtige downfall. Dat is ook wat waard. Laten we daarom die handvol prachtige albums koesteren.

Ultravox begon voor mij met Vienna. De albums daarna kocht ik ook. Geweldige muziek met als hoogtepunt Rage in Eden. Op de één of andere wijze kende ik hun oudere werk van voor Vienna weer niet. Mijn vrienden hadden niets met Ultravox en de cd's kwam ik nooit tegen. John Foxx kende ik weer wel, heb zelf de cd Modern Art. Nu deze cd in de remastered version gekocht in Engeland (voor drie pond). Heel apart om nu twee "groepen" door elkaar te horen. Aan de ene kant de herkenbare stem van Foxx en aan de andere kant al het prille Ultravox zoals dat bij Vienna naar voren kwam. Na 31 jaar hoor ik dus deze nummers voor het eerst en ga ik helemaal terug in de tijd. Typische eind jaren 70, begin jaren 80 sound en tóch klinkt het niet verouderd. Heel leuk om dit nu op cd te hebben.

Deze zonovergoten herfstzondag heb ik, tussen alle andere bedrijven door, gebombardeerd tot Alicia's "Remastered, Extended & Remix" Ultravox dag.

De voorgangers van dit album kende ik ook niet. Tot vandaag natuurlijk. De band Ultravox met een 'uitroepteken' was mij niet opgevallen in het enorm ruige punklandschap eind jaren '70. Er waarden immers zoveel goede en slechte punk of punk gerelateerde bandjes rond. Ze vielen gewoon niet op. Dat kwam pas met dit album. Ik vermoed zelfs dat ik ook dit 'prille' Ultravox album ooit eens op vinyl heb gehad. Dat moet haast wel... want ik herinner mij alle liedjes.

Al vind ik dat deze muziek nog heel sterk de typische Foxx sfeer ademt, de belangstelling voor Ultravox bloeide pas op met deze Systems of Romance, de opmaat naar toppers als Vienna en Rage in Eden. De band verscheen voor het eerst regelmatig in alternatieve muziekprogramma's op tv en ik was op slag verkocht. Hoewel beperkt tot halverwege de jaren tachtig, volgde ik de voetsporen van zowel John Foxx als Ultravox. Alle albums - van Ultravox - tussen Lament en het fantastische Brilliant uit 2012 ken ik daarom ook nog niet.

Over John heb ik het nog wel een andere keer...

Ik ben wel benieuwd of ik tussen al die bedrijven door tijd genoeg heb om alles te beluisteren.
Zo niet, dan is er morgen nog een dag!

Systems Of Romance laat de punk-invloeden varen en komt met een van de eerdere synthpop albums aanzetten die qua sound nagenoeg de bekendere Ultravox van de post-Vienna periode perfect benadert. De songs zijn gestroomlijnd, de sound is kil en melancholisch en het songmateriaal is dik in orde. Met 36 minuten duurt het album wat mij betreft veel te kort, maar het nodigt wel makkelijk uit tot meer luisteren. Waar nu echter nog naar gekeken moet worden is het vervangen van de zanger, want zijn meer 'street'-stem past minder goed bij dit type muziek.

Tussenstand:
1. Systems Of Romance
2. Ha!-Ha!-Ha!
3. Ultravox!

Weinig aan te vullen op het verhaal van Lennert. De punk verdwijnt en de new wave en synth pop van de jaren tachtig neemt toe. Ultravox is dan ook lekker bezig in 1978. Prima songs met een fijne sfeer. Mij raakt het allemaal toch niet helemaal. Het luistert wel heel prettig weg. De zanger past hier beduidend minder goed bij en dat maakt voor mij wellicht het verschil. Ik mis soms wel de wat wildere uitspattingen van de voorganger. Dit is een album dat meer interessant is vanwege de geboekte progressie dan dat het nou echt erg sterk is.


Tussenstand:
1. Ha!-Ha!-Ha!
2. Systems Of Romance
3. Ultravox!

Totdat de cd de platenzaken ging domineren (rond 1993?) was Systems of Romance van de eerste drie albums van Ultravox de enige die je regelmatig in de bakken tegenkwam. Althans, zo herinner ik me dat. Waar Island met de eerste twee niet zozeer op het Europese continent mikte, was dat met deze anders.

De eerste van Ultravox! (toen nog met uitroepteken) vatte in 1976 de art- en pubrock tot 1975 samen, op de opvolger injecteerde men zichzelf met een fikse dosis punkenergie en op deze derde uit september 1978 wordt een evenwicht gevonden tussen die invloeden, waarbij het uitroepteken is verdwenen. Voor het eerst krijgen de synthesizers continu een prominente rol.
Qua sfeer heeft het resultaat weg van die op David Bowies Berlijntrilogie Low ('77), "Heroes" ('77) en Lodger ('79). Wat ontstaat is namelijk een hybride vorm van enerzijds de klassieke rock 'n' roll met gitaar-bas-drums en anderzijds de geluiden van een nieuwe generatie synths. Voeg daarbij de droge productie (drumgeluid!) en mede door de zangstijl van John Foxx een soms kille sfeer, en je hebt heerlijke new wave.
Daarmee loopt Ultravox voorop: Gary Numan en zijn Tubeway Army kwamen pas in '79 met een soortgelijke kruisbestuiving.

De klagende, lange gitaarlijnen die bij Ultravox op onder meer Maximum Acceleration klinken zijn als die van Carlos Alomar en Robert Fripp in 1977 bij Bowie. Hier is het Robin Simon die zo sterk speelt. Een andere manier van gitaarspelen die ontzettend veel sfeer aan de muziek geeft.
Meestal klinken akoestische drums, maar in bijvoorbeeld Quiet Man en Dislocation zijn ze zowaar digitaal. Beide vormen van slagwerk worden gespeeld door Warren Cann. En dan is er natuurlijk violist - toetsenist Billy Currie die met zijn klassieke achtergrond een progrockachtige benadering hanteert. Het duidelijkst klinkt die nog in het sobere slotnummer Just for a Moment. Alsof je de blauwdruk van de hit Vienna uit 1981 hoort.
Het is de van oorsprong krautrockproducer Connie Plank die Systems of Romance in zijn Duitse studio vastlegde met David Hutchins. Een geluid waarmee een nieuw tijdperk klonk.

Hits blijven uit ondanks een optreden bij de Britse tv-show The Old Grey Whistle Test. De elpee flopt en intern is onenigheid. Zowel Foxx als Simon verlaten de groep, de achterblijvers werken aan een doorstart. Billie Currie combineert dit in 1979 in Visage, samen met ex-boybandlid en ex-punkrocker Midge Ure en leden van postpunkgroep Magazine.

Van Systems of Romance verscheen in 2006 een opgepoetste cd-versie met bonussen. Een sterk album. Op reis door new wave kwam ik van The Dictators en reis door naar XTC.

Op reis door new wave in maart 1981 keer ik vanaf de tweede van Robin Lane & The Chartbusters kort terug bij dit album uit 1978.

Single Slow Motion, tevens de opener van Systems of Romance, flopte toen als single. Na het succes van Vienna met Midge Ure als nieuwe frontman, probeert platenmaatschappij Island het nogmaals met dit nummer waar John Foxx nog bij de microfoon staat. Dit via EP Slow Motion / Quiet Men / Hiroshima Mon Amour, waarop oud én recent werk staat. En warempel, het werkt: op 29 maart '81 piekt het op #33. En terecht, een heerlijk liedje. Eigenlijk raar dat er een Midge Ure voor nodig was om Ultravox groot te doen doorbreken.

Voor mijn volgende album keer ik terug naar 1980, omdat ik het solodebuut van Colin Newman (ex-Wire) abusievelijk oversloeg.