Massive Attack - Heligoland (2010)

Mijn eerste kennismaking met Massive Attack was de megahit Unfinished Sympathy en ik vond er toen heel erg weinig aan (is nu wel bijgetrokken trouwens).
Pas bij het tweede album kreeg ik in de gaten dat dit toch wel een bijzonder gezelschap was en over Mezzanine hoef ik niks meer te zeggen (daarvoor verwijs ik naar mijn mening bij dat album).
Opvolger 100th Window deed me weer een stuk minder alhoewel ik die onlangs bij herbeluistering toch wel wist te waarderen en dan is een nieuwe release toch wel weer erg spannend.
Zou het komen omdat ze er niet zo'n haast mee maken? Is het dat broeierige uit de muziek die omslaat naar je gemoedsstemming bij het uitkijken naar zo'n nieuw album? Want Heligoland is wel één van de releases in 2010 waar ik enorm naar uitkeek en velen met mij.

We werden al opgewarmd met de EP Splitting the Atom waar opener Pray For Rain ook op te vinden is. Bij die EP schreef ik dat het een traag nummer is waarbij ik aan Gorillaz moest denken en dat Tunde Adebimpe van TV on the Radio het nummer zingt, maar dat het wat mij betreft redelijk inwisselbaar is op dit nummer. Had Horace Andy het gezongen dan was het ook best geweest. Wat ik toen ook schreef was dat ik merk dat dit soort nummers me een stuk minder raken dan bijvoorbeeld die messcherpe nummers op Mezzanine. Aangezien we weer wat verder in de tijd zijn kan ik er misschien wat meer over zeggen maar dat is niet het geval. Het was toen mijn mening en die staat nog steeds. Een aardig begin van deze cd maar zeker niet overrompelend.
Babel wordt gezongen door Martina Topley-Bird die we nog kennen van Tricky. Het nummer heeft iets gejaagds en dat zorgt voor een vreemde combinatie met de stem van Martina. De gitaren op de achtergrond die af en toe opduiken geven het een grimmig sfeertje mee. Dit is typisch een nummer dat veel draaibeurten nodig zal hebben. Vooralsnog beluister ik het nogal afstandelijk.
Splitting the Atom kennen we ook van de gelijknamige EP. Dit nummer, gezongen door Horace Andy, heeft iets Gorillaz-achtigs. Een lekker lome vibe en die stem van Horace Andy staat voor mij toch wel gelijk aan Massive Attack. Ze horen bij elkaar.
Dit nummer is in de loop der tijd aardig op me gaan inwerken. Geen Mezzanine-euforie maar verder wel een prima bezwerend nummer dat een beetje een oldschool Massive Attack-gevoel meegeeft.
Girl I Love You gaat dreigend en donker van start en dat voelt gelijk al goed. Ook hier is Horace Andy verantwoordelijk voor de vocalen. Het is het eerste nummer waar ik rechtop bij ga zitten en waar de spanning me weet te grijpen. Het nummer zorgt er voor dat je in een soort trance geraakt. Muzikale hypnose die je tevens een flinke stoot adrenaline verzorgt. En wat zijn de blazers aan het einde een welkome toevoeging. Zo wil ik Massive Atack horen!
Psyche staat ook op de EP Splitting the Atom maar dan in een Van Rivers & the Subliminal Kid remix. Die remix zorgde er bij mij voor dat ik een Bat for Lashes-gevoel kreeg. In deze versie heb ik dat niet. Het is ook een pittiger versie, alsof de band op de hielen wordt gezeten door iets ondefinieerbaars en waar Martina Topley-Bird blijkbaar geen last van heeft (leuk contrast). Een aardig nummer maar niet een enorme hoogvlieger.
Flat of the Blade heeft Guy Garvey van de band Elbow op zang. Garvey was ook al te horen op de EP met een Christoff Berg remix van Bulletproof Love. Over dat nummer schreef ik dat het borrelde en bruiste maar dat het zeer zeker ook een soort 'coolness' wist te bewaren. Ook Flat of the Blade kan ik die eigenschappen wel toedichten. Wederom die dreigende, onderhuids kruipende blazers en een hoop geknisper en geknetter waar de kenmerkende, donkere Massive Attack doorheen verweven is. Een wat vreemd nummer misschien, en je moet er dan ook wat meer moeite voor doen (ik als niet electro-kenner in elk geval wel).
Paradise Circus met Hope Sandoval van Mazzy Star is al een tijd te zien op het net d.m.v. een clip waarin ex-pornoster Georgina Spelvin optreedt met beelden uit haar film The Devil in Miss Jones. Een clip die niet geschikt is voor de preutse medemens zullen we maar zeggen. Het zou haast de aandacht afleiden van dit nummer zelf dat zo schitterend wordt gezongen door Sandoval die hier bij Mazzy Star al in opviel uiteraard. Qua sfeer doet het nummer me denken aan het werk op 100th Window en wonder boven wonder vind ik dit dus echt een heel mooi nummer.
Rush Minute heeft een zelfde soort geluid als Paradise Circus en daardoor zit ik met mijn gedachten wederom bij 100th Window. Robert del Naja horen we hier als zanger. Ik ben niet altijd even enthousiast als hij de vocalen op zich neemt maar ik moet toegeven dat het toch een eigen geluid is. Het nummer zelf is er eentje dat moet groeien denk ik, net als veel nummers op de voorganger dat toen ook moesten.
Damon Albarn van Blur is te horen op Saturday Come Slow. Ik ben wel een liefhebber van de man, en zijn veelzijdigheid komt ook weer tot uiting in deze samenwerking met het gezelschap uit Bristol.
Het is een aantrekkelijk nummer die de band toch een beetje een 'nieuw geluid' geeft in een o zo herkenbaar jasje. Want de experimentele Blur horen we er zeker in terug op deze manier en die donkere begeleiding van Massive Attack heeft in de loop der jaren zijn sterkte ook meer dan genoeg bewezen. Enige minpuntje is misschien de geringe lengte van het nummer.
Het nummer waar velen naar uitkeken is Atlas Air wat live nogal wat teweeg gebracht moet hebben als een song genaamd Marakesh. Toen ik de clips op YouTube zag kon ik heel goed begrijpen waarom. Als het nummer je op een clipje al weet te pakken hoe goed moet het live dan wel niet zijn. Tegelijkertijd werd ik er een beetje droevig van, want ik besefte dat ik daar graag bij had willen zijn en dat Massive Attack een band is die nog steeds op mijn lijstje 'must see bands' staat. Ik moet het dus doen met de studioversie die dus Atlas Air is gaan heten. Del Naja is wederom verantwoordelijk voor de zang maar dat boeit me nu voor geen meter. Het is een lekker opzwepend nummer dat voor mijn gevoel ook een ietwat andere richting in gaat met behoud van eigen sound.
Live zal het ongetwijfeld veel indrukwekkender geweest zijn met lichtshow als begeleiding. Op cd doet ie het zeker goed want ik vind het een uitstekende afsluiter van een album dat niet teleurstelt maar dat me ook niet de euforie van een zo zwaar geliefd album als Mezzanine geeft. Maar is dat heel erg? Nee, niet als de mannen garant blijven staan voor kwaliteitsalbums en daar wil ik deze Heligoland zeker onder scharen.
Het regent in elk geval zeer fijne releases zo aan het begin van 2010 (of moet ik zeggen sneeuwt?!).
Met Heligoland kunnen we in elk geval wel weer een paar jaar vooruit, maar mag de volgende dan toch ietsje minder lang op zich laten wachten?

Mjah, Heligoland dus. In tegenstelling tot de publieke opinie vind ik dat Massive Attack alsmaar beter geworden is. Maar zelfs de wat koele erotiek van 100th Window vond ik hier en daar wat te voorspelbaar en vooral te lang uitgesponnen. Wat dat tweede betreft is Heligoland zeker een stap vooruit, met een gemiddelde lengte van 5 minuten per nummer treedt er zelden verveling op, en het langste nummer (afsluiter Atlas Air) is dan nog een van de beste nummers van het album. De sfeer is wel anders dan op de eerdere albums, wat toegankelijker, luchtiger, zeker easy-listening. Helaas is de kwaliteit van de nummers erg wisselvallig. Flat of the Blade vind ik maar een eentonig niemendalletje, terwijl Paradise Circus me al na enkele seconden helemaal wist te overtuigen. Uiteindelijk ontbeert het Massive Attack vooral aan verrassing, de nummers volgen teveel dezelfde formule en elke songkundige progressie is getelefoneerd. Een matig album dus, waar wel enkele erg goeie nummers opstaan. Toch een stapje terug na 100th Window.

Heligoland: geen nieuwe Mezzazine, wel nieuwe Massive Attack

Massive Attack is een van de grote namen in het genre en voor de liefhebbers was hun nieuwe album Heligoland dan ook iets om reikhalzend naar uit te kijken, zeker omdat het alweer zeven jaar geleden was sinds hun vorige album 100th Window uitkwam. En dan doen er ook nog een hele reeks aan indrukwekkende gastartiesten mee, waaronder Guy Garvey, de zanger van Elbow en Damon Albarn, frontman van Blur en ook nog eens lid van tekenfilmband Gorillaz. Dat was voor mij een reden om behalve dit nieuwe werk meteen wat van hun oudere albums te beluisteren. En ook al is Heligoland absoluut een goed album, Massive Attack zal nooit meer op hun niveau ten tijde van Mezzanine komen.

Maar dat neemt niet weg dat Heligoland een album is vol met goede beats, interessante geluiden en bovendien leuke gastzangers. Het eerste nummer bijvoorbeeld, Pray For Rain, wordt gezongen door Tunde Adebimpe, de zanger van TV on the Radio. Het begint met een mysterieuze beat en bevat een soort spanningsopbouw die ook te horen valt bij TV on the Radio zelf, hoewel Massive Attack de climax nog wat langer weet te bewaren. Maar als halverwege de trommels opkomen en later nog veel betere ritmegeluiden, Adebimpe zijn tekst repeterend, wordt het nummer wel echt spannend. In plaats van die climax komt er echter een twist naar een woordenloos stukje zang, om daarna weer met een lome beat verder te gaan die nog altijd erg dreigend klinkt.

Zo zijn de beats van Massive Attack misschien wel het best te beschrijven: dreigend en relaxed. Telkens worden de nummers steeds verder opgebouwd maar die climax blijft vaak uit. Dat kan leuk uitpakken als je het goed kan en Massive Attack kan dat meestal, maar op sommige nummers van dit album werkt het truukje net niet helemaal.

Een nummer waarbij het absoluut wel werkt is Splitting the Atom, met zang van Horace Andy. Het nummer begint met een chille beat met handclaps en synthgeluidjes, en door de ontzagwekkend diepe stem van Horace Andy heeft het nummer wat weg van Leonard Cohen. En ondanks dat gedurende het hele nummer diezelfde beat blijft ‘beaten’ en ook de coupletten die diep gezongen worden steeds weer afgewisseld worden met hoog gezongen refreinen (zoals ook The Who al deed 40 jaar geleden) blijft het nummer spannend door alle originele geluiden die in de achtergrond zijn verstopt. Glittergeluiden en viooltjes-uit-een-doosje, vreemde stemmen en ‘computer-noise’.

Op vierde nummer Girl I Love You blijft Horace Andy gewoon nog meezingen, maar voelt niet zo loungy als dat hiervoor. De bassen in het nummer beginnen dreigend en ook de vervormde geluiden op de achtergrond geven een spannende sfeer aan het nummer mee. Het nummer wisselt een paar keer van vorm; eerst een tempowisseling en daarna opeens een instrumentatie die aandoet als blazers. En die plotselingen en tegen het einde ontsporende blazergeluiden zijn trouwens heel goed! Een beetje als Radiohead’s The Morning Bell, even spannend en chaotisch maar dan elektronisch.

Dan komt er voor het eerst een echt up-tempo nummer met zang van Martina Topley-Bird, haar tweede gastzang op dit album. Net als dat andere nummer, Babel, is Psyche een beetje een nummer dat langs je heen gaat. Het kabbelt een beetje voort en de stem van een vrouw is wel fijn als afwisseling maar die van Topley-Bird springt er nou niet meteen uit. Het nummer eindigt abrubt voor je er erg in hebt en dan begint een van de interessantste nummers op het album.

Flat of the Blade mag namelijk genieten van de zang van Guy Garvey, bekend van Elbow die twee jaar geleden zijn doorgebroken met het fenomenale The Seldom Seen Kid. Maar terug naar Massive Attack. De verwachtingen lagen hoog, maar helaas valt het nummer vies tegen. Sterker nog, het is een van de minste nummers van de hele CD. Totaal vormloos en alleen maar bliepjes en beepjes en er zit wel een beat in maar die is niet bepaald interessant te noemen. Guy Garvey heeft natuurlijk gewoon een prachtige stem maar kan die in dit nummer ook niet echt uiten, hij gaat teveel op in het geheel en blijft op het niveau van geneuzel. Een gemiste kans dus.

Gelukkig worden we daarna getrakteerd op het tweede hoogtepunt van het album, Paradise Circus, waarop dit keer Hope Sandoval de vocalen voor haar rekening neemt. Weer een vrouw dus maar in dit nummer totaal op haar plaats, met de lichte instrumentatie met losse pianotonen en een heldere beat. Haar beetje hese stem past mooi bij het geheel en neemt weliswaar niet de leiding maar valt ook niet weg. Vanaf twee minuten verandert de beat, hij krijgt wat meer bass, maar pas tegenhet einde komen er echt dreigende strijkers opzetten die het nummer als het ware uitleiden. Een climax valt het nog steeds niet te noemen, maar mooi is het wel.

Rush Minute is dan weer een vrij inwisselbaar nummer. Een vrij vervelende beat en zo klinkt de zanger ook: verveeld. Er komen dan later het nummer nog wat spannende geluiden bij, zelfs noise te noemen, maar die tillen het lied niet naar grotere hoogten.

Hoe anders is het Saturday Come Slow, waarop Damon Albarn van onder andere Blur en Gorillaz zingt. Het nummer begint al meteen met gitaren en daardoor klinkt Saturday Come Slow ook meer als een rocknummer dan als triphop/electronic, wat ik toch als positief beschouw. Zeker omdat de ‘identiteit’ van Massive Attack blijft doorschemeren door toch een beat maar ook de ritmische gitaren en het achtergrondgerommel. De uithalen van Damon Albarn zijn trouwens ook erg mooi.

De afsluiter Atlas Air duurt bijna acht minuten, een lengte die Massive Attack wel vaker heeft benaderd of overschreden, en dat belooft natuurlijk wel wat. Gelukkig begint het nummer meteen goed, dreigend en toch frisjes. De monotone moordzang heeft iets van de vroegere dEUS en over het geheel hangt een luguber, crimineel sausje. Voor je het weet is het nummer alweer halverwege en zijn er diepere bassen bij gekomen, is de beat harder gezet en vagelijk op de achtergrond is er een hoge piep te horen, vaag geluid, te horen. Nog wat mario-deuntjes, maar dan beter, versterken het nummer de daaropvolgende minuten en de zang komt ondertussen steeds meer naar voren, totdat het haast lijkt alsof de zanger de woorden in je oor fluistert. En eindelijk kunnen we de laatste twee minuten spreken van een echte Massive Attack-climax, waarbij allerlei deuntjes door elkaar worden vermengd met andere geluiden en nog steeds dezelfde beat als zeven minuten daarvoor. Een goed einde voor een toch wel mooi album, op een paar tegenvallers na.

Bron: Beautiful Freaks

Ik heb dit album een aantal keer beluisterd en inmiddels is het een verslaving geworden. Na twee waanzinnige concerten in Westerpark en HMH waren ook mijn verwachtingen erg hoog gespannen en was de deceptie bij de eerste keer luisteren behoorlijk.

Maar ik vond 100th Window bij de eerste keer luisteren ook een waardeloos album, dus heb ik mezelf de tijd gegeven.

Ik vind het jammer dat een aantal fantastische nummers van de concerten het album niet gehaald hebben, vooral de (donkere) zangeres van het Westerpark had van mij wel op het album mogen staan.

Na veelvuldig beluisteren vind ik Heligoland weer een nieuwe stap in de ontwikkeling in het werk van Massive. Eentje die smaakt naar meer, het album voelt een beetje onevenwichtig.

Ik heb alle albums, ben al lang een liefhebber, heb vele concerten van ze gezien en en steeds weten ze me weer te verbazen.

Heligoland kent een paar absolute hoogtepunten wat mij betreft: Pray for Rain en Spliting the Atom kende ik al van de EP (beetje flauw om eerst de EP uit te geven, maar goed) en vond ik gelijk al topnummers. Girl I Love You was al een geweldig nummer op de concerten en dit klinkt bijna weer als de Horace Andy van de eerste twee albums, waanzinnig goed nummer.

Paradise Circus is een prachtig nummer, maar de zangeres kan me niet zo bekoren, dat was live een stuk beter met een andere zangeres.

Maar het absolute hoogtepunt is Flat of the Blade. Het nummer moet groeien, maar het doet me eerder denken aan een nummer dat verder gaat waar Radiohead op z'n expirimenteelst zo'n beetje ophoudt. Fantastisch gezongen door Guy Garvey, echt een bijzonder nummer.
De blazers klinken fantastisch, het album is sowieso erg zorgvuldig gemastered, daar mag menig label wel een voorbeeld aan nemen.

Atlas Air is het enige 'ouderwets' klinkende Massive nummer en live is het een knaller, maar stiekem vind ik eigenlijk de bevestiging van het feit dat ze vooral niet moeten blijven hangen in de Mezzanine sound, hoe lekker het nummer ook is. Het is het meest dansbare nummer en klinkt zeker voor Massive vrolijk.

Op de sleeve notes staat dat Damon Albarn meegeschreven heeft aan Flat of the Blades, maar Saturday Come Slow kan ik niet anders beschrijven dan een totale mislukking. Niks klopt er aan dat nummer, de zang niet, de spaningsopbouw die maar niet wil komen, het lome tempo. Het gaat roemloos ten onder en ik snap niet waarom het uiteindelijk op het album is terechtgekomen en een Dobro niet (of een All I Want dat deels verwerkt is in Paradise Circus). Het is eigenlijk een niemanddalletje en zowel Albarn als Massive niet waardig.

De twee Topley-Bird nummers kunnen er mee door, maar zullen niet de geschiedenis ingaan als de tegenhangers van de inbreng van Sarah Nelson of Elizabeth Fraser of Sinéad O' Connor.

Rush Minute is ook een bijzonder lekker nummer dat nog het meest doet denken aan de sound op 100th Window, maar het had ook een Depeche Mode of een The Cure nummer kunnen zijn, het is en teglijkertijd een typisch Massive nummer en aan erg atypisch nummer.

Ik hoop dat we niet weer 7 jaar hoeven te wachten op een volgend album. De heren laten horen dat ze nog lang niet opgebrand zijn, eerder dat er veel meer in het vat zit dat er op Heligoland niet helemaal uit komt. Misschien moeten ze minder lang prutsen en sneller iets uitbrengen.

Na een paar keer beluisteren moet ik helaas concluderen dat het minder is dan het voorgaande werk. Er zit een soort van lome gelatenheid in deze plaat itt de spanning van de vorigen. Ook de gastzangers zijn lang niet altijd even boeiend, alhowel Albarn me nu wel begint mee te vallen. Maar het is af en toe ook wel een beetje saai en lusteloos. Kortom: de plaat heeft wel de kwaliteit van een MA release, maar mist de verrassing ervan.

Een grote teleurstelling dit album...

Na nog nooit van Massive Attack gehoord te hebben, kwam ik er via een nieuwe relatie op.
Helemaal geweldig, vooral het album Mezzanine is ongehoord goed.
Ze daarna live gezien in de HMH, waar ze ook veel nummers van het nieuwe album zouden spelen.
Atlas Air en Girl I love You waren de uitschieters, wat een fantastische nummers. Bij Atlas Air ben ik gewoon een paar minuten weg geweest, zo intens neemt het nummer je mee.

En dan, het album is eindelijk uit, je luistert het en je denkt oprecht:

WTF is dit voor troep?!

Het klinkt echt alsof ze het hele album hebben opgenomen met een synthesizer van de Intertoys. Alle kracht is uit de nummers en als je weet hoe ze live klinken is het hele album een grote teleurstelling.

Helaas.

Mezzanine is een van de mooiste albums die ik ooit gehoord heb. Vanwege kritieken heb ik uit voorzorg Heligoland maar overgeslagen. Maar toen Don Cappuccino me Heligoland tipte, heb ik hem beluisterd. En nog een keer. En nog vele keren. En nu moet ik zeggen dat ik het helemaal geen slecht album vind.

Pray For Rain heeft meteen dat mysterieuze, dat mechanische dat Heligoland kenmerkt. Pray For Rain heeft ook iets claustrofobisch, erg moeilijk om te beschrijven. Wel een prachtig nummer.

Babel is een uptempo nummer met een snelle beat, ook al klinkt Martina Topley Bird enigszins relaxt. Doet me denken aan een huis dat in grote snelheid instort, terwijl de zangeres daar rustig in zich zelf zingt. Redelijk verwarrend dus.

Splitting The Atom heeft een beat die gemaakt zou kunnen zijn door een 10-jarige op een computer uit 1995. Erg amateuristisch. De rest van het nummer kan me ook niet echt bekoren.
Zelfs de samenzang met de anders
zo geweldige Horace Andy (De man die Angel zong) klinkt niet goed.

Girl I Love You zet weer lekker dat onheilspellende sfeertje neer, waar Massive Attack zo goed in is. Gelukkig klinkt Andy weer zoals hij hoort te klinken. De blazers zijn ook mooi onheilspellend.

Psyche is nog een prachtige, mysterieuze track. Doet me op de een of andere manier denken aan een soort van bizarre achtervolging. En nogmaals: Martina Topley-Bird is een geweldige zangeres.

Massive Attack is helemaal niet commercieel geworden. Anders zouden ze Flat of the Blade niet gemaakt hebben. Een beat die bestaat uit random bliepjes en drumrolls op willekeurige momenten samen met de erg warme, maar totaal niet bijpassende stem van Guy Garvey maken het toch een erg bizar nummer. Wel bizar mooi.

Paradice Circus is verreweg het beste nummer van Heligoland. Een murmelende Hope Sandoval, een donker sfeertje, een prachtig pianoloopje, enigszins loom, dit had zeker niet misgestaan op Mezzanine. Het zou zelfs één van de betere tracks geworden zijn.

Rush Minute is één van de enige twee tracks zonder gastzangers/zangeressen. Ook hier weer een lome, donkere sfeer die ook op Mezzanine had gepast, alleen bevalt het me net iets minder dan Paradise Circus. Wel fijn om weer lekker naar het gemompel van 3D te kunnen luisteren.

Damon Albam hoort niet echt thuis in Heligoland. Hij is een losertje tussen de andere zangers.
Komt door zijn stem. Die heeft niet dat lekker donkere, lome dat de andere zangers en zangeressen wel hebben. Arme Damon. De beat van Saturday Come Slow redt wel weer erg veel.

Ik schrik nog altijd een beetje van het begin van Atlas Air. Weer dat amateuristische. Gelukkig klinkt 3D weer zoals we hem kennen en heeft Atlas Air een prachtige, dance-achtig einde. Een erg mooie afsluiter van een zeker meevallende plaat. 

Ik heb 'm een tijdje niet gedraaid, deze Heligoland, en wat mij dan gelijk opvalt is de prachtige sfeer die dit album heeft: echt heel mooi! In ieder geval hebben de nummers op deze cd ook (weer) zo'n heerlijke backbone. Dat wordt gelardeerd met van die lekkere 'frutseltjes', mooie instrumenten (piano en violen op Paradise Circus!) en verschillende gastzangers. Veel composities zijn goed tot echt sterk en voila: zo heb je een dijk van een plaat.

Echt geweldig vind ik Splitting the Atom: een gortdroog dijk van een nummer. Ook Pray for Rain, Girl I Love You, Paradise Circus dus & Saturday Comes Slow met Damon Albarn springen eruit. Dat laatste nummer is van een kwaliteit die je helaas maar beperkt terugvindt op de Gorillaz release uit 2010 - Plastic Beach - van diezelfde Damon Albarn. Op dit Heligoland vind je juist geen enkel echt minder nummer.

Het was inderdaad even wennen met dit album, maar na wat schakelen en even niet draaien is de waardering omhoog gekropen en eindigt 'ie zowaar toch nog in mijn top 10 voor 2010.

Het is niet fair om Mezzanine als maatstaf te nemen om de waarde van de albums die Massive Attack daarna uitbrengt te bepalen. Mezzanine behoort naar mijn mening tot het allerbeste wat er in de 20e eeuw aan muziek is uitgebracht, voor mij na ontelbare keren beluisterd te hebben samen met Kind of Blue van Miles Davis op een gedeelde eerste plaats van beste platen ooit. Het is net zo unfair om Kind of Blue als maatstaf te nemen voor alle muziek die Miles daarvoor en daarna heeft gemaakt. Ook The White Album, vrij algemeen beschouwd als de beste plaat van The Beatles, kent mindere momenten. Iedere plaat zou op zich zelf beluisterd en gewaardeerd moeten worden.

Heligoland heb ik via internet leren kennen omdat ik vijf jaar geleden ben opgehouden naar de radio te luisteren, ik had genoeg van het gelul van diskjockeys en genoeg van de muziek die ze draaiden. Zou de wereld iets tekort komen als het overgrote deel van de muziek die als de zoveelste sensatie wordt aangekondigd niet gemaakt was? Nee, over het algemeen niet, het is in de eerste plaats handel die aan de man gebracht moet worden. Er is met zuivere intenties inmiddels zoveel moois gemaakt dat op plaat is uitgebracht en nog steeds te koop is dat ik de laatste jaren vooral op ontdekkingstocht in de muziekgeschiedenis ben. Bands als Massive Attack hebben uiteraard nog steeds wel mijn aandacht.

Destijds maakte Unfinished Sympathy meteen veel indruk op me en ik kocht de CD. Blue Lines is erg gevarieerd, door recensenten werd toen geschreven dat de band nog op zoek is naar een eigen stijl. Protection is ook een tamelijk gevarieerde plaat, dus het leek er op dat de variatie een kenmerk van Massive Attack is. Ik heb die plaat aanvankelijk niet gekocht, Karmakoma vond ik niet zo’n bijster interessant nummer toen die op singel werd uitgebracht. Een kennis van me had Mezzanine gekocht toen die net uit was en Teardrop op singel was uitgebracht. We draaiden Mezzanine regelmatig tijdens klaverjasavondjes. Beetje bij beetje ben ik die plaat gaan waarderen, eerst Teardrop, dan een ander nummer, en nog een, en nog een. Wat goed is komt niet altijd snel. Rode wijn vond ik aanvankelijk ook niet te drinken en olijven niet te vreten. Hoe anders is dat tegenwoordig: wijn, olijven, schimmelkaas, schilderijen van Picasso en muziek van J.S. Bach (om maar enkele voorbeelden te geven) voegen voor mij echt iets toe aan de kwaliteit van leven. Protection en 100th Window heb ik uiteindelijk ook gekocht, steeds nadat ik een paar nummers erg mooi begon te vinden.

Heligoland pakte mij in het begin ook niet. Op Amazon.com hoorde ik wat fragmenten en ik vond er niets aan. Een paar maanden geleden hoorde ik via YouTube Girl I love you en ik was op slag verliefd op dat nummer. De oude Massive Attack met Horace Andy! Dit is wat ik van Massive Attack wil horen. Eveneens op YouTube hoorde (en zag) ik Atlas Air a.k.a. Marrakesh @ Voorst Nationaal. Ik was helemaal om. Twee uitstekende nummers zijn voor mij voldoende om ze op CD te willen hebben. Ik heb Heligoland als verjaardagscadeau gevraagd en begin december kreeg ik hem van mijn vrienden en vriendinnen als onderdeel van het cadeau collectief. Wat ben ik blij dat ik Heligoland niet zelf het gekocht maar gekregen heb van de mensen om wie ik geef want met Heligoland heb ik inmiddels een speciale band gekregen.

Afgelopen zaterdag heb ik op truffels gaan trippen (15 gram psilocybe Atlantis a.k.a. Philosopher's stone) en na een wandeling door de versgevallen sneeuw ben ik thuis naar Heligoland gaan luisteren. Ik kan zeggen dat ik tijdens die trip in Heligoland geweest ben, ieder nummer schept een volkomen eigen sfeer en tijdens de trip was ik niet alleen luisteraar maar ook deelnemer aan de muziek. Deze toch al lange tekst wordt nog veel langer als ik hieronder uitgebreid beschrijf hoe ik ieder nummer heb beleefd, dus beperk ik me met de mededeling dat de muziek van Massive Attack niet voor niets triphop heet. De klanken van de muziek, de ritmes en vooral ook de teksten draaien in elkaar en vormen een samenspel, ze versterken en ontkennen elkaar. Zo ontstaat er de broeierigheid en dubbelzinnigheid die zo kenmerkend is voor Massive Attack. Zoals ik het beleefde gaat Heligoland in zijn geheel over alle denkbare en ondenkbare vormen van liefde en overleven in een krankzinnig geworden wereld.

Ik geef één voorbeeld. Het laatste nummer Atlas Air is een dramatisch verhaal. De Amerikaanse luchtmacht had een tekort aan vrachtvliegtuigen om soldaten en wapens naar Irak en Afghanistan te transporteren. Atlas Air was een noodlijdend bedrijf in Marokko dat dringend om opdrachten verlegen zat. Om zelf te overleven tekenden ze een contract met het Amerikaanse leger en verleenden door de troepen- en wapentransporten medewerking aan het doden van hun Moslim broeders elders in de Arabische wereld. Een duivels dilemma dat werd gewonnen door de liefde voor oorlog. Bitter. En dat bittere verhaal is dan verpakt in een lui ritme dat door de herhaling onweerstaanbaar swingend wordt zodat je voor je het goed en wel beseft staat te dansen. Maar het dubbele dat in alle muziek van Massive Attack zit is iets waar we iedere dag mee te maken hebben: we weten uit de media dat er op het moment dat we dansen mensen vermoord worden, kinderen verhongeren, dieren mishandeld worden, bossen platgebrand en oceanen leeggevist en volgestort worden met ons afval. Toch dansen we. Als je even nadenkt weet je waarom we ondanks de narigheid om ons heen toch samen dansen.

Heligoland is me om verschillende redenen in de tijd dat ik die plaat heb (drie weken) heel dierbaar geworden. De sfeer is anders dan op Mezzanine maar voor mij zijn deze twee platen qua zeggingskracht met elkaar verbonden als een twee-eenheid. De hoes is oranje en de rug van de disc zwart, precies omgekeerd t.o.v. Mezzanine. Dat zal niet toevallig zijn, waarschijnlijk voelden de leden van Massive Attack dat zelf ook zo.

Ik vind Heligoland geslaagder dan de voorganger. In het begin was ik wat huiverig vanwege de vele gastbijdragen. Het gevaar is dan dat het album minder als geheel klinkt.
Maar ik ben toch positief verrast. Dit klinkt wel degelijk als één geheel. Misschien komt het doordat de gastzangers ook hebben bijgedragen aan het schrijven van de nummers. Damon Albarn heeft zelfs credits op drie nummers. Waar de nummers op 100th Window meer soundscapes waren zijn het nu weer mee 'liedjes' geworden.

Babel en Splitting the Atom zijn geweldig! Die lage monotone stem in Atlas Air en dan de dromerige zang van Horace Andy. De bassline van Girl I Love You is ook moddervet.
Het nummer waar ik me het meest op verheugde bij het zijn van de gastartiesten valt dan weer tegen. Dat is Flat of the Blade. Er gebeurt muzikaal te weinig. De stem van Guy Garvey is zoals altijd fantastisch net als de melodie. Dit kan helaas niet het kale nummer redden.

Ook van Damon Albarn had ik iets meer verwacht. Hij kan zo heerlijk loom zingen. Ik vind het nu niet lekker uit de verf komen. De afsluiter Atlas Air is wat mij betreft één van de lekkerste Massive Attack nummers. It took all the man in me to be the dog you wanted me to be.

Zo houden ze me toch nieuwsgierig naar nieuw werk. Hopen dat het niveau van Mezzanine nog een keer benaderd wordt!

Het heeft weer 7 jaar geduurd voordat MA weer met een nieuw album aankwam. En zo krijgen we toch nog Heligoland voorgeschoteld die ook zeker weer niet verkeerd is. Het gaat er gewoon weer lekker op zijn ouderwets aantoe, geen vele aanpassingen (alleen nu wel wat rustiger) en veel creativiteit.

Prey for Rain was een mooi openingsnummer en klinkt al meteen lekker donker en jazzy. Het gaat er lekker subtiel en rustig aan toe. Tot mijn grote verbazing slaat het nummer op de helft inene om in en newage popmuziekje. Erg mooi evengoed. Je hoord het al, MA gaat gewoon met de tijd mee. Babel (vernoemd naar de film?) is ook weer lekker. Breakcore achtige beats en een Cure-achtig gitaarspel dat word overtroffen door, weer een andere vrouwelijke zanger die kandidaat van MA mocht zijn, en dan nog: Topley Bird! De vriendin van Tricky. Het nummer heeft veel weg van de jaren 80, gevarieerd met hier en daar weer wat mooie electronische zoemende deuntjes. Met Spitting the Atom gaan we over naar een simpel amateuristisch orgelorkest, met Daddy G met een zware stem die erdoor heen deunt en het daglicht dan zogenaamd geregeld word door Andy. Het nummer word ook weer gevult met orkestische onheilspellende geluidjes. Daarna komt Girl i love you, dat eerst heel brommend en subtiel begint en vervolgens heel langzaam opbouwt en Horace Andy het plaatje compleet maakt. Met daartussen ijskoud gitaarspel en het refrein klinkt ook als een klok en het nummer lijkt alleen maar meer en meer te krijgen. Vooral het tussenspel met die zogenaamde blaasinstrument bij 02.24 was voor mij de ultieme uitschieter. Het gaat er dan gewoon heerlijk chaotisch aan toe, daarna gaat het inene over op een dronkemans jazz orkest. Psyche vond ik ook erg mooi, fijn zonnig deuntje en een mooie emotionele stem van Bird. Flat of the Blade begon wel weer erg maf en moest gelijk aan een jaren 80 computerspelletje denken. Dat tweede helft van dat nummer was ook wel goed. Paradise Circus was wel weer een mooi, subtiel nummertje, weer goed gezongen en het bouwt ook langzaam op en weet de aandacht er ook bij te houden. En welkom terug 3D met Rush Minute. Ook weer subtiel en met het refrein komt er een rock-thema boven tafel en worden en dat komen we zo nu en dan nog tegen in dit nummer en zo sluit het nummer ook af. Saturday Come Slow was ook een lekker nummer en hierin gaat MA ook weer een beetje de pop/rock kant op. Nummer leek ook wel een beetje een imitatie van Radiohead. Atlas Air, lijkt wel weer stom te beginnen met datzelfte orgeltje uit Flat he Blade maar bouwt zo lekker subtieletjes op en mogen we 3D weer begroeten. En hierin komt alles weer terug, lekkere onheilspellende geluiden op de achtergrond, vele verrassingen en ook toch weer een pop/rock thema erin. Heerlijk deuntje tijdens het refrein en het nummer lijkt ook steeds donkerder en verontrustender te worden, en hey: we krijgen weer wat Arabische trommelklanken te horen. En de laatste minuten gaat het er lekker ruig aan toe. Heerlijk gevarieerd nummer.

Zo. Ook deze MA is weer zeer geslaagd en het neemt gelukkig niet af naarmate ze ouder worden. Ik wacht nu al met smart op de volgende album van MA want ik kan er echt geen genoeg van krijgen.

4,0*

Heerlijk album. Ik vind het eigenlijk helemaal niet vlak of saai, hoewel dat verschilt per nummer. Als hoogtepunten kies ik het bedwelmende Babel, het hemelse Paradise Circus en machtige afsluiter Atlas Air. Voor sommige tracks moet je in de stemming zijn, en niet ieder moment van het album is zo geweldig als de beste momenten, maar de boel zit steeds goed in elkaar en vormt een erg lekker geheel. Dit is muziek die helemaal in mijn hoofd gaat zitten en me meeneemt naar een andere wereld. Veelal mooie vocalen en prachtige sferen. Bij vlagen is de plaat zowel sensueel als dansbaar als tranceverwekkend.
Nou 100th Window eens aanschaffen!

Het hangt wat meer als los zand aan elkaar dan voorganger Mezzanine, wat mij betreft het creatieve hoogtepunt van Massive Attack, maar dit album bevat evenwel een grote reeks prima songs. Hier en daar een misser, zoals het saaie Flat Of The Blade, maar overwegend kan het materiaal er zeker mee door. Hoogtepunten zijn het lekker dreigende Rush Minute en de mysterieuze begintune van de tv-serie Luther, Paradise Circus.

Een zgn. minder album van Massive Attack is met gemak nog steeds de volle 5 * waard!

Hun beste by far, ja!