Polly Jean Harvey is, zo mag ik wel zeggen, zo goed als onbekend terrein voor mij. Enkele jaren geleden heb ik ‘To Bring You My Love’ wel eens beluisterd, maar daar was ik klaarblijkelijk niet van onder de indruk, want sindsdien heb ik het plaatje niet meer opgelegd, en ben ik ook niet meer naar ander werk van Harvey op zoek gegaan. Tot nu, want met ‘Let England Shake’ brengt ze een plaat uit die mij wel moet liggen, heb ik kunnen opmaken uit enkele berichten bij dit album op MusicMeter, en de lovende recensie van HUMO duwde me nog meer in die richting. Toch nog weifelend zette ik me aan een eerste luisterbeurt, maar ik werd meteen meegevoerd met de aandoenlijke verhalen van Harvey.
‘Let England Shake’ heeft als hoofdthema de Eerste Wereldoorlog. De teksten zijn over het algemeen vrij zwartgallig, terwijl de muziek (met name de blazers) bij momenten vrij luchtig klinkt. Dat contrast trekt me wel aan in muziek, zoals bijvoorbeeld ook Villagers dat deed vorig jaar. De eerste zes nummers op deze plaat zijn werkelijk fantastisch; zo’n rijtje indrukwekkende nummers achter elkaar heb ik dit jaar nog niet eerder meegemaakt. Het gros van de nummers blijft onder de 4 minuten (kort maar krachtig, dus), en dat is waarschijnlijk wel de juiste keuze van Harvey. ‘Let England Shake’ blinkt niet alleen uit in schrijverschap, maar ook in de afwezigheid van nutteloze opsmuk en tierlantijntjes.
Het zit ‘m ook vaak in de details; dat oorlogstrompetje in ‘The Glorious Land’ lijkt na een eerste beluistering wat ongelukkig te zijn gekozen, maar uiteindelijk blijkt het gewoon perfect in de sfeer van dit nummer te passen: de tekst gaat over de gruwelijke uitkomst van de oorlog (“What is the glorious fruit of our land? Its fruit is deformed children; what is the glorious fruit of our land? Its fruit is orphaned children”). Of de implementatie van het zinnetje “Why don’t we take our problem to the United Nations?” in ‘The Words That Maketh Murder’. Of die verdwaalde piano in het prachtige ‘On Battleship Hill’, een song over de bloederige Slag bij Gallipoli.
‘England’ is het eerste nummer op de plaat dat ik wat minder goed vind. De zang van PJ Harvey klinkt hier wel erg scherp, en dat trek ik niet altijd. Daarna komt echter weer een absolute topper, in de vorm van ‘In The Dark Places’, een universeel en tijdloos nummer. Dit wist PJ Harvey aan NME te vertellen over de song:
"In The Dark Places, that might be Bosnia. You don't know where it is. I was wanting to show the way history repeats itself, really and so in some ways it doesn't matter what time it was, because this endless cycle goes on and on and on."
De tweede helft van de plaat is trouwens wat wisselvallig; terwijl de eerste helft staat als een huis met onverwoestbare fundamenten, zijn de songs daarna niet allemaal voltreffers. ‘Bitter Branches’ doet me teveel aan een ander nummer denken (zeker die intro), al kan ik niet meteen zeggen aan welk nummer, en ‘Written On The Forehead’ is ook niet meteen mijn favoriet. ‘Hanging In The Wire’ is zeker een degelijk nummer, meer ook niet. Afsluiter ‘The Colour Of The Earth’ weet me wel te raken. Intrieste tekst, die een goed beeld geeft van de traumatische oorlog. “If I was asked, I’d tell; the colour of the earth that day; it was dull and browny red; the colour of blood, I’d say”. Ik vermoed dat dit nummer ook over de Slag bij Gallipoli gaat, aangezien PJ Harvey het heeft over een soldaat genaamd Louis, “fighting in the ANZAC trench” (ANZAC zijn de Australische en Nieuw-Zeelandse troepen die deelnamen aan WO I, als ik me niet vergis).
Enkele mensen die we ook niet mogen vergeten zijn Mick Harvey, ex Bad Seed, en John Parish, lid van eels, en al eerder samengewerkt met PJ Harvey. Zij hebben een niet geringe inbreng op de plaat, zorgen geregeld voor ondersteunende vocals en bespelen tal van instrumenten. Maar de echte ster is natuurlijk Polly Jean zelf, met haar pittige stem en zwaar op de maag liggende teksten. Bovendien speelt zij op dit album ook lustig mee op verschillende instrumenten, waaronder saxofoon (na wat opzoekwerk ontdekte ik dat zij 8 jaar saxofoon studeerde). Markant weetje om af te sluiten: PJ Harvey’s kleren zijn ontworpen door de Belgische ontwerpster Ann Demeulemeester,. De twee zijn heel goeie vriendinnen naar het schijnt.
4 sterren