Yes - Going for the One (1977)

Ik ben een totale Yes leek, ik ken geen andere albums van deze band, en "Going for the One" is mijn eerste echte Yes luisterervaring. Een gemiste kans, een ontbrekende puzzel in mijn leven tot nu toe? Wellicht, maar eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik eigenlijk niet heel erg onder de indruk ben. Muzikaal zit het allemaal verdomde knap in elkaar, het vakmanschap is overduidelijk en de instrumentbeheersing is fenomenaal. Maar het doet me gevoelsmatig dus helemaal niets, het komt afstandelijk op mij over. En laat de gevoelsfactor nu voor mij een belangrijk element zijn in mijn luisterbelevenis. Technisch dus zeer knap, maar verder komt het bij mij niet. Wellicht dat andere albums van Yes me meer kunnen bekoren, of wie weet is het toch gewoon een kwestie van smaak.

Wat mij betreft een plaat die op hetzelfde erepodium als Fragile en Close to the edge mag staan – weliswaar met "slechts" een bronzen medaille, maar voor mij toch van praktisch hetzelfde niveau.
        Hoogtepunten zijn voor mij de plaatopener en de afsluiter. Van het titelnummer heb ik jaren gedacht dat Howe daar een slide-gitaar bespeelt en dat de vermelding van een steel-gitaar in het boekje een typo betreft, en een YouTube-filmpje van een live-optreden maakte me pas duidelijk dat Howe die heerlijke herrie toch echt uit dat oorspronkelijk uit de country stammende instrument perst. Over Awaken is hier al veel geschreven; als ik ooit een top-tien van Yes-nummers zou maken (maar hoe de 18 minuten van Close to the edge vergelijken met de 7 van Roundabout of de 3 van Long distance runaround ?) zou dit misschien wel bovenaan staan, vanwege die centrale gitaarriff op het eerste gedeelte (vanaf 1:30) en vooral vanwege het middengedeelte, dat voor mij altijd aanvoelt als de muziek geworden stilte (Howe's gitaar vanaf 9:55...). Jammer dat het nummer daarna met iets te veel bombast hervat wordt, maar de laatste twee minuten zijn dan weer opnieuw hemels.
        Een ander minpuntje van het album vind ik dat het kerkorgel op Parallels wel héél erg aanwezig is en op sommige momenten opeens zó sterk in volume lijkt toe te nemen dat het bijna dwars door het nummer heen komt zetten, maar ja, als ík zo'n monster tot m'n beschikking had zou ik er misschien ook wel een beetje mee pronken. Hoe dan ook, die twee kleine schoonheidsfoutjes kunnen voor mij nauwelijks iets afdoen aan de fantastische muziek die er verder op dit album staat (de melodieën van Turn of the century...). Zoals gezegd een vijf-sterren-album dat in mijn beleving fier naast de twee andere absolute hoogtepunten uit de Yes-catalogus staat.

Dit album heb ik zo vaak in de bakken zien staan en altijd heb ik het genegeerd. Ik vind de hoes niet echt mooi, om het zo maar even te zeggen. Ik verwachtte eigenlijk dat dit album van een commercieëlere en daarmee saaiere periode zou zijn.

Toch mooi als je daarop kan terugkomen. Hoewel Yes hier wel weer een andere koers inslaat en een stuk toegankelijker wordt, kan ik onmogelijk beweren dat het saai is. Het geluid is echt sierlijk geworden, maar het verliest nimmer zijn kracht. Het doet me qua ontwikkeling denken aan Genesis dat met Wind and Wuthering eigenlijk wel een beetje hetzelfde deed. Hopelijk keldert de kwaliteit van Yes met de komende jaren nog niet. Gezien de gemiddeldes vrees ik er wel een beetje voor.

Het mag duidelijk zijn dat Awaken boven de andere songs uittorend. Wat een magistraal epos is dat! Het gebruik van het kerkorgel verdient absoluut een vermelding. Geweldig wat Wakeman hier doet. Ik geniet ook hoe Anderson met zijn vederlichte stem boven alles uitzweeft. Waar metal lekker hels kan zijn, is Awaken absoluut hemels. Ik zou er bijna religieus van worden.

En dan vergeet ik bijna de andere songs die ook zeker indrukwekkend zijn. De opener heeft een lekkere energie. Turn Of The Century laat je dan weer prettig wegdromen, etc. Dat alles met een voor die tijd heel moderne sound. Het is vrij klinisch, maar nergens kil of afstandelijk. Tijdens het luisteren, ben ik gaan zoeken naar het artwork dat Dean gemaakt had... oef..


Tussenstand:
1. Close To The Edge
2. The Yes Album
3. Going For The One
4. Yes
5. Time And A Word
6. Tales Of Topographic Oceans
7. Fragile
8. Relayer

Dit was voor mij ook een blinde vlek in de Yes-geschiedenis (nou ja, dat is sowieso alles tussen Relayer en Drama), maar het blijkt een van de meeste platen van deze band te zijn. Mijn kritiek op Relayer was vooral dat het teveel gefocust was op techniek en te weinig op melodie. Prompt is Going For The One een van de meest melodieuze albums uit de band's geschiedenis tot nu toe. En stiekem ook een van de beste.

Hoe gaat ik iets als The Yes Album ook vind, die esotherische toetsenklanken die op Going For The One heen en weer vliegen, brengen me echt in hogere sferen. Zo'n ballad als Turn Of The Century met dat prachtige akoestische gitaarwerk en die fenomenale zanglijnen van Anderson: puur kippenvel. En die tekst over liefde, hoop en verlies doen me een beetje aan Lamplight Symphony van Kansas denken. Maar ja, natuurlijk kunnen we ook niet om Awaken heen, een van de beste lange tracks van de band tot nu toe. Ik denk dat ik slechts de titeltrack van Close To The Edge een mooier nummer vind, want hoe Howe hier fel en melodieus tekeer gaat, gesteund door die machtige ritmesectie en de hemelse klanken van Anderson's zang en Wakeman's toetsen (dat kerkorgel rond 5:45 minuten!): het is werkelijk waar subliem.

De muziek klinkt al iets gepolijster dan het vroege jaren '70 werk, maar de composities en overgave waarmee gespeeld wordt zorgen er echt geen moment voor dat dit ergert. Een onverwachte verrassing en een album dat ik als de sodemieter moet gaan aanschaffen.

Tussenstand:
1. Close To The Edge
2. Going For The One
3. The Yes Album
4. Fragile
5. Time And A Word
6. Tales From Topographic Oceans
7. Yes
8. Relayer

Met het schaamrood op de kaken moet ik bekennen enkel tot Relayer bekend te zijn met Yes' muziek. Alles na Relayer is voor mij, totdat deze marathon is afgelopen, 'muzikaal abacadabra'. Stiekem was dat ook één van de achterliggende gedachten om deze marathon te gaan doen: bekend raken met het complete oeuvre van Yes en wellicht enkele nieuwe pareltjes ontdekken waar ik me mee kan vermaken. Ik kan gelukkig melden dat het eerste onbekende pareltje ontdekt is. Dat pareltje draagt de naam 'Going For The One'.

In de muziek heb je altijd bepaalde dingen waar je een zwak voor hebt. Voor mij zijn dat drie zaken (en daarnaast vast nog wel meer): concept albums, prominente/show-stelende bassisten en orgels. Ik kan bijvoorbeeld intens genieten van het orgel op Muses Megalomania (vooral de geremixte versie) en op Close To The Edge. Laat het dan nu net mijn geluk zijn dat Rick Wakeman op Going For The One heeft besloten het orgel centraal te stellen en het een prominente rol in zijn toetsenarsenaal te geven . Luister bijvoorbeeld naar Parallels, een nummer dat eigenlijk volledig gecentreerd is rondom het orgel. Maar ook in Awaken, wederom een fabelachtige epic die met gemak naast Close To The Edge en The Gates of Delirium geplaatst kan worden, speelt het orgel een prominente rol (vooral vanaf 5:43. Echt een lust voor het oor).

Van de vijf composities op Going For The One springen er voor mij drie uit: het titelnummer, Parallels en Awaken. Going For The One, titelnummer en plaatopener in één, begint met een smeuïge riff van Steve Howe, waarna alle elementen van de typische Yes-sound aan bod komen: Chris Squires ronkende bass, Alan Whites swingende drums, de frivole / speelse keyboardriedeltjes van Rick Wakeman en de uit duizenden herkenbare stem van Jon Anderson. Vooral het refrein op Going For The One vind ik erg gaaf; één van de meest catchy refreinen die ik Yes tot nu toe heb horen spelen.

Parallels is het volgende pronkstukje op Going For The One. Geweldig om te horen hoe het overheersende orgel, tezamen met de stuwende, Rush-achtige (alhoewel je eerder bij een Rush nummer van een Yes-achtige bass moet spreken ) bass dit nummer draagt. Parallels klinkt voor mij heel ongedwongen, natuurlijk en speels. Het spelplezier van de mannen van een slordige 45 jaar geleden spat er vanaf, en die energie wordt overgedragen en meegegeven aan de luisteraar. Heerlijk!

Ten slotte Awaken, één enkel nummer dat bijna 40% van de speeltijd van Going For The One beslaat. Yes laat hier eens te meer maar weer eens horen waarom zij terecht tot één van de beste progressieve rockbands aller tijden te worden gerekend, want Awaken is een beest van een nummer. Voor mij bestaat dit nummer eigenlijk uit twee nummers, die naadloos in elkaar overgaan. Vanaf 0:00 tot en met 6:31 wordt er rustig begonnen en richting een climax toegewerkt, met het reeds genoemde orgelriedeltje op 5:43 als absoluut hoogtepunt. Vervolgens haalt men het gas eraf en wordt vanaf 6:31 tot en met 15:31 langzaam richting een andere climax toegewerkt, noot voor noot, instrument voor instrument en laagje voor laagje. Awaken eindigt zoals Going For The One begon: met een smeuïg riff(je) van Steve Howe...

Going For The One is, na twee klassiekers (Close To The Edge en Relayer) en één mispeer (Tales From Topographic Oceans) een album waarop Yes zich meer focust op de songs zelf. De drie voorafgaande albums waren gevuld met uitwaaierende passages, virtuoze solostukken en instrumentale complexiteiten. Gezien het feit dat deze kenmerken inherent zijn aan de Yes-sound, en dus ook op Going For The One aanwezig zijn, valt het mij op dat er op dit achtste studioalbum meer nadruk wordt gelegd op de songs zelf, op de composities. Precies dat maakt Going For The One onderscheidend van andere albums binnen de discografie van Yes en dat is, naast reeds genoemde redenen in dit lange bericht, waarom Going For The One voor mij een 'onbekend pareltje' is, alhoewel ik nu kan zeggen dat het een 'bekend pareltje’ is...

4.5*

Stand:

1. Relayer - 5*
2. Close To The Edge - 5*
3. Going For The One - 4.5*
4. Fragile - 4*
5. The Yes Album - 4*
6. Time And A Word - 4*
7. Yes - 3.5*
8. Tales From Topographic Oceans - 3*

Het blijft een geweldig album zonder zwakke plekken.
Awaken in mijn toplijst van epische nummers, samen met Yours is no disgrace, America, Close to the edge en The Revealing Science of God.