The xx - Coexist (2012)

Dat was bij het debuut xx toen dat net uit was.

En ja hoor, het kwam allemaal goed en het album wist echt net niet in mijn top 10 over 2009 te belanden. Een sterke plaat dus. Het kostte even wat tijd maar uiteindelijk kwam alles goed. Van 'draak van een album' naar 'juweeltje'. Het overkomt me niet vaak maar in dit geval wel.

Hoe anders ging ik dus naar Coexist luisteren. Ik wist wat ik kon verwachten zeker dankzij de vooruitgesnelde nummers Angels en Chained. Maar dan gaat niet meer de vraag op of ik nog moet wennen aan de zang, dan rijst de vraag of het niet een beetje te veel 'meer van hetzelfde' gaat worden.
Dat is snel te beantwoorden met een ja en nee. Waar ik xx spannend en soms op het ijzige af vond daar vind ik Coexist juist een soort broeierigheid in zich hebben (de lichte dansinvloeden). Zo loom als je van de warme temperaturen afgelopen weekend werd zo ervaar ik ook Coexist: je doet niets en toch lopen de druppels over je hele lijf terwijl xx juist kippenvel opleverde vanwege het muzikale frisse briesje.
De vraag is welke ervaring je dan liever hebt. Een gevoelskwestie.

Velen zullen dit album saai vinden, saaier dan het debuut, maar mij bevalt de warme gloed die er regelmatig overheen gaat wel weer. En aan de andere kant mogen we best concluderen dat er nu ook geen schokkende veranderingen hebben plaatsgevonden in de afgelopen 3 jaar en moet je je er van bewust zijn dat het verrassende er af is. Was Coexist het debuut dan waren de reacties niet veel anders geweest dan indertijd bij xx denk ik. Nu is het zo'n 'beruchte tweede' en luisteren mensen toch anders.

Coexist is een trip van 38 minuten. Meer dan genoeg om het leuk te houden. Het is één geheel en je moet in de flow van het album zien te geraken. Lukt dat dan is het wederom een prima album om naar te luisteren, lukt het niet dan ligt saaiheid al snel op de loer en doet het weinig tot niets. Maar eigenlijk heb ik dat met debuut ook nog steeds wel. In dat opzicht is er dus weinig veranderd.

Chains, Tides en Swept Away maken momenteel de meeste indruk op mij.

Waar het debuut me bij de eerste luisterbeurt meteen omver blies, heb ik dat nu toch minder. Op de eerste plaat werd erg gespeeld met stiltes en matchten de stemmen van Romy en Jamie perfect met elkaar. Het leverde een plaat op die bol stond van de onderhuidse spanning en daardoor lang bleef boeien. Nu is dit nog steeds een erg ingetogen plaat, maar zijn de ritmes veel prominenter. Vaak levert dat wel mooie resultaten op, maar de nummers waarop de samenzang uitblijft zijn toch ook wel wat saai: Chained is muzikaal erg goed, maar had aan
kracht gewonnen als we hier Romy ook hadden gehoord. Jamie heeft toch een wat te eendimensionaal stemgeluid om dat nummer alleen te kunnen dragen.

Reunion vind ik verder wel mooi door de steeldrums, die we ook al hoorde op Jamie's solosingle Far Nearer van twee jaar terug. En ook Sunset en Swept Awake zijn okay door de Burial-achtige vibe (Burial anno Untrue dan, een invloed die op het debuut ook al was te horen).

Voorlopig ga ik even een vol punt lager zitten dan de eerste plaat, aangezien ik het debuut echt prachtig vond en ik die rustig 5 keer op een dag kon draaien in het begin. Hier heb ik die behoefte nog niet.

Weet je wat knap is? Al bij je tweede album een volstrekt eigen geluid hebben. Na 10 seconde van ieder liedje op Coexist weet je al dat het the xx zijn. Maar er is meer, veel meer. Op de tweede plaat van het Londense trio, heeft de band een mooie groei doorgemaakt ondanks zichzelf te blijven. Ze overtreffen daarmee hun (totaal niet misselijke) titelloze debuut.

Opeens waren ze daar in 2009 met 'xx'. Een prachtige plaat vol magische en eenvoudige popliedjes die goed aansloegen. Met succes! De band werd een enorme hype en was een jaar lang overal in het nieuws, maar toen verdwenen ze van de radar. Het leek er zelfs op dat er geen opvolger van 'xx' zou komen. Maar het tegendeel is waar.

De prachtige single 'Angels' sluit naadloos aan op waar 'xx' ophield. Even lijkt het alsof er in die twee jaar niks veranderd is voor the xx, maar ook dit is schijn. De band klinkt minder introvert en zowel Romy Madley-Croft als Oliver Sim zijn beter gaan zingen. De stemmen klinken soulvoller en minder 'verveeld'. Derde lid, Jamie xx, drukt duidelijk zijn stempel op het geheel. Met zijn soloprojecten, waarbij hij bijvoorbeeld een succesvol remix album maakte van Gil Scott-Heron's 'I'm New Here', was hij duidelijk beïnvloed door dance en dubstep. Die dansinvloeden zijn nu ook terug te horen op Coexist. In geweldige nummers als 'Tides', 'Ficton' en 'Swept Away' klinken de warme bas, gitaar en drums een stuk levendiger. Desondanks is deze plaat nog steeds behoorlijk ingetogen en minimalistisch.

Ook gaan Romy en Oliver weer in duet in prachtige nummers als het veel live gespeelde 'Reunion' en 'Try'. Coexist bevat wederom veel duistere romantiek. Om het geheel af te maken hebben de elf liedjesliedjes ook simplistische maar mooie teksten. Opvallend voorbeeld is Unfold waarin Romy zingt: "In my head, you tell things you never said, and I used to forget". Het is muziek die mooi is voor op zowel de voor als achtergrond. Voor als het doodstil is in huis, óf juist heel rumoerig. Maar Coexist doet het ook bijzonder goed op de koptelefoon. Jawel je leest het goed, dit is een schandalig mooi tweede album geworden. Een echte indieparel mét verslavende werking.

The xx heeft toekomst, en die ziet er erg rooskleurig uit.

van: Daan's Muziek Blog: The xx - Coexist - daanmuziek.blogspot.nl

Aanvankelijk was ik gecharmeerd van het gelijknamige debuut van The XX. Toen ze echter succes kregen, zegde de band een al uitverkocht optreden af in een kleine zaal in Utrecht. Toen was het voor mij even over. Nu 3 jaar later ben ik toch nieuwsgierig hoe ze die moeilijke opvolger maken. Hoe gaan ze dat doen? Eigenlijk heel logisch: door dance- en wat popinvloeden toe te laten tot hun kale spannende sound van het debuut. Ook het gebruik van verschillende beats, ook binnen nummers, is belangrijk op dit Coexist. En dat alles pakt regelmatig heel aardig uit.

Angels is een prachtige mooie rustige opener, schitterend gezongen door Romy. Dit nummer sluit aan bij hun debuutalbum. Chained is een duet van Romy & Oliver, maar daar is een opvallende wijziging in vergelijking met hun debuut: het ritme gaat omhoog. Hier is een lekkere dancemix van te maken. Het klinkt prima. Fiction, een solo van Oliver, is een mix van beide nummers: het begint rustig en gaat dan 'lopen'. Hier zijn in de beats toch fraaie danceinvloeden te horen.

Try is een electropopliedje. Best aardig, maar meer niet. Het is lang niet zo spannend als op hun debuutplaat. Reunion heeft een mooie gitaar en gaat halverwege met een 'sort of' Faithless beat aan de haal. En dat klinkt nou net erg prettig. The beat goes on op Sunset. Alweer een geslaagde semi-dance track. Ik ben inmiddels nieuwsgierig naar het 'remix-album' van dit Coexist wat over een tijdje uitgebracht zou kunnen worden. Overigens heeft dit nummer ook een mooie gitaar en basgitaar.

Missing begint met 'my heart is beating'. En die heartbeat hoor je ook terug. Het is een mooi gedragen gezongen nummer. Tides heeft een popbeat en gitaar die dit nummer zelfs een enigzins catchy sound geven. Goed nummer. Unfold is dan weer een 'kaal' nummer wat juist meer aansluit bij debuutalbum XX, maar het klinkt wat minder 'spannend' als op die plaat. Datzelfde lijkt op te gaan voor Swept Away, hoewel? Nee hoor: daar is me toch een fraaie beat gelardeerd met even fraaie piano. Het levert een erg sterk nummer op. Our Song tot slot is best aardig, maar lijkt mij niet de ideale afsluiter van een verder bepaald niet onaardige plaat. Sterker nog: knappe prestatie van The xx, dit Coexist.

Redelijk duffe plaat eigenlijk, aanvankelijk had ie nog wel wat. Maar veel nummers beginnen toch wel snel te vervelen met die slaperige mannen- en vrouwenstem en die spaarzame melodielijntjes. Het kabbelt een end raak, maar het treft nergens doel. Vergeetbaar en te ver doorgeschoten in subtiele geluidjes.

Het eerste album van The xx deed mij eerlijk gezegd niet veel. Het was leuk om te horen allemaal, maar om de een of andere reden kon ik er niet lang naar luisteren. Toch ben ik, toen ze er stonden, in 2009 volgens mij, op Lowlands even naartoe gegaan. Met goede hoop. Helaas. Ook live konden ze mij niet overtuigen en zo verdween dit duo uit mijn herinneringen en kwamen ze nog maar heel zelden voor, in de vorm van Crystalized, in mijn afspeellijsten.

Geheel onverwacht zat ik me vorige week af te vragen of ze niet eens met iets nieuws waren uitgekomen. Dat bleek nog niet het geval, maar Coexist was al wel gelekt, waarna ik het toch maar eens een luisterbeurt gaf. Een goede zet. Waar ik me bij het debuut mijn concentratie totaal niet kon vasthouden, bleek dat bij Coexist veel beter te lukken. Mijn aandacht bleef er het hele album bij. Misschien komt dat door het feit dat er iets meer beats in zijn verwerkt en toch nog een slagje minimalistischer is aangepakt.

Vooral de nummers Chained, Angels en Missing vind ik uiterst fijn. Net als Fiction dat zo heerlijk verzuchtend klinkt, bijna ongeïnteresseerd. Door velen wordt het als saai getypeerd, maar ik vind het juist fijn dat de boel ontdaan is van de - weinige - toeters en bellen die het debuut nog wel had. Het kabbelende zoals het af en toe wel wordt beschreven is mijn inziens niet irritant maar werkt zelfs een beetje hypnotiserend.

The xx stonden voor de moeilijke taak om de moeilijke tweede te maken. Iets waar ze wat mij betreft wel in geslaagd zijn. Voornamelijk goed te luisteren als je slaapproblemen hebt, want na deze een paar keer op de koptelefoon had beluisterd toen de slaap maar geen vat op me kreeg, sliep ik telkens als een roos. Al werd ik wel telkens wakker als ik me omdraaide omdat de koptelefoon in mijn gezicht drukte. Gelukkig werd ik dan wakker met rustgevende klanken, want herrie kan je dit absoluut niet noemen, al is het niet je smaak.

Januari 2017 is voor mij xx-maand. Na het debuut heb ik ook Coexist voor het eerst sinds lange, lange tijd weer eens beluisterd. Van de ene kant is het fijn om deze liedjes weer eens terug te horen, van de andere kant vind ik het spijtig om te moeten concluderen dat dit album minder goed is dan ik het voor ogen had.

Coexist is een ingetogener en sfeervoller album dan het debuut. De lijn van de kalmste liedjes op dat album wordt op deze tweede een heel album lang doorgetrokken. Dat betekent meer dromerige klanken, minder melodie en meer monotone mompelzang. Dat is nu net de kant van The xx die me eigenlijk wat tegenstaat. De meeste liedjes beginnen al direct in kabbelmodus en komen daar vervolgens niet meer uit. Daar houd ik niet van.

Het hele album is me te sereen en te eentonig. Toch zijn er best mooie momenten te vinden. Chained en Tides (die ik in 2012 als favorieten heb aangevinkt) steken iets boven het maaiveld uit, maar echt warm word ik er niet meer van. Daar staat tegenover dat ik Fiction en de tweede helft van Reunion wel ben gaan waarderen. Dat is nu juist een sfeervol, dromerig stuk, maar dit weet me toevallig wél te pakken.

Prijsnummer was en blijft Swept Away.De euforie die je kent als je een goed liedje net ontdekt is inmiddels wat weggeëbd, maar eigenlijk kan ik hier nog steeds achterstaan. Swept Away heeft een drive die ik in geen enkel ander nummer van The xx terughoor.

Het niveau van het debuut wordt op Coexist niet gehaald. De liedjes zijn net wat minder sterk en over de gehele linie is het album een stuk monotoner. Dat betekent wel dat het een samenhangender en sfeervoller geheel is, waardoor dit in potentie een mooie luistertrip is. Het grote probleem is echter dat de muziek mij onvoldoende aanspreekt. Bij vlagen is het fraai, maar vaker is de muziek ronduit saai of de zang vervelend. Een voldoende is daarom teveel van het goede.

2,5*