Marillion - Sounds That Can't Be Made (2012)

Denk persoonlijk dat het niet de mix is, maar de dynamiek is die (tov. de vroege jaren) afwezig lijkt/is.
Misschien dat ik juist daarom bv. Invisible Ink wel erg goed vind; daar tikt Ian lekker op de vellen!

Mijn god wat is Gaza toch een pracht van een nummer, elke keer dat ik hem hoor wordt die weer wat beter.
Sounds That Can't Be Made is een nummer wat op de helft echt heerlijk op gang komt, het is dan ook jammer dat Pour My Love volgt, niet dat het perse een slecht nummer is, maar het is ietwat teleurstellend ten overstaande van de vorige.
Gelukkig weet Power wel weer te betoveren, waarna het 2de lange nummer komt, Montreal, opnieuw een nummer wat richting het eind steeds beter word.
Invisible Ink is dan wel de kortste maar zeker niet het minste nummer.
Bij Lucky Man heb ik eigenlijk hetzelfde als bij Pour My Love, voor mij zijn dat wel de 2 minste nummer van het album.
De afsluiter, The Sky Above the Rain, de kortste van de 3 langere nummers (boven de 10 min. dan ) een prachtige afsluiter.
Waar de teksten misschien wat simpel zin, zit het muziekaal fantastisch in elkaar, en weten ze het uiteraard ook fantastisch te brengen.

Dit alles maakt een album wat mij volledig opgeslokt heeft, ik heb sinds de eerste luisterbeurt het album maar niet uit mijn hoofd kunnen krijgen, en hoewel Pour My Love en Lucky Man mij het minst weten te boeien zijn ze allerminst slecht te noemen. Dit is niet zomaar een album wat hoog in de jaarlijst komt, maar ook in de overall lijst is dit een waar meesterwerk.
Is er dan helemaal niks vervelends, tja de 2 zojuist genoemde nummers kost ze toch wat, en de zang wil daarnaast ook niet altijd even lekker overkomen. maar alsnog kom ik op een 4,5*

Nu ben ik een leek qua Marillion maar dit smaakt naar meer, zal binnenkort eerst Marbles een gaan onderwerpen aan een luisterbeurt, maar daar zullen waarschijnlijk nog wel meerdere op volgen.

Zo’n tien jaar geleden dacht ik dat we Marillion wel zo ongeveer konden afschrijven. Platen als Marillion.com en Anoraknophobia waren best aardig, maar hadden weinig meer toe te voegen aan het imposante oevre van de band. Maar met Marbles, misschien wel hun beste album ooit, bewees Marillion in één klap ook in de 21e eeuw bestaansrecht te hebben. Maar leg dat maar ‘ns uit aan de buitenwereld die alleen Kayleigh kent..

En dan begint deze plaat ook nog ‘ns met Gaza. Een ‘ingewikkeld’ nummer met een allesbehalve luchtig thema. En daardoor zeker 10 draaibeurten lang een ongemakkelijke luisterervaring. De overgangen zijn wel erg hak-op-de-tak. Het doorzettingsvermogen van de luisteraar wordt na dertien minuten beloond met een bloedstollende solo van Rothery. Tenslotte bereikt Gaza de climax met het meerstemmige slotstuk (“It’s lke a nightmare rose up..”) en verdomd, ze hebben het weer voor elkaar; kippenvel op m’n onderarmen.

De titeltrack: het begin wordt vooral gedragen door de strijkerssectie uit de synth van Kelly, met een sterke zangmelodie van Hogarth. Na de tempowisseling mag ook Rothery van zich laten horen. Sterk nummer.

Pour my love dan: Een rustig voortkabbelend popliedje met jazzy inslag; een typische Hogarth-compositie als je het mij vraagt. Verderop is er een cheesy bruggetje in het nummer geplakt, gevolgd door een plichtmatige gitaarsolo. Pour my Love is hoe No one can had geklonken als die op Anoraknophobia had gestaan.

Maar daarna komt het weer helemaal goed: Power is een ijzersterke track! Aangename groove in het couplet en een lyrisch refrein. De manier waarop verder in het nummer de spanning wordt opgebouwd, telkens een nootje omhoog, mag dan wat al te voor de hand liggend klinken; het gewenste effect wordt zeker bereikt. Top.

Montreal hangt aan elkaar van losse ideetjes met nauwelijks samenhang. Ik heb zo’n gevoel dat Hogarth de hele lap tekst al klaar had en er daarna het hele nummer eromheen gebouwd moest worden. Het luistert wel lekker weg hoor, maar er blijft bij mij maar weinig van hangen.

Invisible Ink: het catchy regeltje “I’m hoping you don’t throw my little notes away” en het simpele maar o zo doeltreffende gitaarlickje geven dit nummer een hook van jewelste.

Lucky Man: een degelijke compositie, maar voor mijn gevoel te langzaam gespeeld. Daardoor komt het nummer wat te lijzig en slepend over.

The Sky above the rain lijdt een beetje aan het zelfde euvel als Montreal; tekst en muziek werken niet overal lekker samen. Wel een mooie tempowisseling naar het eind toe, die de plaat waardig afsluit.
Steve Rothery roep ik overigens uit tot man of the match. Met een kleine voorsprong op Mark Kelly is hij het wederom die Marillion naar een hoger plan weet te tillen.

Tenslotte nog iets over de produktie want die staat erom bekend zeer wisselend van kwaliteit te zijn bij Marillion. Tegenwoordig worden veel produkties slachtoffer van de Loudness War: de trend om alles (even) hard en vet te laten klinken. Daarmee zijn het niet meer de muzikanten, maar is het de producer die bepaalt hoe de plaat gaat klinken, namelijk zo plat als een dubbeltje door in de eindmix lekker veel compressie te gebruiken. Mits goed uitgevoerd kan dat goed uitpakken. Californication (RHCP) is zo’n plaat die ik ondanks het nagenoeg ontbreken van dynamiek, erg goed vind klinken. Op Sounds that can’t be made is de eindmix minder gelukkig uitgepakt. Er lijkt wel sprake te zijn van een soort ‘omgekeerde compressie.’ De fluisterzachte intro’s van o.a. Gaza en Invisible Ink zijn alleen te horen als je de volumeknop vol open draait, om vervolgens te worden verpletterd onder een muur van geluid in de hardere passages. Desondanks klint deze plaat wel warmer en organischer dan we de laatste jaren gewend waren en dat bevalt me dan weer wel.

En zo hebben we, bijna dertig jaar na SFAJT, STCBM. Met deze plaat verdient Marillion zeker een doorwerkbonus.

Een sound die ik hier vooral niet verwachtte. Marillion maakt geen geluiden die niet gemaakt kunnen worden, maar verrast wel met een heel stevige sound in de opener. Nu de band weer wat progressiever te werk gaat, krijg ik ook de indruk dat de heren wat beter in hun vel zitten. Het loopt allemaal vrij vloeiend en dit album is bij vlagen toch behoorlijk goed. Wel is dit echt niet meer mijn ding. Waar ik de sterk door Genesis geïnspireerde eighties platen echt tof vind, kom ik hier niet veel verder dan dat ik er waardering voor kan opbrengen hoe Marillion zich anno 2012 profileert. In plaats van voor de makkelijke, ongedwongen weg te gaan, proberen de Britten er echt wat van te maken en zoals gewoonlijk zijn er weer enkele songs die er bovenuit steken. Ook hier zijn dat weer de lange nummers. Ik ben blij dat het eind van deze marathon in zicht komt, al heb ik behoorlijk veel respect gekregen voor Marillion.


Tussenstand:
1. Misplaced Childhood
2. Fugazi
3. Script For A Jester's Tear
4. Brave
5. Afraid Of Sunlight
6. Clutching At Straws
7. Market Square Heroes
8. Anoraknophobia
9. Season's End
10. Marbles
11. Sounds That Can't Be Made
12. Happiness Is The Road
13. Somewhere Else
14. This Strange Engine
15. Holidays In Eden
16. Radiation
17. Marillion.com

Sounds That Can't Be Made verraste mij toentertijd enorm. Happiness Is The Road was net teveel en bij vlagen wat kabbelend, maar Sounds That Can't Be Made had een verpletterende opener, een dromerige afsluiter, enkele progressieve doch opzwepende tracks (Power en Sounds That Can't Be Made) en een paar lichtvoetige rocksongs en maakte zodoende een prima afwisseling tussen de verschillende stijlen die de band in de tussentijd goed is gaan beheersen. Een favoriet zal het album absoluut niet worden, maar ik heb ook geen moment dat ik me echt stoor aan wat er gespeeld wordt. Ik vind Montreal nog steeds een vrij simpele tekst hebben en Invisible Ink is verre van briljant, maar het luistert alsnog allemaal prima weg.

Gaza is overigens wel een van de meest gewaagde nummers die de band ooit heeft geproduceerd. Laaggestemde gitaren, de teksten en lengte maken het een zware zit voor lichtgewichten, maar als compositie ben ik er echt helemaal dol op.

Voorlopige tussenstand:
1. Brave
2. Clutching At Straws
3. Fugazi
4. Script For A Jester's Tear
5. Afraid Of Sunlight
6. Seasons End
7. Market Square Heroes
8. Marbles
9. Misplaced Childhood
10. This Strange Engine
11. Sounds That Can't Be Made
12. Happiness Is the Road
13. Somewhere Else
14. Anoraknophobia
15. Holidays In Eden
16. Radiation
17. Marillion.com

Gaza heeft een muzikaal gezien grillig intro. Afstandelijk en vol spanning. Eigenlijk is het hele nummer grillig, hoekige overgangen ipv een soepel lopende epic. Natuurlijk is het onderwerp ook niet iets waar je even soepel en makkelijk doorheen loopt dus wat dat betreft past het er wel bij. Of dat ook zo de bedoeling was vraag ik me af.

Maar goed wel een prachtig stuk muziek van een verder prima album. Power is sterk en krachtig, het titelnummer vooral live een aanwinst voor de setlist, Montreal misschien niet een verrassende maar wel fraai liedje en de afsluiter een mooi gedragen stuk waarin de band zijn spirituele kant laat zien met een hoopvolle boodschap.

De tracks daar tussen in zijn toch vooral tussendoortjes heb ik het idee maar goed de hoofdmaaltijd is dik in orde en daar gaat het om

Een werkelijk prachtige plaat, misschien minder leunend op prog en meer op traditionele songstructuren (de vijf "kortere" nummers hebben allemaal een vrij klassieke couplet-refrein-structuur), maar dankzij geweldige melodieën, warme arrangementen, intelligente teksten en gepassioneerde voordracht toch allemaal vrij intens. Alleen het begin van Montréal is een beetje stuurloos met een wat vrijblijvende melodie, maar het tweede deel is dan weer erg sterk, en als geheel heeft het toch zóveel impact dat het kwalitatief niet uit de toon valt bij de rest van de plaat. Knap hoe het drama nergens pathetisch wordt. Power is briljant.