Black Sabbath - 13 (2013)

Ja zeg, ook ik ben aangenaam verrast. Allereerst staat (natuurlijk!) de backbone van bas en drums als een huis. Daaroverheen gegoten wordt het bij vlagen toch briljante gitaarwerk van Iommi. Wat een koning is dat! Hij speelt ook een flink aantal geweldige solo's op deze plaat.
Dat is één van de redenen om met veel plezier naar dit 13 te luisteren. Belangrijk is natuurlijk ook de songkwaliteit: en ook die mag je geslaagd noemen. Er staat geen minder nummer op, sterker nog de meeste nummers zijn (erg) goed, met die echt zware Sabbath sound.

En Ozzy dan? Nou, toen hij begon te zingen op End of the Beginning schrok ik wel even. Zijn stem is wel erg iel geworden, dat is een minpunt aan dit album. Echter, meestal gaat zijn stem op in het mooie zware geluid van de band en dan kan het wel weer. Op het rustiger Zeitgeist hebben ze in de studio mooi werk geleverd: ook zo kan de zang ermee door. Wel hou ik mijn hart vast voor de show in november. Aan de andere kant: de nummers die ze dan 13 van spelen, hoor ik graag. Want het is een dijk van een album!

, vanaf de eerste song End Of The Beginning waren we al overtuigd, dit klinkt net als de Sabbath van de jaren '70. Diezelfde riff's en dynamiek met een doom metal gevoel er bovenop. Vooral dan het schitterende drumwerk en de typische stijl van Iommi vallen nog het meest op. Eigenlijk gaf de single God Is Dead? reeds de toon aan, indien dit nummer u kon overtuigen zal deze plaat je ook kunnen bekoren. Wij waren alvast onder de indruk en kregen prompt een flashback naar het verleden. Echt vernieuwend of experimenteren is er niet bij, hoeft ook niet naar onze mening. Wat we wel krijgen is een plaat die boven alle verwachtingen teruggrijpt naar de sound van toen en nie klinkt als een flauw afkooksel van wat ooit was, integendeel. De instrumentale kant van 13 is dus alvast subliem te noemen.
Enig minpuntje is de stem van Ozzy. Daar waar zijn vocale inbreng in het verleden de grootste draagkracht was van Black Sabbath is dit nu zeker niet het geval. Niet dat het zo slecht klinkt, maar je hoort toch dat er wat sleet op aan het komen is. Verwonderen doet ons dit gezien zijn levensloop en jaren dienst niet. Het zorgt er wel voor dat het dus vooral de muzikale kant van de zaak is die ons het meest aanspreekt.

lees het volledige verslag :
Black Sabbath - 13 - Snoozecontrol.be

De eerste 6 albums van BS gaven mij kippenvel.
Denk dat ik ze wel 10.000 keer heb beluisterd.
Stiekem blijf je hopen om dat weer te kunnen beleven bij een nieuwe plaat maar ook deze keer weer geen kippenvel.
Ergens proef ik dat deze plaat gemaakt MOEST worden. Geen ziel en zaligheid maar gewoon de pingels.
Geprobeerd het "jaren 70" format te kopieren maar bij elk nummer het "net niet" gevoel gekregen.
Dit doet me denken aan de plaat The Battle Rages On van Deep Purple. Het wonderbandje was weer terug met Blackmore en Ian en iedereen móést het horen. Uiteindelijk gewoon een saai album met maar één vrij aardige track.
Zo ook nu. Ik denk dat End Of The Beginning de enige track is die de middelmaat overstijgt.
We zullen het wel merken wanneer de oude verstokte rocker weer zonder roze bril deze cd op kan zetten. Ik begrijp de oude rocker wel hoor. In deze tijden waarin Green Day wordt bestempeld als punk en Maroon 5 en Aerosmith als rock, gaan de oogjes natuurlijk twinkelen wanneer wordt vernomen dat de uitvinders van de metal weer in bijna originele bezetting aan de slag gaan.
Maar jongens, er zal nooit meer een rock album worden gemaakt als de eerste 2 van BS. He-laas. Laat het los.
Met krampachtig vastklampen aan "13" verdwijnt die waarheid niet.

Verder is het goed en degelijk geproduceerd maar ja, als dat de hoofdmoot moet zijn bij een rockband dan zakt mijn broek af. Het gaat om de adrenaline. Niet of de knopjes van het mengpaneel goed in balans staan. Trouwens...ik vind dat de stem van Ozzy teveel de muziek overheerst. Wat dat betreft gewoon slecht gemixt. Die knop had best iets omlaag gemogen.

Vrij bleue bluesrock plaat verdient een vrij gemiddeld cijfer.
Drie ***
En die halve is vanwege pure sympathie voor deze band.

Natuurlijk leuk, een nieuwe Black Sabbath met originele zanger Ozzy Osbourne in de lineup, de eerste plaat met hem in 35 (!) jaar. Qua stijl grijpen de songs veelvuldig terug op de hoogtijdagen van de band, wat resulteert in lange, sfeervolle en dreigende nummers. Ozzy is goed bij stem, al vergen de veelal langzame songs niet echt veel van zijn stembanden. Echt veel variatie gooit hij er ook niet tegenaan. Ik vind het geheel wat aan de saaie en langdradige kant, al zijn de afzonderlijke songs, hoewel niet origineel, best oké. De vier bonustracks zijn een stuk vlotter (en korter); deze bevallen me eigenlijk beter.

Als ik luister naar "13" van Black Sabbath, het langverwachte en met hoge verwachtingen omgeven nieuwe album van Black Sabbath, moet ik concluderen dat er weinig is veranderd ten opzichte van het fantastische debuut. Nog steeds strooit Iommi met monsterlijke riffs. Geezer Butler zorgt voor een constante dreiging met zijn agressieve bas en de stem van Ozzy Osbourne klinkt zeker niet zo slecht als ik had gedacht. Er zullen ongetwijfeld productionele trucjes gebruikt zijn, maar Osbourne klinkt zeer acceptabel. Het meest geniet ik van de tandem Iommi en Butler, waarbij gezegd moet worden dat stand-in drummer Brad Wilk een uitstekende prestatie levert. Maar de hoofdrollen worden opgeëist door de riff master en Butler. Deze twee mannen zijn zo goed op elkaar ingespeeld. Perfecte synergie als je het mij vraagt. Onder de muziek van Black Sabbath hoor ik duidelijk de blues terug. In de solo's van Iommi hoor je dat mijn inziens het beste. "13" overtreft mijn verwachtingen en is gewoon een goed album. Wel vraag ik me af hoe ik het klokkengeluid aan het einde van het album moet interpreteren. Het lijkt een op een afkomstig van het openingsnummer van het debuutalbum. Is dit een symbolische manier om aan te geven dat de cirkel rond is? Is dit hun laatste album? Hoe dan ook: Black Sabbath laat met "13" horen dat ze nog steeds aan de top van het genre staan.

Een paar mindere nummers maar over het algemeen ben ik toch wel positief verrast over 13.De ritme sectie zorgt voor een fundament dat staat als een huis en over het gitaarwerk wordt ik per draaibeurt enthousiaster.En Ozzy....ach die doet het nog niet zo slecht aangezien het feit dat ie al met één been in het graf staat.Vooral God is dead,Age of reason en Dear father kunnen me erg bekoren en het bonus nummer Methademic is inderdaad ook een topper.Mocht dit inderdaad hun laatste album zijn dan is het een meer dan waardige afsluiter.

Dat er na 18 jaar weer een nieuw album van Black Sabbath verschijnt kan verrassend worden genoemd. Met het album 13 maken ze een mooie comeback in de originele samenstelling (zonder Bill Ward dan).

Het album opent gelijk sterk met de schitterende track "End of the Beginning" waarbij ik gelijk weer moet terugdenken aan een hoop klassiekers zoals "Iron Man" en "War Pigs". Het gitaargeweld op deze track is van grote klasse en ook Ozzy klinkt goed. Na de opening volgt weer een toptrack "God is Dead". Opnieuw qua sound heel herkenbaar voor Black Sabbath en het nummer gaat niet vervelen ondanks de lengte.
"Loner" is wat mij betreft een wat minder nummer ondanks dat het met de muziek goed past op het album. Daarna volgt het ontspannen "Zeigeist", even een rustig moment op dit stevige album. Niet erg opvallend maar het klinkt toch ook wel weer goed zo tussendoor.
"Age of Reason" is dan weer een nummer waarin Tony Lommi zijn stempel duidelijk drukt met een geweldige gitaarsolo. Wat opvalt is dat Ozzy over het algemeen zeer goed bij stem is ondanks zijn levensstijl en leeftijd. "Live Forever" borduurt een beetje voort op de kenmerkende sound van Black Sabbath, geen sterke track maar ook niet vervelend.
De twee lange tracks die daarna volgen "Damaged Soul" en "Dear Father" passen duidelijk in het plaatje van Black Sabbath waarbij "Damaged Soul" de sterkste is van de twee door opnieuw Tony in een sterke rol.

Het album is een goede comeback van Black Sabbath en vooral de de eerste twee tracks zijn van grote klasse. Daarna is het wat wisselend maar bevat het album de kenmerkende sound van de band. Ik ben wel toch wel positief verrast door deze plaat.

28 november 2013 staan ze in de ZIggo Dome tijdens hun 13 tour, ik kijk er al naar uit om zowel het oude als het nieuwe materiaal te horen.

Prachtige terugkeer van Black Sabbath met een overigens bijpassende fantastische tour. Het album heeft mijn inziens weer de kwaliteiten van de early Sabbath-dagen, qua klank voel je dat de heren ietsje ouder zijn geworden maar dat wordt op deze plaat met bijpassende feel alleen meer in hun voordeel gebruikt. Dat betekend overigens niet dat het album niet rockt; het is steen hard en heerlijk solide. End of the Beginning opent zeer smakelijk en God is Dead? is voor mij een van de gaafste nummers van de afgelopen jaren die sinds het optreden in Ziggo Dome nog steeds door mijn hoofd spookt. Ik ben zeer aangenaam verrast!

​Een paar weken geleden zag ik dit album voor 4,99 bij de Saturn staan. Voor die prijs wilde ik het wel meenemen, vooral om mijn Black Sabbathcollectie compleet te maken. Toen het album uitkwam, heb ik het een paar keer geluisterd voor ik het, niet geimponeerd, aan de kant legde. Drie jaar na dato kon ik me weinig van de muziek herinneren, dus de afgelopen weken heb ik de tijd genomen voor een hernieuwde kennismaking met 13.
Ook in de herkansing is 13 geen album dat veel indruk maakt. Een nummer als Zeitgeist, en de regen en klokken aan het eind van Dear Father verwijzen naar mijn mening zo nadrukkelijk naar eerder werk, dat het overkomt als een poging te punten te scoren op nostalgie. Ten tweede zijn veel nummers langer dan 7 of 8 minuten. Als ik zo'n nummer los zou luisteren, is er niks aan de hand, maar voor het album als geheel was het goed geweest als Rick Rubin de heren had geadviseerd de schaar in een paar van die lange nummers te zetten. De laatste twee minuten voegen vaak weinig toe. Het belangrijkste minpunt van 13 is echter de zang. Ozzy Osbourne is nooit een goede zanger geweest, maar in de jaren '70 wist 'ie tenminste nog te overtuigen. De zang klinkt hier weliswaar niet zo kunstmatig opgepoetst als op Ozzy's recentere solowerk, maar ik vind het behoorlijk onplezierig om naar te luisteren. Overigens deden zanglijnen van de eerste paar zinnen van Age of Reason deden me heel erg denken aan Thunder Underground van Ozzmosis, maar toen ik beide nummers achter elkaar luisterde, bleek die gelijkenis er toch niet echt te zijn. Zo'n gevoel bekruipt me regelmatig: dit heb ik eerder gehoord, hetzij ergens op een soloalbum van Ozzy of Iommi.

Iommi kan met nog zoveel goede riffs (en solo's) komen, het album weet hij er niet mee te redden. Echt slecht is 13 nergens, maar waarom zou ik een 'niet slecht' album uit de kast trekken als er zoveel Sabbathalbums naast staan die zoveel beter zijn?

En ineens vergeet ik op dit laatste album dat ik vooral tussen Master Of Reality en Technical Ecstacy goed genoten heb van Osbourne's zang, want het gekweel dat ik hier hoor voldoet aan alles wat ik eerder altijd gedacht heb. Ozzy Osbourne kan niet (meer) zingen. Hij heeft het ooit gekund, maar ik denk dat Dio in zijn huidige staat nog in staat is om betere klanken te produceren. Slechte grap, maar het is maar om een punt te maken. Als ik "When will this nightmare be over? Tell me!" hoor, verzucht ik 'kennelijk nog 40 minuten te gaan'. Want ja, het kabbelt allemaal maar wat voort. End Of The Beginning is een uitzonderlijk goedkope Black Sabbath (het lied) rip-off en God Is Dead is godsgruwelijk treurig gezongen met een minstens even belabberd simpele tekst en een uitzonderlijk teleurstellende solo. Loner is iets beter, Zeitgeist is Planet Caravan (maar dan vooral niet zo goed, en die song vond ik al wat treurig).

Ik veer pas voor het eerst op bij dat groovende middenstuk van Age Of Reason en dan zitten we pas op de helft van het album. Dit nummer heeft sowieso weer een beetje een epische sfeer met keyboardkoren en een lekkere solo. Maar nee hoor, met Live Forever wordt deze kleine opleving weer vakkundig de nek omgedraaid. Ik kan ook niet duidelijk krijgen of de teksten nu ineens allemaal kut zijn geworden, of dat Ozzy's stem me zoveel irriteert dat ik gewoon niets positiefs kan opslaan van wat er gezongen wordt. De blues van Damaged Soul vond ik op het debuut al vervelend, dat is nu niet anders.

Het album heeft een vrij behoorlijke productie en het is fijn om te horen dat Geezer Butler nog lekker aan het ronken is, maar 13 is echt absoluut niet de afsluiter die ik een band van dit kaliber zou gunnen. Leuk dat Ozzy toch nog even een keertje weer met echte sterren mee mag doen, maar Iommi en Butler zelf hebben zoveel beters gedaan. Toch heb ik de afgelopen marathon veel leuke dingen opgedaan en zullen vooral Sabotage en Sabbath Bloody Sabbath (heb die en Master Of Reality toch nog omgeruild qua plaats) nog veel gedraaid worden naast de Dio-albums.

Eindstand:
1. Heaven And Hell 5*
2. Sabotage 5*
3. Mob Rules 4,5*
4. Dehumanizer 4,5*
5. Sabbath Bloody Sabbath 4,5*
6. Master Of Reality 4,5*
7. Tyr 4*
8. Headless Cross 4*
9. Paranoid 4*
10. Born Again 4*
11. Technical Ecstacy 4*
12. The Devil You Know 3,5*
13. Cross Purposes 3*
14. Forbidden 3*
15. Vol 4 3*
16. The Eternal Idol 3*
17. Black Sabbath 3*
18. 13 2*
19. Never Say Die 2*
20. Seventh Star 1,5*

Gemiddeldes:
1. Domine 4,7*
2. While Heaven Wept 4,4*
3. Finntroll 4,36*
4. Sonata Arctica 4,33*
5. Primordial 4,25*
6. Psychotic Waltz 4,25*
7. Thyrfing 4,21*
8. Virgin Steele 4,13*
9. Manilla Road 4*
10. Stratovarius 4*
11. Brainstorm 4*
12. Symphony X 4*
13. Helloween 3,9*
14. Iced Earth 3,81*
15. Black Sabbath 3,60*
16. Rainbow 3.5*
17. Solitude Aeturnus 3.5*

Auw... Als je 13 naast de klassiekers legt, wordt wel op heel pijnlijke wijze duidelijk dat de jaren zeventig lang voorbij zijn. Iommi en co zijn niet meer de jonge, hongerige wolven van destijds en dat resulteert in een album dat vooral heel traag, heel suf en tandenloos is. Om maar te zwijgen van de hoge mate van zelfplagiaat. In heel veel nummers hoor ik riffs en dergelijke terug die de heren vele jaren eerder al opgenomen hebben.

Verder hoor je toch wel dat de heren moegestreden zijn. Dit album hadden ze nooit moeten uitbrengen. Geen haan die er ooit nog naar zal kraaien. Ozzy is een zingend lijk. Zouden de teksten opzettelijk zo simpel zijn, zodat hij ze kan onthouden? Er zit niks meer in en dan is 50 minuten voortslepende, saaie doom ook echt saai. En dan moet ik toch wel heel erg lachen (of huilen) als ik terugdenk aan werkelijke uitspraken als "God Is Dead is net zo goed als Warpigs". Nee, dit is niet meer of minder dan een heel treurige afgang voor een grote band als Black Sabbath,


Eindstand:
1. Heaven And Hell
2. Sabotage
3. Mob Rules
4. Paranoid
5. Sabbath Bloody Sabbath
6. Masters Of Reality
7. The Headless Cross
8. Black Sabbath
9. Dehumanizer
10. Vol. 4
11. The Devil You Know
12. Born Again
13. Tyr
14. Technical Ecstacy
15. Forbidden
16. Cross Purposes
17. The Eternal Idol
18. 13
19. Never Say Die
20. Seventh Star

Na acht maanden en rond de achtduizend luisterminuten (volgens Spotify) komen we aan bij het einde van mijn ontdekkingsreis door het volledige oeuvre van Black Sabbath. 13 is het enige album waarvan ik de release zelf bewust heb meegemaakt. Twaalf jaar geleden was de opwinding voelbaar: Ozzy voor het eerst sinds de jaren '70 terug op een nieuwe Sabbath-plaat! Echter, na een paar luisterbeurten verdween 13 al gauw weer in de virtuele lade, om daar meer dan een decennium lang stof te vergaren. Bij de herbeluistering snap ik wel waarom.

Laat ik beginnen met de positieve aspecten van dit album. De moderne productie is moddervet en doet de band klinken als een mammoet die door de woonkamer komt gestampt, zelfs op de mindere momenten. De tandem Iommi/Butler, aangevuld met het capabele drumwerk van RATM-drummer Brad Wilk, toont bovendien bij vlagen absoluut flitsen van haar oude klasse en op die momenten zit ik goedkeurend knikkend te genieten.

Daar staan echter ook een paar negatieve punten tegenover. Het grootste euvel van dit album: Butlers teksten zijn hier al te vaak wel heel simpel en nietszeggend. Er wordt veel te veel geleund op cliché rijmpjes met head/dead, lie/sky/die, tears/fears, night/light en gemakkelijke tegenstellingen als begin/einde, duisternis/licht, leven/dood. Ozzy's vaak vlakke voordracht helpt daarbij niet. Het is een wonder dat de beste man nog op deze aardbol rondloopt en het voelt als thuiskomen om hem weer achter de microfoon te horen, maar meer dan vier decennia rock 'n' roll-excessen hebben zijn stem duidelijk geen deugd gedaan.

Daarnaast zijn er zoals gezegd een aantal heel leuke instrumentale passages, maar je moet al te vaak echt wel wat saaie, trage, ongeïnspireerde stukken door om eraan toe te komen. End of the Beginning is daar een goed voorbeeld van. De eerste drie minuten zijn een slap aftreksel van Black Sabbath (het nummer), met niet meer dan dezelfde vier noten die constant worden herhaald. Daarna komen er gelukkig een paar wendingen die het nummer wat tot leven brengen. Mijn tenen krommen elke keer als ik Ozzy onironisch 'You don't want to be a robot ghost' hoor zingen, maar het solowerk van Iommi op het einde is weer betrouwbaar plezierig.

God Is Dead? is over het algemeen een sterkere verzameling muzikale en tekstuele ideeën, maar ook hier stelt zich de vraag of dit nummer per se bijna negen minuten moest aantikken. Met een strofe en refrein minder in het begin had je bijvoorbeeld weinig gemist, en ook het middenstuk sleept wat te lang aan. Pas na zes minuten wordt het gaspedaal eindelijk wat ingedrukt met een heerlijk riffje en korte, maar memorabele solo.

Loner is niet heel bijzonder, maar voelt als een verademing na deze twee kolossen. Puntige riffs, geen poespas, een leuke melodische wending in het refrein en andermaal prima sologitaarwerk. Vijf minuten zijn zo om. Zeitgeist is dan weer emblematisch voor de creatieve bloedarmoede van deze oude knarren, ook al luistert het niet onprettig weg. Het was eerlijker geweest om dit Planet Caravan II te noemen, want werkelijk alle elementen (de vervormde zang, tekstuele inhoud, bongo's, vloeiend samenspel tussen bas en cleane gitaar) zijn een inferieur doorslagje van dat nummer.

Age of Reason zit terug in het schuitje van de eerste twee nummers. De intro doet me direct opveren; jammer dat het vervolgens onmiddellijk weer verzandt in slome riffs en een repetitieve strofe/refrein-structuur. Ongeveer halfweg komt de vaart er weer in en gaan we naar een sterke climax in de laatste 2 minuten, met een zinderende solo ondersteund door epische koorzang die voelt alsof ze op Heaven & Hell had kunnen staan, de beloning voor de geduldige luisteraar.

Live Forever had een bonusnummer mogen zijn voor mij, middelmatig en onopmerkelijk in elk opzicht. Verrassend genoeg hoor ik dan weer weinig mensen positief over Damaged Soul, mijn favoriet van het album. Dat nummer injecteert een stevige dosis rauwe, smeüige stoner-blues in de Sabbath-sound die me terug katapulteert naar het debuutalbum, precies waar ik van hou. Het groovet als een malle, zeker wanneer de mondharmonica invalt (knipoog naar The Wizard?). Tony gaat lekker los vanaf minuut vier en in een intense slotakte schakelen we met een fenomenale riff ineens drie versnellingen hoger om je uit je roes te rukken.

Dear Father mag er een punt achter zetten. Instrumentaal niet het meest boeiende, maar tekstueel wel het krachtigste nummer van het album met bijtende kritiek op kindermisbruik in de katholieke kerk. Ook vocaal komt Ozzy hier het best uit de verf. Hij klinkt venijnig en gefrustreerd, alsof hij een persoonlijke rekening te vereffenen heeft. Het album eindigt abrupt, maar heel gepast met de donder, regen en kerkbellen die drieënveertig jaar eerder de komst van deze legendes inluidden.

13 is niet de beste verzameling songs om je carrière mee af te sluiten, en eeuwig zonde dat Ward niet nog één keer opgetrommeld kon worden, maar het is toch mooi dat Ozzy zijn zwanenzang bij Sabbath alsnog gekregen heeft.

De eindrangschikking ziet er bij mij op dit moment uit als hieronder volgt. Er zijn nog een paar kleine wijzigingen gebeurd: Master of Reality is nog verder gerijpt in mijn waardering en springt over Mob Rules en SBS heen naar de vierde plek. Daarnaast ben ik Tyr nog meer gaan appreciëren, waardoor deze ten koste van zijn broertje Headless Cross nu de zevende plek mag bekleden én op de hielen zit van de drie albums die er onmiddellijk boven staan.

Eigenlijk kun je pal in het midden een scheidingslijn trekken: de bovenste 10 albums zie ik mezelf nog vaker naar terugkomen, van de onderste 10 ben ik blij dat ik ze (beter) heb leren kennen, maar zal het vermoedelijk blijven bij een paar favoriete nummers per plaat die nog weleens de rondjes maken in de toekomst. Ik ben uiteindelijk vooral blij dat Sabbath zo veel interessante muziek heeft kunnen maken in haar verschillende samenstellingen waar wij met zijn allen van mogen genieten!

1. Heaven and Hell
2. Black Sabbath
3. Paranoid
4. Master of Reality
5. Mob Rules
6. Sabbath Bloody Sabbath
7. Tyr
8. Headless Cross
9. Vol. 4
10. Seventh Star
11. The Devil You Know
12. Cross Purposes
13. Dehumanizer
14. Technical Ecstasy
15. The Eternal Idol
16. Never Say Die!
17. Sabotage
18. 13
19. Forbidden
20. Born Again

Veel aandacht voor 13 bij de verschijning. Zelfs het degelijke Nieuwsweekend (toen nog bij AVROTROS) op NPO Radio 1 nodigde Robert Haagsma uit voor een gesprek hierover. Hij vertelde nog eens wat de bladen meldden: de terugkeer van Black Sabbath met Ozzy Osbourne bij de microfoon.
Teleurgesteld was ik met het nieuws dat dit helaas helaas helaas zonder drummer Bill Ward was, die zich had teruggetrokken. Gekrenkt door een uitspraak van Osbourne over zijn conditie en ook financieel zou hij zijn benadeeld. Nog in 2015 etterde de ruzie voort.

Producer Rick Rubin pakte het op dezelfde wijze aan als met Johnny Cash (de reeks American Recordings, 1994-2010) en Neil Diamond (12 Songs, 2005): terug naar de wortels. Dat had fraaie albums opgeleverd, bij Rubins Metallica (Death Magnetic, 2008) vond ik de opbrengst magerder. In het geval van Black Sabbath hield hij hen voor: "Vergeet alle lofzangen dat jullie de grondleggers van heavy metal zijn en probeer zo spontaan mogelijk de muziek uit je beginjaren te maken".
Ik kocht de 2cd-versie en mij verging het zoals velen: aanvankelijk vond ik het lekker, na vaker draaien ging de smaak er echter snel vanaf. De voorbije dagen heb ik 'm uit de mottenballen gevist; wat is hier aan de hand?

Wel, de nummers lijken teveel op elkaar. Opener End of the Beginning is sterk: eerst log, dan versnellen met bovendien het typische razendsnelle gepriegel van Iommi in de solo's, ook nu weer meeslepend. Maar met wederom logheid in God is Dead? en een versnelling in het tweede deel is 't minder spannend, ondanks de tekst met de herkenbare hand van bassist Geezer Butler.
Hetzelfde geldt voor The Loner. Als nét iets mindere versies van het startlied, wordt het wat eentonig. Ik had op iets snellers gehoopt als Paranoid, Lord of This World of Symptom of the Universe of Never Say Die... Variatie biedt zich aan middels Zeitgeist, maar dat blijkt een al te opzichtige poging om Planet Caravan uit 1970 nog eens over te doen. De kalme, jazzachtige gitaarsolo redt het nummer echter.

Tweede helft. Age of Reason lijkt aanvankelijk de logge koers te vervolgen, maar op 2'20" tovert Iommi een fraaie melodie tevoorschijn die lucht brengt. Die wordt gevolgd door een volgende riff plus zang. Dankzij meer tempowisselingen, een fraaie gitaarsolo en een subtiel toetsentapijtje (door wie ingespeeld? De hoes zwijgt erover) mijn tweede favoriet.
Een swingende riff in het eerste deel van Live Forever wordt afgewisseld met trage delen. Het heeft opnieuw iets van een herhalingsoefening. Blues in Damaged Soul; de bijna acht minuten hadden bij zes mogen blijven. Desondanks lekkere details op hi-hat van gastdrummer Brad Wilk en pakkend is de jankende mondharmonica van Osbourne, net als de (verwachte) versnelling in het laatste deel. Het wint de bronzen plak.
Met Dear Father meer muziek als menig track hiervoor: eerst traag, dan sneller. Zo flippert het heen en weer tot het slot. Hierin keert de oerriff van Black Sabbath terug mét de regen en kerkklok uit de eerste tonen van het debuut. De cirkel is rond: slim!

Op cd 2 staan drie nummers. Methademic begint akoestisch en blijkt vervolgens uptempo en fel. Had ik wel op de eerste schijf gewenst ten koste van track 2, 3, of 6. In de categorie van die drie nummers zit helaas ook Peace of Mind, waarna het vlottere Pariah eveneens van mij op de eerste cd had gemogen.
Bij dit alles mis ik de swingende drumstijl van Bill Ward en had er bij ten minste één nummer wel iets experimentelers gemogen, zoals Iommi probeerde ten tijde van de elpee Sabbath Bloody Sabbath. Had bijvoorbeeld Rick of Adam Wakeman uitgenodigd...

In 2013 was er een grote mediacampagne met onder meer een verschijning bij tv-serie CSI, die ik inmiddels hier aantref. Opvallend veel vrouwelijk schoon in het publiek, van een leeftijd waarop ze de kleindochters van de Sabs konden zijn. Dit alles maakte 13 tot hun eerste Amerikaanse #1-album.
En toch. Te geforceerd wordt geprobeerd te doen alsof het 1970 is, waarbij Ward node wordt gemist. Spontaan de muziek uit je beginjaren maken, lukte zelfs niet met baardman Rubin. Een krappe 7.