Joy Division - Closer (1980)

radiohead - pyramid song!!!!!one!!!111

fucking geniaal nr en ik geloof dat er al zon topic bestaat.

Heerlijk om in de pauze lekker in je eentje te zitten en Isolation op te zetten Alsof er een glazen bol om je heen schuift.

Echwel, allesomvattend nummer, maar misschien mogen we dat niet zeggen hier want we zitten in Joy Division - Closer.

Nou dan maken we toch een linkje tussen Radiohead en Joy Division. Dan kan het vast wel.

COOL! En wat een waanzinnige versie zeg!

Ja, lekker energiek.

Pijnlijk, grijs en volledig desolaat. Naarmate het album zich vordert wordt de ruimte om te ademen steeds nauwer en word je steeds dieper in complete misére getrokken. Pain is so close to pleasure, op de goede momenten is dit een belevenis.

Decades is altijd een verschrikking. Klinkt als een haperend karretje dat met gemuteerde lijken de hellepoorten binnen strompelt. Of het geluid van een trein vol Joden die richting concentratiekampen rijdt. Alsof we de kreten uit de onderwereld nog steeds horen. Brrr, Decades, uniek maar op het randje van morbide.

Ik vind "Decades" net het mooiste nummer op dit album vanwege de intense (desolate) sfeer en melancholie die dit nummer uitstraalt.

Decades is prachtig, een aanduiding van wat had kunnen zijn, samen met de 12" van Ceremony (eerst versie) een aanwijzing van wat JD had kunnen worden.

Hoeveel mooie muziek/films/literatuur is - an sich beschouwd - niet triest? The Wasteland van T.S Elliot een prachtgedicht, maar intriest en "A Love Supreme" van Trane word je daar vrolijk van; en hoeveel muziek van Bird is niet triestig?

Decades - morbide, nee maar het zet aan tot reflectie op een existentialistisch niveau. Leven is niet alleen ups, ook de downs - anders zou je de weg omhoog niet meer kunnen appreciëren.

09. DECADES

Een van mijn favoriete Joy Division nummers.
Met een bloedende synthesizer in de hoofdrol.

Here are the young men ... a weight on their shoulders ...

Een statement ... het testament van een generatie.
Misschien wel een van de meest universele teksten van Curtis.
Minder naar de eigen binnenkant gericht, maar een hele generatie overschouwend.

Where have they been ...

Wat is er geworden van het jeugdig ideaal dat de wereld ging veroveren?
Wellicht een subtiele vingerwijzing naar de flower power en de punkgeneratie.
De adolescente romanticus in Curtis ontwaakt en proeft de leegte.

Muzikaal ontwaar ik een kruisbestuiving tussen Joy Division
en Orchestral Manoeuvres in the Dark (beiden samen even op tournee
toen OMD bij Factory debuteerde) ... de melancholie in de synthesizer.

http://nl.youtube.com/watch?v=fufgVs5hAWk

Die ijzige intro alleen al, het scherp zetten van de kraag
om tegen de sneeuwkoude in te wandelen ... en daarna te verdwijnen
in het absolute wit ... prachtige hoes heeft Closer.

Decades is een wintersong, eentje met dikke sneeuwvlokken.
De bekende foto sessie van de groep op de besneeuwde brug.

http://stilgherrian.com/wp-content/uploads/2008/02/joy_division_600w.jpg

Ik heb er even over na moeten denken waarom deze omschrijving me onaangenaam voorkomt, maar eigenlijk is het wel duidelijk. Om joodse concentratiekampslachtoffers nou te positioneren tussen lijken op weg naar de hellepoort enerzijds, en kreten uit de onderwereld anderzijds ... dat getuigt van weinig goede smaak.
Wellicht heb je het niet zo bedoeld, maar het staat er wel.

Het mooie van muziek en tekst is dat ieder er een eigen betekenis aan kan geven.
Dazzler's draai aan deze tekstlijn is toch wat fleuriger dan die van mij.

Ik heb bij de laatste twee, drie nummers van Closer altijd het beklemmende gevoel dat hier iemand aan het woord is die werkelijk in de meest letterlijke betekenis geen uitweg, geen licht, geen hoop meer weet te ontwaren, maar dan in volledige introspectie. Het is zijn persoonlijke ultieme wanhoop. Idealen, romantiek of individuen om hem heen zijn allang niet meer deel van zijn realiteit. Zelfs niet zijn eigen dochter? "With children my time is so wastefully spent" . (the Eternal)

Het belichaamt het meest verstikkende deel van de muziek van deze band, de neiging van IC om zo direct in het duister te staren. Compromisloos, zonder comfortzone of gemakkelijke relativering, nooit wegkijkend maar abject en kennelijk volledig geobsedeerd blijven kijken waar andere mensen uit zelfbescherming de andere kant opkijken en angst of wanhoop proberen te verdoezelen, negeren, of nog erger te doen of het er helemaal niet is.

"We knocked on the doors of Hell's darker chambers
Pushed to the limit, we dragged ourselves in"

THERE has HE been. Maar hij werd er zo door geobsedeerd en gegrepen dat het hem niet meer liet gaan...

Een intens persoonlijk drama, waarvoor ik me elke keer weer een beetje geneer dat ik mee zit te luisteren.

L'enfer sont les autres is een motto van Sartre - als zodanig ook terug te vinden in een song van Betty Serveert.

Hel is een metafoor ("you can check-out any time, but you can never leave") een continue doorwrochting van ervaringen, vrezen en frustraties. Het leven is - in een aantal opzichten - een hel, zeker als je een gewicht moet torsen en de liefde geen soelaas lijkt te bieden.

Eerder is uit naam van de liefde een tocht naar de hel ondernomen (Orpheus) en die leek goed af te lopen; hij kreeg zijn geliefde mee terug (Eurydice) op voorwaarde dat hij niet om zou kijken naar haar op de terugweg; en guess what?

De terugweg vanuit de hel kan dus welhaast niets opleveren, ook al ben je er geweest. Maar je roeping (weight on their shoulders) geeft je in die tocht erheen wel te ondernemen.

Vanuit een wetenschappelijke benadering (Wellek en Warren - Theory of Literature) wordt gewaarschuwd voor een strikte gelijkstelling/link tussen biografie van de auteur en de door hem geschreven (song)tekst. En dat vind ik terecht - anders kan je heel veel hineininterpretieren en dat kan soms wel een ten koste gaan van het creatieve werk an sich.

Ik vind Decades prachtig en getuigen van een diepe doorleefdheid en rijpheid - de song is metaforisch voor leven als strijd (nogmaals "l'enfer sont les autres") en dat hoef je niet altijd rechtstreeks te linken met de fatale afloop in IC's geval. Waarom zou je er altijd die concrete invulling aan moeten geven?

Het lijkt mij bijna onmogelijk om deze plaat niet autobiografisch op te vatten.
Het feit dat het door de fatale afloop in dit geval als grafschrift (en ook nog eens verpakt als grafzerk) wordt gezien kan m.i. inderdaad worden betreurd, maar IC had de daad echt niet bij het woord hoeven te voegen om zijn integriteit te onderstrepen.

En nogmaals, zijn daad maakt deze plaat voor mij niet sterker cq meer legendarisch.

Decades, Atmosphere vormen samen met de eerste versie van de eerste 12" van New Order, Ceremony de contouren van hoe JD zich verder had kunnen ontwikkelen - ze markeren de groei van JD als band en als muzieksmeden.

In feite werd met IC ook "the band that was not meant to be any further" ten grave gedragen en daarmee ontstond ook het mysterie van "what if...".

En dat mysterie koesteren we. Door de muziek als autonoom te beschouwen kan je blijven luisteren, ga je bijv. "Decades" als een soort psychodocument zien of "Atrocity Exhibition" dan wordt het te schrijnend en da's niet nodig; juist door iets afstand te nemen krijg je het perspectief. Een pointillistsich schilderij bekijk je toch ook niet vanaf 40 cm (ja wellicht 5 seconden om te zien hoe het geschilderd is)?

Waarom zou je in de huid van IC kruipen? Je trekt toch ook geen kilt (een ander vel) aan als je naar Big Country luistert?

Oei ...

Ik denk dat we Ians zelfdoding niet meteen in zijn teksten moeten zoeken.
Er zijn heel wat mensen die poëtisch dezelfde paden bewandelden.
Denk aan de teksten van Anne Clark ... still alive and kicking.

Ik heb zelfdoding van heel dichtbij meegemaakt
en weet dat een sluimerende depressie vaak de oorzaak is.
Als ik Touching from a Distance lees, dan herken ik soortgelijke tekenen
in Ians verscheurdheid tussen zijn gezin en de Belgische minnares.

In mindere mate ook zijn lichamelijke beperktheid: epilepsie.
Maar de thematiek in zijn liederen staat daar volgens mij (weliswaar
niet los maar) toch een aantal stappen verder van verwijderd.

Nog een woordspeling ivm Closer.
In het Nederlands vertaal je dat als dichter.
En ik zie Ian toch meer als een "dichter" van zijn tijd,
dan als een leverancier van gekwelde zieleroerselen.

Closer: dichter bij Ians dood??? Niet bepaald.
Voor mij betkent closer ... een toenadering tot de medemens.
Een poging om de vervreemding te tekenen met woorden
en zo een vorm van doorbraak (ontmoeting) te forceren ...

I put my trust in you ...

Ik lees interessante beschouwingen hierboven. Zelf denk ik dat het feit dat Ian zich het leven niet meer gunde wel aangeeft dat de teksten in hoge mate autobiografisch zijn. In dat opzicht ben ik het met Skyline eens.

Anderzijds zie ik ook het punt van Mjuman en Dazzler: je hoeft deze plaat niet te beluisteren als een verslag van de zieleroerselen van Curtis, en bij voorkeur doe ik dat ook niet, al is het duidelijk dat zijn teksten voor een groot deel mede een reflectie zijn van persoonlijke omstandigheden. Curtis wilde zelf overigens ook nooit uitleg geven aan zijn teksten. De luisteraar moest het maar ondergaan en er zijn duiding aan geven.

Zou je de teksten wel tot op het bot gaan analyseren en in verband brengen met het levensverhaal van Curtis (bv. aan de hand van het boek van Deborah Curtis), dan zou dat nmm afbreuk kunnen doen aan de kracht van het album. Dit album staat op zichzelf: een intense muzikale verbeelding van het thema "vervreemding".

Een vervreemding van een individu van zijn eigen "zijn" en de wereld om hem heen. Juist het feit dat de teksten vaak zijn geschreven in de eerste persoon geeft de muziek zo'n emotionele en soms (zeer) aangrijpende lading. Dit gevoel wordt perfect versterkt door de sobere instrumentatie met holle drums, hoekige baslijnen, krassende gitaargolven en ijle synths. Althans zo ervaar ik dat (bv. Passover). Ik ken eerlijk gezegd geen enkel ander album dat het thema "vervreemding" op zo'n aangrijpende en persoonlijke manier verbeeldt.

This is the crisis I knew had to come, destroying the balance I kept.

Wanneer je een creatieve uiting als autonoom ziet/hoort, heeft dat ook het voordeel dat je geen additionele info nodig hebt. Die kan immers leiden tot ruis.

Het vergen van uitleg bij een creatieve uiting (schilderij, boek, song) tast naar mijn mening ogen de directe (ongefilterde) waardering aan: iets zit tussen de waarnemer en het waargenomen object. Ik wil altijd eerst zelf iets horen, zonder andere info dan de puur formele metadata.

Naast de 'biographical fallacy' waarschuwen Wellek en Warren ook voor de 'intentional fallacy" het zoeken naar de bedoeling van een tekst.

Ik vind "Decades" prachtig, existentialistisch en mooi voorbeeld van hoe JD zich verder had kunnen evalueren als Ian de ander in zichzelf had kunnen beteugelen. Gek genoeg (of niet), ik ervaar "New Dawn Fades" van UP als een stuk triester.

Ik heb hem nu op cd, maar ik weet wel dat ik vroeger moeite had met de b-kant helemaal af te luisteren.
Zo mooi, maar het kon mijn vrolijke stemming totaal verknallen.
Echt zwaar werk.

Ik ervaar hetzelfde. New dawn fades is een stuk rauwer en raakt mij hierdoor dieper in mijn ziel.

Ik draai 'em ook altijd als ik alleen ben - mijn vriendin verdraagt Closer niet echt. Veel goede muziek, ook John Coltrane, heeft iets triestigs.

Dat heb ik met het hele album wat meer, die stem vind ik daar beter dan hier, ook de songs zelf vind ik wat beter op UP. Neemt niet weg dat dit ook een buitengewoon goed album is.

Ik heb Atrocity Exhibition in mijn jeugdjaren bijna grijs gedraaid. Die kameelachtige drums met dat lekker scheurend gitaargedoe in het begin altijd prachtig gevonden. De zang past er perfect bij en dat lekker jankend solo-gitaartje achter die zang. In 1 woord : SCHITTEREND ........ De rest is ook fenomenaal en kheb nog altijd spijt dat ik ze nooit eens live heb kunnen bekijken ! Een plaat om in te kaderen en in een glazen kast te zetten met kaarsjes erbij maw. een mijlpaal volgens mij.

Aha, weer een liefhebber van de meest geweldige band die er ooit bestaan heeft (in mijn ogen )
Mag ik even uitleg vragen over jouw 'kameelachtige drums'? nog nooit van deze verwoording gehoord namelijk.

Ik weet het niet maar ik had altijd het gevoel bij tom-tom achtige drum dat je je verplaatst op een kameel in de woestijn. Er zit iets oosters in vond ik altijd. En ja ben altijd een enorme bewonderaar geweest van Joy Division. Pffft, elke muziekliefhebber moet dat eigenlijk een klein beetje zijn

'Kameelachtige Drums', haha, leuke beschrijving. Bij Atrocity Exhibition verplaats ik me meestal een jungle ergens in Afrika, waar stukken bos zijn verbrand en huizen zijn ingestort. Vooral fragmenten uit de tekst doen me denken aan een Afrikaanse stammenstrijd: the horrors of a faraway place..., ...the path that's been buried for years, ...all the dead wood from jungles.

Maar zo heeft iedereen weer wat anders met die nummers, ze zijn eigenlijk zo universeel...

[mod knip Oor recensie, zie hier]

De recensie van Paul Evers over Closer was een hoofdartikel waard.
In die tijd opende Oor het recensiekatern met één, uitvoeriger besproken album.

De ondertitel was: Een Offerande.

Alle nummer van Closer worden besproken
met uitzondering van Colony en, verrassend, Decades.

Gek ook dat Paul niet rept over Atmosphere / Dead Souls,
een begin 1980 via een Frans label verspreide single.

[mod knip Oor recensie, zie hier]