CLOSER 1980
Ik schreef hier eerder al stukjes over losse nummers,
maar kwam nooit tot een overzichtelijk geheel. Te veel lijnen tussen songs.
Te veel tekstfragmenten die mijn exegetisch talent op de proef stellen.
I've been waiting for a guide to come and take me by the hand ...
Zo begon Unknown Pleasures (1979), het zwarte album en één van de meest krachtige
en invloedrijke debuutalbums uit de geschiedenis van de rockmuziek. Tot hier de feiten.
Take my hand and I'll show you what was and will be ...
Zo begint Closer (1980), het witte album en meteen de zwanenzang.
Niet van een groep (New Order zou nog wat belangrijke hoofdstukken toevoegen),
maar van de betreurde ziener, zanger en dichter (closer, what's in a pun) Ian Curtis.
Zocht Ian op UP naar de gids om samen met hem op tocht te gaan
door de spelonken van de menselijke ziel en donkere stegen van de maatschappij,
dan brengt hij ons op Closer eigenhandig dichter (closer) bij de kern van leven en dood.
01. ATROCITY EXHIBITION
Take my hand and I'll show you what was and will be is de laatste zin van dit lied.
Een brug tussen verleden en toekomst. In het middelpunt van de arena staat de gladiator.
Misschien zijn we in het oude Rome, maar evengoed staan we naast Curtis op het podium.
For entertainment they watch his body twist ...
En met hem zien we de mens die de strijd aangaat met zijn eigen ik.
Een strijd op leven en dood. Curtis, rockster in wording en in zijn stoutste dromen,
maar met een lichaam (epilepsie) en een verscheurd liefdesleven dat hem verzwakte.
Zoals Jacob vocht met de engel, zo worstelde Curtis zich letterlijk door een optreden.
But the sickness is drowned by cries for more ...
Ondertussen legt Stephen Morris een tribal drumpatroon neer.
De scheurende gitarenflarden van Bernard Sumner dragen bij tot de koortsachtige sfeer
die de muziek oproept. De woekerende jungle waarin we beland zijn is zo donker
als de bas van Peter Hook. Een van hun meest sublieme nummers, muzikaal.
This is the way, step inside ...
02. ISOLATION
Ian bracht platen van Kraftwerk mee naar de repetities.
Bernard bouwde een primitieve synthesizer. Vooral Isolation en Decades
laten de eerste elektronische stappen horen van wat later New Order zou worden.
Isolation straalt van kristal helder licht in de hoge synth tonen.
Basis van de song is de erg typische baslijn van Hook. Interessant
is verder de manier waarop het nummer eindigt. Scotty beam me up ...
Mother I tried please believe me, I'm doing the best that I can ...
Ik heb van heel dichtbij meegemaakt hoe iemand in een hardnekkige depressie
net voor de fatale stap letterlijk om soelaas bij zijn reeds gestorven moeder zocht.
Maar Isolation houdt ook een belofte in, klampt zich nog enigszins vast aan de hoop.
But if you could just see the beauty, these things I could never describe ...
Hoe universeel en herkenbaar Curtis het gevoel van isolatie ook beschrijft,
Ian, de ziener en dichter is tussen de regels heen voelbaar in gevaar.
Dagen dat ik op weg naar mijn eigen kamer
verdwaal wisselen zich met dagen
waarop ik de wereld doorschouw als kristal.
(fragment uit In het Gedicht van Jotie T'Hooft)
03. PASSOVER
Passover is voor mij één van de meest enigmatische Joy Division songs.
In de eerste en laatste vers lijkt Ian het heel duidelijk over zichzelf te hebben.
This is the crisis I knew had to come ...
Maar de titel en de rest van de tekst zijn heel wat raadselachtiger.
Het begrip passover verwijst naar het joodse pesach of paasfeest.
Joden gedenken hier het verhaal van Mozes en de exodus.
En er zitten verwijzingen in de tekst van Passover.
Moving along in our God given ways, safety is sat by the fire ...
Sanctuary from these feverish smiles, left with a mark on the door ...
Herinner hoe de joden in Egypte gespaard bleven van Gods vloek
door op hun voordeur kruisen aan te brengen met bloed van een lam.
Is this the gift that I wanted to give, forgive and forget's what they teach ...
Or pass through the deserts and wastelands once more and watch as they drop by the beach ...
Mozes ging door de woestijn (en woestijn is een bijbelse metafoor voor beproeving)
en stierf voor hij het beloofde land kon binnentreden. En refereert dat strand misschien
naar de aangespoelde Egyptische soldaten die verzwolgen werden door de Rode Zee?
Het blijft gissen, maar God duikt meermaals op in het werk van Curtis.
Opvallend is ook Ians manier van zingen. Geen strijd meer, maar berusting.
04. COLONY
Lees eerst en vooral even deze link:
different Colony lyrics
Daarin worden drie tekstversies met elkaar vergeleken.
Ik heb Colony altijd een heel persoonlijk nummer gevonden.
Eentje waar ik me als fan veel moeilijke kon in inleven ... schroom.
Daarom spreekt de tekst van de Peel Session versie me meer aan.
Die versie is ook muzikaal ruwer, draagt een boosheid in zich.
De Closer versie gaat meer gebukt onder de wanhoop.
Deze versie is veel persoonlijker en lijkt toepasbaar op Ians strijd
tussen gezin en minnares ... één van de redenen waarom hij zichzelf vastreed
en aan de bekende noodrem trok. En dan die ene regel die blijft nazinderen.
No family life, this makes me feel uneasy, stood alone here in his colony ...
En dan, bijna als een donderslag bij heldere hemel, daagt God weer op.
God in his wisdom took you by the hand, God in his wisdom made you understand ...
Wat is er hier aan de hand?
I've been waiting for a guide to come and take me by the hand.
Take my hand and I'll show you what was and will be. God in his wisdom took you by the hand.
05. A MEANS TO AN END
Het muzikaal wat vlakkere Passover, het in zijn Peel Session grimmigere Colony
en dit rechtlijnige, haast poppy A Means to an End zijn voor mij drie 4* songs op een album
dat voor de rest bestaat uit 5* klassiekers. Een kwestie van smaak wellicht.
Ik heb A Means to an End altijd begrepen als een ode aan de vriendschap.
Misschien omdat mijn jeugdvriend en ik graag in JD quotes met communiceerden
en we elkaar luidkeels
I put my trust in you toe riepen in het jeugdhuis als we ons
elk van de dansvloer naar onze teerbeminde begaven. Ians ode aan de band?
We fought for good, stood side by side, our friendschip never died ...
New Order voegde daar drie jaar later in The Village fijntjes aan toe:
* Their love died three years ago, spoken words that cannot show ...
Met "their" bedoelden ze Joy Division, want "our" verwees naar New Order.
* Our love is like the flowers, the rain, the sea and the hours ...
En die flowers staan dan weer op de hoes van Power Corruption & Lies (1983).
Maar dat is dan weer een heel ander, zo mogelijk nog intrigerender hoofdstuk.
A Means to an End komt zoals 586 van New Order vertraagd tot stilstand.
I put my trust in you ...
Mooie woorden bij een afscheid, maar er schuilt ook een bittere teleurstelling in.
Ik heb altijd zo in jou, in ons geloofd ... en nu laat je mij, ons in de steek.
Het is maar vanuit wiens standpunt je het verhaal bekijkt.
06. HEART & SOUL
Mensen met suicidale gevoelens anticiperen vaak op het verdriet
dat ze de nabestaanden zullen aandoen. Verleden en toekomst versmelten in tranen.
In de bewustzijnsvernauwing maakt het nu zich langzaam los van de realiteit.
De werklijkheid is ge-leden en ver-leden.
The past is now part of my future, the present is well out of hand ...
Heart & Soul licht een tip van de sluier en wijst de weg die New Order zal opgaan.
In een soliede en upfront beat van Morris haakt Hook een dansbare baslijn.
De stem van Curtis lijkt wel from beyond the grave te galmen ... spooky.
Of is het dit keer God zelf die als ooggetuige
van het menselijk verhaal de balans opmaakt?
You take my place in the showdown, I'll observe with a pitiful eye ...
Is de protagonist op zoek naar vergeving, naar rust en verlossing?
Houdt de de ziener het voor bekeken? En stapt hij een nieuwe wereld in?
Existence, well what does it matter? I'll exist on the best terms I can ...
07. TWENTY FOUR HOURS
Het testament van de dichter? Maar trap niet in de val.
Dit is geen afscheidsbrief, maar een bilan, een diagnose van de situatie.
Gotta find some therapy, this treatment takes too long ...
Gotta find my destiny, before it gets too late ...
De situatie in kwestie lijkt zich weer op het relationele vlak te bevinden.
Love's shattered pride ... What once was love ... en op single
Love will tear us apart ...
Twenty Four Hours ontwikkelt zich op een dubbel spoor, twee snelheden.
De vastberadenheid van de snelle strofes in contrast met de zelfreflectie in de trage delen.
Twijfel
... to waste and chose, which way to go, decide for me, please let me know ...
Het echte breekpunt kondigt zich aan in Something Must Break.
Welke kortsluiting veroorzaakt epilepsie in het brein van de ziener?
Aan de mystici uit de middeleeuwen wordt vaak een vorm van epilepsie toegeschreven.
Excessive flashpoints beyond all reach ...
All the darkest corners of a sense I didn't know ...
Twenty Four Hours is als een hand in nood die steeds naast de verlossing grijpt.
I've been waiting for a guide to come and take me by the hand ...
Take my hand and I'll show you what was and will be ...
God in his wisdom took you by the hand ...
08. THE ETERNAL
Hoe kan dit mistroostige lied over een misvormd kind
beter beluisterd worden dan als Curtis's eigen grafrede?
Procession moves on, the shouting is over ...
De muziek stapt als een processie door de krekelgeluiden van de nacht.
Begeleid door pianoklanken als tranende regen. Net zoals The Cure de piano
zou laten druppelen op 17 Seconds (1980). Een natte herfstruit op de hoes.
Het kind uit de instelling zit nochtans zichtbaar in het lied.
Played by the gate af the foot of the garden ...
My view stretches out from the fence to the wall ...
Maar evengoed kijkt de dode vanuit zijn tombe
(wat kozen de vier bandleden de hoes toch akelig goed)
naar het plaatselijke kerkhof ... in de eeuwigheid der tijden.
No words could explain, no actions determine ...
Just watching the trees and the leaves as they fall ...
Een herfstige ochtend, nat van tranen.
Scattering flowers washed down by the rain ...
09. DECADES
Een van mijn favoriete Joy Division nummers met een bloedende synthesizer
in de hoofdrol. Sublieme afsluiter (Closer) van Joy Divisions sneeuwwitte album.
Here are the young men ... a weight on their shoulders ...
Een statement ... het testament van een generatie.
Misschien wel een van de meest universele teksten van Curtis.
Minder naar de eigen binnenkant gericht, maar een hele generatie overschouwend.
Where have they been ...
Wat is er geworden van het jeugdig ideaal dat de wereld ging veroveren?
Wellicht een subtiele vingerwijzing naar de flower power en de punkgeneratie.
De adolescente romanticus in Curtis ontwaakt en proeft enkel nog de leegte.
Each ritual showed up the door for our wanderings ...
Opened and shut, then slammed in our face ...
De ziener en the doors of perception. Dichter (Closer) bij het mysterie.
We chased our pleasures here, dug our treasures there ...
But can you still recall the time we cried, break on through to the other side ...
(fragment uit Break on Through van The Doors)
Muzikaal ontwaar ik een kruisbestuiving tussen Joy Division
en Orchestral Manoeuvres in the Dark (samen even op tournee toen OMD
bij Factory debuteerde) ... de melancholie in de synthesizer. Standbeelden op de hoes.
Orchestral Manoeuvres in the Dark - Statues (1980)
Die ijzige intro van Decades alleen al, het scherp zetten van de kraag
om tegen de sneeuwkoude in te wandelen en daarna te verdwijnen in het absolute wit.