Pink Floyd - Ummagumma (1969)

Ummagumma, het derde album van Pink Floyd, uitgebracht in 1969, was een live-cd en een studio-cd waarop ieder lid een individueel gedeelte had. Geslaagd of niet geslaagd?

Richard Wright: Sysyphus: Begint mooi, maar jammer genoeg moeten we experimenteel zijn en een beetje te gaan zitten te klooien met je instrument. Ik kan er echt geen structuur in vinden.

Roger Waters: Grandchester Meadows: Een folknummer wat echt heel, maar ook heel saai is, het blijft allemaal heel vlak.

Roger Waters: Several Species Of Small Furry Animals Gathered Together In A Cave And Grooving With A Pict: Als het nummer klaar is ben ik nog steeds niet klaar met het typen van de titel. Gaaf geluidsexperiment, maar ook niet meer dan dat.

David Gilmour: The Narrow Way: Begint erg goed, een beetje bluesy. Daarna gaat het over een rare riff. En het eindigt ook goed. Geen onzinnig experimenteren, maar een goede verzamelingen van stukjes muziek, wat het klinkt niet echt als een volledig nummer.

Nick Mason: The Grand Vizier´s Garden Party: Begint met fluit en daarna komt er veel percussie. Alleen gaat het geen kant op. Weer overdreven experimenteel, na 2 minuten is mijn aandacht weg en ik ben dan een drummer. En het eindigt weer met fluit.

Het antwoord op de vraag is: Niet geslaagd! De live-cd is geweldig, de studio-cd is echt te veel experimentatie, alleen Gilmour doet het goed. Voor de live-cd 4,5 sterren, voor de studio-cd 1 ster, dan kom ik uit op 2,75, dat kan ik afronden naar 3 sterren of naar 2,5. Ik ga voor 2,5*

Beetje wisselvallig album van PF dit. De live gedeeltes zijn vaak zeker de moeite waard maar disc 2 staat bomvol middelmatige nummers. Er wordt overduidelijk naar een 'nieuw' geluid gezocht die de band niet weet te vinden. 3*

4*, maar ik ga even de verdeling tussen de beide albums verantwoorden.

Ik ben denk ik een van de weinige hier, die het studio album stukken beter vind, dan het live album. Het live album heeft een paar prachtige momenten, maar is over het geheel gezien niet meer dan 'gewoon leuk'. Een goeie 3,5* op zijn best.

Het studio album daarentegen, is misschien een beetje pretentieus, maar muzikaal gezien slaan ze precies de spijker op zijn kop. Het is zonder enige twijfel het beste wat pink floyd heeft gemaakt en uitgebracht. Ik kan wel proberen uit te leggen wat ik er zo mooi aan vind. Maar dat is lastig te beschrijven. Het album is een versmelting van bijna alle vormen van avantrock en elke vorm wordt tot het maximale uitgevoerd. En weet in haast elke individueel fragment zijn eigen genre ver te over treffen. Dit is denk ik het meest onderschatte rock album ooit!
Kortom dikke 5*

Persoonlijk denk ik dat ze er beter aan zouden hebben gedaan om beide albums apart uit te brengen. Dit studio album had misschien wel een van 'de' avant-rock albums van de jaren 60 kunnen worden... Echter heeft het nu de status van een grappig experiment, want is uit gebracht als toevoeging bij een middelmatig live album.

Gek genoeg, luister ik het studio album niet vaak want dat komt omdat ik eigenlijk alleen de dubbel albums veel draai, waar ik beide albums heel erg goed van vind. misschien een beetje vreemd bedenk ik me nu (:D). Maar hier zal vanaf nu toch echt verandering in gaan komen.

ohja:

Grantchester Meadows

Ik vraag mij al geruime tijd af waarom ik deze plaat - ooit ergens begin jaren '70 - heb gekocht . Ik heb dit beetje vreemde experimentele album dan ook vast niet zo vaak gedraaid, zo fantastisch nieuw klinkt mijn ummagumma-exemplaar nog!

Het live album is zeker de moeite waard. Over de studio opnamen kan ik wat langer zijn. Soms komt er een mooi thema voorbij. Ook vind je wat "humor" hier en daar - kijk... daar zijn de dolfijnen weer en oh, die vlieg, PATS boem, hahaha - en af en toe klinkt er een heel mooi liedje - Grantchester Meadows. Voor het overige is het op dit album weer floydiaans fröbelen geblazen, maar wat minder fraai uitgewerkt dan op Meddle en bovenal klinkt het allemaal, zoals we van de "oude" Pink Floyd gewend zijn, weer heel heel psychedelisch.

Je gaat je zelfs inbeelden dat het gebons in de uitloopgroef tot de officiële opname behoort!

Dit album doet het trouwens wel lekker op zo'n treurdag in de regen!

The endless summer?
Nee... vandaag niet! Dit is weer zo'n typische ummagumma-dag...
Het is gewoon zo'n dag dat je die stokoude elpees maar weer eens uit de kast trekt!

De opzet is leuker dan het resultaat. Je weet van tevoren al dat je een unieke plaat krijgt, wanneer ieder bandlid de kans krijgt om een eigen deel van de plaat in te vullen. Mijn herinneringen aan Ummagumma waren dan ook vrij positief, maar inmiddels blijkt dat vooral te komen door Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict. Het komt erop neer dat de bijdrage van Roger Waters veruit de beste is. Ook even voor de duidelijkheid. Het live-gedeelte heb ik hier even achterwege gelaten.

Wright perst wel heel chaotische partijen uit zijn keyboards. Soms klinkt het leuk, maar meestal doet het me gewoon helemaal niks. Gewoon wat druk gejengel. Nick Mason begint goed met de dwarsfluit, maar bewijst vervolgens nog maar eens dat drumsolo's vaak echt een saaie boel zijn. Als het dan ook nog eens gaat haperen (gepland natuurlijk, maar nog steeds gruwelijk irritant), gaat het echt tegenstaan. Gilmour scoort een keurige voldoende met zijn gitaarpartijen, maar maakt ook geen indruk. Pink Floyd moet het echt van het samenspel hebben, want met uitzondering van Waters, zijn het allemaal losse flodders.



Tussenstand:
1. A Saucerful Of Secrets
2. Piper At The Gates Of Dawn
3. Ummagumma

Leuk idee om ieder bandlid zijn eigen ding te laten doen, dat maakt het in ieder geval duidelijk welke componisten ik op hun meest extreem wel of niet aan te horen vind. Laat dat vooral niet Richard Wright zijn in dit geval, want ik wilde na zes minuten al doorskippen tot ik bij Waters zou zijn. Compositie is een groot woord, willekeurige opvulling van geluiden lijkt me een betere omschrijving.

Dan Waters. Grantchester Meadows is, als ik alle zoemende bijen en fluitende vogels zou kunnen weglaten, best een mooi nummer die me qua sfeer nog het meeste aan een Leonard Cohen-ballad doet denken. Dan komt helaas Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict, welke ik zonder drugs echt een walgelijke hoeveelheid geluiden vind. Ook niks wat ik een compositie zou noemen.

Gilmour, kun jij de boel wel redden? Nee, kennelijk ook niet. De gitaarpartijen zijn stuurloos en pas tegen het einde als de zang inkomt wordt het ietsjes aardiger. Het nummer brandt echter alsnog traag uit zonder ooit een hoogtepunt bereikt te hebben.

Dan Mason, het nummer waar ik het meeste voor vreesde. De beste man is een begenadigd drummer, maar blijft nog steeds... drummer. Ik had zodoende ook angst voor 9 minuten drumsolo. Op het moment dat de drumsolo eindelijk begint, was ik zelfs blij te noemen, omdat ik daarmee voorbij de minutenlange onzin van vastlopende geluidjes was gekomen. Die fluit aan het begin en het einde zijn er vast om de luisteraar te hypnotiseren.

Kort samengevat: ik ben geen fan. Langer samengevat: een fantastisch album voor een handjevol mensen die na afloop tegen mensen zoals ik kunnen vertellen dat ik het niet snap.

Het live-gedeelte is prima hoor. Niet speciaal briljant, maar zeker niet slecht. Ik zou daar zeker nog 3.5 sterren voor geven. De score die ik nu neerzet is echt puur voor het verschrikkelijke nieuwe materiaal.

Voorlopige tussenstand:
1. More
2. A Saucerful Of Secrets
3. The Piper At The Gates Of Dawn
4. Ummagumma

Ik kom net bij A Saucerful of Secrets vandaan, en was eerlijk gezegd blij toen die voorbij was. Wat doet Ummagumma nu? De plaat begint met een goed halfuur van hetzelfde psychedelische (space)koek. Het klint helemaal niet verkeerd, begrijp me niet verkeerd, en het was ook belangrijk pionierswerk voor praktisch het hele psychedelische/stoner rockgenre... Maar dit soort muziek kan mij maar voor beperkte tijd vermaken, en het vroege Pink Floyd overschrijdt die limiet met een flinke marge.

Het nieuwe werk dan? Nou, het is dat ik weet dat dit later een van de beste bands in de geschiedenis van de muziek is geworden, maar aan Ummagumma had ik het echt niet afgelezen. De delen Wright en Waters doen mij pijn aan de oren, en Pink Floyd lijkt op dit punt eerder achteruit dan vooruit te gaan. The Narrow Way blikt iets meer vooruit op het Pink Floyd van Atom Heart Mother en later, maar is op zichzelf niet sterk genoeg om het algehele niveau van dit album boven de voldoende te trekken. Zeker niet wanneer Nick Mason vervolgens zeven minuten gaat zitten pielen. Van de eerste drie is deze toch echt het minst bestand tegen de tand des tijds gebleken.

Tussenstand:
1. The Piper at the Gates of Dawn
2. A Saucerful of Secrets
3. Ummagumma

Dit bericht zou je als een herhaling van zetten kunnen zien, want als ik de bijdrages van de laatste vijf pagina's "doorblader" kom ik veel tegen waar ik het mee eens ben. Over de eerste plaat kan ik net zo kort zijn als de meeste schrijvers hier: die bevat wat mij betreft definitieve versies van ultieme PF-nummers, in de 2011-remaster beter dan ooit klinkend met de sfeervolle toetsen van Rick Wright en de precieze gitaarnootjes van David Gilmour vooraan in de mix. (Ik zie nu dat volgens Wikipedia alleen de tweede plaat van dit dubbelalbum in 2011 is geremasterd; als de liveplaat nog de remaster van 1994 bevat, dan moet ik zeggen dat die uitstekend klinkt, net zoals mijn remasters van The dark side of the moon en Animals uit 1992 nog steeds prima klinken.) Als Ummagumma enkel als liveplaat was uitgebracht zou ik er ongetwijfeld 5* voor hebben gegeven.
        De tweede plaat is meer "letting my freak flag fly" zoals David Crosby zei; in principe hou ik daar wel van, maar ik vind het ook wel leuk wanneer dat binnen een beetje gestructureerd kader gebeurt, en terwijl Richard Wright nog met iets van gecomponeerde toetsenpartijen aan komt zetten om zijn geluidsexperimenten mee te omringen, vind ik de op zich mooie fluitjes van Nick Masons vrouw te karig om zijn armoedige percussiegefröbel te kunnen rechtvaardigen. Gelukkig is zijn (hun) bijdrage de kortste van het album, en de twee kwarten van de snarenmannen tussen Wright en Mason in vormen samen duidelijk de beste helft van de studioplaat.
        Grantchester Meadows springt er uit als de meest traditionele "song" van het hele album en is ook voor mij een hoogtepunt, hoewel ik over het algemeen niet dol ben op gitaarlijnen die de zangmelodie gewoon volgen, en die vogeltjesgeluiden zijn wel sfeervol maar hadden ook wel wat minder gekund – het wekt zo een beetje de indruk dat er achter Roger Waters en zijn gitaar een Natuurgeluiden voor de amateurfilmer-elpee staat mee te draaien. Ook had Waters er mijns inziens beter aan gedaan om die harige beestjes van zijn tweede nummer niet in de studio uit te nodigen maar ze gewoon bij de Pict in hun grot te laten grooven. Gelukkig begint David Gilmour daarna met een intrigerend instrumentaal gedeelte inclusief creepy slidegitaar en benauwende geluidseffecten, zet dan een hypnotiserende donkere riff in en laat die uitlopen op een zware ballade waarop zijn gitaarspel en zijn herkenbare gedubbelde zang al volledig tot hun recht komen. Hij mag er zelf dan wel niet erg enthousiast (meer) over zijn, maar persoonlijk vind ik het een behoorlijk indrukwekkend drieluik – in ieder geval sterk genoeg om het daaropvolgende tuinfeestje van de Grootvizier in mijn herinnering naar de achtergrond te dringen.
        In cijfers uitgedrukt kom ik voor Wright tot een zesje, Waters scoort een 8, Gilmour zelfs een 9, en voor Mason heb ik echt niet meer dan een 3 over (en dan nog vooral met dank aan Lindy). 26:4 is nog altijd 6½, en gevoelsmatig is dat een 7 vanwege de sympathieke vrije-expressie-insteek. Ik kan me voorstellen dat voor Mason "the most significant thing is that we didn't do it again", en Ummagumma 2 was voor mij niet nodig geweest, maar ik kan me hier toch eigenlijk best mee vermaken.

Wat een vreselijk album!

Het live gedeelte is op zich nog wel leuk. Careful with That Axe, Eugene wordt gezien als het beste nummer van dit album. Op zich nog wel te doen totdat Waters in een keer gaat schreeuwen en gelijk alles voor mij verpest wordt.

Nu het studio gedeelte.....

Sysyphus Pt. 1 is nog wel OK, niks bijzonders maar ook niet vreselijk. Sysyphus Pt. 2 begint heel mooi met Wright's klassieke piano, maar veranderd al snel in een vreselijk, oorverdovend geram op de toetsen. Dan krijgen we deel drie van Sysyphus waar Whright even zijn katten in de studio heeft losgelaten. Whright's gedeelte is niet erg goed, maar het kan slechter.

Grantchester Meadows is Roger's bijdrage aan deze plaat en vind ik een heel mooi rustig nummer, maar het is Ummagumma waar het over hebben, want gelijk na Grantchester Meadows krijgen we het verschrikkelijke Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict. Het is letterlijk gewoon wat willekeurige dierengeluiden. Tijdens het luisteren kromp ik in elkaar en skipte ik het liefst naar Gilmour's werk.

The Narrow Way Part 1 begint mooi, maar eindigt nog slechter dan Wright's werk. The Narrow Way Part 2 is gellukig wel luisterbaar. Niet goed, maar wel luisterbaar. Dan het laatste deel van Gilmour's feestje: The Narrow Way Part 3. DIT is het beste nummer van deze plaat, hands down. De rust na de storm om het zo maar te zeggen.

Nu alleen nog maar Mason.
...
...
...
O, nee!

Mason, WAT DOE JE? Een beetje half op je drums slaan. Sorry hoor, maar dit is de meest slechte negen minuten van mijn leven. Water's met zijn dieren of Wright met zijn katten waren tenminste nog een beetje interessant, maar dit? Dit is echt gewoon pure schijt.

Dit is een slecht album, met een paar lichtpuntjes. Een keer, maar dan ook nooit weer.

2,5/5