Pink Floyd - Ummagumma (1969)

Dat is dus bullshit (excusez le mot), je moet goed lezen. Ik geef dus juist aan erg te houden van het PF werk tussen 1967-1971, dat heeft dus niets te maken met die grote klassiekers. Maar de realiteit is dat het studiowerk op Ummagumma niet alleen heel erg afwijkt maar ook heel erg slecht is in vergelijking met alles wat er is uitgebracht, juist in de periode 1967-1971.

Volstrekt stuurloos na het vertrek van Syd Barrett, enfin, ik hoef alle problemen rond het studiowerk van Ummagumma hier niet op te dissen.
Zoals bekend, worden de leden van Pink Floyd ook niet graag herinnerd aan deze periode, "ik deed maar wat" is één van de beroemdste uitspraken van David Gilmour over Ummagumma. En zo klinkt het ook.

OK, een leesfout van mij.

Dat "ik deed maar wat" bevalt mij in ieder geval uitstekend ! Bevalt me stukken beter dan de gestroomlijnde sound van bijvoorbeeld WUWH.

Smaken verschillen, en gelukkig maar .........

Geef mij maar The Piper at the gates of dawn, A saucerful of secrets en Atom Heart Mother. Over het prachtige Meddle en Obscured by clouds nog maar gezwegen...

The Piper at the Gates of Dawn is, veel meer dan Ummagumma, het essentiële Pink Floyd-album in hun beginperiode (1967-1971) omdat op speelse wijze sfeervolle psychedelica wordt gebracht. Ummagumma laat een stuurloze band horen (althans op CD2, CD1 is prima), gelukkig zou de band zijn vorm snel terug vinden.

4*, maar ik ga even de verdeling tussen de beide albums verantwoorden.

Ik ben denk ik een van de weinige hier, die het studio album stukken beter vind, dan het live album. Het live album heeft een paar prachtige momenten, maar is over het geheel gezien niet meer dan 'gewoon leuk'. Een goeie 3,5* op zijn best.

Het studio album daarentegen, is misschien een beetje pretentieus, maar muzikaal gezien slaan ze precies de spijker op zijn kop. Het is zonder enige twijfel het beste wat pink floyd heeft gemaakt en uitgebracht. Ik kan wel proberen uit te leggen wat ik er zo mooi aan vind. Maar dat is lastig te beschrijven. Het album is een versmelting van bijna alle vormen van avantrock en elke vorm wordt tot het maximale uitgevoerd. En weet in haast elke individueel fragment zijn eigen genre ver te over treffen. Dit is denk ik het meest onderschatte rock album ooit!
Kortom dikke 5*

Persoonlijk denk ik dat ze er beter aan zouden hebben gedaan om beide albums apart uit te brengen. Dit studio album had misschien wel een van 'de' avant-rock albums van de jaren 60 kunnen worden... Echter heeft het nu de status van een grappig experiment, want is uit gebracht als toevoeging bij een middelmatig live album.

Gek genoeg, luister ik het studio album niet vaak want dat komt omdat ik eigenlijk alleen de dubbel albums veel draai, waar ik beide albums heel erg goed van vind. misschien een beetje vreemd bedenk ik me nu (:D). Maar hier zal vanaf nu toch echt verandering in gaan komen.

ohja:

Grantchester Meadows

De groep knipte zichzelf hier in stukjes om uit te vinden waarheen en wat.

Ik vind ummagumma de studioplaat ook erg ondergewaardeerd, wat geen probleem is. Toen hij uitkwam was het een cultplaat, en die status heeft het door dat ik het in die tijd meemaakte voor mij nog steeds. In deze tijd, het nu wordt deze plaat heel anders beoordeelt door ook weer andere generaties, niet vreemd natuurlijk.

De livenummers zijn meer dan oké. Astronomy Domine én Set Controls For The Heart Of The Sun. Ja, dan ben ik om. Maar met het studiospul kan ik nog altijd niet veel. Over het algemeen ben ik niet vies van experimenten. Songs met kop en staart zijn meer een middel en lang niet altijd een doel doel in mijn beleving. Geluidscollages kunnen geestverruimend werken mits het gevoel er achter overslaat op ondergetekende. Welnu, dat is hier vooralsnog niet het geval. Al vijftien jaar niet.

Musician haalt hierboven een citaat van Gilmour aan waarin deze zegt gewoon maar wat gedaan te hebben. Nagel op de kop. Beetje pielen, beetje frunniken en aan wie genoeg drugs in zijn mik stopt, moet dit wel te verkopen zijn. Meer vind ik er niet in. Gekgenoeg vind ik Gilmour's stuk nog het meest lijken op iets waar een onderhuidse spanning in te bespeuren is. Maar dan nog is het gewoon prutsen in de studio. Het heeft weliswaar iets meer om het lijf dan een scheet laten en dat dan opnemen maar veel scheelt het niet.

Roger Waters heeft wat herkenbaardere fragmenten in zijn stukken. Maar ook die nummers bevatten oeverloos gekabbel en getokkel waarbij het snakken is naar het eindsignaal zoals een voetbalploeg die maar nipt voor staat.

Lastig te beoordelen, een album dat eigenlijk uit twee delen bestaat die heel erg van elkaar verschillen. Eerste deel is een live-album met nummers van de twee voorgaande albums en op het tweede deel wordt er door elk van de leden voor zich geëxperimenteerd in de studio.

Het live-album had haast niet beter gekund. Mooie, lang uitgesponnen versies van precies de vier beste nummers die ze tot dan toe hebben gemaakt (en daar zijn ze later eigenlijk ook niet meer overheen gegaan).
Psychedelisch en spacend en het ademt veel meer en vooral een veel intensere sfeer uit dan hun latere werk. Mooie opbouwen, veel spanning. Neem nou Set the Controls for the Heart of the Sun, met die fluisterzang en jachtige drums, om na een spannende opbouw weer bijna helemaal stil te vallen.
Pink Floyd weet op dit livealbum een enorme hoeveelheid aan sfeer en spanning in hun muziek te leggen, waarbij je mede door de lengte van de nummers je er helemaal in kan verliezen. Een dergelijke intensiteit van de muziek hebben ze nooit meer geëvenaard.

Dit belooft wat voor het tweede deel. Helaas wordt dat toch niet helemaal waargemaakt.

Op het tweede deel van het album is er geen band meer te horen maar zijn de leden ieder voor zich aan de slag gegaan, en een beetje geëxperimenteerd. Het zijn een soort solo-uitprobeersels, beginnende met het vierdelige Sysyphus van Wright. Een hoop gepiep dat af en toe resulteert in een sfeervol geheel. Het heeft wel potentie. Deel twee klinkt lekker duister, en deel drie heeft wel een aardig einde, mocht het stuk ervoor meeslepender en langer zijn geweest. Ook in deel vier zijn wel aardige ideeën te horen. Het is hetgeen wat het gehele album (studiogedeelte) uitstraalt: wel potentie en aardige ideeën, maar het mist wat, komt er niet helemaal uit, blijft ergens hangen. Het maakt duidelijk dat ze elkaar nodig hebben om echt mooie dingen neer te zetten, elkaars ideeën te gebruiken en nog sterker te maken.

Grantchester Meadows is weinig experimenteel aan, gewoon Roger Waters die een heel rustig liedje zingt begeleid door twee gitaren, naar het saaie toe neigende. Dat leek ie zelf ook te beseffen, gezien de toevoeging van vogeltjes, die het haast tot muzak maken. Maar mits in de goede sfeer toch wel een mooi nummer.
Daarna horen we nogmaals Waters op een nummer dat de vogeltjes doet terugkeren, licht chaotisch is, en een hele lange titel heeft. Een kakofonie van geluiden, wellicht zijn idee van wat je zou horen als er een hoop luidruchtige dieren bij elkaar in een grot zouden zitten. Best geinig.

Verrassend genoeg, verrassend omdat ik hem van het trio Wright, Waters en Gilmour het minst hoog heb zitten, brengt Gilmour het er het beste vanaf. Wellicht omdat hij relatief wat minder experimenteert, maar gewoon een fatsoenlijk nummer in elkaar heeft proberen te flansen. Wat niet onaardig gelukt is. Het is een driedelig stuk genaamd The Narrow Way, met uiteraard fraai gitaarspel, en waarbij op het derde deel al een voorproefje is te vinden van hoe Pink Floyd zou gaan klinken. Het zou kunnen komen door zijn stemgeluid, maar het refrein heeft voor mij een heel erg 'latere Pink Floyd-gevoel'. Een fraai rustig en sfeervol lied van Gilmour, niet heel bijzonder, ook ietwat saai, maar na wat er aan voorafgegaan is, klinkt het erg goed. Dat is dan een voordeel van een wisselvallig album.

Het had ook wel de afsluiter mogen zijn, maar helaas lieten ze Mason nog wat klooien op zijn drumstel, en wat andere instrumenten. Klinkt bij vlagen wel sfeervol, en daar moeten we het mee doen. Het mondt al snel uit in oeverloos gepiep.

Al met al vind ik het studiogedeelte maar zo-zo, maar toch zo af en toe wel leuk om weer eens te beluisteren. Het heeft z'n momenten, en is als tijdsdocument in het oeuvre van Pink Floyd ook zeker interessant. In hun eentje hebben ze nou eenmaal niet de magie die ze samen hebben. Het leuke is: als je verschillende stukken samendenkt, krijg je wel iets wat erg doet denken aan latere albums.

Het livegedeelte is dus fantastisch, het studiogedeelte moeilijk te beoordelen, wisselvallig, en wel interessant maar ook weer niet als ze te veel pielen (ik vind dat nou eenmaal een leuk woord). Kom ik uit tussen de 3* en de 3,5*. Ach, rond ik het wel naar boven af.

Mooi verslag Arrie. Voor wat betreft de live-plaat ben ik het helemaal met je eens. De studio-experimenten (en dat zijn het) sla ik toch iets hoger aan. Beslist uniek hoe hier vrij gespeeld kon worden met alles wat in de instrumentenkast te vinden was. Hier worden wel de fundamenten gelegd voor het vervolgwerk, dat misschien beter uitgewerkt en gepolijster is, maar zonder dit geknutsel nooit had bestaan.

En juist door dat minder gepolijste vind ik het zelfs beter dan alles wat ze hierna hebben gedaan. Het is heel erg puur in vergelijking met de nogal bombastische muziek die ze later zouden gaan maken (The Wall iemand...).
Zowel het live als het studiowerk dat hier te horen is, is eerlijke oprechte muziek.

Maar da's The Wall op zijn manier natuurlijk ook wel...

De livekant vind ik ook beter dan alles wat ze hierna hebben gedaan. Ummagumma is wel het meest interessante album dat ze gemaakt hebben. Je kan in ieder geval niet zeggen dat ze voor de hand liggende, laat staan voorspelbare, keuzes maken. De studiokant is wel wat stuurloos, maar ik houd wel van improvisatie. Daar zit, mits goed gedaan, vaak toch een ander soort intensiteit in.

De studiokant is dan wel niet zo geslaagd als bijv. Ascension van John Coltrane, Free Jazz van Ornette Coleman en The Cycle is Complete van Bruce Palmer, maar het intrigeert me wel op een andere (wellicht sterkere) manier dan een liedje met coupletten, refreins en een catchy bruggetje.

Ik associeer de studiokant ook een beetje met deze: Ron Geesin & Roger Waters - Music from "The Body" (1970) Die vind ik nog wel een stuk beter geslaagd. Liefhebbers van deze en A Saucerful of Secrets moeten Zabriskie Point ook eens proberen.

Is me toch te gemaakt dat album.

Sietse, ik denk dat ik begrijp wat je bedoelt. Op Ummagumma was het nog spannend wat er gebeurde: je hoorde de vreemdste klanken. Je werd meegevoerd naar onbekende gebieden van de geest. Obscuur, intens en erg, erg hip. Muziek voor langharigen. En je kon je er zelf nog iets bij voorstellen. Het was letterlijk geestverruimende muziek. (Ik heb nooit echt gerookt, dus weet niet wat dat met je doet, maar deze muziek doet genoeg). Bij The Wall had ik, net als jij, die beleving totaal niet meer. Daar draaide het om het concept en moest er vooral erg 'geboodschapt' worden. Zware teksten, oorlogsleed, bommen en granaten en weinig spannende muziek.

das een redelijk goede samenvatting inderdaad.

Het studiogefröbel van Ummagumma vind ik dan weer richting en spanningsloos gejam. Ik heb mijn muziek dan toch liever wat gepolijster zoals bij the wall. Het is dat hier een verdomd sterk live-album bij zit, want anders was dit het slechtste PF-album voor mij geweest.

Ik vind dit toch ook wel een stuk interessanter dan het latere werk hoor, en ik hou er wel van, maar op Ummagumma vind ik het allemaal nét niet. Er zitten wel erg gave stukken tussen, maar het is me toch wat te wisselvallig. Bij zulke muziek wil ik me er helemaal in kunnen verliezen, en dat lukt me bij Ummagumma helaas niet.

Ik vind het latere werk dan weer stukken interessanter dan het oude psychedelische werk. Albums als DSOTM, WYWH, Animals steken werkelijk waar briljant in elkaar. Daar is daar muziek zo verdomd gefocust en cynisch. Die focus en dat cynisme mis ik hier totaal. Dit album, alsook "Atom heart mother" en "A saucerfull" komen deswege nog niet eens aan de knieën van alles wat hierna zou komen. Al komt mijn favoriete PF-nummer gek genoeg wel uit deze periode(carefull with that axe Eugene).

Het zal tegenwoordig wel niet meer zo hip zijn om de gedoodverfde meesterwerken van Pink Floyd te waarderen . Verdomde punkrevolutie toch ook

Echt briljant vind ik WYWH niet. Op het titelnummer kun je elke noot uit Gilmours gitaar voorspellen. Het lijkt heel wat, omdat het lang is en rijk gearrangeerd, maar het geraamte van het nummer is lang niet zo'n meestercompositie als velen ervan maken (vrij veel herhaling ook). Al een jaar niet gedraaid. Pas als 'ie uit volledig uit mijn systeem is, ga ik 'm voorzichtig weer eens draaien. Het nummer verraadt snel al zijn geheimen en dat vind ik funest voor dergelijke, lange composities.

Het titelnummer valt ook wel een beetje in het kampvuursegment en heeft zelfs de typische 'money chords'. Am - G - D - C is echt de meest clichématige akkoordenprogressie die er is, daar maakt Floyd dan C - D - Am - G van. 'Have A Cigar' vind ik wel tof, maar is ook een vrij simpele rocker.

Dat mag dan wel zo zijn Stijn, maar ik ken maar weinig composities die me zo veel kippenvel geven als Shine On You crazy Diamond. Ik ken maar weinig composities die zo veel spanning hebben . Ik ken maar weinig nummers die een mooier arrangement hebben en, ten slotte, ik ken maar weinig nummers die zo veel hart en ziel hebben als SOYCD. Dat de Koordenprogressie erg simpel is, interesseert me eigenlijk maar weinig. Dat de heren van PF geen technische spelers zijn was me al langer bekend.

Mee eens. In dit nummer is het juist de kracht van de eenvoud – en van de herhaling, ingezet als leidmotief.
Het is eenvoudiger te schitteren met virtuoos en gedetailleerd notenwerk, dan met een schijnbaar voorspelbare akkoordenreeks. Toch doet PF dat voor mij op weergaloze en onnavolgbare wijze. En dat zonder ook maar een moment te vervelen. Het lijkt inderdaad allemaal zo simpel. Maar schijn bedriegt, omdat alleen de allerbeste muziek zo simpel en doeltreffend is, dat je je afvraagt waarom je er zelf niet op bent gekomen. En ja, dat geldt ook voor Gilmours gitaarspel.

Ik heb niet gezegd dat Gilmour een simpele gitarist is, daarmee zou je 'm tekort doen.

Maar die akkoordenreeks van het titelnummer is wel een beetje een trucje. Heb ook eens gehoord dat bewezen is dat mensen gevoeliger zijn voor die bepaalde toonsoorten. Ik weet niet of dat waar is, maar anders is het wel een beetje valsspelen.

Ik moet Stijn hierin bijvallen: het is gevoelsmuziek, zeker geen virtuositeit, zowel in compositie als spelkwaliteit. Maar die gevoelige snaar raken, is natuurlijk ook weer een kunst apart. En dat kunstje wisten ze een paar platen goed vol te houden.

De kracht van Gilmour is zijn timing, de juiste noten op het goede moment, zijn sound en gevoel.
Een virtuoos is hij niet, evenals de andere Floyd leden dat niet zijn.

Maar je kan het een aardig eindje schoppen met goede ideeen en een eigen unieke sound.

En wat is er dan mis met gevoelsmuziek. Rare discussie hierboven. Muziek is geen hogere wiskunde en zeker geen wetenschap. Shine On is voor mij het mooiste wat ik ken. Het is belangrijker voor mij dat het mij raakt, dat ik er schoonheid in proef, dan dat er ingewikkelde akkoordenschema's of complexe maatwisselingen zijn. Dat is natuurlijk niet onbelangrijk, maar het moet wel in dienst staan van wat je raakt, van de schoonheid voor je oren. Shine On is in mijn ogen geniaal. En niet omdat het de meeste technische muziek is, maar omdat (hooguit op Troy na, hoewel...) niets mij zo raakt, dan dat nummer. De synthersizerklanken van Wright, de geweldige gitaarklanken van Gilmour (hij speelt zo verschrikkelijk mooi) en ook de manier waarop Waters zingt, alleen en met Gilmour en Wright. Geniaal nummer. Vooral alle delen samen.

Ik heb dit album vandaag beluisterd (zonder dat ik de bedrijvigheid bij dit album had opgemerkt). Het eerste deel is wat ik altijd al vond, een uitstekende live registratie. Zeker 'Set The Controls' en 'Careful With That Axe, Eugene' zijn fantastisch.
Ik heb de studiokant ook maar weer eens gedraaid voor het eerst sinds jaren. Ik vind het vooral richtingloos geneuzel. Niet alles overigens. Er zitten bepaalde dingen in die ik wel aardig vind, maar over het geheel vind ik het gewoon niet goed. En zeker de bijdrage van Nick Mason vind ik geen bal aan. Ik hou wat meer van kop en staart muziek waarschijnlijk. Dit schijfje is leuk om te wat dingetjes te horen in relatie tot latere ontwikkeling. Ik ben het wel met Arrie eens over The Narrow Way. Daar kun je wat geluiden horen van de latere Floyd.

Verder ben ik het vooral eens met misterfool. Ik verhoog hem wel naar 3 sterren want het live gedeelte is wel top.

Waar haal je vandaan dat het hier over wiskunde gaat? Er zijn overigens wel vrij sterke theorieën die stellen dat muziek wiskunde is en in Amsterdam en Utrecht wordt er muziekwetenschap gegeven.

Dat akkoordenschema is een onderbouwing voor mijn opvatting dat het een beetje een trucje is om een gevoelige snaar te raken. En het klinkt voorspelbaar, omdat je weet dat er nooit een onorthodox akkoord zal volgen. Ik hoor dat meteen en dat zorgt er voor dat mijn luisterervaring minder sterk wordt. Eigenlijk is het dus niets meer dan een manier om de vinger op de zere plek te leggen.

Bach is pure wiskunde, Ummagumma niet.

Ummagumma is Latijn.

Mysterieus en soms onbegrijpelijk.

Van het studiogedeelte vind ik Grantchester Meadows wel mooi en sfeervol en The Narrow Way heeft bij momenten ook wel een zekere spanning maar Sysyphus en The Grand Vizier's Garden Party missen iedere vorm van visie en structuur. Expermenteren mag maar dan moet je tot een resultaat komen.
Overigens hecht ik ook meer belang aan sfeer en emotie dan aan virtuositeit. Shine On You crazy Diamond vind ik om die reden een prachtig nummer en veel beter dan de probeersels van Write en Mason hier.

Je weet wat het betekent?