David Bowie - ★ (2016)

Het moment dat Lazarus openbreekt: "By The Time I Got To New York, I Was living like a king..." is zo'n prachtig moment. Net alsof hij eerst in een hoekje zit te treuren en daarna ineens de straat op rent met een megafoon. Qua vocal performance doet dat me toch wel wat denken aan Word On A Wing...Wat een fenomenaal zanger was hij toch ook!

"This Way, Or No Way......"

Muzikale apocalyps, inderdaad. Het is ook absoluut geen sentimenteel album geworden, muzikaal wordt er hier en daar nog eens lekker fel van leer getrokken!

Ik vind het subliem dat de man net voor hij vertrok terug zijn niveau van de jaren 70 haalde. Van zijn werk uit die jaren ben ik echt fan. Nee, wat daarna kwam zegt me niet veel. Telkens zijn nieuwe albums uitkwamen, luisterde ik wel een keer en soms zaten daar wel wat kleine pareltjes tussen, maar ik dacht dat er nooit nog een topper zoals een Station to Station of een Low zou komen. En plots was daar ★. Gadver! Ik keek al reikhalzend uit naar wat voor moois er nog zou komen.

Er zijn kosten noch moeite gespaard om hiervan een topalbum en een waardige afsluiter te maken, dat hoor je overal aan af. De laatste 2 nummers zijn ook erg goed, maar de hoogste intensiteit is dan wel al geweest. Textueel word er met de 2 laatste nummers erg mooi afgesloten. Denk als deze helemaal valt en alles wat bezonken is dat het idd een laatste meesterwerk is van david bowie. Alles klopt op dit album van begin tot eind eigenlijk wel vind ik.

Helemaal mee eens.

Ik ben juist van 4,5 naar 5 gegaan. Even los van zijn dood, want dat is wel aan het bezinken nu. Het is gewoon een cd waar ik naar blijf teruggrijpen. Heb nu 8 rondjes achter de rug, en dat zegt wel wat. Pure magie. Het duistere van de titeltrack pakte mij al voor zijn overlijden. Met de teksten erbij, het geniale Lazarus, de jazz, de sfeer, en de speelduur (prima, niet te lang) is dit voor mij de cd van 2016. Wat ook gebeurt, hoeveel geweldige muziek nog uit gaat komen. Het gevoel zegt dat voor mij niets Blackstar gaat overtreffen.

Hier en daar weer wat zijpaden van zijwegen naar de artiestenpagina gedirigeerd of verwijderd.

Voor wat het waard is: Blackstar komt binnen op 1 in de Amerikaanse album lijst, het eerste album van David Bowie dat ooit bovenaan heeft gestaan.

De Dood legt voor de nabestaande meestal geen windeieren.

The Next Day had al plek 2 gehaald in Amerika en de verwachting al voor zijn dood was dat Blackstar wel eens zijn eerste nummer 1 kon worden.

Dit alles zegt meer over hoeveel er überhaupt nog verkocht wordt. Blackstar is veel, maar geen album met al te veel hitpotentie.

Ziegler: Als het gaat om fysieke geluidsdragers zijn er in 2015 in de US meer oudere (18 maanden of ouder) albums verkocht dan nieuwe(re) releases. Binnen die fysieke geluidsdragers is vinyl still going strong (maar er zijn mensen die waarschuwen voor een 'bubble') en is de belangstelling voor CD'tjes tanende.
Digitale muziek is sterk in opkomst, nog steeds ('gratis'/goedkoop).

Voorlopig vier sterren. Intrigerend plaatje. Blackstart, Dollar Days, I Can't Give Everything en vooral Lazarus springen eruit. 'Tis a pity..., Sue en Girl Loves Me moeten nog wat bezinken.

Tja, 3 prima nummers, maar 4 die me niet kunnen boeien, dat is samen geen voldoende. Ik hoor me vloeken in de kerk.

Nee hoor, ik hoor niks .....welke 3 nummers vind je prima 'by the way' ?

Ik kan tot op heden ook nog niks met de coupletten van Girl Loves Me, beetje vals, wringend zelfs.

Bedoel je misschien meer 'wat zeurderig '/monotoon ?

Bijvoorbeeld de eerste 2 zinnen van Girl Loves Me:

Cheena so sound, so titty up this Malchick, sahaaaaaaaaaay
Party up moodge, ninety vellocet round on Tuesdaaaaaaaay


Noem het zeurderig, wringend en zelfs vals. Ik moet er aan wennen...

Digitale downloads tellen ook mee, en vooral: streaming (o.a. Spotify) wordt tegenwoordig ook meegenomen voor de Billboard 200.

Het is geen album met hitpotentie, maar het lijkt me ook niet raar dat iedereen het nu wil horen.

Weet je zeker dat streaming mee wordt genomen? Ik kan me niet voorstellen dat Bowie dan op 1 komt.
De wiki-pagina spreekt toch echt van koop. Niet van streaming.

Ik heb een tijdje gewacht om te stemmen omdat ik maar niet het juiste oordeel kon geven. Blackstar is onlosmakelijk verbonden met zijn overlijden maar ik probeer de cd ook daarvan los te koppelen en dan te zien en te horen. Dat lukt me uiteraard niet en door sentiment en door de indringendheid ben je al snel geneigd het album beter te vinden. Er zijn een aantal nummers die me echt wat doen en dat zijn Blackstar en Lazarus. Sue is ook goed maar daarnaast doen de nummers eerlijk gezegd niet zo heel veel. Het klinkt moeilijk toegankelijk. Ik zeg het met de nodige piëteit en voorzichtigheid maar ondanks de fraaie synthpartijen vind ik de drumcomputers eigenlijk maar niets en de teksten zijn weliswaar indringend maar fraaie flarden die in je kop blijven kleven zitten er niet bij. Het is de
sfeer van de dood die dit album zo uniek maakt maar of ik dit album nog veel op zal zetten betwijfel ik. Daar voor klinkt te moeilijk. Maar fascinerend is het zeker. Vooralsnog 3,5

Dit album bevat enorm veel maar geen drumcomputers. De drums klinken enorm vet, maar zijn allemaal live ingespeeld.

Wat verder naar onder op de Wikipedia-pagina:

Ah, de Nederlandstalige was nog niet zover.

[Dit album bevat enorm veel maar geen drumcomputers. De drums klinken enorm vet, maar zijn allemaal live ingespeeld. [/quote]

Als dat zo is klinkt het inderdaad uiterst strak.

David Bowie ís

Zelfs zonder dat je hem kende kon je als Groninger de laatste maanden amper om hem heen. Al maanden zag ik tijdens het wekelijkse boodschappen doen overal flyers en boekjes liggen die de vele evenementen die in het teken staan van Bowie aankondigen. In de bibliotheek, waar ik graag kom, was dat ook het geval. De foto van de cover van het album Aladdin Insane wordt het meeste gebruikt, waarschijnlijk omdat het één de meest in het oog springende foto’s is van Bowie. A lad insane. De sluikreclame in de stad lijkt al maanden naar een waanzinnige apotheose toe te werken.

En dat is ook de bedoeling zijn geweest. Vanaf december is de tentoonstelling David Bowie Is namelijk te zien in het Groninger Museum. Langzamerhand begon ik te begrijpen dat het een bijzondere voorstelling moet zijn toen ik in december merkte, tijdens de kerstvakantie, dat de kaarten sneller uitverkocht waren dan ik had verwacht waardoor een gepland bezoekje niet door kon gaan. Nog kansen genoeg.

Ondertussen was er een videoclip uitgekomen van Bowie’s nieuwe album, Blackstar. Zelden luister ik nieuwe, losstaande nummers, omdat ik graag het album in één keer wil luisteren. En terwijl Bowie zijn eerste boodschap, de eerst hint naar wat komen ging, al verspreid had en de fans al liet speculeren over de betekenis van de teksten, wachtte ik rustig af totdat het album in zijn geheel te horen zou zijn. Mijn verwachtingen waren niet heel hoog gespannen omdat de vorige plaat, The Next Day, weliswaar een goede plaat was, maar niet kon tippen aan alles wat Bowie creërde tijdens zijn hoogtijdagen in de jaren zeventig. Zou dat ooit nog kunnen? Zou je dat mogen verwachten? Het was toen, in 2013, voornamelijk het feit dát Bowie weer een plaat maakte, wat mij en de muziekwereld verraste. En meer dan dat: hij deed er nog toe want de plaat haalde toch menig jaarlijstje. Ik verwachtte nu opnieuw een goede plaat maar dat het zó goed zijn..

Een week voordat Blackstar officieel uitkwam was het album gelekt. Vrij snel vond het de weg naar mijn mediaspeler en galden de onheilspellende klanken van het eerste nummer de huiskamer door. Het album greep me vrijwel meteen bij de keel. De breekbare stem van Bowie, het dreigende drummen, de ijzingwekkend scheurende saxofoon. Dit was fenomenaal! Na de eerste luisterbeurt wist ik het zeker, de sluikreclame in de stad leidde inderdaad naar een hoogtepunt: Blackstar. Wat een plaat!

De ijzel die het noorden van het land in zijn greep had zorgde ervoor dat ik het album die week vaak kon beluisteren. De lessen vielen uit en al zou ik veilig op mijn werk aan zijn gekomen, ik had er niks te zoeken, want de kinderen hadden vrij gekregen, waren aan het schaatsen op de weg, op hun slaapkamer aan het gamen of waren misschien wel aan het leren om gitaar te spelen om hier later liedjes op te leren schrijven. Het album ging na elke luisterbeurt dieper onder mijn huid zitten, werd steeds beter. Flarden brulde ik de kamer in.

Where the fuck did Monday go?

Blackstar eiste vrij snel ruimte in de gesprekken van de muziekliefhebbers, die, zo goed als unaniem, lovend waren in hun eerste reacties op deze duistere nieuwe weg die Bowie was ingeslagen. Hij deed er nog steeds toe en meer dan dat: hij was weer écht vernieuwend. Hij zou bijna 69 worden en hij was als herboren. Hoeveel levens heeft deze man? Bowie had mij in zijn greep als nooit te voren. Als kind van de jaren tachtig heb ik zijn werk pas jaren nadat het uitkwam, langzaam maar zeker en in alles behalve een chronologische volgorde, tot mij opgenomen. Ik ging van Berlijn naar Mars om pas daarna in Los Angeles aan te komen. Nu was ik voor het eerst rechtstreeks getuige van een relevante, een vooruitstrevende en opnieuw verrassende plaat van Bowie.
Een dag voor zijn 69e verjaardag koop ik kaarten voor David Bowie Is in het Groninger Museum voor zondag 17 januari. Deze keer zal ik het niet missen.

Acht januari. Bowie is jarig. Blackstar komt uit. Op zijn Facebook pagina verschijnt hij breeduit lachend, met de vraag waarom deze man zó blij is. “Is it because it‘s his 69th birthday or that he has released his 28th studio album today and it’s a corker?” Bowie ziet er als herboren uit.

Maandagochtend. Ik sta op, loop naar de badkamer en zie iemand die me vanuit het spiegelbeeld terug staart en lijkt te willen zeggen dat hij er weer klaar voor is, klaar om weer aan het werk te gaan. De ijzel is weg, de school is weer open. De leerlingen komen echter met de bus mijn kant op vandaag; we hebben een themadag in de stad. Over lezen en schrijven, gevuld met auteurs en acteurs. Ik heb er zin in.
Dan is het alsof mijn vrouw op een enorme gong slaat, een geluid producerend dat me verdoofd en waarvan de klanken nog dagen lang zullen resoneren. “Tonny!”, schreeuwt ze en ik schrik, omdat ik de ernst in haar stem meteen herken. Er schieten meteen spookachtige scenario’s door mijn hoofd, maar als ze na het uitroepteken verder gaat, had ik nooit kunnen bedenken wat ik vervolgens hoor: “David Bowie is dood!”

Where the fuck did Monday go?

Het duizelt me even. Hij heeft zijn eigen dood geregisseerd, denk ik meteen. Ik loop vanuit de badkamer naar onze slaapkamer waar mijn vrouw, nog onder de dekens, me van achter haar telefoon hardop voorlezend op de hoogte brengt van de details. Ik zweef. Beneden grijp ik meteen naar mijn telefoon. Van vier vrienden heb ik een appje met het vreselijke nieuws. Berichten op mijn tijdlijn van Twitter die niet over de dood van Bowie gaan lijken misplaatst. De wereld weet het: Bowie was al meer dan een jaar bezig met zijn afscheid.

And fool them all again and again
I’m trying to

Wanneer ik mijn collega’s in de stad treft, weet ik dat ze het nieuws over zijn dood wel gehoord hebben, op één na, maar verder hebben ze idee hebben van de impact die het op mij heeft. Ik heb ook niet de behoefte er met hén over te praten, was er niet eens over begonnen. Laat me maar even alleen zijn met mijn verslagenheid, mijn onsteltenis, mijn bewondering. Wat een afscheid! Samen met de leerlingen loop ik Forum Images binnen en ik zie een rekje met flyers staan. Een stuk of drie hebben David Bowie op de voorkant staan. Ik haal één van de flyers uit het rekje en bekijk hem even. Ik lees niet eens wat er in staat. Ik wil het gewoon even beethouden.
Ik app met een paar vrienden. Ik typ dat ik in de war ben. ’s Avonds kijk ik eindelijk weer eens uit naar De Wereld Draait Door, omdat ik de behoefte voel om hem samen met mede bewonderaars te eren. Zelfs Patricia Paay kan de uitzending niet verstoren. ’s Avonds schakel ik in bij Cultura 24. Ik zie een oud interview. Zijn grootste hits komen voorbij. Bijna voordat ik het in de gaten heb is het middernacht.

Where the fuck did Monday go?

De daaropvolgende dagen blijft het geluid van de gong echoën. David Bowie is dood. Op internet gaan na een tijdje geruchten over een nieuw album, White Star, dat op vrijdag uit zal moeten komen. Lazarus stond na vier dagen weer op, dus Bowie moet nog een verrassing in petto voor ons hebben, denken een aantal fans. Even wil ik het geloven. De meeste liefhebbers geloven er niet in. Was Blackstar nog niet voldoende? In kranten verschijnen grote bijlages. Journalisten proberen te duiden. Columnisten delen hun Bowie ervaringen. In zijn geboortestad komen mensen ’s avonds samen om vuurwerk in de lucht te schieten en gezamenlijk het liedje Starman te zingen. En ik?

Ik luister, lees en denk ik na. De meest interessante stukken die ik enkele dagen na zijn dood lees gaan over de opnames van Blackstar, over de interpretatie van de songteksten van het album en langzamerhand realiseer ik me hoe belezen Bowie was. Hij zou een boek per dag lezen. Ik denk na over wat Bowie gedacht moet hebben toen hij zijn idee voor het album uitwerkte, toen hij de teksten schreef, toen hij besloot niets over zijn ziekte naar buiten te brengen. Steeds meer realiseer ik me dat hij zijn hele leven hetzelfde deed als ik in dezer dagen doe: hij luisterde, las en dacht na. Dat deed hij zó goed dat hij daardoor in staat was zo groot te worden als hij was. Buitenaards groot. Hij luisterde naar anderen om zichzelf te worden. Hij las anderen om zichzelf te worden.

Ik probeerde naar Low, “Heroes” en The Next Day te luisteren alsof ik ze voor het eerst beluisterde. Eén album kon ik niet beluisteren, Blackstar. Na maandag had ik nog niet de durf om het album opnieuw te beluisteren, te beluisteren met de wetenschap dat ik zou luisteren naar een dode Bowie, alsof ik hem nog in leven wilde houden. Ik zag flarden van de videoclip van Lazarus en zag een stervende Bowie achteruitlopend een kast instappen. Ik zag een stervende Bowie geblindoekt op een bed liggen. Ik huiverde. En pas op donderdag realiseerde ik me dat Bowie geslaagd was waarin hij eigenlijk altijd slaagde: hij was opnieuw een grens overgegaan.
De hele week werd Bowie geprezen om zijn veelzijdigheid, om zijn Changes, werd hij neergezet als outsider, als vernieuwer, voorloper. En iedereen had gelijk. Maar wat Bowie vooral deed is ons verder laten kijken, voorbij grenzen. Ik hoorde een liefhebber deze week zeggen dat het voor een fan moeilijk was om Bowie te blijven volgen, dat je steeds opnieuw moest luisteren, dat je steeds weer moest wennen aan een nieuw geluid, dat je je eigen grenzen steeds maar weer moest opzoeken en moest verleggen. Dát is wat Bowie deed: hij verlegde zijn eigen grenzen en daarmee de grenzen van zijn luisteraars. Hij leerde mensen ruimdenkend te zijn, leerde mensen buiten de kaders te denken. Hij verklaarde ooit dat hij homo was, misschien niet omdat hij homo was, maar omdat hij voor ze opkwam.

En toen kwam het moment dat ik het album opnieuw moest beluisteren. En dat deed ik. Met een brok in mijn keel.

Look up here, I'm in heaven
I've got scars that can't be seen
I've got drama, can't be stolen
Everybody knows me know

Zondag ga ik naar David Bowie Is in de stad. Hoe treffend kan de titel van de tentoonstelling zijn? Het zal een soort ereronde worden. Ieder mens passeert ooit de laatste grens, de grens die van leven naar dood. Maar niemand passeerde de grens zoals Bowie hem passeerde. Hij maakte zijn dood tot een kunstwerk, één van zijn beste kunstwerken. In een tijd waar de schreeuw om duidelijke grenzen steeds luider wordt, moet de wereld de man missen die zelfs de grens tussen dood en leven kon doen vervagen. Hij heeft het wéér geflikt. Ergens zwefend tussen hemel, Aarde, Mars en de sterren kunnen we hem nog richting Ground Control horen zingen. Luister maar eens goed, dan kun je hem nog horen.

Look up here, I’m in heaven

David Bowie is niet dood. Hij leeft!

(15 januari 2016)

Mooi, verhalend stuk Theunis.

Vandaag luisterde ik naar dit album.

Ann Peebles - Straight from the Heart (1972)

Toen het tweede nummer begon, Trouble, Heartaches and Sadness, moest ik plots aan Lazarus denken..

Een prachtig uit het Gronings muziekleven gegrepen verhaal, Theunis. Je zult maar in de stad Groningen wonen deze winter, je weet niet wat je overkomt met al dat Bowie en ook nog Noorderslag en Eurosonic, de stad zindert van de muziek en het leven. Studentes schudden de lange blonde manen los.
Jazzcafe De Spieghel is nog open. Er speelt een bandje.
En juist dan is je held doodgegaan.
En heeft dit achtergelaten, deze ★.
Mixed emotions.

Maar ik denk wel dat ie echt dood is.

Het accepteren van de dood kan een nieuw begin zijn.
Het voorkomt blijven hangen in het verleden.
Dat is natuurlijk nog wat anders dan vergeten, of dat het gedachtengoed of de muziek niet meer zou 'leven', in de harten, maar David Bowie is dood. Er zal evt. iemand nieuw moeten opstaan nu, Theunis.