Grappig om dit alles 9 pagina's lang te volgen.... terwijl we 't hier allemaal over twee behoorlijk verschillende versies van hetzelfde album hebben. Met de verschijning in 1997 van de "remaster" heeft zich namelijk iets voltrokken wat je reinste artistieke geschiedvervalsing genoemd mag worden. Destijds is het album namelijk niet alleen gere-MASTERED, maar bovendien stilletjes gere-MIXED; stilletjes, want er wordt met geen woord over gerept in het begeleidende boekje.

Het resultaat is een in mijn oren radicaal andere luisterervaring, en meer specifiek eentje die nadrukkelijk in het nádeel van de nieuweling heeft geresulteerd.
Ik vond het album allang erg goed, maar bepaalde details stoorden me altijd een beetje. Ik vond bijv. dat sommige secties een beetje te veel in de galm verdronken waardoor mijn aandacht nog wel eens kon verslappen en ook vond ik dat bij hardere geluidsuitbarstingen de instrumenten een nogal scherp randje meekregen.
Wat blijkt nu bij het beluisteren van de oorspronkelijke CD? Datgene wat ik nu als het verdoezelende new-age galmpje beschouw was grotendeels afwezig! De instrumenten hadden daarnaast een veel natuurlijkere en warmere klank en een gevoel van positionering in een drie-dimensionale ruimte die bij tijd en wijle adembenemend tastbaar was. Het karakter van de muziek is getransformeerd door dit alles. Op de oude CD komt 't geheel véél persoonlijker, intiemer, en aardser - minder onnodig 'zweverig' - over dan op de in vergelijking opgeblazen klinkende heruitgave. Het is juist des te indrukwekkender dat de muziek ten hemel stijgt vanuit die aardsere basis, waarbij de aanwezigheid van een aantal eigenwijze en dissonante details nu eindelijk eens niet met een soort auditief "glijmiddel" is gladgestreken. Mark Hollis' vocalen zijn ook veel pakkender, omdat 't nu werkelijk lijkt alsof 'ie voor je neus staat!
Ik ben misschien gevoeliger voor dit soort aspecten dan anderen, maar dit album moet hierdoor voor mij compleet in de herwaardering. Ik kan nu werkelijk kippenvel krijgen van het realisme van het drum-shuffle geluid in Inheritance vanaf seconde 34; wat een klank!
Het ergste is natuurlijk dat deze versie domweg niet meer verkrijgbaar is en we nu onder de misleidende vlag "remaster" opgescheept zitten met een vervorming van de oorspronkelijke intenties van de band, een labour of love waar 14 maanden aan is gesleuteld en waarbij alleen al het vervaardigen van de eindmix meerdere maanden in beslag nam en die nu zonder pardon onder het tapijt is geschoven.

Waar zijn ook bijvoorbeeld de indrukwekkende 30 seconden stilte na het 23 minuten durende eerste nummer gebleven? Ik dacht even dat mijn speler vastzat, omdat ik gewend was dat het volgende nummer daar vrij snel op volgde. Toen ik in de gaten begon te krijgen dat 't er juist bij hoorde vond ik het onmiddellijk een element dat onlosmakelijk thuishoort bij de totaalervaring van het album!
Ik heb ook het vermoeden dat de band in het geheel niet betrokken is geweest bij de heruitgave, of dat ze er niks mee te maken wilden hebben omdat juist dít album uiteindelijk zorgde voor een breuk met EMI. Ik durf er namelijk m'n hand voor in het vuur te steken dat ze hier nooit het groene licht aan zouden hebben gegeven. Oh wacht... wat lees ik? Copyright EMI, dat zegt genoeg...
Goed, ik heb het idee dat ik nog wel even door zou kunnen gaan hierover, maar ik hoop en denk dat ik wel zo'n beetje duidelijk heb gemaakt wat er op me af is gekomen en waar ik nu nog steeds een beetje beduusd van ben.