Talk Talk - Spirit of Eden (1988)

Van de nieuwe cd's die ik de afgelopen weken heb aangeschaft is Spirit of Eden (naast Bon Iver's For Emma, Forever Ago en Gazpacho's Tick Tock) tot nu toe het meest indrukwekkende, hoewel die platen onderling erg van elkaar verschillen natuurlijk.

Het drieluik The Rainbow/Eden/Desire heeft tot nu toe de grootste indruk gemaakt. De melancholie past perfect bij mijn toestand die iedere ochtend om kwart voor 7 in de trein meester van me maakt. Ik ben dit niet gewend van Talk Talk, als ik al iets gewend van ze ben, want verder dan Such a Shame, Life's What You Make It en It's My Life ben ik nooit gekomen. De piano kadert perfect het kabbelende drumwerk af; de verre gitaarakkoorden die als intermezzo's tussen de drums zitten geven een wat eenzame sfeer. Heel mooi ook hoe na die korte intermezzo's het drumwerk en de zang direct weer gewoon opkomen en doorgaan alsof er niets aan de hand is. Fantastisch hoe The Rainbow over gaat in Eden; feel good en werkelijk schitterend; troostend en hoopvol.

Lof ook voor de zang, die erg fijn is om naar te luisteren. Opvallende momenten in I Believe in You zijn het engelenkoortje en de zang ("...spirit..."); en het zweverige Wealth heeft ook weer fantastische zang. Alleen Inheritance komt nog niet zo aan bij mij. Sowieso heb ik, over de gehele linie nog niet echt een bepaald besef van deze plaat. Ik kan het nog niet allemaal overzien en in perspectief plaatsen. Daarvoor zijn meer en diepere luisterbeurten voor nodig. Dat mijn beoordeling uiteindelijk of een 4,5 of een 5 is, dat staat buiten kijf. Hemels.

Mooie hoes, doet me denken aan ontwerpen van The Stone Roses. Getekend door dezelfde ontwerper?

De muziek is ook mooi. Alles is puik gespeeld en de zanger lijkt achter zijn teksten te staan. Jammer genoeg ontbreekt het nogal aan écht opwindende stukken. Eigenlijk wacht ik het hele album lang op een hoogtepunt dat er nooit komt. Een dergelijk gevoel krijg ik ook bij Selling England by the Pound van Genesis.

Ik kom op 3,5* en denk niet dat ik dit nog vaak ga beluisteren. Misschien heeft de band andere goede albums?

SPIRIT OF EDEN 1988

Een paar seconden ver in de eerste track hoor ik Debussey.
Heb ik nou altijd met deze Spirit of Eden.

Het is die klaroenstoot of wat er voor moet doorgaan.

Ik voeg er al meteen een scheurende bluesharmonica sound aan toe.
Ook ritmisch hoor ik een bluespatroon in The Rainbow.

De misthoorn van Marc Hollis weerklinkt
en de orgels die een plaat eerder de lente kleurden zijn daar.

Verstilde pianonoten.

Hollis in een interview in Oor: de stilte tussen twee noten is belangrijker
dan de noten zelf. De noten kleuren. De stilte accentueert subtiel.

We zijn de Tuin van Eden binnengetreden.
Er heerst rust in de tuin, maar hier en daar springen
aanlokkelijke vruchten in het oog, zwellen vocalen aan.

De plaat vaart een lichte jazzy koers.
Al zit er in die vocale climaxen ook iets van soul.
Heel soulvol die manier van zingen, al blijf ik een haat-liefde verhouding
hebben met Hollis stem. Ik mis wat muzikale warmte in Eden.

Opvallend ook hoe hybride sommige instrumenten klinken.
Die bluesharmonica van daarstraks leek soms op een scheurgitaar.
Nu lijken de schijnbare blazers weer op vervormde gitaarsolo's.

Na een klein instrumentaal orgasme duiken we de luchtledige stilte in.
Op de bijna sacrale tonen van een orgel dwarrelen we richting Desire.

Desire is een lied dat steunt op de heldere vocalen van Hollis.
Zingen wordt ademen tot het rockelement op Spirit of Eden de kop opsteekt.

Dat schommelen tussen explosief en ingetogen
is heel kenmerkend, maar tegelijk voor mij wat vermoeiend.
Je moet voortdurend de volumeknop van je eigen oren bijstellen.
Heel subtiel toveren met luttele noten en een weinig instrumenten.

Groot zijn in de kleinschaligheid.
Al barst bij Talk Talk dan vaak meteen weer dat explosieve los.

Laten we de plaat eens omdraaien.

Inheritance ontvouwt zich als het meest experimentele stuk van de plaat.
Het is zoeken naar structuur, naar een houwvast voor het oor. Wie dat probeert
dreigt ten onder te gaan in stuurloosheid. We bevinden ons op volle zee en navigeren
is een hele klus. Er fonkelen enkel sterren aan het firmament ter oriëntatie.

Er is zelfs geen sprake meer van ritme, van een golfslag.
Inheritance is het nummer dat ik node opnieuw moest beluisteren.
De achilleshiel waarover ik struikel. We bevinden ons mijlenver van huis.

Met I Believe in You komen we aan het "hitje" van deze plaat.
Het enige nummer dat samen met Desire uit dit album kan gelicht worden
zonder aan kracht te verliezen. De gitaar en de voorzichtige percussie
brengen voldoende rock elementen aan om een song te ontwaren.

De galmende stem van Hollis bewijst hier zijn efficiëntie.
In het door keyboards gedragen refrein flakkert enige warmte.
Het gebrek aan warmte is het voornaamste gemis op dit album.
Ik bevind me op dit album te nadrukkelijk in een koude sterrennacht.

Wealth is het verstilde coda van Spirit of Eden.
Het orgelpunt als je wil. Want aan de klavieren herken je de Talk Talk sound.
Ik vraag me af in hoeverre de verschillende tracks los van elkaar geschreven zijn,
dan wel als onderdelen van een groter geheel gecomponeerd werden.

Ik probeer even John Cope, de b-kant van I Believe in You en niet op het album.
Hier krijg je meer een traditionele songstructuur en wellicht daarom naast de elpee.

Spirit of Eden is een moeilijke plaat vind ik.
Marc Hollis laat ons meekijken in het diepste van zijn muzikale ziel,
maar blijft op sommige momenten ook zijn onbegrepen, introverte zelf.
De plaat is gelukkig nergens pretentieus. Misschien te eerlijk.

Het muzikale palet is impressionistisch en intrigerend.
Geniale flarden muzikaliteit wisselen zich af met gepriegel.
Toch mist de plaat warmte. Ik kan ze niet koesterend in de armen sluiten.

Daarom vind ik 4* rechtvaardig.

Ik schreef associatief impressies neer tijdens het beluisteren van dit album.

Zeer mooie plaat toch wel.

Het gebruik van instrumenten om een zekere sfeer te creëeren, waar dan vervolgens de tekst in ontstaat (in plaats van de meer gebruikelijke zang - begeleiding benadering) doet het 'em hier.

I believe in you is een parel.

Ik kende Talk Talk eigenlijk alleen maar van de poppy jaren 80 singles als ”Such a Shame”. Toen ik voor de eerste keer ”Spirit of Eden” hoorde, was dat dus wel even hele andere koek. Maar wel koek die er bij mij heel goed ingaat. ”Spirit of Eden” gooit het over een hele andere boeg en is een intrigerende en hemels mooie luisterervaring. Openingsnummer ”The Rainbow” zet direct de toon en ik ben gelijk geboeid. De mooie opbouw van het intro en dan die warme cleane gitaartonen, aangevuld met de dreigende harmonica. Talk Talk zorgt op alle liedjes van ”Spirit of Eden” voor een spannende opbouw. De zang van Mark Hollis is hypnotiserend en dromerig tegelijk. Je wordt als het ware in de composities gezogen en de melodieën voeren je mee naar een droomwereld om jezelf in te verliezen. Hollis en de zijnen creëren een breed pallet aan geluidskleuren die ontspannend werken, maar je toch ook scherp houd. Iedere keer hoor ik wel iets nieuws op ”Spirit of Eden”. Het zijn kleine dingetjes, nuances die me toch telkens weer weten te verrassen. Als ik ”Spirit of Eden” draai is het dan ook zelden maar een keer, hij gaat toch nog minstens een keer op de repeat. Hoorde ik dat nou net goed? Knap als een album na zoveel jaar je toch nog weet te verbazen, verrassen of je nieuwe dingen doet ontdekken. ”Spirit of Eden” ligt eigenlijk best ver van mijn primaire muzieksmaak (blues, jazz, rock), maar als muziekliefhebber in het algemeen is dit toch een album dat zorgt voor een adembenemende luistertrip vol prachtige klanken en melodieën.

Van de week deze op vinyl binnengekregen....en wat een traktatie is dat zeg. Heerlijk album om bij weg te dromen. Deze muziek schept z'n eigen wereld, en om daar zo'n 40 minuten in te mogen ronddwalen is een genot. Afzonderlijk zijn de liedjes al heel sterk, maar dit album komt beter tot z'n recht als het in z'n geheel wordt beluisterd. Ik kan me voorstellen dat dit voor liefhebbers van het eerdere werk van Talk Talk behoorlijk zware kost kan zijn, en minder toegankelijk, maar het is het ontdekken waard!

Het palet aan kleuren van The Colour of Spring is hier verbleekt door pijnlijke felle zonnestralen, waarbij bijtende zure regen het geheel vervaagd tot de regenboog der treurnis.
Spirit of Eden is een denkbeeldige wandeling door wat er over is gebleven van een paradijs nadat de Koude Oorlog zijn sporen heeft nagelaten.
Onderdrukt verlangen in een verstilde, kille wereld.

Een album dat ik meerdere keren moest beluisteren om zijn waarde te beoordelen - het is geen album dat zijn geheimen snel prijsgeeft - maar tenslotte is mijn oordeel dat het een meesterwerk is.
Het draait hier vooral om de sfeer die intens is: soms romantisch, dan weer duister tot onheilspellend. Opmerkelijk is de erg rijke klankkleur hoewel de productie sober is. Er komt van alles bij te pas: akoestische gitaar, orgel, trompet ... en natuurlijk de kenmerkende klaagzang van Mark Hollis. Het album klinkt vrij experimenteel maar vormt één sterk geheel zonder dat er sprake is van kakofonie. Er wordt niet geëxperimenteerd om te experimenteren maar om een sfeervol klankleur neer te zetten en uiteindelijk heeft het album een rustgevend effect op mij.
Destijds verkocht het album weinig wegens niet toegankelijk genoeg maar als je ervoor openstaat ben je een meesterwerk rijker.

Spirit of Eden is mijn favoriete album aller tijden. Het is één van die zeldzame albums die lastig in een genre is te plaatsen. Ik kan het het het beste te omschrijven als experimentele jazz/rock waarbij de instrumenten meer gebruikt worden om een bepaalde sfeer te creëren. Dit album bevat voor mij ongelofelijk veel kippenvelmomenten.

De manier waarop stiltes worden toegepast op dit album is briljant. Vaak bouwen de nummers rustig op naar een 'uitbarsting', om vervolgens compleet stil te vallen. Die stiltes zorgen er voor dat de heftige momenten op het album extra hard aankomen bij de luisteraar.

Spirit of Eden is een album dat je simpelweg moet ervaren, al is het ook heerlijk als achtergrondmuziek. Het is intens en emotioneel, maar tegelijkertijd ook kalm en rustgevend; een unieke combinatie die mij keer op keer weet te overdonderen als ik er naar luister.

Goede wijn moet rijpen zeggen ze wel eens. Voor muziek gaat dat soms ook op. Spirit of Eden is vandaag precies 30 jaar oud en is bij mij inmiddels uitgegroeid tot een album dat diep in mijn muziek-liefhebbende vezels is doorgedrongen.

Dat was in 1988 wel anders. Ik zat nog helemaal in mijn top 40 periode met daarnaast wat grote favorieten. De alternatieve muziek werd net een beetje ontdekt en daar hoorde Talk Talk niet bij. Talk Talk was 'Such a Shame', 'It's My Life' en 'Living in Another World'. Talk Talk was jaren '80 hits, en zeker niet Spirit of Eden.
Ik heb het toen niet eens bewust links laten liggen. Het was een album waar geen hits op stonden, dus kwam je er ook minder snel mee in aanraking. Er was nog geen internet, er was geen Spotify dus zo vreemd was dat niet.
Mijn muzikale weg maakte steeds meer een andere bocht en daardoor bleef dit album lang onzichtbaar.

Wat later in de periode waarin ik graag de hele discografie van bands wilde leren kennen kwam dit album eindelijk in beeld, maar er was nog niet gelijk een klik. De zang van Mark Hollis was onmiskenbaar en het geluid herkenbaar, maar dat geluid lag me toch niet helemaal lekker. Het gevolg was dat het album nooit mijn volledige aandacht kreeg.

Totdat er een dag kwam waar I Believe in You ineens keihard binnen kwam. Het bleek de opening naar de rest. Want hoe kan je een nummer als The Rainbow negeren?! Magie staat niet ver af van muzikaliteit.

Experimenteel werd en wordt Spirit of Eden genoemd. Misschien dat ik inmiddels zoveel muziek heb gehoord dat ik dat helemaal niet zo ervaar. Spirit of Eden is een bijzonder fraaie tocht zoals ook een band als Sigur Rós ze maakt. Betoverend, bezwerend, avontuurlijk, maar vooral bloedmooi.

Net als die wijn kost het tijd en blijkt elke draaibeurt mooier en mooier te worden. Nu het vandaag 30 jaar is geworden een mooie reden het weer eens op te zetten. En wat blijkt? Die 4,5* gaat inmiddels richting 5*, een kwestie van tijd......... zeker geen 30 jaar in elk geval.

Tijdloze muziek.
Voor dit mega mooie unieke album moet je net als Laughing stock gaan zitten.
Liefst helemaal alleen.
Alle "stoorzenders" elimineren.
Geef het de tijd en je zult merken hoe mooi dit is.

Zeker weten doe ik het niet...maar ik heb volgens mij nog nooit een bericht geplaatst bij dit album. Beschamend eigenlijk want het moment dat ik in 2014 weer een platenspeler kreeg, heb ik heel selectief en met zorg een lijst van platen aangelegd welke ik op vinyl zou willen hebben. Die lijst is op dit moment uitgegroeid tot 122 platen. De eerste plaat die ik echt op vinyl wilde hebben was “Spirit of Eden” Deze plaat heeft voor mij enorme waarde omdat het een plaat is van een band die ik in mijn jeugd al goed vond. Op het moment dat deze plaat in 1988 uitkwam snapte ik deze plaat niet. Talk Talk was voor mij New Wave, synthesizerpop….maar dan wel hele goede. De stem van Mark Hollis vond ik ontzettend gaaf in de jaren 80. Door deze plaat ben ik ze nota bene een beetje uit het oog verloren, totdat ik ergens rond 2008 de oude platen aan het oprakelen was. Ik ben toen het laatste werk weer opnieuw gaan luisteren. Of het de evolutie betreft van een veranderend luisterend oor of dat mijn smaak totaal is veranderd, weet ik niet. Ik vond de plaat direct goed (20 jaar na het uitbrengen, dat dan weer wel). Hoe vaker dat ik luisterde hoe meer mooie geluiden en soundscapes ik ontdekte. Die fijne orgel klanken....(kippenvel). Ik haatte vroeger orgels. Zal dat een rol hebben gespeeld in het feit dat de plaat me toen weinig deed? Wie zal het zeggen. Nu vind ik het zo mooi. Muziek om met je ogen dicht op weg te mijmeren. Op CD had ik het album al….maar sinds 2014 dus ook op vinyl. Heel fijn, de plaat die me na verdwaald te zijn geraakt van Talk Talk weer thuis heeft gebracht. Een van de beste albums ooit. Zonde dat Mark Hollis dit kunstje nooit meer zal kunnen herhalen

Recensie op de krenten uit de pop:
De krenten uit de pop: Talk Talk - Spirit Of Eden (1988) - dekrentenuitdepop.blogspot.com

Talk Talk - Spirit Of Eden (1988)
Na twee in commercieel opzicht succesvolle albums gooide de Britse band Talk Talk het roer in 1988 om met het bijzondere Spirit Of Eden, dat niet direct werd begrepen, maar uiteindelijk werd erkend als meesterwerk

Ik las pas dat EMI, de platenmaatschappij van de Britse band Talk Talk, in 1988 diep ongelukkig werd van het door de band opgenomen Spirit Of Eden, dat werd bestempeld als onverkoopbaar. Spirit Of Eden is, zeker vergeleken met zijn twee voorgangers, een lastig album, maar inmiddels weten we ook dat het album misschien in commercieel opzicht tegenviel, maar in artistiek opzicht moet worden geschaard onder de hoogtepunten van de jaren 80. Spirit Of Eden is bovendien nog een stuk toegankelijker dan het laatste Talk Talk album en het enige soloalbum dat zanger Mark Hollis zou maken. Ik had er een tijd niet meer naar geluisterd, maar wat is het prachtig.

De Britse band Talk Talk debuteerde in 1982 vrij onopvallend met het album The Party’s Over. Het album trok niet heel veel aandacht, maar is zeker niet zo oninteressant als vaak wordt beweerd. Met opvolger It’s My Life uit 1984 trok de band uit Londen wel de aandacht. Met Such A Shame en It’s My Life scoorde Talk Talk twee dikke hits en maakte de band de overstap van de kleine podia naar de grote zalen.

De lijn van It’s My Life werd doorgetrokken op het in 1986 uitgebrachte The Colour Of Spring, dat met Life’s What You Make It en Living In Another World twee hitsingles toevoegde aan het oeuvre van de Britse band. The Colour Of Spring klonk misschien net iets experimenteler dan zijn voorganger, maar het album stond het succes van Talk Talk zeker niet in de weg.

En toen verscheen in 1988 Spirit Of Eden. Het is een album dat EMI, de platenmaatschappij van de band, tot wanhoop moet hebben gedreven, want Spirit Of Eden is een totaal ander album dan zijn twee zo succesvolle voorgangers. Op haar vierde album koos de Britse band voor een meer ingetogen en experimenteler geluid. Het is een geluid waarin de synthesizers zijn verruild voor organische klanken, waarin het tempo een flink stuk lager ligt en waarin bijna niets meer herinnert aan het geluid van de eerdere albums van Talk Talk.

Het is bovendien een album waarop de popsongs met een kop en een staart uit het oog zijn verloren en waarop aanstekelijke tracks van drie à vier minuten zijn vervangen door lange tracks. Het zijn alleen de vocalen van zanger Mark Hollis die nog wat associaties oproepen met de muziek die Talk Talk voor Spirit Of Eden had gemaakt, al klinkt ook de meer ingetogen en zich langzaam voortslepende zang op het album anders dan we voor 1988 gewend waren van Talk Talk.

Ik weet eerlijk gezegd zelf niet meer zo goed wat ik bij eerste beluistering vond van het album, maar ga er van uit dat het flink wennen was. Inmiddels vind ik Spirit Of Eden het beste album van de Britse band en bovendien een van de meest indrukwekkende albums uit de jaren 80. Op haar vierde album betovert Talk Talk met bijzondere klanken, fascinerende arrangementen en songs die van de hak op de tak lijken te springen, maar uiteindelijk toch razend knap in elkaar blijken te steken.

Spirit Of Eden werd in 1988 beplakt met etiketten als jazzrock, ambient en avant garde, maar als ik nu naar het album luister vind ik het nog wel een pop- en rockalbum, al is het label post-rock ook hier en daar een optie. Talk Talk zou overigens verder opschuiven richting jazz, avant garde en klassieke muziek op het in 1991 verschenen Laughing Stock, dat direct ook de zwanenzang van de Britse band was.

In commercieel opzicht was Spirit Of Eden, zeker vergeleken met zijn twee voorgangers, een drama, maar in artistiek opzicht presteert Talk Talk wat mij betreft op de toppen van haar kunnen. Spirit Of Eden is een stemmig en bezwerend album dat het met name goed doet wanneer de zon onder is en het is bovendien een album dat nooit gaat vervelen, mede omdat de vluchtige klanken steeds weer nieuwe dingen laten horen.

Spirit Of Eden was het begin van het einde voor Talk Talk en helaas ook het einde van de succesvolle carrière van Mark Hollis, die na Laughing Stock nog één en nog lastiger te doorgronden soloalbum zou maken. Spirit Of Eden is echter ook een album dat wat mij betreft mag worden geschaard onder de parels uit de geschiedenis van de popmuziek. Erwin Zijleman

Spirit of Eden is 'gewoon' weer zo'n prachtige 'contemplatie' plaat. Net als Black Star. Of Skeleton Tree. Of Within the Realm of a Dying Sun. En Laughing Stock/Mark Hollis.

Het zijn platen voor bepaalde momenten. Om de mystieke of rustgevende sfeer. Om de fraaie klanken. De schitterende melodieën. Een geluid dat diep doordringt tot op het bot, het hart breekt en de tranen laat vloeien. En zulke momenten kunnen zeldzaam zijn of misschien juist niet. Maar dat 'speciale' heeft zeker niet elke andere 'ontzéttend goede' plaat.

Spirit Of Eden raakt mij als luisteraar tot het diepst in mijn ziel. Zo wonderschoon, fragiel en pastoraal heb ik het bijna nooit gehoord. Een meditatieve trip zoals je zelden gaat horen. Meesterwerk.