Black Sabbath - Vol. 4 (1972)

Volume. 4, een plaat die redelijk in het verlengde ligt van Master of Reality, alleen voor mijn gevoel net wat minder heavy. De plaat telt een aantal geweldige songs, Wheels of Confusion, Tomorrow's Dream en Snowblind zijn voor mij de prijspakkers. Daarnaast heb ik Changes altijd al een geweldige song gevonden. Ozzy kwijt zich ook goed van zijn taak, hoewel vanuit technisch oogpunt een mindere zanger dan Martin of Dio past de boertige stem van de man prima bij het jaren 70 materiaal van de band.
Helaas plaatsten de heren wederom een aantal songs op de plaat waar ik niet zoveel mee kan, FX en Cornucopia vormen voor mij 'fillers', het sfeerverhogende karakter wat klaarblijkelijk hiervoor door moet gaan ontgaat mij. Desalniettemin een genietbare schijf, met iets meer afwisseling dan voorheen maar over de hele linie genomen niet ijzersterk.

Tussenstand:

1. Black Sabbath
2. Master of Reality
3. Paranoid
4. Volume. 4

O o o Magie, wat hield u huis middels Zwarte Zaterdag.

Vol. 4 was het album van de eerste zes van Black Sabbath die ik het minst goed kende, op de een of andere manier viel het kwartje maar niet voor mij bij dit album, bij de andere vijf was dit wel gelijk het geval. Technical Ecstasy en Never Say Die! ga ik in de marathon nog tegenkomen, die ken ik verder zeker niet zo goed. Het is een groeiplaat gebleken, nu het kwartje gevallen is vind ik het prima album. Het niveau van de vorige twee platen wordt niet gehaald, mogelijk ook de reden dat deze voor mij eerst niet zo opviel. De stonerrock elementen kan ik goed waarderen, en ook Changes vind ik passen bij het album - er valt al weinig structuur te bemerken, waarom dan ook niet zo'n nummer ertussen? De melodie is wel erg simpel, de tekst wellicht kazig, toch vind ik het een fijn nummer. Zoals eerder aangegeven door andere gebruikers, was het ook een steunbetuiging aan drummer Bill Ward, daarom komt het nummer oprecht over en vind ik hem daardoor ook prima klinken. Ik vind met name Wheels of Confusion en Supernaut topnummers, de riff van Supernaut!
Cornucopia wordt vaker aangegeven als een van de mindere broeders op het album, jammer, ik vind met name de lyrics sterk in het nummer. De onmenselijke drang naar vermogen en de materialistische levensstijl die mensen erop na houden werken verblindend, en zorgen er uiteindelijk voor dat je gek wordt. Deze mensen moeten van zichzelf gered worden, Ozzy schreeuwt dan ook:
You're gonna go insane
I'm trying to save your brain

In dat licht vind ik het een sterk nummer.

Tussenstand:
1. Paranoid
2. Master of Reality
3. Vol. 4
4. Black Sabbath

Dankzij Wowhd in 2015 heb ik een versie te pakken van het Argentijnse Icarus label, o wat ben ik blij hiermee (en wie hierin geen sarcasme herkent). Het is één van de 391 versies op Discogs, oh joy!

Een hele tijd geleden gaf ik mijn vier, ik start altijd met een vier als positief muziekminnend Stoicijn, meer of minder ligt altijd aan de prestatie zelf van de desbetreffende artiest hierop, maar op dit album voel ik een zekere vermoeidheid, niet alleen door de luistersessie van de eerste vier albums vanavond, ik had dat voordien ook al. Black Sabbath met John Osbourne is niet gekend voor tempo natuurlijk, maar hier is het soms sloom in plaats van Doom.

Wheels of Confusion is heel interessant als rake opener door de wisseling in tempo op het einde, maar het gaat nog steeds het ene oor binnen en het andere oor buiten bij mij. Dat is allicht mijn strikt persoonlijk probleem met dit album: ik onthoud er bitter weinig voor later. Wat ik nooit zal vergeten, is Changes, meer zeg ik er niet over. Ik laat de artiest haar / zijn vrijheid qua expressie, ik neem mijn vrijheid qua impressie. Ik gooi er nog Snowblind bij op mijn te onthouden lijst, maar de rest gaat er bij mij maar niet in. FX is een spielerei van Iommi en bizar, maar Supernaut knalt er nog goed in evenals St. Vitus Dance. Dat is het zowat voor mij.

Metal, Stoner, Fuzz, Doom, wat nog allemaal wordt toegekend aan Black Sabbath als pioniers / grondleggers? Dit album duurt soms te lang voor mij, nochtans valt deze binnen de Gulden Snede van drie kwartier.

1001 Albums you must hear before you die

Nummer 244 bracht me bij Black Sabbath - Vol. 4 (1972). Black Sabbath is wederom een band waar ik slechts 1 nummer van kende, namelijk Paranoid. Hoewel ik Metal/Hard Rock als genre zeker wel kan waarderen, ken ik er eigenlijk weinig van en heb ik ook bijzonder weinig albums in bezit die ik onder het genre zou scharen. Leuk om wat te ontdekken dus!

Of het vierde album van Black Sabbath achteraf gezien de beste instapper was als kennismaking met de band, durf ik gezien de scores hier te betwijfelen. Maar op zich vind ik het wel een prettig album. Changes kende ik dankzij de cover bij de Big Mouth soundtrack. Ik had geen idee dat het origineel van Black Sabbath was, maar vind het eigenlijk wel een geslaagde ballad. Samen met het akoestische Laguna Sunrise geeft het een goede afwisseling qua tempo op dit album.

Verder wordt er voornamelijk gerockt, al lees ik hier dat het album minder hard is als z'n voorgangers. Van mij zou het eigenlijk gerust wat harder mogen. Nu klinkt het iets te veel als 'veilige' hard rock, echt spannend vind ik het niet. Buiten de opener en misschien Snowblind blijven er ook weinig nummers echt hangen, hoewel ik het album toch een aantal keer beluisterd heb.

Al bij al vond ik het leuk om het album te ontdekken. Ik vond het beter dan verwacht, want had om de één of andere reden niet zo'n goed beeld van Ozzy Osbourne en bij uitbreiding dus Black Sabbath. Maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik niet denk nog snel iets van Black Sabbath te gaan luisteren vooraleer ik ze nog eens tegenkom in de 1001 albumslijst.

Favorieten: Wheels of Confusion, Changes

3*

De recent uitgegeven Super Deluxe editie van Vol 4 bevat net als die van Paranoid weer een uitstekende remaster van het album. Verder outtakes en alternative versions gemixt door Steven Wilson en een prima klinkende live in the UK 1973. Er zit weer een fraai uitgevoerd en uitgebreid boekwerk bij. Deze zeer geslaagde boxset van dit album is momenteel in prijs verlaagd op bol en amazon.nl, waardoor die eindelijk een redelijke prijs heeft.

Tja, die prijzen van online winkels... beetje dubbel.
Opvallend hoe men via een remaster(toch niet de eerste van dit album) nu toch een veel meer 'open' geluid verkregen heeft. Je zou denken dat dit ook een remix is.
Het is een heel mooie uitgave, maar die gigantische boxsets(de LP versie dan) zijn in zekere zin toch onhandig.
Ik weet na het openen nooit goed waar ermee te blijven, het gevoel dat je iets stuk gaat maken,...
Een boekje waar je eens 1 keer door bladert,...

Mee eens, ik koop ook liever (voor iets meer) bij een echte platenzaak (eventueel online). Maar het prijsverschil is mij nu te groot.

Die LP boxset is inderdaad onhandiger dan de CD boxset, maar ik vind bij de Paranoid box, dat de LP's wel beter klinken dan de CD's. Ben benieuwd hoe dat is bij dit Vol. 4. De boekwerken zijn toch mooi gemaakt en uitgebreid bij deze Sabbath Super Deluxe edities. Als ik zo'n box draai, pak ik het er altijd even bij.

Een forse prijs vragen en dan een shitload aan het outtakes en remixen door godbetert Steven Wilson als extraatje aanbieden. Kan die man gewoon niet verdergaan met het maken van saaie bliepjespopmuziek met quasi-gevoelige zang? Ik begin onderhand wel te passen voor die oninteressante rommel. Eerst moesten we bij Metallica door een oerwoud aan ideetjes die toevallig nog op tape stonden voordat we bij wat tof livespul aankwaen, daarna bij Whitesnake en nu dus ook bij Black Sabbath. Het zijn zo van die trends waar ik persoonlijk een beetje moe van wordt.

Eigenlijk is het alleen het livespul dat mij aantrekt, maar daar staat ook een tamelijk onheilspellend zinnetje bij: namelijk dat het dan gaat om de Richard Digby Smith Mix...

Voor mij blijft het Castle Communications exemplaar dan voorlopig ruim voldoende.

Als ze nu gewoon het origineel + die liveopnames uit hadden gebracht, was het wel interessant geweest inderdaad. Al die outtakes en alternative versions kunnen me gestolen worden en dan wordt het toch wel een erg dure box. Zonde hoor, die uitgave ziet er verder wel gaaf uit.

Ik ging ook vooral voor het origineel en de liveopnames. Ik dacht die outtakes & alternative versions 1x te draaien. Maar ik moet zeggen dat die leuker zijn dan ik dacht. Met een absolute hoofdrol voor Tony Iommi op de gitaar natuurlijk. Die zet ik nog wel een paar keer op. Verder is de kwaliteit van alles echt top: je krijgt met deze box echt waar voor je geld.

Een ballade over een gebroken relatie, een heuse single, een experiment met geluidseffecten, een drumsolo met percussie erbij, een instrumentale ballade... afhankelijk van hoe je hier tegenaan kijkt zou je Vol 4 een onsamenhangend zootje of een interessant experimenteel album kunnen noemen. Persoonlijk heb ik geen enkele moeite met deze plaat, want hij bevat meer dan genoeg momenten waarop de klassieke benadering in volle glorie aanwezig is, en bovendien zijn de experimentele stukjes misschien niet allemaal even succesvol maar duren ze ook nergens te lang. Kortom, een sterke en afwisselende plaat waarop de band zich af en toe buiten z'n safety zone (of moet ik zeggen heksenkring?) waagt zonder dat de liefhebber van het eerste uur zich bekocht hoeft te voelen.

Album, dat ik net als de andere vroege albums van Black Sabbath destijds al op vinyl in bezit had. Komt ook nu nog regelmatig voorbij in huize jorro. De BS albums zijn voor mij van grote waarde. Ze vertegenwoordigen een ontzettende brok jeugdsentiment.
Ik vond Vol.4 lange tijd wel wat minder dan de andere vroege albums van BS, maar dat is onterecht. Songs als Wheels of Confusion, Snowblind en Tomorrow's Dream zijn prachtig. Ik verhoog naar 4*.
Op #27 in de 100 Greatest Albums of 1972 en momenteel op 21 in de best ever albums lijst over dat jaar.

Na het beluisteren van Master of Reality kwam ik in het bezit van Vol.4. Ik vind deze minder dan de vorige. Die instrumentale ballads zijn hinderlijk, passen niet bij een band als Black Sabbath. Ik had meer van dit album verwacht, en geef zeker geen 4,5 sterren. De afsluiter Under the Sun voldoet weer aan alle verwachtingen; het echte Sabbath-geluid.

Of juister gezegd; ze passen niet in jouw idee van een band als Black Sabbath.

Juist wel bij een band als Sabbath. Met name gedurende de jaren 70 waar de band steeds meer ging experimenteren passen de instrumentale stukken mooi in het oeuvre van de heren.

Ach ja, iedereen heeft zijn of haar smaak, en dat mag ook. Ik vind de ballads niet mooi, en derhalve geef ik zeker geen 4,5 sterren.

Het eerste wat ik ooit hoorde van Black Sabbath was Paranoid, waarschijnlijk bij Arbeidsvitaminen waar ie eind jaren '70 bijna wekelijks voorbij kwam. Toen Heaven and Hell in 1980 mijn leven binnendenderde, werd ik uiterst nieuwsgierig naar de solo's van gitarist Tony Iommi. Ik ging op zoek naar meer van dat briljant-eigenzinnig-snelle gitaarhalsgerace.
De eerste drie platen van Sabbath waren in dat opzicht teleurstellend, al vond ik vooral het debuut en Master of Reality briljante platen. De man stond echter qua soleren nog aan het begin van zijn ontwikkeling. Ik vroeg mij dus af wanneer hij dit onder de knie kreeg.

Het antwoord hoorde ik in de opener van Vol. 4, een plaat die ik in de Grote Stad kocht van mijn kostbare zakgeld. In het tweede deel van Wheels of Confusion beklimt hij tergend traag de hals, hoger en hoger. Eenmaal bovenaan gaat hij voor het eerst voor rapheid. Sterk opgebouwd, virtuoos gespeeld.

De hoes vond ik ook fraai. Een vriend ontdekte dat Geezer Butler te zien is met een doorzichtige plexiglas basgitaar, dat was mij ontgaan. Van de binnenzijde van de klaphoes begreep ik dat de jongens veel cola dronken, kennelijk was dat goed voor de inspiratie. De songs bevatten namelijk naast sterke riffs véél tempowisselingen, zoals in Snowblind. Liedjes in liedjes, afwisseling troef. Nee, de hints naar cocaïne had ik op mijn zolderkamer niet door, terwijl mijn moeder zich regelmatig ergerde aan de geluidsmuren die daarvandaan afdaalden… Eindeloos draaide ik deze plaat, waarop veel valt te ontdekken.

Van de biografie Iron Man (2012) van Tony Iommi leerde ik dat drummer Bill Ward de opnamen bijna niet had overleefd. Zijn maatjes hadden hem ondergespoten met goudverf, zoals in de Bondfilm Goldfinger, waarna ze beschaamd aan een inderhaast opgeroepen arts moesten uitleggen wat er was gebeurd en wat de exacte aard van de verf was.
Diezelfde Ward drukte in hun gehuurde villa op een knop, die als noodalarm bleek te dienen. Korte tijd later stond de politie voor de deur en moest alle dure cocaïne inderhaast worden doorgespoeld. Het zwarte imago van de band krijgt in Iommi’s biografie met alle practical jokes, missers en anekdotes véél meer kleur.

Tomorrow’s Dream heet op mijn hoes (editie 1976) Tomorrow Dream; op het label staat de titel wel correct. Met zijn 3’06” is het een overzichtelijk lied, in Duitsland en Frankrijk op single verschenen, geen hit.
Muzikale zijstapjes volgen met met ballade Changes (piano en mellotron, gespeeld door Iommi en Butler) en soundscape FX; over beide nummers deelt Iommi in zijn biografie interessante achtergronden. Supernaut dendert dan extra zwaar de speakers uit met zijn heerlijke riffs en jawel, weer een snelle gitaarsolo. Twee tegelijk zelfs, de band had hoorbaar meer studiotijd gekregen voor dit soort experimenten.

De B-kant. Na het al genoemde Snowblind volgt het intro van Cornucopia, één van hun zwaarste riffs ooit, waarna uptempo delen volgen.
Laguna Sunrise schreef Iommi met een roadie, zittend aan Laguna Beach. Zwaar en afwisselend is het wederom op St. Vitus Dance, dat desondanks nog geen tweeëneenhalve minuut duurt.
Slotstuk Under the Sun, tegenwoordig krijgt het laatste deel daarvan een extra titel, is mijn absolute toplied van deze plaat. Het begint zwaar, versnelt al snel om daarna wederom te versnellen en kent een zwaar en vertragend slot, met opnieuw zo'n heerlijke gitaarsolo.

Sterk album met talloze sterke en zware riffs, veel variatie en bovendien hun eerste waarop Iommi snelle solo’s produceert. Op mijn vinylversie keert na afloop van Wheels of Confusion (het deel dat tegenwoordig in de digitale versie The Straightener heet) na enkele seconden stilte het gitaarthema terug, ditmaal zonder distortion. Op streaming is dat weggelaten. Jammer. Dan ga ik toch lekker voor mijn gouwe ouwe elpeetje.

Hele mooie plaat deze, met veel variatie. Deze bevalt mij beter dan hun voorgaande album die wel van begin tot eind constant is, maar daardoor ook weer wat minder boeiend is om te luisteren. Na Paranoid is dit voor mij de 2de favoriet van de eerste 5 Black Sabbath platen.

1. Paranoid (1970) 4.5*
2. Vol.4 (1972) 4*
3. Sabbath Bloody Sabbath (1973) 4*
4. Black Sabbath (1970) 4*
5. Master of Reality (1971) 3.5*

Na een onheilige drievuldigheid albums over de wereld uitgestort te hebben bleef Black Sabbath niet op haar doornige lauweren rusten, maar dook men onmiddellijk weer de studio in voor de vierde ronde. Vol. 4 ziet de band een stuk terugkeren naar de bluesy sound en feel van de eerste 2 platen na het geweld van Master of Reality, al is er ook hier voldoende ruimte voor experiment en progressie.

Wheels of Confusion opent de plaat opvallend: een korte bluessolo leidt ons richting de hoofdriffs en thema's van het nummer, over het verlies van onschuld als we opgroeien en de gevoelens van verwarring en depressie die daarmee gepaard kunnen gaan. Klassenummer, met als climax een uitstekend outro (The Straightener) dat de intensiteit geleidelijk aan opvoert en waar Iommi lekker los mag gaan op het einde.

Tomorrow's Dream is prima, maar niet uitzonderlijk. Het volgende nummer, Changes, springt er wel weer uit: na Planet Caravan en Solitude voor mij het sluitstuk van een trilogie waarbij Sabbath haar veelzijdigheid en gevoelige kant laat zien. Een simpele, maar aangijpende pianoballade over het verlies van liefde (geïnspireerd door de echtscheiding van drummer Bill Ward) waarbij een huilende mellotron en de spookachtige uithalen van Ozzy je in een staat van diepe melancholie achterlaten. Vier decennia later nog heerlijk soulvol gecoverd door Charles Bradley, ook een aanrader.

FX is de eerste keer dat ik een nummer standaard skip op een Sabbath-album: dit vervelende experiment is ontstaan doordat men met allerlei objecten op een elektrische gitaar met veel reverb ging kloppen. Anderhalve minuut plaat verspild wat mij betreft.

Gelukkig spoelen we dat direct door met de beste tien minuten van het volledige album. Supernaut was bij de eerste luisterbeurt al mijn favoriet, met dank aan een opzwepende, swingende hoofdriff, een intense gitaarsolo halverwege en een funky, bijna samba-achtig stuk er achteraan, en Ozzy die vol overtuiging een oproep eruit gooit dat we in het leven het onderste uit de kan moeten halen. Bill Ward geeft zijn drumstel er zo hard van langs dat het voelt alsof hij elk moment door zijn trommels heen gaat slaan.

Het boosaardige Snowblind dat de tweede kant mag aftrappen, had eigenlijk het album haar naam moeten geven, maar het label stelde daar een veto tegen. Het lag net té veel voor de hand naar welke sneeuw er in de titel en teksten gerefeerd wordt. Gelukkig kon de groep wel vrijelijk haar ding doen in het schrijven van de muziek en teksten, want dit is een regelrechte Sabbath-klassieker, met dank aan een robuuste hoofdriff en een aantal heerlijke muzikale uitstapjes. Zo is er het melodische middenstuk waar het tempo omlaag gaat vooraleer Iommi een smaakvolle solo neerlegt, de versnelling die in tweederde van het nummer even wordt ingezet voor het gas weer wordt gelost, en het orkest dat het gitaarwerk in de slotfase met de nodige epiek ondersteunt.

Cornucopia had op Master of Reality niet misstaan. De riff die het nummer aftrapt is één van de zwaarste die Sabbath ooit heeft opgenomen en de bassen staan zo dik in de mix dat de luidsprekers onder het gewicht kreunen. De oren mogen hierna even ontspannen met het zoetgevooisde Laguna Sunrise, dat beelden van een tropische lagune oproept waarbij het donkerblauw en zwart van de nacht doorkliefd worden door het oranjerood van de zon die haar eerste stralen over de horizon werpt. Prachtig sfeerscheppend gebruik van strijkers.

St. Vitus' Dance is voor mij, zoals Tomorrow's Dream en Cornucopia, vermakelijk maar niet echt uitzonderlijk. Under the Sun is wel een waardige afsluiter, vergelijkbaar met Into the Void van de voorganger (al sla ik die laatste nog wel wat hoger aan). Ook hier wordt met trage, loodzware, slepende doom-riffs een gitzwarte sfeer neergezet, het podium voor een dosis religieuze kritiek. Zoals op de opener is het hier een sterke instrumentale outro die het nummer vakkundig afwerkt.

Vol. 4 heb ik altijd wat lastig te beoordelen gevonden. Hoewel er voldoende toppers op staan die ik mettertijd steeds meer ben gaan waarderen en ik er respect voor heb dat de band haar muzikale grenzen steeds bleef verleggen, zijn er hier ook een aantal songs die me nog steeds heel weinig doen, en dat speelt het album toch parten in de eindbeoordeling. Nog steeds een meer dan waardige toevoeging aan de Sabbath-catalogus, maar de eerste barstjes begonnen hier wel te verschijnen wat mij betreft.

1. Black Sabbath
2. Paranoid
3. Master of Reality
4. Vol. 4

Eerlijk is eerlijk. Changes is een pracht nummer

Inderdaad een pracht van een song. Songs als Changes, Planet Caravan en Solitude vormden altijd een mooi contrast met het zwaardere materiaal.
Het was met name Iommi die volgens mij vaak met dergelijke ideeën aan kwam dragen.

Geen hoogtepunten en geen dieptepunten.
Heb toen ik hem vroeger ooit kocht, wel eens gedacht of dit aan mijzelf kon liggen.
Nou in 2025 heb ik hem nog eens gedraaid vanavond en ben tot de conclusie, dat mijn mening toen al
dezelde is als nu.
Ik ga het niet mooier maken dan het is en was.

Ik vind Changes persoonlijk wel een (het) hoogtepunt van dit album

Changes is voor mij ook het prijsnummer op dit album, hoewel het overige materiaal ook vrij sterk is.
De opbouw van de plaat heb ik altijd wat vreemd gevonden. De plaat was in mijn ogen beter op gang gekomen door met Tomorrow's Dream te starten in plaats van Wheels of Confusion.
Supernaut vind ik ook een hoogtepunt, Ward slaat zijn drumvellen bijna stuk in dit nummer, de song kent een heerlijk ritme.
Cornucopia heeft zich na vele jaren aan mij geopenbaard. Een te gekke loodzware track, waarbij een dergelijk stuk als blauwdruk zal hebben gediend voor een band als Kyuss.
Under the Sun is dan weer een fraaie afsluiter, doom in optima forma, de riff van Iommi zoemt als een horzel rond je hoofd en de tempowisselingen zijn niet versmaden.
Volume 4 vormt de eerste schijf waarbij de heren het experiment niet schuwde, aangezien het afwisseling troef is.

Het is in ieder geval een nummer dat niet voor niets op 1 in Engeland heeft gestaan in 2003 als
duet Ozzy en Kelly Osbourne .
En dat dik 30 jaar na dato Vol 4.
Deel jou mening zodoende.

Hetgeen natuurlijk een waardeloze uitvoering is en in geen verhouding staat tot de subtiele albumversie met die prachtige, neerslachtige moogstrijkertjes die zachtjes meezoemen.

De versie met dochter Kelly vind ik helemaal niets. De originele versie is natuurlijk superieur.

Bedankt heren! Ik was die hemeltergende versie gelukkig vergeten...tot nu

Eens, maar heb wel leuke herinneringen aan het liedje dat op tv kwam tijdens een midweek in een huisje met al te brave schoonfamilie. Een soort van nostalgie voor die versie en toch liever het orsjieneel.