Pearl Jam - Vs. (1993)

In het kader van het review topic is mij gevraagd uit te leggen waarom ik deze schijf "beloon" met liefst 1,5*. Om dit op een goede manier te doen zou ik hem eigenlijk van zolder moeten plukken en opnieuw moeten beluisteren. Hier heb ik, gezien de enorme stapel nog te doorgronden cd's die op mij ligt te wachten, almede de zure herinnering aan deze plaat, geen zin in. Onderstaande is dus uit mijn geheugen.

Pearl Jam begon voor mij natuurlijk met Ten. Heb deze plaat opgepikt lang voordat ze groot waren en ben getuige geweest bij het legendarische optreden op Pinkpop 1992. Pear Jam was helemaal mijn band. En wat heb ik uitgekeken naar de opvolger van Ten. Op de eerste dag van uitgave vroeg mijn bed uit om direct een exemplaar te halen. Mezelf geinstalleerd tussen de twee boxen in, biertje erbij, en draaien maar. Man man wat een desillussie. Ik kan me niet herinneren ooit erger teleurgesteld te zijn geweest in een nieuwe plaat van een favoriete band. Natuurlijk zijn er slechtere platen gemaakt dan deze Vs. maar ik had hier zo verschrikkelijk veel van verwacht. Maar niks. Groots geluid van Ten ?...weg!, prachtige songs van Ten ?... weg, schitterende emotionele zang van Ten ?...weg. Alles weg.

Na het uitkomen van deze cd, stond Pearl Jam voor het eerst in Ahoy. Biddend voor zoveel mogelijk "Ten"en zo weinig mogelijk "Vs", en voor old times sake, gegaan. Ongelooflijk tweeslachtig concert. De songs van Vs. een bak nauwelijks van elkaar te onderscheiden herrie. De ergernis daarover was zo groot dat ik ook de Ten songs tijdens dit concert nauwelijks kon waarderen.

Uiteindelijk hebben dit album en het bijhorende concert er voor gezorgd dat ik mijn voorheen helden jaren en jaren links heb laten liggen. Ik vind zelfs Ten minder geworden door de zure smaak van Vs. Als een plaat dat met me doet, is 1,5* nog veel.

Dit alles zit zo in mijn herinnering. Een nadere beluistering zal mogelijk een ander oordeel geven (ook gezien de wel enthousiaste reacties alhier). Maar ik begin er niet meer aan. Dat ding blijft op zolder

Ik heb het album net weer eens opgezet en hij heeft nog niks aan kracht ingeboet. Het is jammer dat de andere albums van Pearl Jam zo in de schaduw staan van Ten, natuurlijk hoort Ten tot hun betere albums, maar dat betekent niet dat de rest waardeloos is.

Ook ik moest de 1e keer slikken toen ik dit album hoorde, het was toch weer totaal iets anders dan Ten. Maar als je het album dan een paar keer gehoord hebt, dan hoor je toch een behoorlijke kwaliteit boven komen drijven. Daughter is idd een zeiknummer, maar nummers als Go, Animal, Rearviewmirror, Elderly Woman... en Indifference zijn toch dijken van platen.

Rearviewmirror wil ik nog apart uitlichten omdat dit toch één van de beste nummers allertijden is en dan vooral live, wat een prachtig nummer is dat toch. 4,5* voor dit toch wel briljante album.

Pearl Jam - VS.

Wat een plaat, dit album staat als een huis. Neem van mij aan een met een ijzer-sterke fundering. Dit album is zo veel anders dan het debuut. Op het moment vind ik VS. beter dan z'n voorganger .Misschien door enkele factoren waaronder: omdat ik in de mood ben voor dit album, of omdat ik de impact van Ten niet heb mogen ervaren des tijds. Voor een opvolger van een cult status album als Ten hoeft de band zich niet te scamen.

Vol ontwetenheid wat dit album zal brengen zette ik dit op. Ik verwachtte totaal geen tweede Ten en 'k had er soiezo veel vertrouwen. Zodra de CD werd gelezen werd ik van me stokkie geblazen toen het eerste nummer snoeihard z'n entree nam. Wat een heerlijk is dat, het nummer Go. Ik wist dat er zoveel meer was en wederom bewezen nummers als Daughter, Glorified G, en Dissident dat. Waar ik voornamelijk over het laatste nummer erg te spreken was.

En dan komt de vraag, "waarom met zoveel knallers toch maar een 4?" Het antwoord is simpel, dit album is als een vrouw bij de eerste ontmoeting. Je moet haar beter leren kennen, maar bij de eerste indruk mag ze er wezen. Dit geld uiteraard ook voor dit album.

Misschien mag dit album ooit de rest van de Top10 vergezellen. Wederom klinkt een Pearl Jam album zowel fris als emotioneel. Wat ik onder Grunge mag verstaan weet ik niet, maar dit klinkt toch wel totaal anders dan collega's van dat genre. Toch wel een vergeten "pareltje" lijkt me. 4**** 11 april 2009.

Stiekem voor mij toch de beste Pearl Jam plaat geworden (heeft zo'n drie jaar geduurd) en inmiddels zelfs in mijn top 10 beland. Een plaat die alleen maar beter en beter wordt. Pearl Jam gaat niet door op het succes van Ten, maar is lekker eigenwijs en brengt Vs. uit. Minder gepolijst dan het debuut, maar zeker niet ingeboet op power. Integendeel zelfs. Alles komt vol uit je speakers door de 'rauwe' sound wat wordt gecreëerd.

Een veelzijdig album waar verschillende stijlen elkaar in rap tempo afwisselen. Ballades, funk en keiharde rockers. Het maakt Vs. tot een ongelofelijk mooi album die tijd nodig heeft om hem op waarde te schatten. Stuk voor stuk verschillende nummers, die elkaar wel weten aan te vullen.

Én zoals we Pearl Jam kennen, is het vooral een oprecht album. Eddie schrijft teksten die hem persoonlijk aangaan, maar ook de wereld. Thema's als kindermisbruik (Daughter), racisme en geweld worden aangehaald met scherpe teksten.

Na 5 jaar blijf ik bij mijn mening! Op Vs. staat weliswaar geen meesterlijke minutenlange solo zoals die van Alive, maar het niveau van de songs is toch wel constanter dan op Ten. De helft stevige grunge, de andere helft meer mid-tempo rockers. Dave Abbruzzese heeft duidelijk invloed gehad op de songs, die zelden stilvallen of gaan vervelen, met als hoogtepunt het razende 'Rearviewmirror'. Verder is het openingsduo 'Go' en 'Animal' een schoolvoorbeeld van krachtige rock. De rustige nummers zijn ook erg geslaagd. De vele laagjes van 'W.M.A.', de uithalen van Vedder op 'Dissident', en wat dan te zeggen van de afsluiter 'Indifference'... 4,5*

Ten staat hoog in mijn top 10. Dat album heeft wat meer samenhang dan dit VS. Hier tref je een samenraapsel van hele aardige tot geweldige songs, van rustige tot keiharde songs. Op Ten staan voornamelijk steengoede vaak emotionele songs. Oftewel, ik waardeer dit album VS net wat minder.

Maar ja, het blijft een vroege energieke Pearl Jam plaat. En wat staan er lekkere nummers op zeg! Vooral de hardere vind ik overtuigend, zoals go, animal, glorified g, blood & leash. Maar de 'rustiger' nummers daughter, dissident, rearviewmirror & indifference mogen er ook wezen. Alles met kleine letters: want zo staat het ook op dit prima album geschreven.

Ga er maar aan staan. Als debuut het fenomenale ”Ten” afleveren en dan met een opvolger moeten komen. De druk is dan gigantisch en vergelijkingen zijn onoverkomelijk. Gelukkig is ”Vs.” geen kopie van ”Ten”. Op een herhalingsoefening zit niemand te wachten. ”Vs.” vind ik een sterk album, eigenlijk van begin tot eind. Waar ik ”Ten” wat coherenter vind klinken, waaiert Pearl Jam op ”Vs.” uit binnen de grenzen van de rockmuziek; van hard tot zacht en alles wat er tussenin zit. Slechte liedjes staan er eigenlijk niet op. Wellicht wel een paar mindere, maar over het geheel genomen ervaar ik nergens dipjes of skipmomenten. Persoonlijk vind ik de langzamere en midtempo liedjes het mooiste. De liedjes ”Daughter”, ”Dissident”. ”Elderly Woman Behind the Counter in a Small Town” en ”Indifference” zijn pareltjes. Maar ook de rockers klinken heerlijk met vlammend gitaarspel van de tandem McCready/Gossard. Na ”Ten” flikt Pearl Jam het dus gewoon weer. Hun tweede album ”Vs.” is een uitstekende opvolger. Als je dat klaarspeelt nadat je al bestempeld bent als grootheden is dat extra knap.

Deze heb ik toen eigenlijk gelijk gekocht nadat ik State of Love and Trust op de radio hoorde, niet wetend dat deze song helemaal niet op Vs. stond.
Een paar jaar later kwam ik er achter dat deze wel op de soundtrack van Singles stond; geweldige soundtrack trouwens, wel een waardeloze film.
Maar goed, weer terug naar Vs.
Teleurgesteld was ik, echt niet normaal.
Ik had Ten uiteraard al lang in bezit, en dit album was voor mij maar gewoon een herhalingsoefening.
De plaat heb ik nooit veel gedraaid.
Pearl Jam is na al die jaren een blijvertje gebleken, die eigenlijk altijd wel op hoog nivo bleef functioneren, een goede reden om Vs. alsnog een kans te geven.
Go heeft de gejaagdheid van Ten, maar opent in eerste instantie wat rommelig; waardoor de goede drumpartijen niet echt opvallen, maar Go zou prima als een van de mindere songs op Ten gepast hebben.
Go is een live concert van Pearl Jam; gestopt in een lied.
Maar ik wil niet maar een enkele song, ik wil de extase van een heel concert voelen; in die ervaar je niet in 3 minuten.
Bij Animal hoor je al meer variatie; de dreiging in de bas, gecombineerd met de stiltes voor de explosies, er wordt al meer afgeweken van Ten.
Daugter is voor mij de voorloper van het solowerk van Eddie Vedder, wat hij later bij Into The Wild laat horen, toch klinkt het totaal onaf; getuige het twijfelende einde.
Glorified G doet mij erg aan de band Reef denken, vooral de zang.
Natuurlijk ontstond deze band later, maar ik moet er gewoon aan denken.
Niet echt een sterk nummer, trouwens.
Dissident is dus gewoon Alive deel 2.
W.M.A. is gewoon een jamsessie in de stijl van Red Hot Chili Peppers, waarbij de stuwende kracht van de bas en drum positief opvalt.
Blood ontstijgt niet een nummer als Dirty Frank, wat op Ten een prima bonustrack was, en zo voelt deze helaas ook een beetje, leuk, maar overbodig.
Rearviewmirror is het hoogtepunt van de plaat, hierbij hoor je zeker in het gitaarspel een mooie variatie, en Eddie is heerlijk op dreef.
De sfeer gaat meer richting de New Wave van de jaren 80; prachtig!
Rats is een poging om een funkie nummer te maken, waarbij ik de rare start niet helemaal begrijp.
De zang gaat weer terug naar Ten, maar dit is weer geen hoogvlieger.
Elderly Woman Behind the Counter in a Small Town is wel een hoogtepunt, Vedder klinkt hier ouder, bijna op een Jim Morrison manier; geleefder is misschien een betere benaming.
Leash is prima, gevaarlijk en heavy, met de Led Zeppelin achtige tempo wisselingen.
Indifference is dromerig, en laat een sound horen, die we nog niet eerder bij Pearl Jam gehoord heeft.
Beetje in de lijn van U2’s The Unforgettable Fire album; alsof Eno achter de knoppen zit; ook wel een hoogtepunt te noemen, al zijn die dus niet genoeg hier aanwezig.
Als je in dezelfde periode in staat bent om een nummer als State of Love and Trust te maken, en die dan niet op dit album zet, dan ben je eigenlijk verkeerd bezig.
Vs. is de pijnlijke conclusie dat Pearl Jam eigenlijk na Ten had moeten stoppen, met Vitalogy maken ze ook een vreemde stap, te ontoegankelijk allemaal.
Gelukkig zijn ze niet gestopt, want vervolgens komen ze met sterkere albums, en een mooie ontwikkeling in het geluid.

De onvermijdelijke tegenvaller na het meesterlijke debuut Ten, al is het album met terugwerkende kracht zo slecht nog niet. Er staan een aantal prima songs op en de band klinkt energiek en bevlogen. Voornaamste probleem is dat veel songs voorbij zijn voor ze zijn begonnen en amper de kans krijgen te blijven hangen. Andere tracks zeuren dan juist weer te lang door en klinken alsof ze geïmproviseerd zijn. Bewonderenswaardig dat de band geen kopie van het debuut aflevert, maar door de wisselvallige aard van het geheel heb ik dit nooit een echt goede plaat gevonden. Songs als Rearviewmirror en Elderly Woman Behind The Counter In A Small Town zijn dan wel weer erg mooi.

Na één van de allerbeste debuutalbums aller tijden een opvolger uitbrengen, is geen makkelijke opdracht. Veel bands hebben last van het 2e-plaat-syndroom en als je Ten hebt afgeleverd, wordt de druk wel heel hoog.
NIets is echter minder waar. Vs. is een opvolger zonder zwakke momenten. Minder drama, minder toegankelijk, maar het staat als een huis. Ik denk overall dat het album misschien iets minder is dan Ten, maar nog altijd de volle score waard.

Go
Een fantastische albumopener. Met name de bas van jeff Ament springt er echt uit en lijkt een beetje Flea op acid.

Animal
We houden met het volgende nummer het hoge tempo vast. PJ bewijst dat het geen album vol nummers als Alive gaat maken, maat benadrukt echt zijn hardrockkant.

Daughter
Het eerste echte prijsnummer. Heeft zich ontwikkeld tot een echte live favoriet, waar vaak een ander nummer in wordt gebakken. In de begin periode heel vaak Another Brick In The Wall, tegenwoordig ook regelmatig een verkorte W.M.A.

Glorified G
Tekstueel broertje van Jeremy, maar dan minder in de verhalende trant. Mooie aanklacht tegen de Amerikaanse wapenwet.

Dissident
Dit is heel lang mijn favoriete nummer van dit album geweest. Is ook het eerste nummer dat meer naar het geluid van Ten toeschuift. Niet heel gek, want het is uiteindelijk dezelfde band. Een nummer als dit is heerlijk in de auto om genadeloos hard mee te brullen en gek aangekeken te worden door andere automobilisten om je heen.

W.M.A.
Een mooi, gelaagd nummer. Tikkeltje vreemd, maar wel lekker. Live wordt meestal de verkorte meer uptempo versie gespeeld, maar op het album wordt het breed uitgesponnen en hoor je elke luisterbeurt weer iets nieuws.

Blood
We haan weer helemaal los. Eén van de tracks waarop PJ de punkroots van de grunge laat horen.

Rearviewmirror
Wederom een echte live favoriet. Mooie typische PJ opbouw met een rustiger begin en helemaal los in het refrein, waar Eddie laat horen heerlijk te kunnen schreeuwen.

Rats
Nummer dat ik nooit helemaal begrepen heb. Het heeft een onheilspellend sfeertje met een toegankelijk refrein.

Elderly Woman Behind the Counter in a Small Town
PJ in singer-/songwriter modus. Akoestisch sfeertje en zo lekker.

Leash
Net als Blood ongecompliceerd rocken. Dat kan zo lekker zijn.

Indifference
Mede door de live uitvoeringen inmiddels één van mijn favoriete nummers. Dit nummer is net zo'n gedragen track als Black en Release waar je echt ingezogen wordt. Het kippenvel vliegt tegen het plafond en als het nummer is afgelopen, is er stilte....

'The shades go down, it’s in her head'

Was ooit mijn favoriete plaat van Pearl Jam, maar is blijkbaar later door mij op 3,5* gezet. Misschien was de verveling toegeslagen? Bij herbeluistering zou ik toch weer minimaal 4* geven.

In alle opzichten een waardige opvolger van het debuut. De grote gebaren en sloganeske refreinen worden (grotendeels) vervangen voor vuige funkrock en echte melodieën (soms zelfs tegelijkertijd). Het aansteker-in-de-lucht-gehalte is wellicht wat minder, maar de strakke ritmes en scherpe randjes doen de band goed.

Het suf getoerde Pearl Jam klinkt als een klok (uitstekend gemixt door nieuwe producer Brendan O’ Brien) en Vedder, steeds meer in de knoop met zijn nieuwe status als rockster, komt tot sommige van zijn meest aangrijpende momenten als vocalist.

'Go'
Dave Abbruzzese was alweer de derde drummer van Pearl Jam sinds hun oprichting, en ook hij zou het niet heel lang uithouden. Jammer? Ja, best wel, want hoewel het blijkbaar niet echt boterde tussen hem en met name Vedder, bracht Abbruzzese niet alleen een geweldige energie in het bandgeluid, hij schreef ook grotendeels de muziek voor -naar mijn mening- misschien wel de beste plaatopener van Pearl jam. Scheurende riffs en een manische Vedder doen de rest. Zelden is een rockplaat met zo’n oerschreeuw begonnen. Na al die jaren nog steeds kippenvel tot de laatste roffel van Abbruzzese.

'Animal'
Vedder impliceerde destijds dat dit nummer zo’n verschrikkelijk onderwerp had, dat hij er niet eens over wilde praten. De intensiteit van ‘Go’ wordt echter nét niet gehaald, maar een strakke band (weer met uitblinkende Abbruzzese) houdt het tempo er lekker in, en er wordt afgeklokt voordat je gaat vermoeden dat er veel geschreeuwd wordt, en weinig wol gesponnen.

'Daughter'
Ineens duiken we in de semi-akoestische sferen. Met zijn gevoelige arrangement, aandoenlijke tekst over mishandeling, en sterke refrein is ‘Daughter’ een duidelijke publieksfavoriet, één van de weinige liedjes die zich qua populariteit kan meten met de grootste hits van Ten. Terecht, al vind ik vier minuten misschien nét te lang om te blijven boeien over de koptelefoon.

'Glorified G'
En bam, we zijn alweer terug in de ronkende funkrock. Ironisch genoeg een soort ‘diss’ naar Abbruzzese: Vedder schreef de tekst nadat de drummer toegaf een geweer te bezitten (of eigenlijk twee).
Wat je ook van het wapendebat in Amerika vindt: echt sympathiek is het niet om een nummer te maken over dat je drummer een domme lul is. Desondanks mooi gitaarwerk, al is de meerwaarde beperkt, zo kort na de wervelstorm van de eerste twee tracks.

'Dissident'
De troostprijs voor mensen die hadden gehoopt op een tweede Ten. Het met vergelijkbare grote gebaren opgezette ‘Dissident’ kan zich best meten met de beste tracks op het debuut, met zijn geweldige melodie, vol passie gezongen door Vedder, en glansrol voor Mike McCready. Gek genoeg formeel gezien hun grootste hit in Nederland, al kwam dat vooral doordat er drie verschillende uitgaven op de markt kwamen met elk hun eigen bonustracks (ordinaire geldwolverij, hoewel te betwijfelen is of de band iets te maken had met die beslissing).

'W.M.A.'
Ja, ruim een kwarteeuw later komt de identificatie van Vedder met zijn zwarte ‘brothers’ een beetje aanmatigend over (om niet te spreken van die Afrikaanse drumritmes), maar goed: hoe veel andere witte rockbands van dit kaliber zongen in 1993 over politiegeweld tegen zwarten? Belangrijker is dat 'W.M.A.' eigenlijk nog steeds een geweldig nummer is, met een climax waarbij ik het moeilijk vind niet door de kamer te gaan stuiteren. Ze hebben daarna weinig gemaakt wat hiermee te vergelijken is.

'Blood'
Toe maar Eddie, gooi het eruit. De zanger schreeuwt al zijn frustratie eruit over… doorbreken als rockartiest? Hoe dan ook, als liedje geen hoogvlieger, maar de passie komt wel over en binnen drie minuten is het ook weer voorbij.

'Rearviewmirror'
Ik kan er grapjes over maken (zie vorige track), maar de waarheid is wel dat Vedder er tijdens het maken van deze plaat flink doorheen zat. De verafgoding en de kritiek die in vloedgolven over hem heen spoelden na het megasucces van Ten eisten hun tol op de jonge Vedder. Beter dan op het schreeuwerige ‘Blood’ laat hij hier horen wat er in hem omging, een solocompositie die overkookt van de pijn en spanning, met een tekst die onbeschaamd suïcidaal is. Later noemden ze zelfs hun ‘Best Of’ naar deze track . Hoort ook zeker thuis op elke Pearl Jam-verzamelaar.

'Rats'
Wordt gek genoeg zelden genoemd als favoriet Pearl Jam nummer, wellicht doordat het de ondankbare taak heeft direct na het monumentale ‘Rearviewmirror’ te komen. Desondanks zet ‘Rats’ de sterke lijn van het album door, met stevig, funky spel, monsterlijke gitaarriffs, een gepassioneerde Vedder, een catchy refrein en een fijne climax, waarin, gek genoeg, Michael Jackson wordt geciteerd (!).

'Elderly Woman Behind the Counter in a Small Town'
Het rustigste nummer van de plaat, een akoestisch intermezzo dat de plaat goed kan gebruiken. Dat, en Vedders fijne, oprecht klinkende bromstem, laten het liedje wat beter lijken dan het in feite is, namelijk een redelijk sentimenteel niemendalletje met een refrein dat erin slaagt toch te gaan vervelen, hoewel het liedje maar drie minuten duurt.

'Leash'
We gaan weer raggen, maar Vedders passie en het retestrakke spel van de band (eigenlijk twee grote troeven van deze plaat) kunnen niet verhullen dat hier inhoudelijk toch wel erg weinig gebeurt. Minste nummer van de plaat?

'Indifference'
‘I’ll swallow poison/ until I grow immune/ I will scream my lungs out/ ‘till it fills this room’. Na al die jaren nog steeds lastig om naar te luisteren zonder een brok in mijn keel, hoe diep Vedder hier ook kukelt in de afgrond van het pathetische. Als zwartgallige puber had ik stukken van deze tekst op mijn slaapkamermuur gekalkt. Ik haalde daar veel troost uit, maar het moet mijn ouders zorgen gebaard hebben. Sorry, ma.