Television - Marquee Moon (1977)

Ik moet bekennen dat ik veel te weinig uitgebreide recensies typ. Dat komt omdat ik vooral van de muziek wil genieten en niet echt kan omschrijven wat mij ervan aanspreekt. Toch maar proberen.

In 1976/77 zocht Tom Verlaine een band bij elkaar die het roer wilde omgooien. De 'dirty' Gibson geluiden, effectenpendalen en gelikte nummers maakten plaats voor een clean Fender geluid. Little Johnny Jewel zou slechts een opmars zijn voor zijn talent en is te vinden op de Remastered editie als bonustrack.

Vanaf het eerste moment dat ik het openingsnummer hoorde wist ik dat dit geen normaal album was. Er wordt een spanningscurve gestart die tot de laatste noot van het album zou duren. Bij elk nummer is het raak. De zang is pretentieloos, de productie subliem en de gitaarsolo's onovertroffen. Ik ken geen enkel gitaaralbum dat Marquee Moon kan overtreffen. Zelfs Led Zeppelin leverde in zijn hoogtijdagen geen betere albums af.

Het titelnummer is zo ongeveer het meest waanzinnige nummer dat ooit op de aardbol is gespeeld. Bijna 11 minuten lang wordt de luisteraar geboeid door twee gitaristen die tegen elkaar opspelen. Niet zoals Iron Maiden dat probeert maar op sublieme wijze zonder over de top te gaan.

Dikke 6* en na Abbey Road mijn favoriete album.

Naar aanleiding van het 'Ga dat album eens reviewen' topic ben ik terecht gekomen bij deze plaat. Ik kende het wel van naam, maar kon me geen beeld vormen van de muziek. De noemer punk leidde me wat in de verkeerde richting, aangezien dit niet is wat ik doorgaans als punk bestempel, maar enfin, zo verruimt een mens al eens zijn hokjes.

Post-punk dus, niet echt mijn favoriet genre en ook dit album is me wat te zoutloos. Gewone nummers, zonder noemenswaardige spanningsopbouw, die niet irriteren en soms wel een beetje blijven hangen, maar nooit echt meeslepen. Het titelnummer is hierop misschien een uitzondering, maar dat is me dan weer enkele minuten te lang. Het belangrijkste breekpunt is echter de zanger. Zoals wel vaker bij post-punk zijn de vocalen nogal zeurderig, wat mij echt niet ligt.
Gelukkig zijn er ook goeie kanten aan de muziek. Het gitaarspel, zeker in combinatie met de baslijnen, is een mooie verweving van verschillende laagjes. Het drumwerk klinkt zoals bijna alles van drum uit die tijd volledig ruk, maar is op zich niet slecht, alleen ook helemaal niet opwindend. Neem nu die intro fill van Marquee Moon, kan het nog saaier?

Geen slecht album, maar ik kan moeilijk begrijpen dat dit zo'n klassieke status heeft verworven.

Tja, na wat schandalig lage cijefrs van mede-MuMeërs, (Een 2,5 Don, hoe durf je? )
zal ik maar eens toelichten waarom deze plaat eigenlijk gewoon een punkklassieker is.

Ja, de zang is om aan te wennen. Valt niet te ontkennen.
Maar tegelijkertijd is het, na vele luisterbeurten, toch wel een erg herkenbare en fijne stem. Bovendien houd ik wel van aparte stemmen.
Ook zijn de twee gitaren perfect door elkaar heen geweven en is de bas meer dan interessant. Maar dit is allemaal niet meer dan leuk.

Wat Marquee Moon echt goed maakt, is de stemming die het bij mij oproept.
Vrolijk, maar bij vlagen intens weemoedig en ontroerend.
Vooral het 12 minuten durende, epische titelnummer herbergt een intense schoonheid, die niet meteen te ontdekken valt.
Maar ook bijvoorbeeld Venus of Milo is een euforisch en toch ietwat weemoedig, maar vooral overtuigend en geloofwaardig liefdesliedje.
Zo heeft ieder nummer iets speciaals, door de herkenbare zang, prachtige gitaren en fascinerende structuren.

Ooit wel eens een bui gehad waarin je beseft hoe mooi het leven eigenlijk is?
Zonder reden, gewoon een plotseling besef.
Marquee Moon is de perfecte plaat voor deze bui. Stem verhoogd naar 4,5*.

Richard Hell stopte de punk in Television.
Verliet vervolgens de band.
Maar legde hierdoor de basis van Marquee Moon.
Duelerende gitaarspel van Verlaine en Lloyd.
Gericht om het gevoel vorm te geven.
Alsof men Richard Hell niet teleur wilde stellen.
Of was het gewoon een flinke schop na.
Dat men zonder hem het ook wel zouden redden.
Haat/liefde relatie binnen de band die het uiteindelijke resultaat bepaalden.

Over punk moet je niet nadenken.
Gewoon spelen.
De boodschap is het belangrijkste.
Anders werkt het niet.
Television laat hier juist het tegenovergestelde horen.
Alle gitaarlijnen zijn met precisie gespeeld.
Vanuit artiesten met een artistieke achtergrond.
Duidelijk aan elkaar gewaagd.

Is het dan vergelijkbaar met Talking Heads.
Gelijk in opkomst.
Dezelfde stal.
Nee, voor mij is dat juist college rock.
Gemaakt door de eeuwige student.
Waarbij er een flirt was met uitheemse invloeden.
Net als later Weezer een band die zich niet in een punkhokje liet plaatsen.
Television is letterlijke postpunk.
Ontwikkeling nadat de ideologische punker de rest de rug toe keerde.
Genoodzaakt om zonder hem door te gaan.
Met twee geweldige gitaristen in de gelederen.

Blijft allemaal vaag.
Sex Pistols in opkomst.
Uiterlijk van Richard Hell als grote voorbeeld.
De gescheurde T-shirts.
Het kort geknipte rattenkopje.
Als de punk in Engeland zich aan dient.
Zijn ze over de oceaan al een stap verder.
Met Marquee Moon als resultaat.

Voor mij is het muzikaal niet zo interessant.
Meer de sleutelrol die het zo memorabel maakt.

1001 Albums you must hear before you die

Nummer 389 bracht me bij Television - Marquee Moon (1977), een album dat ik al lang een keertje wou luisteren maar waar het er nog nooit van gekomen was.

De opener 'See No Evil' bevalt me meteen erg goed. De gitaarlijn is erg prettig en de zang en structuur zijn wat rommelig. Daar hou ik wel van.

Jammer genoeg wordt het niveau van de opener, voor mij, nergens meer gehaald op het album. Sterker nog: naar mijn gevoel zakt het niveau met elk nummer een klein tikje naar beneden. Als ik elk nummer apart zou quoteren, zou dat denk ik een dalende lijn zijn over het album heen (met een lichte opflakkering bij de afsluiter).

Dat klinkt misschien negatiever dan het is, want ik vind het voor alle duidelijkheid wel degelijk een goed album. De stijl bevalt me en er staan genoeg nummers op die ik goed vind. Verder denk ik ook dat Television een hoop bands die ik goed beïnvloed heeft. Ik ben dus zeker blij dat ik het album ontdekt heb, maar voor mij is het niet de topper die het voor vele anderen wel blijkt te zijn.

Misschien groeit hij nog, maar misschien geraakt hij hier ook helemaal in de vergeethoek. Only time will tell.

Favorieten: See No Evil, Venus

3,5*

Op reis door new wave en aanverwanten vlieg ik van Spiral Scratch van de Buzzcocks naar de in hetzelfde januari 1977 verschenen debuutelpee van Television.

De naam van de groep zong al geruime tijd rond, zoals in de recensie in Muziekkrant Oor van het debuut van de Ramones. Hierboven noemen enkele MuMensen dit punk of post-punk. Ik ga daar niet in mee: in 2010 sloeg avdj de spijker op den kop met deze regels: "In 1976/77 zocht Tom Verlaine een band bij elkaar die het roer wilde omgooien. De 'dirty' Gibson geluiden, effectenpedalen en gelikte nummers maakten plaats voor een clean Fender geluid." Dus geen punk en ook geen napunk, maar vanaf het begin kiezend voor een nieuwe weg.

Wat me vooral opvalt is het hoge muzikale peil op het debuut Marquee Moon. De heren beheersten hun instrumenten meer dan goed en komen meteen met vrij complexe, sterke composities. Dat het titelnummer op de oorspronkelijke elpee bijna tien minuten duurt, is opvallend; iets soortgelijks deden de Stranglers op hun twee maanden later verschenen eersteling. Ook die van Television verveelt geen seconde.
Het is melodieus met de soms aangenaam-zeurderig maar altijd heldere vocalen van Tom Verlaine. Diens gitaarpartijen vlechten een fraai wandkleed met die van Richard Lloyd, waarbij de ritmesectie van bassist Fred Smith en drummer Billy Ficca zich niet beperkt tot een elementaire basis, maar eveneens melodieus en gevarieerd speelt.

Favorietjes aanwijzen is lastig. Ik ga maar voor het kortste (Venus) en langste nummer. Of toch See No Evil? Hoe dan ook, de reis vervolgt bij Welshman Dave Edmunds.

Geschreven in De album Top 100 van...:

Nog zo'n messcherpe en hele invloedrijke gitaarplaat. Gitaristen Tom Verlaine en Richard LLoyd zijn een lekker stel, die elkaar perfect aanvoelen en tot grote hoogten kunnen stuwen. Deze plaat heeft een enorm lange aanlooptijd gehad, zo is onder andere te lezen in het 33 1/3 boekje over deze plaat (hele fijne serie boekjes trouwens). Het voordeel daarvan is dat de nummers tot in de puntjes zijn geperfectioneerd, dat is duidelijk te horen. Geen grammetje vet. Het titelnummer is een masterclass "hoe doe je een nummer van 10 minuten veel korter lijken" en verveelt nooit. De rest doet daar amper voor onder, deze plaat is ook in de breedte sterk.
Verder klinkt de plaat een beetje zoals het New York uit de jaren 70 dat je uit de films kent: een beetje groezelig en afgeleefd, maar heel opwindend.

Funfact: mijn avatar is de afbeelding op de achterkant van de hoes van deze plaat en ik heb hem ook als tattoo: ergens heb ik mijn hoofd de link gelegd tussen die afbeelding, het titelnummer, en de magie van muziek. En ik hou van de maan.

Aangekruist als favoriet:
1. Marquee Moon
2. Elevation