ABBA - Voyage (2021)

Het moge duidelijk zijn: ABBA is na veertig jaar terug. En nog steeds weten ze voor opschudding te zorgen, en dat voor zo'n brave band. Voorstanders en tegenstanders buitelen over elkaar heen. Toch knap dat ze er na al die tijd nog toe doen. In welke hoedanigheid is voor iedereen anders. Dat toont de discussie tot nu toe wel aan.

Maar uiteindelijk willen we weten hoe Voyage nu echt klinkt.

Lastige vraag als je het mij vraagt. Als kind een groot liefhebber van de band, als tiener verafschuwde ik ze en toen ik de twintig gepasseerd was en mijn muzikale idolen uit die tijd hoog opgaven van ABBA ging ik ook langzaam weer om. Een soort coming out was dat wel: ABBA mocht je leuk vinden. Hoera!

Maar die cheesy nummers dan?! Nou, we hoorden ook allemaal wel dat het knap in elkaar zat en was er ergens ook niet een gunfactor voor dit viertal uit Zweden?!

Op Voyage horen we het allemaal terug. Wat moet je eigenlijk ook verwachten van een band die na veertig jaar weer met een album komt?! In de jaren dat ze actief waren gingen ze met hun tijd mee zonder hun eigen sound te vergeten. Nu erop terugkijkend kunnen we constateren dat dit best knap was, of je ze nu leuk vindt of niet.
Maar hoe doen ze dat nu dan? Hun sound aanpassen op de actualiteit? Niet te doen. Hebben ze dan ook niet gedaan.

Eigenlijk is Voyage een soort Greatest Hits, maar dan met nieuwe nummers.

Opener I Still Have Faith in You vind ik dus prachtig. De zang is dik in orde, de productie als altijd tip top verzorgd en een lekker hoog kitsch gehalte waar ik toch best een brok van in de keel krijg. Ja, ongetwijfeld een hoog sentiment gehalte. Het leven gaat veel te snel voorbij. Nostalgie gaat hier voor mij goed gepaard met andere emoties zoals dat alles vergankelijk is.

When You Danced with Me is dan weer een beetje de hoempa-carnavalsmuziek waar de band ook wel patent op heeft. Dat klinkt negatiever dan het is. Maar toch verbaast het me dan wel dat een ABBA met dit soort nummers wegkomt en een BZN niet. Leuk nummertje hoor. De handjes mogen op elkaar, op volle toeren als het kan graag.

En dan is het ook al weer bijna kerst en daar doet ABBA graag aan mee op Little Things. De bekende koortjes horen we hier helemaal terug. Het is mierzoet, zoals kerstliedjes ook horen te zijn. Hier hoor je duidelijk dat de heren Ulvaeus en Andersson ook musicals hebben geschreven. De klokjes ontbreken niet en het kinderkoor mag aan het einde ook nog even meedoen. Die kerstboom zal toch nog wel even moeten wachten wat mij betreft. Spreek me over een maand nog maar eens over dit nummer.

Don't Shut Me Down is zeker een sterk nummer dat zich kan meten met oud werk van de band. De meesten onder ons kennen het nu wel en ik lees veel dat fans dit als hun beste nummer beschouwen van de nieuw vrijgegeven nummers voordat het album in z'n geheel het levenslicht zou zien. Ik snap dat wel. Het zit goed in elkaar en ik luister er graag naar.

Just a Notion is old-school ABBA zoals we ze op hun eerste albums konden horen. Aardig, maar nooit helemaal mijn kopje thee geweest. Dit is voor mij toch echt ietwat te veel vergane glorie. Het zal z'n reden hebben gehad dat het in 1978 niet werd uitgebracht. Is de vraag: past het op dit album eigenlijk wel? Ik moet zeggen dat dat best wel het geval is. Als losstaande track had ik daar mijn twijfels over, maar zo in het grote geheel valt het niet eens zo heel erg op. Blijft staan dat ik niet zo veel met het nummer an sich heb.

I Can Be That Woman start als een wat donkere ballad. Het klinkt breekbaar en kwetsbaar en dat maakt het wel fraai. De ouderdom is hier goed terug te horen, maar op een mooie manier. Een typische, meeslepende ABBA-ballade. Hier heb ik dan weer veel meer mee. Dit ontroert op geheel eigen wijze.

Op Keep an Eye on Dan komt de disco periode een beetje terug. Zoals eerder al gezegd: alle stijlen die we van de band kennen komen terug op Voyage. Deze periode is wel een favoriete van mij, en dit nummer doet het dan ook goed in huize aERo. Ook hier hoor je dat de stemmen van de dames wat rauwer zijn geworden. Wanneer de mannen meedoen geeft het het nummer net nog wat meer glans. En dat einde is gewoon grappig: een eigen oude hit erin verwerken (S.O.S). Moet kunnen.

Bumblebee moet je zoeken in de Fernando-categorie. Een beetje pathos hier en daar kan geen kwaad en hier merk ik dat het zo ongelooflijk knap is dat ABBA een soort stijl op zichzelf is. Een beetje cheesy is het wel, maar dat willen we toch ook wel een beetje nietwaar.

No Doubt about It vertegenwoordigt de 'rock and roll' kant van de band en daar gaat een dansbaar sausje overheen. Waterloo op de Voulez-Vous toer. Een onweerstaanbare meezinger wel.

Met Ode to Freedom komt deze reis ten einde. Met weemoed kunnen we afscheid nemen van de band. Want het lijkt me stug dat er een vervolg komt op Voyage. Het vervolg zit hem in de shows die in Londen opgevoerd gaan worden. Het is een waardige afsluiter van dit album. Ook hier voel ik weer de vergankelijkheid. Aan alles komt echt een eind. Niet alleen aan ABBA.

Een prachtig einde van een album dat nog een keer laat horen waar ABBA ooit toe in staat was. Nee, dit zullen niet meer van die klappers worden als al die oh zo bekende hits. Andere tijden, andere beleving. Zaten we hier op te wachten? Nou, dat zal voor iedereen weer anders zijn. Ik verwacht dat het over elkaar heen buitelen weer rustig verder zal gaan.

En ik? Ik geniet gewoon even van de zijweg op mijn muzikale pad, want dat is ABBA (bijna) altijd wel geweest voor mij. Een pad die ik graag bewandel. Ook na veertig jaar nog.

VOYAGE is ABBA’s epic finale, gevuld met afwisselende, goed gecomponeerde en prachtig gezongen nummers. Een waardig Farewell voor een groep die een MAJOR footprint heeft achtergelaten in de moderne muziekgeschiedenis.

I Still Have Faith In You - Hier is al veel over geschreven, een prachtig comeback nummer waarin de ABBA leden elkaar toezingen. Het opent bijna a-capella met een geweldig zingende Frida, die bij het refrein ondersteuning krijgt van Agnetha. Mondiaal heeft het nummer talloze emotionele reacties opgeroepen van de vele oude, maar ook relatief nieuwe fans die ontroert raakten door de stemmen en samenzang van de beide zangeressen voor het eerst in bijna 40 jaar. In de clip wordt de finale gevormd door een snapshot van de ABBAtars, heel mooi vorm gegeven.

When You Danced With Me - de opening is ‘de oude ABBA’, Ierse invloeden met veel blazers, zo te horen met Frida in The Lead later hoor je Agnetha beter. Een folk-achtig vrolijk nummer. Roept herinnering op aan the Piper

Little Things - Kalm piano intro, waarna Agnetha en Frida perfect in harmony zingen. Een lief liedje met een fraaie melodie lijn. Het kinderkoor a la I have a dream wordt ook nog even naar voren geschoven aan het eind.

Don't Shut Me Down - Dit is ABBA Grand Cru, Hier zing ABBA de fans en volgers toe. Agnetha heeft aan helderheid en het vermogen om een song een emotionele lading te geven nog niets ingeboet. Subtiel wordt Dancing Queen gememoreerd en tevens roept dit nummer qua zang herinneringen op aan The Day before you Came. Moderne componisten hebben de compositie technisch bezien al bejubeld, een couplet met meerdere lagen dat meandert naar het refrein toe. Een absolute evergreen!

Just A Notion - Duidelijk een nummer uit de “oude Doos” wel een echte oorwurm, die na enige luisterbeurten zijn werk goed doet. ABBA maakt hier een trip down memory lane. Een groeier!

I Can Be That Woman - Sober intro, Agnetha zet prachtig in, gevoelig met soms het begin van een snik in haar stem, subtiele en sobere backing bestaande uit strijkers en piano. Frida valt haar later ook erg mooi bij. Eerder las ik ergens dat dit een country nummer zou zijn, maar ik vind het zelf totaal geen country sfeer hebben. Eerder een perfecte ballad.

Keep An Eye On Dan - synthesizer intro, dit had een Visitors-nummer kunnen zijn qua sfeer. Agnetha en Frida zingen afwisselend en samen. Een verhalende song over een moeder en haar zoon.
Dit is een groeinummer dat meerdere luisterbeurten nodig heeft.
Hier hoor je wel dat de stemmen van beide zangeressen iets lager zijn geworden in de loop der jaren. Mooie koorwerkjes wel..in het laatste akkoord herken je het SOS akkoord

Bumblebee - Hier aan het begin lijkt het een vergelijkbaar Fernando akkoord. Frida heeft de lead partij. Mooie strijkers in een sfeervol nummer en geweldig gezongen. In de tweede helft valt Agnetha subtiel in. Het heeft ook iets van een traditional.

No Doubt About It - Agnetha en Frida openen samen dit up-tempo nummer. Ook dit nummer is typisch ABBA, maar toont al zijn aspecten pas na diverse luisterbeurten. Frida heeft een paar solo partijen die mooi zijn.

Ode To Freedom - Strijkers openen de finale, gedragen muziek, perfecte harmony zang door het hele nummer. Dit nummer doet denken aan sommige delen van Chess. Mooie afsluiter.

All over is het helaas geen lang album en ook jammer dat de twee niet afgemaakte songs niet ook een plaats hebben gekregen. Nog een sprankelende Agnetha song had er best bij gekund.
De eerste indruk is er een van een fraaie ingetogen plaat. Wat ook past bij de leeftijden. Maar na diverse luisterbeurten zullen de songs ongetwijfeld nog groeien, zoals altijd bij ABBA.

Laat ik een eerlijk oordeel geven over de plaat.
Het voelt als de remake van The Lion King.
Die tekenfilm was geweldig, maar ondanks de technische snufjes ontbrak bij mij het Wow! gevoel, terwijl mensen achter mij in de bioscoop wel in tranen waren.

Ik bestond gewoon in de tijd dat Abba groot was. Al die hits kwamen de hitparade in en de albums de albumlijsten. Je moest toen eigenlijk voor Abba of Queen zijn, of zoiets, maar ik vond beide bands erg goed. Om mijn piano examen te halen koos ik om Arrival te spelen. Dat moest wel te doen zijn dacht ik. Maar dat viel best wel tegen. Die lekkere popsongs zaten toch net wat ingewikkelder in elkaar dan gehoopt. Een grote pakkende pophit hoeft dus helemaal niet zo makkelijk te zijn om te schrijven. Björn Ulvaeus was er een meester in. Benny Anderson schreef de woorden erbij. Agnetha Fältskog en Frida Lyngstad zongen de nummers fraai in.

40 jaar na hun laatste geweldige album The Visitors is Abba back. En wat je er ook van vindt, historisch is het. Toen ik vannacht om 0.00 uur Voyage aanzette via Spotify op de koptelefoon deed mij dat best wat. Dat gebeurt niet zo vaak meer, dus dat was mooi meegenomen. Van de eerdere Abba albums wist ik dat niet alle nummers even goed zijn, maar een aantal vaak juist wel. Dat is ook op Voyage het geval. Natuurlijk zijn Don't Shut Me Down & I Still Have Faith in You nu al Abba classics. Derde single Just a Notion is dat niet, maar dat retro mid-70's nummer is best aardig.

When You Danced with Me is leuk, maar pas als je het een paar keer hebt gehoord. Little Things is een redelijk kerstliedje met helaas op het einde een kinderkoor. I Can Be That Woman is de tweede mooie Frida ballad, maar niet van het niveau I Still Have Faith in You. Keep an Eye on Dan is weer uit de hoogste Abba categoriën, echt zo'n fijn pop/disco nummer dat niet uit je hoofd gaat. De tekst is overigens niet zo vrolijk. Bumblebee is Fernando light, maar wordt gelukkig gevolgd door het sterkere No Doubt About It. Erg fraai is de gedragen afsluiter Ode to Freedom.

Dit is de afgelopen jaren gemaakt door Abba in hun 70's: een album met muziek wat zo afkomstig kan zijn uit de 70's. De stemmen van Agnetha en Frida zijn iets lager en er zit een beetje sleet op, maar ze klinken nog steeds erg mooi en het heeft ook wel wat. Ik vind het ontzettend leuk dat ze dit Voyage opgenomen hebben en vind het dus bij vlagen echt goed. Er staan hoe dan ook een flink aantal fijne nieuwe Abba nummers op. Wie had dat gedacht? In 2021? We kunnen het nu goed gebruiken wat mij betreft.

Eerste beluistering achter de rug. Grotendeels is mijn mening niet heel anders dan over de vooruit verschenen singles; echt typisch ABBA, misschien wel degelijker dan ooit, maar echt overweldigend wordt het nergens. "Keep an Eye on Dan" is voor nu het meest pakkende liedje, en ik was emotioneel heftig getroffen door de laatste pianoklanken (gelijk aan intro van de ABBA-hit SOS). Het is al vaker genoemd zie ik nu teruglezend, maar gelukkig wist ik dat niet van te voren

Neemt allemaal niet weg dat ik heel blij ben met deze plaat, de heroprichting van ABBA, inclusief alle hysterie eromheen. En ik doe gewoon lekker mee; volgend jaar 27 mei sta ik in de ABBA arena .

2021 VOYAGE

Een reis naar mijn kindertijd en terug.

Ik had bij de helft van de nummers tranen in de ogen. Ik heb altijd gevoeld dat ABBA een comeback zou maken: niet op het podium (al hebben ze daar mooi een virtuele mouw aan gepast) maar met nieuw plaatwerk. Mijn vader stierf in 2001. Hij was een groot ABBA fan. En daarom was ABBA niet cool toen ik jong was. Maar in mijn kindertijd kwamen al die liedjes op de radio voorbij en ze nestelden zich nietsvermoedend op mijn harde schijf. Pas toen ik student werd en mij voorbereidde op het volwassen leven kwamen die songs weer aan de oppervlakte. Toevallig was dat begin jaren '90 tijdens de ABBA Gold revival. Eens je zelf volwassen bent ga je toch anders naar je vader kijken. Bijgevolg ging ik anders naar de liedjes van ABBA luisteren. Vooral het album Super Trouper wist me te ontroeren.

Voyage is als een spiegel. Je kijkt al luisterend naar jezelf. Je ziet aan de grijze haren en de rimpels hoe het leven je getekend heeft. Je luistert dieper en je ziet jezelf terug als kind in de jaren '70. Want de ABBA fan hoort in alle tien de liedjes links naar de oude songs. En ik hoor in de teksten links naar mijn vader. Hoe hij toen moet geweest zijn. Hoe ik nu geworden ben. Op de een of andere zalige manier komen die twee sentimenten perfect samen op dit nieuwe album. Het is alsof ik twintig jaar na zijn dood mijn vader opnieuw leer kennen in deze muzikale spiegel. Ik zie in welke mate ik hem geworden ben. En ik zie ook opnieuw wie ik als kind wilde worden en hoor hoe ver ik daarvan ben afgedwaald. De melancholie in ABBA's muziek is nooit hartverscheurend maar eerder zalvend. Er wordt met weemoed teruggekeken, ook naar de gemaakte fouten en de gemiste kansen, maar nooit zonder dankbaar vrede te nemen met het nu.

Vooral bij de tragere nummers moest ik een paar tranen wegpinken. Omdat de teksten beschouwend zijn. En omdat de stemmen gerijpt zijn. Ik ben altijd een fan van Frida's stemkleur geweest. Haar stem ontroert me op Voyage meer dan ooit. Agnetha lijkt me iets meer in de schaduw te blijven, vroeger was dat omgekeerd. Maar ook zij heeft nog steeds dat pijntje in haar stem in de meer doorleefde nummers. Het uptempo materiaal is aardig en bewijst dat Benny en Bjorn nog steeds popsongs kunnen schrijven. Maar in de tragere nummers met hun meesterlijk mooie arrangementen zit voor mij de meeste magie

Favorieten: I Still Have Faith In You, Little Things (mijn vader heeft mijn kinderen nooit gekend), Don't Shut Me Down (lekkere baslijn), I Can Be That Woman, Bumblebee en Ode To Freedom.

Wat een leuk album! Ik ben zelf 20 en niet opgegroeid met 'Abba', toch leerde ik ze al gauw kennen en werd ik 'verslaafd' aan hun muziek. Ik was dan ook heel enthousiast over deze comeback. Bij de eerste luisterbeurt bleef ik precies wat op mijn honger zitten. Ik vroeg me dan ook af of ik mijn verwachtingen niet te hoog had gelegd. Maar enkele luisterbeurten later was ik volledig mee in het 'Voyage' verhaal. Met als gevolg dat de plaat al het hele weekend op de platenspeler ligt.

Mijn favorieten op deze plaat zijn: Don't Shut Me Down, When You Danced With Me, I Can Be That Woman, Keep An Eye On Dan en No Doubt About It. Hoe cliché de kerst single (Little Things) ook klinkt, het nummer kan me toch bekoren.

Het enige 'probleem' met deze comeback is het visuele aspect. De Abbatars (3D versies van de leden) vind ik vooruitstrevend maar het past gewoon niet bij Abba of bij hun muziek. De cover met de zon vind ik mooi maar dat is ook het enige aspect. Ik had liever een 'echte' foto gezien. Maar dit is natuurlijk een detail.

Het is fijn dat alle fans nu ook een echt laatste hoofdstuk hebben gekregen en niet moeten verder kauwen op het 'open einde', 40 jaar terug.

Het lag sinds 2018 al in de lijn der verwachting, nieuwe muziek van het Zweedse kwartet ABBA. Het heeft echter nog een tijdje geduurd, de fans en liefhebbers moesten geduld hebben, maar dan heb je ook wat. "VOYAGE" ligt sinds eind vorige week in de winkels en vindt gretig aftrek.

Het verhaal van ABBA mag voor velen bekend zijn. De vier leden hadden al een succesvolle carrière voordat ABBA opgericht werd. Toetsenist Benny Andersson was lid van de succesvolle popband The Hepstars, gitarist Björn Ulvaeus zat in de populaire folk band The Hootenanny Singers, Anni-Frid Lyngstad had succes als jazz zangeres en Agnetha Fältskog had een succesvolle solo carrière. Op het in 1970 verschenen derde album van Agnetha, "SOM JAG ÄR", werken de andere drie al samen met de blonde zangeres, die door haar deelname aan de Zweedse versie van de musical "JESUS CHRIST SUPERSTAR" in 1972 haar populariteit alleen maar zag groeien.

In 1972 verscheen de eerste ABBA single, "PEOPLE NEED LOVE", al noemden ze zich toen nog Björn & Benny, Agnetha & Anni Frid. Met "RING RING" deden ze in 1973 een mislukte poging om deel te nemen aan het Eurovisie Songfestival, in 1974 lukte dat wel met "WATERLOO", ze wonnen de editie van dat jaar. In 1975 verscheen één van de beste singles van de groep, "S.O.S.", 1976 was een ongekend succesvol jaar met 3 nummer 1 hits in Nederland, "FERNANDO", "DANCING QUEEN" en "MONEY, MONEY, MONEY".

Voor mij zijn de singles "KNOWING ME, KNOWING YOU", "EAGLE", "GIMME GIMME GIMME (a man after midnight)", "ONE OF US" en het weergaloze "THE DAY BEFORE YOU CAME" absolute toppers in het oeuvre van de band. Albums als "ABBA" uit 1975, "THE ALBUM" uit 1977, het in 1980 verschenen "SUPER TROUPER" en het (tijdelijke) slotakkoord "THE VISITORS" uit 1981 behoren tot mijn persoonlijke favorieten. Na het reeds genoemde "THE DAY BEFORE YOU CAME" en diens opvolger "UNDER ATTACK" uit 1982 werd het stil rondom ABBA.

De dames brachten solo albums uit. Van Frida verscheen "SOMETHING GOING ON" in 1982, waarvan ik het titelnummer erg goed vind en in 1984 bracht ze "SHINE" uit. Mike Chapman produceerde voor Agnetha het in 1983 uitgebrachte "WRAP YOUR ARMS AROUND ME", waarvan 2 singles de Nederlandse Top 40 wisten te bereiken. Andersson en Ulvaeus maakten de muziek voor de musical "CHESS", schreven af en toe voor andere artiesten een liedje en zetten zich in voor de musical "MAMMA MIA", met natuurlijk muziek van hun eigen bandje.

Sinds de jaren negentig is de populariteit van ABBA alleen maar gestegen en veranderde de meningen van zogenaamde kenners, die de muziek van het viertal vaak af deed als simpel en muzikaal behang. Muzikanten van allerlei pluimage herkenden en erkenden steeds vaker de kwaliteiten van de liedjes, waarbij vooral de laatste periode bejubeld werd. Het duurde echter nog een hele tijd alvorens de blik weer op het uiterst succesvolle ABBA gericht werd. Een groots aangekondigd en opgezette persconferentie werd gebruikt om het nieuwe album aan te kondigen en om een concertreeks bekend te maken.

"VOYAGE" kwam dus afgelopen vrijdag uit. Tien nieuwe liedjes, 37 minuten pure kwaliteit en nostalgie en de keuze voor de opener is misschien wat verrassend. "I STILL HAVE FAITH IN YOU" is het langste nummer van "VOYAGE" en het is een orkestraal, wat zwaar aangezette ballad met wel de van ABBA bekende arrangementen. Frida zingt het met een passende, soms wat breekbare stem, waardoor ik het een prachtig begin van het album vind. Het tempo en de sfeer gaat omhoog in "WHEN YOU DANCED WITH ME", een heerlijk vrolijk nummer met een aanstekelijke melodielijn en ritme. De samenzang in dit nummer is geweldig, herkenbaar en hemels. Kerstgevoel krijg je volledig met "LITTLE THINGS", inclusief kinderkoor. Mierzoet, maar wel mooi, maar ik ben dan ook wel een liefhebber van dit soort kerstliedjes. Het nummer dat samen met de opener op 2 september van dit jaar uitbracht werd, is het heerlijke "DON’T SHUT ME DOWN", waarin van de eerste tot de laatste seconde het ABBA geluid volledig in verwerkt is. Uptempo, passende toetsen bijdragen en een lekker ritme. "JUST A NOTION" blijkt al sinds de eind jaren zeventig op de plank te liggen en heeft gelukkig een plaatsje gekregen op "VOYAGE". Een ABBA liedje zoals die in hun eerste periode gemaakt werd, vintage ABBA las ik ergens en dat klopt. Uptempo, heerlijke samenzang en een pakkende melodie.

Agnetha heeft de hoofdrol in "I CAN BE THAT WOMAN", een sfeervolle ballad over verbroken relaties met mooie vocale arrangementen. Eén van de vele hoogtepunten vind ik "KEEP AN EYE ON DAN", een door synthesizer gedragen uptempo nummer dat herinneringen oproept aan het begin van de jaren tachtig, maar toch ook iets moderns heeft. Eén van de mindere liedjes vind ik "BUMBLE BEE", dat in veel reviews met "FERNANDO" vergeleken wordt. Ik snap dat voor een deel, Frida zingt ook dit nummer, er zit een mars ritme in, de fluit maar dit nummer komt niet echt tot bloei. Het tempo gaat weer flink omhoog in het pakkende en swingend "NO DOUBT ABOUT IT", waarvan het refrein een echt oorwurmpje is. Het klassieke "ODE TO FREEDOM" is het slotakkoord, sferische melodie, lagere vocalen dan bij de andere 9 liedjes en het koorachtige zang zorgt ervoor dat het nummer melancholisch aanvoelt. Een passend slot wat mij betreft.

Gelukkig klinkt ABBA op "VOYAGE" zoals je dat mag verwachten en hebben ze gekozen voor het oude en vertrouwde geluid. Natuurlijk zullen er mensen zijn die dat als gemakkelijk, gemakzuchtig bestempelen, maar wat hadden ze dan moeten doen? Samenwerken met één of andere DJ of rapper? Nee, wat ben ik blij dat ze daar niet voor hebben gekozen en dat ze dicht bij zichzelf zijn gebleven. Dit zal, zoals ze bekend hebben gemaakt, tevens het laatste album zijn, waarmee een reis van zo'n 50 jaar ten einde komt. Dat ze dat met een prachtig album als "VOYAGE" doen, is te benijden, want hoeveel acts lukt het om officieel én met een mooi album, afscheid te nemen? Niet veel, dus mogen Agnetha, Björn, Benny en Anni Frid zich gelukkig prijzen, dat ze dit wel hebben gedaan. En dat ze de miljoenen fans over de hele wereld een prachtig cadeau gegeven hebben, als dank voor de jaren die ze trouw zijn gebleven aan hun bandje...net zo trouw als dat 't bandje aan hun eigen identiteit gebleven is. 

Kwam dan zowaar de twijfel opsteken. Doen of toch maar beter niet. 'Voyage' van ABBA, er is al zoveel gezegd en erover geschreven. Nu zeker met de release van 5 november 2021. Tsunami aan uitgebreide meningen is overgekomen, ook hele boeiende bovendien daar waar ik zelf al eens een reviewtje drop. Maar vóór dit alles, die kwestie, hoezeer zit een mens nog op ABBA 2021 te wachten? Zullen ouwe zeventigers in een comeback 40 jaar na datum hoegenaamd nog genoeg voorstellen om aan het muziekgild van nu hoe dan ook nog iets bij te dragen? Anyway, 'Voyage', 't is dan ook nog zowat de meest gehypete plaat van '21, toch? Van dat melig ABBA, waarvoor vroeger zovelen zich misprijzend wegdraaiden...

Nu goed, het etiket pulpmuziek van luitjes vol glitter en plateauschoenen is mettertijd toch wel serieus afgebladderd. Vele jaren later kwamen er zelfs loftirades uit de rockmiddens en zongen U2's en Portisheads vrolijk 'Dancing Queen' of ander moois mee uit de ABBA-cataloog. Je moet nu bijna van slechte wil zijn om te ontkennen dat ABBA toch een der invloedrijkste bands in de geschiedenis van de populaire muziek is geworden.

Maar laat ik bij de bedenking ook mezelf eens niet volledig wegcijferen. Zat nog op de middelbare schoolbanken toen ze daar debuteerden, Oslo 1974 en luisterde sindsdien even intens naar Pink Floyd, Zappa, Yes, Roxy Music, Beethoven als schaamteloos naar disco en...  ABBA. Kon toen in verre verte nog niet bedenken om over al die kleppers ook maar iets te gaan neerschrijven, doe dit ook nu trouwens maar sporadisch en ook pas sinds minder dan een jaar. Ging later wel met evenveel verwachting en blij opgewekt naar een heerlijke ABBA-afgetrainde tributeband als naar een of ander rockoptreden. Stak zelfs vóór 't ABBA-museum in Stockholm als fake-ABBA-tar resoluut en met smile de kop door 't gat boven 't lijf van Bjorn. Kan dan iemand, nooit een zweem ABBA-kritikaster, bij de nu meest geanticipeerde, belangrijke comeback in de Popmusic History met gelegenheid tot een eigen tribute zomaar afzijdig blijven? Neen dus, over en out.

De definitieve aankondiging  via videopresentatie vanuit Londen op 2 september laatst. Na jaren geruchten en druppelsgewijs inkomende feiten, zaten daar ineens Zoe Ball en Benny en Bjorn op YouTube. Het had iets onwezenlijks. Komt er niet alleen een heel nieuwe afgewerkte plaat, maar ook een heuse 'Voyage'-concertreeks vanaf mei 2022,  mààr, zonder de vier senioren, wel met hun jong gebleven hologrammen als het plaatsvervangend ABBA. 22 hits zouden ze brengen. Daarna zal het voor hen en voor iedereen definitief finito zijn met ABBA.

Die plaat, ja de plaat. Wat zien we eigenlijk op de hoes, is dat nu een zonsopgang of is het een definitieve ABBA-zonsondergang? Wees gerust, los van het feit dat het met 'Voyage' inderdaad voorgoed stopt, leveren ze hier sowieso weer een echte klassieker af. Een plaat die ze vooreerst al absoluut niet voor de 'Money, Money' opnamen, ze katapulteert je met een flits doodleuk terug tot naar het prille begin in 1974. 'Just a Notion', die glamrock-boogiewoogie, ik dacht, hier begint 'Waterloo'! Maar effenaf heel de 'Voyage'-jukebox zit vol met van die op en top uptempo-ABBA-hittunes en knipogen naar hun eigen verleden. Inmiddels aan die intussen al honderdduizenden voormalige fans om dat zelf-luisterend nostalgisch op te snuiven en om iedere van de tien songs van hun eigen onwrikbaar scheidsrechterlijke appreciatie te voorzien.

Maar het is bijna een statement zo rigoureus als het viertal hier heeft vastgehouden aan de sound van hun hele liedjesindex. Wilden echt wel bewust alles behalve hedendaags klinken, vandaar dat ze 't hele productieproces zo goed en nauwgezet in eigen handen namen. Zeker, ze bewijzen dat ze het nog steeds kunnen, popliedjes maken met een ultieme catchiness, met de pakkendste hooks uit het hele poprepertorium. Songs met een seventies-, begin eightiessound, die ook nu, met die schare van miljoenen fans van hen, regelrecht weer de onsterfelijkheid ingaan, hoe de zeis der kritiek tijdelijk ook mag maaien.

Bjorn Ulvaeus en Benny Andersson, het is hen elders al met zoveel woorden toegedicht. Ze hebben  een compositorisch branie dat past in een lange rij van Beethoven, Mozart tot de Beatles. Ook hún negende is supergeorkestreerd, daar is ook het 'Mamma Mia'-musicalinterludium na 'The Visitors' niet vreemd aan. Neem de ballad 'I Still Have Faith in You'. Als een musical, weelderige, impressionante orkestratie en samenzang van de twee zangeresjes. Heerlijk opbruisende bombast en dartele fluitjes. Of hun 'Ode to Freedom', gewoon prachtig filmisch volkslied,  walsnummer dat opstart en uitrolt als 't Slavenkoor meets Tsjaikovski.

En ja, de twee zangeresjes. De meest harmonische stemmen aller tijden. Tedere, droeve Agnetha Fältskog en mezzosopraan Frida Lyngstad. Breekbare intimiteit, nu gerijpt als goede wijn. Vrijwel altijd melancholisch klinkend, hoe opgewekt ook de deun. Wonderlijk tegenstrijdig dus, dat vrolijk dansen met tears in your eyes. Er zit heus ook wel wat leed uit de voorbije decennia verborgen in hun persoonlijke 'Voyage'. 'Don't Shut Me Down' bijvoorbeeld, over terugkeer naar wat ooit een huwelijksnestje was. Ingetogen musicalopeningszang ontploft met een geheide discobeat in de grootste springer van de plaat. Of synthesizersong 'Keep an Eye On Dan' met nachtclubbeat -die eindigt met een piano-eindtune uit 'S.O.S.'!- : gaat over moeilijke kinderoverdrachten bij gescheiden (ABBA)-ouders. 'No Doubt About It' heeft het upbeat rockend hups en wel over moeilijke interpersoonlijke verhoudingen.

Verder vooral, als altijd en overal, melodieuze  kriskrasnummers, vol oorwurmen, vintage ABBA. Het riverdancenummer 'When You Danced With Me', grootse popjig met roffelend Ierse snaredrums, muzikale kruising van pop met keltische folk zoals McCartney indertijd ook zonder verpinken deed met  'Mull of Kintyre'. En klimaatsong 'Bumble Bee', 'Fernando'-lookalike of weer gewoon een Irish tune? Het tedere countrynummer 'I Can Be That Woman', gaat over verslaafde vrouw met hond. Klinkt als een saluut aan countryvrouw Tammy Wynette, al heet oneerbiedig de hond wel juist Tammy.  Pianoliedje 'Little Things', prominent op de derde plaats op 'Voyage' blijkt als een all-in-kerstsingle al in de startblokken naar december. Kreeg al gelijk plaats in m'n eigen Spotify All-Time Christmas Top 500. Jaja, belletjes en engelenzang, maar nog altijd stukken beter dan de jaarlijks eindeloos herkauwde verveling op basis van traditionals en songs van anderen.

Draai of keer het, ook hier, ABBA is vooral muziek. Alles ondergeschikt aan niks anders dan die topmix van melancholische popsongs en volle blijheid. Zo kan je het uit ABBA's tekst in 'When You Danced With Me' in volle vrijheid zelfs evengoed als een bekentenis parafraseren: 'We are just here for the music, that's all, or could it be you miss the good old times when you danced on us'...

ABBA heeft hier dus z'n onsterfelijkheid op verre na niet verloren. ABBA klinkt letterlijk en figuurlijk nog steeds als ABBA. Voor ABBA moet je wel vatbaar zijn. Het was toen altijd zo en het is nu niet anders. Al zal deze plaat wellicht weinigen bekeren, tegelijk zal ze massaal enthousiasmeren. Meer nog dan de revolutionaire ABBA-tarspektakels on the road vanaf 2022 zal vooral deze 'Voyage ' The Album aan ABBA 's eeuwige songbook toegevoegd worden en vanaf nu -en straks ook als 't doek is gevallen- overleven in de huiskamers van de fans.

PS. Is interviewen een eer, reviewen is het evenzeer. Zeker een uniek werkstuk als dat van ABBA. Mamma Mia, thanks again for the music, is me dat een comeback!

1. Sfeervolle ballad met typische onderhuidse Abba-melancholie.
2. Pop met een folky inslag, maar dan wel zoals BZN het ook deed. Of K3.
3. Een kinderkerstliedje dat zelfs Kinderen voor Kinderen al veertig jaar niet meer durven te maken. Je moet het maar durven.
4. Idem als #1, maar dan geen ballad en dansbaarder en iets meer uptempo. Had op 'Voulez-Vous' kunnen staan.
5. Niemendallerig middle of the road-deuntje met lichte country-zanglijnen en niks-aan-de-hand-sfeertje. Waarom?
6. Beetje gezapige, gaapopwekkende ballad. Niet vervelend en mooi gezongen, maar vooral handig voor mensen met slaapproblemen.
7. Dat 'haunting' sfeertje zorgt voor de enige échte klapper van het album. Nog geen 'Eagle' of 'I Am A Marionette', maar het niveau 'Knowing Me, Knowing You' en 'Lay All Your Love On Me' wordt aardig benaderd.
8. Is het nu alweer Kerstmis? Bij een bumblebee denk ik aan snelheid en virtuositeit (Rimski-Korsakov), niet aan bijensterfte. Duvel snel op met die dooie hommels, anders wordt het hommeles.
9. Godzijdank weer wat tempo, maar het boeit verder maar matig door dertien-in-een-dozijn-songfestivalniveau. Is gelukkig ook zo weer voorbij.
10. Voor welke Ierse zeevaartfilm heeft Vangelis dit nummer geschreven?

Een echt gaaf nummer, twee mooie liedjes, drie nummers die me in ieder geval niet irriteren en vier draken. Het had slechter kunnen uitpakken.