Ja daar heb je gelijk in. Volgens mij is iemand hier Boudisque in Amsterdam gaan bespreken etc etc en is het topic niet meer conform de titel. Misschien moet een Moderator even wat dingen verplaatsen naar het juiste topic.

Ontopic: ik hou gewoon zoo van CD's origineel te hebben . Als ik wakker word kijk ik naar mn CD rekken en naar mijn platenkastJE en ben ik echt zoooo trots! Of als een vriend/vriendin langs komt en elke keer zegt: sjeeeees wat heb je toch veel CD's!

Uitkiezen welke CD je opzet tijdens het ontbijt, de CD die je klaar zal moeten maken voor de werk/school dag, heeeeeeeeeeeerlijk!! Tuurlijk kan dat ook met gebrande CD's maar ja.....mischien kan ik gewoon niet uitleggen wat ik zo mooi aan vind.

Sommige cd's hebben wel iets extra's (bijvoorbeeld de laatste Ry Cooder-cd's). De laatste tijd merk ik dat je via Internet downloads kan bemachtigen die BETER zijn dan de cd's.
Tussenvraag; zou je een cd kopen als je een betere versie kon downloaden?
Wat voorbeelden; de huidige Beatle-cd's zijn in superieure versies te downloaden. Ook de laatste twee McCartney-albums (die schandalig hard zijn gemastered) zijn in betere versies te downloaden...
Voorbeelden genoeg van 'nieuwe' remasters die slechter klinken dan de eerste cd's die uitkwamen.. (bekendste voorbeeld; de nieuwste Genesis-uitgaves!).

Het zou me niks verbazen als tussen nu en een jaar één van de grote maatschappijen gaat omvallen (Warner, Sony, Philips of EMI). De muziekindustrie is gebouwd op de fundamenten van de gouden jaren '60 en '70 en is nog steeds verbaasd over de vlucht die het digitale tijdperk heeft genomen. Dat ze die zelf hebben ingeluid met de invoering van de handige, maar inferieure cd is een kwestie van eigen schuld.
Ik vermoed ook dat de Blu-Ray-geluids-cd een vlucht gaat nemen; de maatschappijen moeten wel iets nieuws bedenken, inmiddels....

Ik kan me niet voorstellen dat een download van een CD beter klinkt dan het origineel zelf, of je moet het dan wel over remixen hebben e.d. Wat de laatste Genesis serie betreft zijn er liefhebbers en tegenstanders van het volledig opnieuw mixen van de oude uitgaves. Zelf vind ik o.a. Trespass en Selling England in de nieuwe mixen geweldig klinken, veel beter dan de allereerste versies die overigens niet meer verkrijgbaar zijn.

Ik wil CD's die ik echt goed vind gewoon zelf hebben met artwork e.d. het liefst zo uitgebreid mogelijk. Downloads gebruik ik om te luisteren, vind ik het goed dan zet ik het op mijn lijstje. Luisteren in een muziekzaak door de meest gore en beroerde koptelefoons is geen optie.

De heruitgaves zoals de Genesis box of de laatste heruitgave van Dennis Wilson (prachtig gedaan) vind ik geen enkel probleem. Als men het een beetje goed aanpakt is het een lust voor de verzamelaar.

Wat ik wel heel ergerlijk vind aan de muziekindustrie is dat men binnen een jaar of soms nog sneller na een nieuwe release al met een nieuwe uitgave komt met een paar extra nummers zoals bij Coldplay en Duffy. Ook dan neem ik geen genoegen met een download en ik neem dan ook vaak een afwachtende houding aan met kopen en volgens mij velen met mij. Het is korte termijn politiek wat mij betreft van sommige maatschappijen die hieraan meedoen en als deze omvallen heb ik er geen problemen mee. Het is pure en bewuste uitmelkerij van de fans.

Het rare is verder dat in de USA CD's goedkoper zijn bij release en vervolgens wat duurder worden. In Nederland moet je bij release de hoofdprijs betalen en als je een paar maanden wacht heb je erg veel voor onder de 10 Euro.

Er zijn verschillende soorten downloads, als je lossless bestanden downloadt heb je dezelfde data als op de cd staat.
Daarnaast zijn er;
-deskundig gemasterde cd's die beter zijn dan de latere remasters (ik denk aan de DCC gold discs van Steve Hoffman). Zo is "zijn" mastering van McCartney's Ram beter dan de latere uitgaven. Die cd's op zich zijn in gelimiteerde oplages wel te koop, maar dan voor een euro of 70...
-needledrops; van sommige albums klinkt de lp (vooral vroege persingen van een hagelnieuwe lp) superieur aan de cd. Als die lossless worden gedownload en bijvoorbeeld op een DVD-A zou branden heb je een beter geluid (afhankelijk van je set) dan een cd...
Dus vandaar..
Overigens koop ik per saldo net zoveel cd's als vroeger; ik download en beluister wel meer, maar veelbeluisterde albums koop ik uiteindelijk tóch...;)

[quote]Running On Empty schreef:
Ik wil CD's die ik echt goed vind gewoon zelf hebben met artwork e.d. het liefst zo uitgebreid mogelijk. Downloads gebruik ik om te luisteren, vind ik het goed dan zet ik het op mijn lijstje. Luisteren in een muziekzaak door de meest gore en beroerde koptelefoons is geen optie.


Ook ik heb liever het orgineel. Mijn ervaring is dat de geluidskwaliteit van downloads minder is. Veel vlakker en soms ook wel soort van "storingsgeluid".
Dan heb je nog special edition-cd's met extra artwork e.d. Dat heb je ook niet met downloads en bovendien, zoals eerder gezegd, het is en blijft diefstal.

Tja, dat krijg je als je mp3's download...voor je iPod kun je beter hogere bitrates gebruiken dan 128 (vanaf 230 kbps wordt het een stuk beter). Nog beter: FLAC-bestanden of WAV's die identiek zijn aan de cd-tracks...

En...het is en blijft diefstal!
Maar inmiddels zijn wat grote platenmaatschappijen gestopt met het vervolgen van downloaders...dat zegt toch wel iets. Inmiddels is het downloaden zo'n grote business geworden dat de platenbedrijven de strijd lijken op te geven.

Ze naaien de CD-koper nu echt met al die digi-downloads. Check bv The Prodigy. Download je de I-tunes versie van Omen, krijg je 6 nummers (Edit, Noisia Remix, Herve Remix, IMD Chase & Status Remix, Instrumental, Extended). Koop je de CD-single dan moet je het doen met een magere 2 nummers (Edit & Noisia Remix). Ik bedoel, wat is dat voor een naaierij? Diezelfde platenmaatschappijen hadden er toch zo'n problemen mee dat er teveel werd gedownload? Nogal wiedes als je als eerlijke CD-koper wordt genaaid waar je bij staat. Eerst met die Copy Control zooi en nu dit weer!

Late reactie, maar ik ken letterlijk geen platenzaak waar je extra moet betalen als je iets wil bestellen wat ze niet in huis hebben. Dat zou ook uitermate dom zijn natuurlijk. Sommigen vragen wel een voorschot.

ik bedoelde uiteraard ook GEEN extra kosten

Ik wel, kwam er vandaag nog achter.

Strikt genomen niet, maar in bredere zin wel en daarom wil ik er toch even op ingaan. Het topic heet "R.I.P. Muziekindustrie" en we kunnen die industrie als een keten zien: van artiest naar klant. En daartussen zit een aantal schakels, oa de detailhandel.

De keten is de volgende: 1. bedenken, schrijven; 2. opnemen; 3. produceren, vermenigvuldigen; 4. naar de tussenhandel (importeur, groothandel); 5. naar detailhandel; 6. naar de consument.

De kwaliteit van zo´n schakel (bijv. 4 en 5) bepaalt de bereidheid van de consument om ervoor te betalen - of niet als de toegevoegde waarde als te gering wordt gezien. De toename van het internetgebruik en e-commerce heeft ertoe geleid dat - internetguru Don Tapscott heeft dat al aangekondigd - de tussenpersoon (middleman) gaat verdwijnen: de keten wordt korter (disintermediation was zijn term). Door e-commerce kunnen we overal een cd vandaan halen veelal goedkoper dan de Nederlandse platenzaak. Voor service en know-how betalen: prima, maar niet te veel. Het gaat om de toegevoegde waarde die je levert. Bestellen kan ik zelf als de beste!

Er zijn labels die direct zaken doen met Amazon en ik kan als consument direct zaken doen met Amazon - schakels 4 en 5 verdwijnen dan en dat scheelt.

Ook verderop in de keten (schakel 2 en 3) zijn veranderingen geweest: opnemen (in kleine 'home'-studio's), produceren van cd's (kopie'en maken), artwork en het drukken daarvan zijn veel goedkoper geworden. een oud-collega van mij had met zijn band een cd opgenomen (studio gehuurd voor een relatief gering bedrag), cd's laten kopiëren, zelf artwork gedaan en thuis hoesjes geprint, naar behoefte - cd's werden bij optreden verkocht; dan ga je direct van 1. naar 6. Je hebt dus als (beginnende) band geen plaatenmaatschappij meer nodig. Er zijn artiesten die op die manier doorgaan.

De betekenis van dit alles: The end of the (music) world as we know it? Of vergis ik me?

Het kan goed zijn dat je gelijk hebt!
Een groot deel van het hele distributie-systeem is van de grond gekomen toen we allemaal braaf elpees gingen kopen.
Ik vermoed dat verscheidene platenbazen nog wel 'ns 's nachts wakker liggen van de hele invoering van de digitale media...makkelijk reproduceerbaar en, naar het schijnt, ook goed down te loaden .
Sites als Youtube, Facebook en MySpace worden steeds belangrijker als promotie (dus MTV-achtige zenders worden ook overbodig).

'Online dwingt platenmaatschappijen op de knieën' is de titel van een artikel van Jannemiek Starkenburg van Emerce over dit onderwerp,

Het begint als volgt:
'Het verdienmodel van de huidige muziekindustrie gaat roemloos ten onder. Muziek zal in de toekomst legaal gratis te downloaden zijn. Dat voorspelt Jeffrey Cole, professor aan de USC Annenberg School Center for the Digital Future, expert op het gebied van de impact van de media.'

Het artikel is hier te vinden

Interessant artikel, maar ik moet nog zien of dat volledig werkelijkheid wordt. Ten eerste zijn er nog genoeg mensen - zoals ook op dit forum blijkt - die hun muziek 'tastbaar' in handen willen hebben. De terugkeer van de LP, hoewel op bescheiden schaal, is er m.i. het beste bewijs van dat daar een blijvende markt voor bestaat. Het is ook eens te meer het bewijs dat muziek een vorm van beleving is die (althans voor sommigen) verder gaat dan een icoontje op het beeldscherm van je computer.

Ten tweede geloof ik niet dat het 'verdienmodel' van die toekomstvisie gaat werken. Gratis muziek verspreiden en dat allemaal rendabel houden door alleen maar concerten? Daar geloof ik niets van. Het zal alleen maar betekenen dat concerten nóg duurder gaan worden - en voor een steeds grotere groep onbetaalbaar. Ik minimaliseer mijn concertbezoek nú al tot vier stuks per jaar (grote concerten dan) en hoor van veel mensen dat ze er hetzelfde over denken. Ik geloof niet dat dit economische model zichzelf in stand kan houden. Het is alleen haalbaar als er ook voor gedownloade muziek een prijs betaald moet worden in de sfeer van een dollar of een euro per nummer.

En dat mensen zo graag één of twee nummers van een artiest willen kopen en daarvoor vroeger gedwongen werden een heel album te kopen, zoals die onderzoeker suggereert... Tja, ik geloof het allemaal niet zo. Een beetje muziekliefhebber wil meestal toch het hele album. De hitparadeliefhebbers misschien niet, maar die hadden toch de single? En kijk welk een roemloze dood die gestorven is (al hebben de platenmaatschappijen dat ook zelf stevig in de hand gewerkt).

Ik geloof wél dat er in een wereld van download-only een ander model zal ontstaan waarmee een artiest zijn muziek uitbrengt. Het album-model (het idee van een stuk of tien à vijftien samenhangende nummers die bewust in een bepaalde volgorde zijn geplaatst) zal steeds sterker naar de achtergrond gedrukt worden en op den duur wellicht helemaal verdwijnen. Noem mij maar ouderwets, maar ik geloof niet dat ik dat nou zo'n fijne ontwikkeling vind.

Ik ben er (nog) niet helemaal van overtuigd of de LP-verkoop een marktaandeel gaat blijven of dat het gaat om een tijdelijk fenomeen. (Zo snap ik ook nooit de USB-rage in draaitafels; je gaat je elpees toch niet omzetten naar een beperkt medium als CD of (erger nog) MP3-tjes? Maar dit terzijde).
Het is wachten op de eerste grote platenmaatschappij die gaat omvallen; het kat-en-muis-spel tussen de 'downloaders' en organisaties als BUMA-STEMRA is vooralsnog stevig in het voordeel van de mensen die gratis muziek willen.
In ieder geval zullen artiesten/muziekuitgeverijen zich meer moeten gaan bezighouden met het product; een simpel album op de markt brengen is nauwelijks (of niet meer) lonend en tot nu toe is het alleen maar meer van hetzelfde. Kijk maar 'ns naar de verschillende versies waarin 'Back to Black' tot nu toe is uitgebracht; extra discs met andere mixes/live-versies, toeters en bellen... Geen wonder dat, als je netjes de eerste cd van mevrouw Winehouse hebt gekocht, je aan het downloaden gaat slaan!

Toch gaat het daar wel degelijk heen, voor de middelgrote tot grote namen dan toch. Ik denk dat in de redelijk nabije toekomst de kaarten voor concerten echt explosief zullen gaan stijgen. Zeker als de economische crisis overwaait. Dat soort artiesten gaat voor winstmaximilisatie bij concerten. En als ze 20.000 mensen trekken met kaartjes van 50 euro en 5.000 met kaartjes van 250 euro, dan wordt het een kleiner concert met peperdure kaartjes.

Er zit, gezien de snelheid waarmee veel concerten uitverkopen, nog genoeg rek in de prijs van concertkaartjes en de inzakkende CD-verkopen worden echt niet gecompenseerd door betaalde downloads. Sterker nog: het een dollar of een euro per nummer-systeem is er over een paar jaar helemaal niet meer. Ik verwacht goedkope totaalabonnementen waarbij je voor 15 of 20 euro per maand onbeperkt kunt downloaden met keuze uit miljoenen tracks in prima kwaliteit. En veel verkoopmethoden als die van Radiohead. Grote namen die een downloadversie aanbieden waarbij je zelf de prijs bepaald of een luxe versie met allerlei extra's en een mooie verpakking voor veel geld. De tussenliggende gewone CD zou best weleens uit dat model kunnen verdwijnen.

Als ik de reacties hierboven eens lees, geloof ik dat ik me als Senior VP van een platenmaatschappij (maar dat is mjuman echt niet) ernstig zorgen zou moeten maken over de rol van mijn bedrijf en de plaats in de keten:

1. bedenken, schrijven; 2. opnemen; 3. produceren, vermenigvuldigen; 4. naar de tussenhandel (importeur, groothandel); 5. naar detailhandel; 6. naar de consument.

De grote vraag is namelijk: waar zit de toegevoegde waarde van de platenmaatschappij: het monopolie dat zij hadden op (2.) opnemen, (3.) produceren, (4.) en (5.) zeg maar de verzorging van de logistieke infrastructuur is grotendeels verdwenen door de komst van goedkope ('home')- studios en internet. En de klant - de klant kan zelf kiezen en klikken.

Om een bekend zanger maar eens aan te halen: "Welterusten, meer de (Senior, Vice-) President, slaap zacht!"

Dat betekent overigens niet dat er voor grote bedrijven niets te verdienen is in de muziekindustrie. Het is echt een naïeve utopie te denken dat er dan een soort idealistische situatie komt waarbij iedereen eerlijk met elkaar deelt. De kaarten worden alleen anders geschud. Ik ben bang dat er bijvoorbeeld enkele grote downloadsites komen die net zo dominant zullen zijn als voorheen de grote platenmaatschappijen en waar je als band contracten mee gaat tekenen. Hetzelfde geldt nog veel duidelijker voor concertorganisatie. Concertorganisatoren krijgen steeds meer macht en gaan er ook steeds meer bij doen (merchandise bijvoorbeeld, maar ze hebben soms zelfs de rol van muziekuitgeverij en platenmaatschappij) en daar is al duidelijk een situatie aan het ontstaan die heel erg lijkt op die in de "oude" platenindustrie, met als grote verschil dat er wereldwijd (nu nog) maar één major is (Live Nation, waar Mojo onderdeel van is). Live Nation koopt al druk in veel landen de grootste organisator op en heeft heel veel festivals een toenemend aantal concertzalen en theaters in bezit. Dat kan tot gevolg hebben dat festivals en concertzalen in de toekomst moeilijk of zelfs ontoegankelijk worden voor bands die niet bij Livenation of een andere promotor zitten. Of dat Livenation bands juist niet meer spelen op andere festivals of in andere zalen.

Dus er zijn weer een aantal andere presidenten die erg goed slapen. En de muziekindustrie gaat niet dood, maar verandert alleen maar.

Ja daar stip je een serieus punt aan: de monopolisering van de media-industrie. Wereldwijd zijn er nu 3 - 4 grote platenmaatschappijen; in de USA zijn er 4-5 grote mediaconcerns, waarvan 1 in Australische handen (Maxwell).

Die mediaconcentratie heeft in de USA in zekere mate geleid tot een de-politisering van de burgers (zie Dave Mindich: "Tuned out, why Americans under 40 Don't Follow the News"). Diezelfde concentratie heeft er in de USA al toe geleid dat Clearchannel Communication het overgrote deel van de (lokale) radiostations in handen heeft (dit betekent dat veel stations onbemand zijn en dat radio-content centraal vanuit één lokatie (een computergestuurd systeem)wordt uitgezonden - wat dit betekent, bleek tijdens een ramp in een van de zuidelijke staten, toen de bevolking niet via de radio kon worden geïnformeerd.

Clearchannel Communication was (is?) de moeder van Livenation - weet niet hoe de juridische/eigendomsrelatie nu ligt; wellicht zijn die twee concerns 'ontvlochten' op instigatie van de Federal Trade Regulations Board (zeg maar de US versie van de NMA).

Live Nation is klip en klaar een monopolist, gericht op het maken van big bucks. Gelukkig zijn er "in het circuit" bewegingen ontstaan als een tegenwicht: er zijn samenwerkingsverbanden bijv. bij het boeken van kleinschalige, alternative acts en indie-bands - ik weet even de naam niet meer, maar die zijn ook in NL actief.

Daarnaast zijn er natuurlijk nog initiatieven als Sellaband, veel pagina's op MySpace. Mijn verhaal was gericht op de platenmaatschappijen en het beeld van de wereld "as they know it".
Die wereld is passé - wat ervoor in de plaats komt, geen idee; (heftige) veranderingen vinden vaak vanuit een onverwachte hoek plaats: de creatie van het mp3-formaat heeft op een Duitse universiteit plaatsgevonden - ik meen universiteit van Berlijn.

En dat brengt me op mijn laatste punt: 1. digital delivery van muzikale content, 2. het spotten/trainen/begeleiden van muzikaal talent en opnamen met hen maken en produceren, 3. de realisatie/uitvoering van de logistieke (fysieke) processen (wat in het jargon wordt aangeduid met "the supply chain" en 4. het vermarkten van bands, acts en het uitzetten van merchandising eromheen - die 4 dingen vergen verschillende soorten van kerncompetenties die (bijna) niet in één soort bedrijf te verenigen zijn.

Dat moge blijken uit het feit dat platenmaatschappijen weinig ervaring hebben met 1. en 4. Geen platenmaatschappij is op het idee van i-Tunes gekomen. En verder de core competentie van Live nation zit echt niet in 1. en 2.

It will be the end of the world as we know it - maar waarheen het gaat: "I haven't got a clue (what to do)" dus hoop ik stilletjes dat vinyl zal blijven als een niche-product en dat geloof ik eigenlijk ook - want zeg nou zelf als je als producent een mooie niche voor jezelf hebt gecreëerd (Prada, Breitling, Panerai, Porsche) - waarom zou je daar uit weg moeten?

Een situatie die lijkt op de gewone platenindustrie dus, met majors en indies. Die kant gaat het op. Het gevaar is dat er zelfs maar één major is.



Ik geloof eerlijk gezegd niet zo in Sellaband. Leuk idee, maar ik vind dat er eigenlijk maar bar weinig uitkomt. Zo'n 0,03 van de daar geregistreerde bands heeft de kaap van 50000 gehaald en niet een van die 30 heeft tot nu toe echt een grootse internationale impact op de muziekwereld gehad. Ik denk dat het een tamelijk marginaal verschijnsel zal blijven.

Overigens geloof ik zeker dat vinyl (en ook CD's) als nicheproduct blijven bestaan. Zeker nog enkele decennia.

Ik lees al over artiesten die er de brui aan geven; Steve Miller meldt dat hij het niet echt ziet zitten om voor 15.000 verkochte cd's de moeite neemt om maandenlang in de studio te zwoegen...

Daar kan ik me heel wat bij voorstellen. Het verdienmodel zit - uitzonderingen daargelaten - zo elkaar dat een artiest pas boven een bepaalde drempel wat gaan verdienen ("re-coup the costs"); en dan nog hebben we het over een percentage (dat iets hoger kan liggen bij zelfgeschreven nummers en bij onderhandelingsmacht van de artiest). Er zijn legio voorbeelden van artiesten die onder wurgcontracten nauwelijks een sausage roll ("promised you a sausage roll") aan hun albums hebben verdiend.

Sterker nog er zijn jazz-artiesten die overwegen hun eigen album(s) van de maatschappij terug te kopen om te voorkomen dat ze tegen dumpprijzen worden weggedaan.

Pijnlijke situatie dit natuurlijk, goed voor de prijs maar wel nadelig voor de kwaliteit van de muziek. Stel je voor allemaal hitmachines en geen alternatieve muziek, wat een hel zou dat zijn.

steve miller is rijk genoeg en oud genoeg ,hij heeft een grote ranch , dat hij maar renteniert , zijn laatste platen konden niet aan de tippen van ' fly like an eagle '

Soms vragen platenmaatschappijen er om. Halen ze eerst een plaat uit de schappen vervolgens als er veel vraag er naar is brengen ze het niet opnieuw uit of brengen het met klote bonus tracks uit waar geen hond brood van lust.

Mijn oppervlakkige oplossing: Er moet een nieuwe medium op de markt komen die qua geluids kwaliteit zo ongelofelijk veel beter is dan de MP3 dat mensen gaan twijfelen of ze nog wel verdernaar de computer bestandjes willen luisteren.

Volgens mij bestaat dat al (FLAC, bijvoorbeeld) en het is de 'bijl aan de voet' van de platenmaatschappijen. Vroeger was de MP3 nodig om met kleine bandbreedte nog iets aan Napster te hebben. Nu trek je in een paar minuten een CD binnen (meestal niet legaal) zonder kwaliteitsverlies.
Het zure (of: gekke) is dat je zo albums kan bemachtigen die officieel niet meer te krijgen zijn of die zelfs nooit op cd zijn uitgebracht!

Hieronder een voorbeeldje van datgene waaraan platenmaatschappijen o.m denken; dit is een bericht van 16/12/09 van Mi2n.com (music industry network):

Little Boots, the electro-pop star, Atlantic Records UK, and music technology company RjDj have launched a mobile application that offers fans unique, dynamic and rich interaction with Little Boots' music and visuals. Created with the direct involvement of Little Boots, who is well-known for using the internet to connect with her audience and new technology in her performances, the application is downloadable now for £1.99 from www.littlebootsmusic.co.uk/iphone or by searching 'Little Boots' on the iTunes store.

In de NRC van gisteren stond wel een aardig artikel, de crisis die de muziekindustrie over zichzelf afgeroepen heeft.

Inhalig en Arrogant

Lou Perlman is van eenvoudige komaf. Zijn vader had een stomerij in New York en woonde met vrouw en zoon op één kamer. Dus toen impresario Perlman miljoenen verdiende aan ‘zij'n ’ Back Street Boys, liet hij het breed hangen. Hij woonde in een huis van 12 miljoen dollar, reed rond in een blauwe Rolls Royce en droeg een diamanten Rolex.

Eric Nicoli is een handige jongen die op jonge leeftijd de chocoladereep Lion op de markt bracht. Na dat succes vertrok hij naar platenmaatschappij EMI, waar hij voorzitter werd en al snel miljoenen verdiende, net als Lou Perlman. Ook Nicoli smeet met geld. Tien miljoen dollar legde hij neer voor een driekamerappartement in Londen waar hij nooit kwam; 400.000 dollar ging op aan kaarsen en bloemen voor zijn appartement in Los Angeles.

Lou Perlman en Eric Nicoli zijn enkele hoofdrolspelers in het boek "Appetite for self destruction; the spectacular crash of the record industry in the digital age" van Steve Knopper. De Amerikaanse journalist beschrijft daarin de opkomst van machtige platenmaatschappijen als EMI, Sony, Universal en Warner, begin jaren tachtig – met dank aan Michael Jackson en MTV. En hij schetst de ondergang van diezelfde maatschappijen – deze keer met ‘dank’ aan internetpioniers als Shawn Fanning, de 19-jarige Metallica-fan die het online ruilnetwerk Napster opricht, en Steve Jobs, het brein achter Apples online muziekwinkel iTunes.

Ruim tweehonderd mensen ondervroeg Steve Knopper voor zijn boek. Volgende week vrijdag spreekt hij op popfestival Eurosonic in Groningen. Maar ondanks die vele interviews is "Appetite for self destruction" geen saaie verzameling meningen geworden. Het boek is een uitstekend gedocumenteerde, vlot geschreven verrassing, met hilarische anekdotes en informatieve kaders waarin de mislukte keuzes van de platenbazen omstandig uit de doeken worden gedaan.

Het niet beantwoorden van de telefoontjesvan Shawn Fanning is zo’n misser, de afschaffing van de single een andere. Van oudsher dient de single ter promotie van een album, maar de productie en distributie zijn duur, dus besluitende platenmaatschappijen het ding uit de handel te halen. „Vanaf datmoment moesten jongeren
die één liedje leuk vonden het hele album voor vijftien dollar aanschaffen. Ze werden bijkans het internet opgedréven”, aldus Steve Knopper over de telefoon vanuit zijn woonplaats Denver.

Het zou uiteindelijk tot 2003 duren voordat consumenten weer een los liedje konden kopen – overigens niet in een gewone cd-winkel, maar bij iTunes, voor 99 dollarcent.

Het is niet de eerste keer dat de technische vooruitgang een bedrijfstak verwoest. Video killed the radiostar, tenslotte. „Ja, de auto heeft de paardenkoets ook verdrongen”, zegt Knopper. „Maar de platenindustrie heeft een onvoorstelbaar gebrekkige vooruitziende blik gehad. Ze heeft consequent de verkeerde afslag genomen.”

De muziekindustrie mag dan de eerste sector zijn die aan alle kanten door internet is ingehaald, ze is niet de enige, benadrukt de schrijver. Film en media kampen met dezelfde problemen. „Vooral de kranten. Ook zij hebben lang gedacht onaantastbaar te zijn. En nu hebben ze geen idee hoe ze de digitale ontwikkelingen het hoofd moeten bieden.”

Waar ging het mis bij de gevestigde platenlabels? Naast het smijten met geld hadden de platenbazen nog een ding gemeen. „Hun arrogantie. Zij hadden de macht, want zij creëerden supersterren. En dus dicteerden zij de voorwaarden bij onderhandelingen met artiesten en winkels. ” Zelfs op het kookpunt van de internethype, in 1999, toen Napster miljoenen gebruikers telde, voelden de platenbazen zich oppermachtig.

Helemaal gek is dat niet, meent Knopper. Eind jaren negentig beleefde de tienerpop zijn hoogtepunt: Britney Spears debuut "Oops I did it again" (1999) ging 1,3 miljoen keer over de toonbank; Lou Perlmans protegés The Backstreet Boys verkochten alleen al in de eerste week ruim een miljoen exemplaren van hun album "Millennium" (1999). Hun opvolgers, boyband ’N Sync, eveneens beschermelingen van Perlman, verkochten in totaal een geschatte 56 miljoen cd’s.

Maar het waren niet alleen de verkoopcijfers die de platenbonzen bedwelmden. De oorzaak van hun arrogantie ligt mede in hun eenvoudige komaf. „Het gaat om selfmade zakenmensen. Ze hebben vaak niet gestudeerd, maar dat is in de wereld van de muziek geen belemmering. Hier kunnen ze zonder diploma doordringen tot de top. Vaak ook kunnen ze alleen hier terecht. Dat realiseerden ze zich terdege, en ze waren dan ook geenszins van plan de controle uit handen te geven.”

Platenlabels telden in de jaren negentig wel werknemers die zich bezighielden met internet, „maar niemand luisterde naar hen”. Dat halsstarrig negeren van nieuwe digitale ontwikkelingen leidde ertoe dat de muziekliefhebber op internet weinig anders restte dan muziek illegaal te kopiëren en rond te sturen. De platenmaatschappijen werkten immers niet mee. Zo groeide een generatie op in de veronderstelling dat muziek gratis is. Het was weer zo’n mislukte keuze van de platenmaatschappijen.

Pas toen deze in de gaten kregen hoeveel geld ze misliepen, spanden ze een rechtszaak tegen Napster aan. En met succes. In 2000 hield het bedrijf op te bestaan. Met de twintig miljoen klanten van Napster deden de labels vervolgens niets. „Ze dachten weer veel geld te gaan verdienen aan de verkoop van cd’s.”

Ook consumenten werden voor de rechter gedaagd. Knopper verhaalt van een studente die 592 songs doorstuurde en een boete van 3.000 dollar moest betalen. „Daarvoor moest ze tien weken fulltime werken in de Wal-Mart, waar ze een bijbaantje als caissière had.” Door dergelijke rechtszaken zetten de platenmaatschappijen
hun eigen klanten neer als een stelletje criminelen. Nog een mislukte keuze of, zoals Knopper zegt: „Een regelrecht pr-debacle.”

Zelf is hij tegenstander van illegaal downloaden. „Het is alsof je het slot van Tower Records sloopt en vervolgens de winkel leegrooft.” Toch ziet hij niets in wetgeving zoals in Frankrijk, waar iemand die drie keer wordt betrapt op illegaal downloaden, van internet dreigt te worden afgesloten. „In Amerika is zo’n maatregel een enorme aantasting van iemands privacy. Waar ligt de grens? Sluit je mensen ook af als ze zwart kaarten verhandelen? Als ze gokken of naar porno kijken?”

Misschien is hij naïef, maar hij ziet nog altijd kansen voor muziek tegen betaling op internet: „Mensen zijn bereid voor goede muziek te betalen.” Al twijfelt hij of de gevestigde platenmaatschappijen daar een rol in zullen spelen. „Ze leven nog te veel in de veronderstelling miljoenen te kunnen verdienen met de verkoop van cd’s. ”

Zelf koopt hij ook muziek op internet. „Gisteren nog heb ik drie Bollywood-songs gekocht. Die had ik in de platenbakken van Tower Records nooit eruit getrokken.”

Voor artiesten ziet hij ook voordelen. „Zij zijn niet langer afhankelijk van een platenmaatschappij. Natuurlijk, de muziek moet goed zijn. Maar bedenken ze daarnaast een creatieve internetstrategie, dan hebben ze al gauw een groot bereik.”

Sinds twee jaar proberen de platenmaatschappijen het tij te keren. Universal werkt inmiddels samen met Amazons mp3-winkel en telefoonaanbieder Nokia. Warner legt zich toe op merchandise. Alle labels experimenteren met een abonnement op hun digitale muziekcatalogus en hebben zich op de markt voor ringtones gestort.

Het mag niet baten, meent Knopper. „Too little, too late.”

Bij EMI hebben ze dat aan den lijve ondervonden. In de afgelopen anderhalf jaar verloren tweeduizend werknemers, eenderde van het
personeelsbestand, hun baan. Onder hen bevonden zich directeuren, managers en talentscouts. Ook Eric Nicoli moest vertrekken –met een oprotpremie van 6 miljoen dollar op zak, dat wel.

Lou Perlmans carrière eindigde ook. Perlman bleek niet alleen jarenlang miljoenen te hebben verdiend aan zijn boybands, maar heeft ook anderen miljoenen afhandig gemaakt door hen te laten investeren in niet-bestaande luchtvaartmaatschappijen. Op de vlucht voor justitie ging hij naar Indonesië, maar in 2008 werd hij uitgeleverd en veroordeeld tot (maximaal) 25 jaar cel wegens fraude, samenzwering en het witwassen van geld. De diamanten rolex om zijn pols is verdwenen, de blauwe Rolls Royce is verkocht.

Leuk artikel, Bertus! Bedankt! Ik ga dat boek misschien 'ns aanschaffen!