Deze maand verschijnen de laatste 2 platen van Normaal uit de jaren 90 op gekleurd vinyl. "Krachttoer" (1997) is plaat 21, en "Høken Kreng" (1998) plaat 22 alweer in de LP serie 50 jaar Normaal. Naar aanleiding van het opnieuw uikomen daarvan heb ik dit stukkie geschreven.

Voor deze platen ging nogal een hoop vooraf daarom is het goed om als inleiding eerst even stil te staan bij het jaar 1996. Een jaar dat achteraf gezien een omslagpunt geweest in de lange carrière van Normaal. Bennie Jolink werd toen 50 en kreeg hij mede door dit vooruitzicht maar ook doordat er alweer gedoe was met een manager die de kluit had belazerd een flinke depressie.

Hij zag het niet meer zitten en in de pers werd aangekondigd dat Normaal zou stoppen. In ieder geval voor de komende maanden, maar ook werd er niets gepland voor de toekomst. De huur van het kantoor werd opgezegd, de Commodore studio en oefenruimte werden opgedoekt, de apparatuur werd verkocht en het personeel in de Normaal BV werd ontslagen. En manager Martin Jansen was exit.

Maar uiteindelijk maakte Normaal al vrij snel een doorstart. Bennie was na een paar maanden al weer wat opgeknapt en hij besloot de band toch voort te zetten met voor hem gunstigere voorwaarden zoals minder optredens, alleen maar lucratieve optredens in grotere tenten en met bandleden meer als in te huren personeel (die hierdoor ook fors minder gingen verdienen) en minder vaste lasten. Accountant Dick van Berkum adviseerde hem en werd ook de nieuwe manager.

Normaal ging toch weer door en zoals gewoonlijk met de poot op het gas. Dus was er in 1997 toch gewoon weer in de zomer een veldtocht en een nieuwe CD "Krachttoer", opgenomen in Volendam (Studio Arnold Muhren). Gerepeteerd werd voortaan in de eigen "Heujberg" studio bij Ben aan huis. En het jaar daarop volgens hetzelfde recept de CD "Høken Kreng", maar die is dan voor het grootste gedeelte opgenomen in Wisseloord met producer Erwin Musper. Deze beide platen zijn deze maand voor het eerst op gekleurd vinyl uitgekomen in de 50 jaar Normaal serie van Universal.

Eigenlijk wonderlijk dat er elk jaar een nieuwe plaat verscheen ondanks de 100+ optredens per jaar, gedoe in de band, zakelijke ruzies met managers, de flinke ongelukken van Ben en Jan en dan in 1996 een depressie van Ben, de aankondiging van het stoppen en dan toch gewoon weer deurdonderen met weer een nieuwe plaat en optredens.

De beide platen lijken vooral gemaakt om de veldtocht publicitair aan te kondigen en dat er nou eenmaal blijkbaar ieder jaar een nieuwe plaat moest komen. Het zijn geen slechte platen maar ook geen hoogvliegers in het oeuvre van Normaal.

Op "Høken Kreng" (1998) is zelfs op Kant B een Heujberg sessie met oude nummers  toegevoegd om de plaat vol te krijgen, terwijl Kant A van de plaat eigenlijk best verrassend goed is. En op “Krachttoer” (1997) staan veel middelmatige songs die niet de ambitie hebben verder te reiken dan de oren van alleen de vaste anhangers.

Dat is eigenlijk wel jammer want tegelijkertijd ging Normaal ook juist muzikaler en subtieler te werk op de Mercury albums in de jaren 90 en was er ruimte voor goede gastmuzikanten zoals te horen op songs als “Wat mooi”, “Ik mot goan” "Ik kriege kippevel" en “Hee loat soezen”, nummers in de categorie “gevuulig høken”.

Beide albums zijn echte overgangsplaten  kan je achteraf stellen waarop de band langzaam afscheid neemt van de gebruikelijke stevige rocknummers en meer op zoek gaat naar een ander (rustiger en muzikaler) geluid met uitgebreid instrumentarium. Dit nieuwe geluid past minder bij het høken in de feesttent maar des te beter bij de theater tours die ze na de eeuw wisseling gingen doen waarmee een nieuwe fase aanbrak in de carrière van Normaal.

"Høken Kreng" is ook het laatste album van Normaal met gitarist Paul Kemper die 16 jaar in de band zat. Paul had flink veel moeite met de flink lagere inkomsten die hij had door de wijziging in de BV Normaal constructie vanaf 1997 met Bennie en de nieuwe manager Dick van Berkum als enige aandeelhouders. Paul werd eind 1999 uit de band gezet en hij startte een rechtszaak tegen Normaal die jaren zou duren, maar uiteindelijk verloor hij die.

Duidelijk was dat Normaal inmiddels al lang niet meer een gelijkwaardige band was, maar vooral een concept dat eigendom was van Bennie Jolink met daarbij ingehuurde muzikanten. Dat kostte Normaal veel sympathie bij veel anhangers waaronder ik. Maar aan de andere kant was het voordeel van dit construct dat Normaal in jaren die volgden in verschillende samenstellingen (waaronder ook regelmatig - zeer leuk voor de anhangers -  in de oorspronkelijke bezetting) kon aantreden. En ik denk eigenlijk ook dat het juist door die flexibiliteit in de band bezetting dat Normaal het daarna nog zo lang, tot op de dag van vandaag, heeft kunnen volhouden.

Deze 2 laatste jaren 90 Normaal platen verschenen dus in een roerige fase maar zetten ook de deur open naar nieuwe muzikale avonturen waarop ook op andere manieren gehøkt werd. Er staan best een paar aardige nummers op vooral op Kant A van "Høken Kreng" maar per saldo in het geheel van hun rijke oeuvre zijn het toch wat tegenvallende Normaal platen.