In de “50 jaar Normaal” jubileum serie zijn we deze maand uitgekomen bij de heruitgaves van de LP’s “Steen, Stoal en Sentiment” en de mini-LP “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”, beide uit 1985. 1985 was voor Normaal een jaar met veel hoogte- en veel dieptepunten. Laten we beginnen met de hoogtepunten:

• Normaal opent de eigen “Commodore” studio in Zelhem vernoemd naar de Opel Commodore. Ze kunnen hun platen dus vanaf nu min of meer vanuit huis waar ook hun kantoor staat opnemen via PK records (hun eigen sub-platenlabel onder de vlag van major WEA (Warner)).

• Ze nemen daar in 1985 2 LP’s op, deze “Steen, Stoal en Sentiment” en het tussendoortje mini-LP “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”. Daarnaast verschijnen 4 singels “Steen, Stoal en Sentiment”, “Kom d’r Bi-j”, “De Haverkamp Tango” en “Oerend Hard” (live).

• Die laatste singel, “Oerend Hard” (live), dat toendertijd de vaste afsluiter was in de toegift van elk Normaal concert, is vanwege het 10-jarig jubileum en wordt opnieuw een hit.

• De veldtocht start in maart gelijktijdig met de release van “Steen, Stoal en Sentiment” en loopt door t/m oktober. De zalen en feesttenten zitten vol.

Maar er zijn ook dieptepunten:

• In Nunspeet is er een steekincident bij het optreden aldaar met als gevolg 3 zwaar gewonden.

• Bennie Praastink ‘de Pröhs’, de eigenaar van Normaals’ stamcafé komt te overlijden. Hij was met zijn sterke verhalen een groot inspirator voor menig liedje van de band.

• Ook Hugo Jaarsveld overlijdt, hij was de huisfotograaf van Normaal en is de maker van al die geweldige Normaal foto’s uit de jaren 70 en begin jaren 80. Ook was Hugo getrouwd geweest met de zus van Bennie Jolink.

• Drummer Jan Manschot krijgt motorongeluk. Bij een cross landt een andere motor van de springbult op hem en is hij daardoor maanden uit de roulatie. Zijn vervanger is Nico Groen (van Flavium). In 1986 is hij weliswaar weer terug bij Normaal maar het zware bandleven gaat een steeds grotere wissel op hem trekken zeker vanwege zijn revalidatie.

Op “Steen, Stoal en Sentiment” is Jan nog te horen. Opgenomen dus in de eigen 16-sporen studio met de techniek van gescheiden opnames. Waar vroeger drums, bas en slaggitaar in 1 keer werden opgenomen met overdubs voor solo gitaar en zang gaan ditmaal alle instrumentale en vocale partijen los van elkaar op band waardoor het wat gelikter klinkt. Maar zeker niet gedateerd eighties zoals de meeste rock platen uit 1985 dat wel zijn. Dit omdat Bennie een hekel heeft aan synthesizers en drumcomputers en die absoluut niet gebruikt zoals de rest van de muziekwereld halverwege de jaren 80.

Daarom klinkt Normaal in 1985 gewoon lekker gitaar rockend als Normaal zoals te horen in bijvoorbeeld het titelnummer, maar ook “Diane”, “Dat is Dat”, “Alles Kump Now Dichterbi-j” en “Niemand Wet ’t Niet”. Goed ook om te melden dat “De Balade van Een Muzikant” op deze LP staat. Een zeer sterke song geschreven door Jan Manschot en Joop Kolber (Jo Junk) dat ook live een echte favoriet van de Normaal “anhangers” is geworden. Prima plaat dus van onze Achterhoekse helden, geen klassieker maar wel erg lekker.

Aan het eind van het jaar 1985 volgde dus ook nog het deze maand opnieuw op LP verschenen “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”. Mijn recensie van die LP via deze link:
Normaal - Zo Kommen Wi-j de Winter Deur (1985) - MusicMeter.nl

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie zijn we deze maand uitgekomen bij de heruitgaves van de LP’s “Steen, Stoal en Sentiment” en de mini-LP “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”, beide uit 1985. Hierbij mijn recensie van die laatste.

“Zo Kommen Wi-j De Winter Deur” is een mini-LP van slechts 7 nummers in de stijl van oude bruiloften en partijenmuziek in plaats van rock and roll. Op zich een leuk idee omdat dat ook een kant van de band is maar helaas is de uitwerking wat mij betreft niet zo goed. Songmateriaal is matig en muzikaal had er ook wat meer kwaliteit in gestopt kunnen worden. En om al dan niet bejaarde bijfiguren uit de kroeg (ook wel het gilde Van de Gulden Greep) te laten meezingen helpt ook niet mee aan de kwaliteit.

Leukste nummers zijn dan nog “Oh, Wat ’n Strop” en “'t Was Ver Noa Middernacht” die beide verhalen over drank overgoten avontuurtjes. “Ich Bin Der Kleine Jager” en “Henkie Boy” zijn in feite schlagers met koorzang en daar moet je van houden en dat doe ik niet.

Hendrik Haverkamp zegzingt “De Haverkamp Tango”. Volgens de overgave zou Hendrik bekend staan om zijn prachtig zangtalent maar bewijst hier nogmaals dat dat altijd al zeer ironisch bedoeld was. “De Jeneverstokkerij” is een variatie op “Kom d’r bi-j” dat eerder in 1985 op single verscheen maar doet daar ook nog voor onder.

Nee dit album is zelfs voor een tussendoortje vrij matig. Alleen geschikt voor de anhangers die de collectie compleet willen hebben.

Naar aanleiding van de heruitgave van de LP “Høken is Normaal” poste ik laatst op dit forum een artikeltje. Inmiddels heb ik wat nieuwe leuke feitjes opgedaan om dat verder aan te vullen.

Eerst over de mix. In het prachtboek "Høken, Brekken en Angoan" dat recent uitkwam staat een krantenartikel met als kop “Opschudding bij Normaal tijdens mix voor elpee” waarschijnlijk uit juni 1980. Daarin staat dat de opnamen zijn voltooid en men nu bezig is met de mix. Verder staat er: Tijdens de bezigheden liepen de meningsverschillen over de mix tussen Van Asten/Denson (respectievelijk producer en technicus) en Normaal hoog op en heeft Normaal de samenwerking verbroken en gaat op zoek naar nieuwe platenvaklui.

De mix zou niet vet en niet rock & roll genoeg zijn. Dat Van Asten op dat moment grote hits scoorde met de Dolly Dots zei volgens Ben meer dan genoeg. Maar was die mix dan ook zo ruk? Ik denk dat ik bewijs heb gevonden op de box “Gewoon Deurdonderen” dat ook op Spotify staat.

Er staat namelijk een alternatieve versie op van “Jambalaya” (Kampvuur Laait), 1 van de nummers op de LP. Het kan bijna niet anders of dit moet de verfoeitochde Van Asten/Denson mix zijn. Het is dezelfde opname, dus geen demo of zo, met precies dezelfde speelduur en die klinkt inderdaad veel minder vet, alsof je naar de Dolly Dots luistert .

De instrumenten zitten erg van elkaar gescheiden in de mix en missen punch, waardoor het minder rockt. De vocalen van Ben zitten juist voorin in de mix en liggen er wat meer los bovenop en dat klinkt een stuk suffer. Dus wel degelijk fijn dat er een nieuwe mix werd gemaakt werd door Okkie Huijsdens die wel vet klinkt. Deze conclusie is uiteraard onder voorbehoud dat de aanname over mijn vondst van de alternatieve versie klopt.

Verder staat in hetzelfde artikel dat de LP “Kapitein Høken” zal gaan heten. In mei werd ook de single “Ik Bun een Keerl van Stoahl” uitgebracht dat flopte. Op de hoes daarvan maar ook in de videoclip (lang leve YouTube) speelt Henk Wolters (bekend van zijn typetje Hendrik Haverkamp) de rol van Kapitein Høken, heel karikaturaal met veel overacting zo’n beetje een als Bassie & Adriaan boef. Op de hoes van “Jambalaya” dat pas als latere single verscheen staat een helemaal hilarische foto van de kapitein met de hele band in de categorie "an de ogen ko-j 't wel zien 't tweede kratjen was al gewes". Kortom iedereen duidelijk flink aangeschoten.

Het gekke is dat “Ik Bun een Keerl van Stoahl” uiteindelijk niet op de LP kwam, terwijl het duidelijk in het concept paste en als aankondiging van de LP op single was uitgebracht. Ik citeer: “Ik bun een keerl van iezer en een keerl van stoahl, Zie kunt mien de pot op allemoal. Anpassen kan ik nu niet meer, Die fouten die maken ik keer op keer”. Dat is de kapitein ten voeten uit, maar dan toch niet op de LP, hoe zou dat zitten?

Mijn theorie hierover is als volgt. Er kwam dus een nieuwe mix, in de tussentijd flopte de eerste single en was er daardoor wellicht ook minder vertrouwen in het kapitein Høken concept. A&R van WEA heeft waarschijnlijk gezegd dat ze een pakkende single miste en of die in de tussentijd niet kon worden gemaakt met Okkie Huijsdens. Ze hebben waarschijnlijk de suggestie gedaan iets met motoren in de lijn van “Oerend Hard”. Toen heeft Ben “De Motorcross Is O.H.I.O” geschreven wat nog last minute toegevoegd werd als openingsnummer ipv “Ik Bun een Keerl van Stoahl” en werd het ook als aanjager van de nieuwe LP uitgebracht op single.

Ook de titel van de LP werd aangepast van “Kapitein Høken” naar “Høken is Normaal” en werden de dronken foto’s samen met de Bassie & Adriaan boef toch maar niet gebruikt in het artwork en verscheen de LP uiteindelijk in oktober in een meer neutrale hoes.

Laatste feitje dat ik ook nog wil noemen is dat de LP ook met Engelse teksten (vertaald door Alan Gascoigne) is opgenomen met het idee om de LP ook internationaal uit te brengen in Zweden, Duitsland en Zwitserland. Dit is niet doorgegaan waarschijnlijk omdat de LP geen groot verkoopsucces was in Nederland en ze het buiten de landsgrenzen naar grote waarschijnlijkheid toch geen zak van zouden snappen. Die Engelstalige versies zijn voor een groot gedeelte vele jaren later door Pseudonym uitgegeven. Leuk als curiositeit om Ben in het Engels te horen maar er gaat niets boven de Achterhoekse versie dat veel echter en oprechter is.

Dat Normaal en de platenmaatschappij WEA internationale plannen hadden was naast de persoonlijke spanningen die er al waren tussen Ben en Ferdi nog een extra bron van spanning tussen Ferdi en de band, want de Puntdroad had echt geen zin in het "buutenland".