Oke, dit is het dan. Het verhaaltje. De liefdesverklaring van mijn favoriete album. Met informatie die veel van jullie al ongetwijfeld al eerder gelezen hebben. Maar ik ben gewoon bij het begin -begonnen-.

"wat is dit? zweefrock? het kan me wel bekoren"

De eerste woorden die vielen toen ik kennis nam van Loveless. Zweefrock was een term die ik al snel inwisselde voor het woord Shoegaze. Dit genre werd eind jaren 80 door het tijdschrift New Musical Express gedefinieerd als "indie-guitar players [that] often assume a rather static on-stage posture, looking down at their fret boards or the floor". De term Shoegaze was een aanduiding van een actie op zich, en zou later synoniem worden voor een bepaald geluid dat vernieuwd was binnen populaire westerse rock muziek. Geheel vernieuwd? Het geluid dat vroegere shoegaze bands gemaakt hebben mag niet compleet uniek worden genoemd, gezien het genre zelf ook beïnvloed is door bands die mid jaren 80 op kwamen. Ik noem Cocteau Twins en The Jesus and Mary Chain, artiesten die volgens de journalisten een 'prachtig fonkelend en draaikolkende' sound hadden neer gezet. Er zijn gitaren in te horen, maar deze zijn als textuur, als onderdeel van de omgeving, zij hebben hun leidingskwaliteiten afgeworpen en zijn communaal geworden. Met shoegaze, dat eind jaren 80, begin jaren 90 opkwam, wil ik graag nog een stapje verder gaan. Kenmerkend voor dit genre is dat vocalen die te horen zijn, volledig vervlochten worden in de muziek zelf. Edoch, het meest belangrijke kenmerk binnen dit genre is de grootse en sferische "gitaar-wall of sound" waaronder dromerige melodieën schuilgaan. Hoe die wall of sound klinkt, dat bepaald de band uiteindelijk zelf. Naast tijdgenoten Lush, Ride, Chapterhouse en Slowdive heeft My Bloody Valentine het noiserige aspect van deze muur uitgedikt. Eind jaren 80 was My Bloody Valentine al bezig met experimenteren. Uiteindelijk is
1991 het jaar geworden waarin My Bloody Valentine een geluid heeft gecreëerd, zó goed, dat tijdgenoten de lat moeilijk hoger konden leggen. Ik heb het over Loveless.

Juist. My Bloody Valentine's magnum opus Loveless is tussen 1989 en 1991 in welgeteld negentien studio's opgenomen. Geproduceerd met de hulp van achttien technici, hoewel frontman Kevin Shields claimt dat de plaat minder geavanceerd is dan een White Stripes plaat. De productiekosten zijn omstreden, men zegt dat er
zo'n £250,000 besteed is aan Loveless, maar het is wederom Shields die bekend dat het nog niet eens de helft is. Dit absurde bedrag is moeilijk los te denken van het faillissement van Creation, het label van My Bloody Valentine, dat rap na de uitgave van Loveless ten gronde ging. Met zo'n bedrag moet je toch wel met iets goeds aan komen zetten.

Het geluid van Loveless wordt al deels vastgelegd in de hoes, waarin een Fender Jazzmaster is te bewonderen. Opmerkelijk is dat de tremolo van het instrument hier wordt vastgehouden door Shield's hand die onophoudelijk in beweging is. Een onafgebroken lading aan melodieuze noise wordt richting de luisteraar gevuurd,
Guinnes Rockpedia omschrijft het als "het geluid van God die niest in slowmotion". Mocht je in veronderstelling zijn dat dit gedaan wordt door een legio aan snaarinstrumenten, helaas, dit is slechts Kevin Shield die hier met de "glide guitar" techniek te werk is. Shields geeft zelf te kennen dat er maar een minimaal aantal effecten worden gebruikt tijdens het spelen zelf. Veel van het geluid is overgedubt & gemixt in de studio zelf. Mochten ze nog eens optreden, verwacht dan een ietwat kariger geluid. Hoe dan ook, binnen de dromerige, sensuele sfeer van Loveless is ieder nummer een uniek kunstwerk.

Only Shallow is Loveless' eerste nummer waarin je als luisteraar direct aan de 'oppervlak' van het album zit. De oppervlak (van de intense muur die om Loveless 'heen zit') bestaat uit een wilde drumsessie van drummer Colm O'Ciosoig, de tremolo streling van Shields, en de zwanenzang van Bilinda Butcher. De lyrics van
het nummer zijn onverstaanbaar en vatbaar voor vrije interpretatie. Met Loomer wordt je als luisteraar steeds dieper in het album gezogen. De drums zijn verdwenen en het enige wat nog klinkt is een melodische muur aan noise. In To Here Knows When wordt je als luisteraar toch definitief verzwolgen in een moeras van kleurrijk gitaarruis, terwijl Butcher je lieflijk in de oren fluistert. When You Sleep, schudt je als luisteraar paradoxaal genoeg weer een beetje wakker. De eerste zinnen die enigszins verstaanbaar zijn suggereren dat het hier om een nummer gaat dat de liefde bezingt. Loveless is óók van de liefde. Het refrein van I Only Said is zo aanstekelijk, dat deze zich een dag lang in mijn hoofd kan repeteren. Willekeurig 'zing' ik wat mee met de geluiden die ik hoor. Zijn het vocalen of instrumenten? Hoe vaak moet ik het woord 'melodie' nog herhalen? Ongelooflijk. Sometimes, de soundtrack van de film Lost In Translation, is voor mij het meest ingetogen en meest 'breekbare' nummer van de plaat. In Blown A Wish komen de vocalen het best naar de voorgrond, alsof er een gans engelenkoor voor je staat te zingen. What You Want is samen met Only Shallow het nummer waar ik de grootste energie kick van krijg. Tot slot is daar het nummer Soon, de afluister die voorzien is van een drum loop, zowaar een dans georiënteerde beat! Na 40 seconde volgt Shields' dikste plak aan noise die hij tot nu toe gemaakt heeft. Loveless glijdt niet weg in zichzelf maar sluit rotsvast af. En dan is het stil.

Loveless was als laatkomer toch een ware doorbraak binnen het shoegaze genre. Jammerlijk stierf het genre snel uit. De shoegaze rage leek mid jaren negentig wel over zijn hoogtepunt heen. My Bloody Valentine slaagde er niet echt in om commercieel succes te boeken, mede doordat in de pers alle aandacht uitging naar britpop en grunge. Vergeleken met Nevermind is Loveless eigenlijk het ondergeschoven kindje van de jaren 90. Maar wat maakt mij dat uit? Zeventien jaar later is het geluid nog altijd even uniek. Voor mij tijdloze muziek, in 1991 was ik immers nog een onwetend kind.

Tot slot, Loveless zal mijns inziens nooit geëvenaard worden. Dat hoeft ook helemaal niet. Loveless bestaat om genoten van te worden. En dat doe ik, want het is niet voor niets mijn favoriete plaat.

Cijfer: 10,0