Muziek is ook een taal

Vanochtend de NRCNext van vrijdag eens doorgenomen - aangezien vrijdag een uur later de gewone NRC van za/zo kwam, was ik daar meteen in begonnen. En jawel de krant (NRC geldt als stijl- en spellingsvast) kan je als kennisbron gebruiken.

Op pagina 3 staat letterlijk: 'Zanger' van Boney M. overleden.

Zoals wel vaker in krantenkoppen valt het lidwoord weg. De enkele aanhalingstekens - 'zanger' - zijn gebruikt, omdat Bobby playbackte. Naar analogie kunnen we nu andere zangercombinaties maken.

De titelredacteur heeft me aardig wat aangedaan met de subkop op p. 24 en 25.

De kop luidde: 2010 voor romans te roerig?

De subkop: Mulisch stierf en non-fictie, niet romans kregen literaire erkenning

Ik heb de kop precies zo weergegeven als in de krant, en blijf met de vraag zitten wat wordt hier bedoeld en wat klopt er niet?

Ik vermoed: Mulisch stierf en non-fictie kreeg erkenning, romans kregen dat niet

Wat Arrie zegt staat er inderdaad. Maar of dat ook bedoeld wordt...de koppenmaker wilde vast snel naar huis.

Er had denk ik moeten staan "Mulisch stierf aan non-fictie".

Je kan het ook lezen als: Mulisch stierf en non-fictie, niet-romans, kregen literaire erkenning.

Strict genomen klopt de kop wel, maar hij is bijzonder makkelijk verkeerd te interpreteren.

Volgens mij wordt bedoeld:

Na de dood van Mulisch kregen ook zijn non-fictionele werken de erkenning, die het fictionele gedeelte van zijn oeuvre reeds genoot.

Maar dat staat er inderdaad niet. M.i. is "literaire erkenning" het probleem.

Mulisch stierf en non-fictie, niet romans kregen literaire erkenning

De crux is dat "en" een zgn nevenschikkend voegwoord is; wat ervoor komt en wat erna komt, is dus gellijkwaardig aan elkaar en dat maakt de kop erg raar; verder is het merkwaardig om een verzamelnaam en een meervoud (die schijnbaar een verklaring lijkt, niet-romans? ) te koppelen.

Wizzard's conclusie lijkt de juiste. Maar wat hoor nou wat (gezien het én) en waarom het meervoud? Overigens de teneur van het artikel is dat weinig romans in de prijzen vielen en dat veelal non-fictie (bijv. Congo) met de eer ging strijken.

Mulisch stierf en zijn non-fictie, niet romans, kregen literaire erkenning

zo was de zin een stuk duidelijker geweest. Ook een tweede comma tussen romans en kregen: het is een bijstelling.

Maar volgens mij gaat het helemaal niet over de non-fictie en romans van Mulisch. Volgens mij staan het eerste gedeelte en het tweede gedeelte van de zin los van elkaar.

Mulisch stierf, vooral zijn non-fictie kreeg literaire erkenning.

kan ook hoewel de betekenis anders lijkt:
mijn zin zegt feitelijk dat door de dood van Mulisch zijn non-fictie erkenning kreeg.
Jouw zin zegt dat er een schrijver is doodgegaan waarvan vooral zijn non-fictie werk literaire erkenning kreeg.

Precies Arrie, uit het artikel volgt inderdaad dat Mulisch stierf, en dat non-fictie erkenning kreeg (zie bv. de Ako-literatuurprijs, dit jaar aan David van Reybrouck uitgereikt voor Congo, een geschiedenis). Niet de non-fictie van Mulisch kreeg erkenning, niet kreeg non-fictie erkenning door de dood van Mulisch, maar de twee zaken staan los van elkaar.

Nog een keer, de kop: Mulisch stierf en non-fictie, niet romans kregen literaire erkenning

Om Arrie's duiding (en daar pleit veel voor) correct te laten zijn had ie zo moeten luiden:

Mulisch stierf en non-fictie, niet-romans, kreeg literaire erkenning

alternatief: (... ), geen belletrie, kreeg (...)

niet-romans is dan een nadere specificatie van non-fictie en dat is gewoon enkelvoud.

Kortom een kop waarvoor gelukkig geen kop zal rollen, maar wel geel op zijn plaats is

Maar dan plaats je zelf gewoon een streepje tussen niet en romans, terwijl die er in de kop niet staat. Wie zegt dat het over niet-romans gaat? Volgens mij wordt er juist bedoeld dat non-fictie dus wel erkenning kreeg en romans dat niet kregen.

Is er niet toevallig een leraar Nederlands o.i.d. actief op deze site?

Zoals jij 'em uitlegt, wordt het helemaal een hink-stap-schop-die-redacteur-sprong-kop; spuuglelijk.

En een leraar Nederlands zou ik helemaal niet meer vertrouwen, die is zo taalblind geworden van het corrigeren en vauten incasseren in het middelbaar onderwijs, dat ik hem graag het nummer van de Stichting Correlatie zou geven

Eerstejaarsstudent taal- en letterkunde meldt zich.

Ik denk dat Arrie gelijk heeft vanwege het "ontbreken" van het koppelteken tussen niet en romans en van een komma na niet romans.

Kan je wel zeggen, maar dan nog klopt het meervoud niet (non-fictie is enkelvoud). Probeer de zin gewoon maar eens te ontleden zoals er staat - is heel krom, minimaal een anakolouth.

De zin:
Mulisch stierf en non-fictie, niet romans kregen literaire erkenning

Had dan beter ook kunnen zijn:

Mulisch stierf en niet romans, non-fictie, kregen literaire erkenning

Had je niet de worsteling van enkel- en meervoud gehad; was ie net zo lang geweest. Zoals ie er staat, is het een gedrocht - lees de zin maar eens hardop: lijkt nergens naar qua ritme.

Waar ik me altijd het hoofd over breek: bij groepen als The Beatles of The Arctic Monkeys kan je heel makkelijk zeggen 'The Beatles maken mooie muziek', en een groep als Coldplay kan je ook makkelijk in zo'n zin plaatsen, maar hoe moet dat met bandnamen die in het meervoud staan, zonder lidwoord. Mag je zeggen 'Editors zijn een goede groep' of 'Ik luister graag naar Cocteau Twins'. Intuïtief zet je er graag een lidwoord voor ('ik ben een fan van de Editors'), maar 'mag' dat ook?

Het is niet aan MuMe-gerelateerd, maar ik kwam net dit tegen als bijschrift bij een foto: "En dan sta je dood leuk in de krant"
Hilarische fout.

Bandnamen zonder lidwoord blijven volgens mij altijd zonder lidwoord. Althans, dat denk ik. Editors moet je dus niet als meervoud van Editor zien, maar als naam op zich. Daarom is de band Editors volgens mij ook enkelvoud: 'Editors is een goede groep'. En ook: 'Arctic Monkeys werkt aan een nieuw album'.

Ik heb dat vorig jaar eens aan Sasha Van der Speeten gevraagd en volgens hem is de regel (onafhankelijk van het eventuele lidwoord): in het Engels = werkwoord in het meervoud, in het Nederlands = enkelvoud

Ligt het aan mij, of is deze regel echt zo onduidelijk geformuleerd Ik begrijp niet zo goed wat je hiermee wil zeggen.

Vrij duidelijk. Bij een bandnaam als The Beatles moet het werkwoord erachter in het Engels in het meervoud en in het Nederlands in het enkelvoud.

Ach zo. Nu snap ik het wel. Bedankt voor de opheldering.

Volgens mij heeft CHIEP dan helemaal gelijk. Hoewel ik het af en toe wel raar vind klinken in het Engels. Een zin die begint met 'Editors are...' ziet er toch wel raar uit. En echt lekker klinken doet het ook niet. Maar goed, regels zijn regels.

Maar Editors is klinkt al helemaal niet, toch?

Dat lijkt me niet helemaal te kloppen zoals het er staat; ik zou e.e.a. eens moeten napluizen.

De grondregel voor Engels (UK!) is sowieso: elke band in het meervoud: grammatikaal weliswaar enkelvoud, qua betekenis meervoud en het Engels zegt dan meervoud.

UK: the police are looking into ...
US: the police is looking into..

Mij lijkt het dat een band die een meervoud als bandnaam heeft, Beatles of Editors, in principe in meervoud heeft; omdat die wel degelijk een enkelvoud kan hebben: one Byrd has flown - als één groepslid de band verlaten heeft.

Maar goed ik zou het eens moeten napluizen, mijn kennis dateert van de vorige eeuw

In principe klinkt dat voor geen meter, maar ik heb me vanaf het begin al aangeleerd om Editors als enkelvoud te zien, en niet als meervoud. En dan ben je er snel aan gewend Maar het blijft raar klinken.


Daar heb je gelijk in, maar dat gaat alleen op voor bands met een lidwoord in hun naam. Een Editors kan dan weer niet maar een Beatle wel. Het woord 'Beatle' is bijna een begrip geworden.
Of je over zo'n band in het enkelvoud of meervoud spreekt hangt dan af van wat je probeert te zeggen. Als je iets wilt zeggen over de band gebruik je meervoud, maar als je iets over de leden wil zeggen is het enkelvoud: 'The Beatles is een legendarische band' en 'De Beatles komen uit Engeland'. Dit is mijn interpretatie.

Wat te denken van een Editor?