Eerder dit jaar verscheen reeds ‘All Delighted People EP’, door mij bekroond met 4,5 sterren, van Sufjan Stevens. Dat was, naar de eigenzinnigheid van Stevens, een EP van een uur. En toch was het maar een voorbode op wat er nog moest komen. Een volwaardig album. Dat is ‘The Age Of Adz’ geworden. En naar mijn bescheiden mening is dat een minder geslaagde plaat dan de EP.
‘The Age Of Adz’ begint nochtans geweldig, met ‘Futile Devices’, een fluisterliedje. Een liefdesliedje. De banjo van ‘Illinoise’ is ingewisseld voor een gitaar, maar voor de rest had het er niet op misstaan. Het duurt slechts een twee minuten, maar het is meteen één van de beste nummers die ‘The Age Of Adz’ rijk is.
Na dit openingsnummer begint de echte toch van Stevens, vrij experimenteel toch. ‘Too Much’ laat meteen horen dat Stevens op zijn nieuwste plaat de electronica-invloeden niet schuwt. Een prima nummer, het doet erg harmonieus aan, en is interessant. De samenzang is er ook nog altijd, en ik blij te horen dat Sufjan de strijkers en blazers niet heeft thuisgelaten. Vooral de blazers geven het nummer na 3 en halve minuut een tikkeltje meer.
Overdaad is een woord dat jammer genoeg ook soms bij me opkomt tijdens de beluistering van deze plaat. Vooral bij het titelnummer ervaar ik die overdaad. Vooral in het begin is het nummer zo groots en pompeus, dat het eigenlijk niet meer mooi is. Het nummer wordt wel beter naar het einde toe, maar is toch zeker geen favoriet bij mij.
‘I Walked’ daarentegen, vind ik wel erg geslaagd. Het sfeertje dat neergezet wordt is mooi, en Sufjan Stevens kan nog altijd zingen als een engel. Het nummer is op instrumentaal vlak vrij repetitief, maar toch interessant genoeg, dat zeker wel. Van een nummer als ‘Djohariah’ weten we al dat Stevens de luisteraar kan vasthouden met repetitieve elementen.
‘Now That I’m Older’ vind ik ook een erg goede song. Die piano in het begin is erg mooi, en de zang is ook fenomenaal. Even vrees je dat men ‘Silent Night’ gaat inzetten, maar na ongeveer anderhalve minuut valt Stevens zelf in, en hij zingt op begeesterende manier. Wat er allemaal op de achtergrond gebeurt, draagt bij tot de uitstekende sfeerzetting. Het is één van de minst populaire nummers, als je je op de statistieken hier op MusicMeter baseert, maar ik vind het eigenlijk gewoon één van de beste nummers!
Dan volgt er een dipje, naar mijn mening. ‘Get Real Get Right’ weet niet echt te bekoren, en het is me een raadsel hoe dat komt, want het heeft toch wel alle elementen om net aantrekkelijk te zijn. Ik dacht aanvankelijk dat het wel met meer te luisteren beter zou worden, maar dat werd het niet, integendeel. Ik erger me lichtjes aan het nummer, en hoe dat komt, ik zou het niet meteen kunnen uitleggen. Bizar. ‘Bad Communication’ vind ik het minste nummer van het album, eigenlijk gewoon slecht. Het is een experimenteel nummer, maar als Stevens die richting op wil in de toekomst, zal ik dat jammer vinden. Al een geluk dat het maar een dikke 2 minuten duurt.
Na deze twee mindere nummers volgt evenwel het beste nummer, ‘Vesuvius’. Net als de gelijknamige vulkaan bij Napels, kolkt dit nummer. De piano wordt weer tevoorschijn getoverd, en ik heb toch wel een zwak voor het pianospel van Stevens (‘The Owl And The Tanager’ vind ik zelfs één van de beste nummers van het jaar). Opvallend toch dat op elk plaatje dat ik ken van Stevens minstens één nummer van absolute wereldklasse staat. Op ‘Illinoise’ staan er meerdere, hier is dat dus ‘Vesuvius’. Alles aan het nummer is intrigerend, een grote verscheidenheid aan instrumenten wordt aangewend op voortreffelijke wijze, de zang is ook weer van een hogere orde, en het repetitieve is ook ronduit bezwerend.
‘All For Myself’ volgt dan, een kleine 3 minuten lang, maar zeker niet slecht. Dit experimentje bevalt me duidelijk beter dan ‘Bad Communication’. Het zelfde fluitje als in ‘Vesuvius’ wordt hier gebruikt, daarom ook vind ik dat het wat bij dat nummer hoort, als mooi aanhangsel.
‘I Want To Be Well’ staat dan weer volledig op zichzelf, wat dat betreft. Het schiet vinnig uit de startblokken, in tegenstelling tot andere nummers op deze plaat, en grillige fluitmuziek wordt gecombineerd met de voor dit plaatje typische electronica. Het nummer doet sierlijk aan, gracieus, verheven. Sprookjesachtig op geheel eigen manier. Een erg divers nummer ook, want na zo’n 2 minuten en half treedt er een impasse op, die daarna op Stevens’ kundige wijze naar een mooie climax wordt gestuurd.
Nog één nummer. Met de kennis dat ‘All Delighted People EP’ een uur duurde en deze plaat “nog maar” 50 minuten bezig is, weet je dat het laatste nummer een knoert van een nummer zal zijn. Inderdaad, ‘Impossible Soul’ duurt zelfs nog een stuk langer dan ‘Djohariah’ op de EP. De grens van de 25 minuten wordt overschreden. Maar ‘Impossible Soul’ is een erg geslaagd nummer. Op mij komt het over als een soort samenvatting van alles wat Stevens op de plaat al heeft laten horen. Alle invloeden worden hier netjes in samengebracht, gaande van folk en electronica tot art rock en bombastisch geweld. Ik hoor er zelfs wat R&B in terug! Dat verraste me misschien nog het meest. We krijgen ook weer zo’n gitaarsolo als in ‘Djohariah’, maar veel minder lang. Het is onmogelijk te beschrijven wat er allemaal in deze song gebeurt, het is gewoon te veel. Overdaad, zou men nu ook kunnen stellen, maar wel verdomd interessant klinkende overdaad. En dan heb ik daar geen probleem mee. Je zou het ook een collage van aan elkaar gekleefde nummers kunnen noemen, maar daarmee doe je het geheel een beetje onrecht aan. Een monumentale afsluiter voor dit album, gewoon luisteren, en het allemaal ervaren.
Op tekstueel vlak blijft Stevens zijn eigen mysterieuze zelf. Ik heb wat opgezocht, en het blijkt dat Stevens in 2009/2010 enkele maanden erg ziek is geweest, chronische pijnen heeft geleden, waardoor hij voor bepaalde tijd niet aan zijn muziek kon werken. Misschien heeft dat ook wel voor een deel geleid tot de soms wat dramatische teksten en dito muziek. Ik heb er geen gedacht van wat hij met ‘Age Of Adz’ bedoelt, maar de ondertoon is in ieder geval dramatisch en negatief. Hopeloosheid en een desolaat, verloren gevoel zijn andere invloeden in de teksten. Enkele voorbeelden:
“I walked, cause you walked,
But I won’t probably get very far,
Sensation to what you said,
But I’m not about to expect something more,
I would not have run off,
But I couldn’t bare that it’s me,
It’s my fault,
I should not be so lost,
But I’ve got nothing left to love.”
(‘I Walked’)
“It’s different now I think,
I wasn’t older yet,
I wasn’t wise, I guess,
Somewhere I lost whatever else I had,
I wasn’t over you,
I see it run inside itself.”
(‘Now That I’m Older’)
Ook mooi is het moment in ‘Vesuvius’, dat hem door een vrouwenstem (moet date en engel symboliseren misschien?) wordt toegezongen: “Sufjan, follow your heart; follow the flame, or fall on the floor; Sufjan, the panic inside; the murdering ghost, that you cannot ignore.”
Met ‘The Age Of Adz’ stelt Sufjan Stevens me niet teleur, maar ik had er stiekem, met het oog op die fantastische EP, toch meer van verwacht. Het is wel toe te juichen dat hij zich als artiest verder ontwikkeld, ook al weet hij dat enkele van zijn fans hem daardoor de rug zullen toekeren.
3,5 sterren