Rush - Clockwork Angels (2012)

Ik heb gisteren in elk geval ook mijn derde luisterbeurt gehad en het gevoel blijft een beetje tweeslachtig. Caravan en BU2B waren al bekend en zijn vrij degelijk, maar ze hebben toch wel beter...

En dan komt er een wat moeizame serie. Daar zou het feit dat het een conceptalbum is debet aan kunnen zijn. De nummers hebben een betrekkelijk weinig transparante structuur en blijven voorlopig moeilijk hangen. Misschien komt het nog, maar ja... zodra je eenmaal een basisaffiniteit met de sound van de band hebt, zijn de meeste Rushalbums toch niet al te 'moeilijk'.

De heren spelen allicht nog de sterren van de hemel, hier en daar krijg ik toch meer de indruk van een stel bijeengeraapte riffs als basis dan van een liedje als basis. Een vergelijkbare indruk had ik eerder bij Hold Your Fire en misschien ook een beetje bij Test for Echo.

En dan is daar ineens The Wreckers, een erg pakkend nummer met een sterk refrein. En direct daarna Headlong Flight; een bak herrie, maar wel een heel overtuigende bak herrie. Of zou dat er ook mee te maken hebben dat die al eerder te horen was?

Voor mij waren de laatste Rushalbums nog wel relevant. Na het wat middelmatige Test for Echo was Vapor Trails marginaal beter en Snakes & Arrows duidelijk beter. Ik had dan ook een redelijke hoop dat die stijgende lijn verder voortgezet zou worden. Voorlopig zie ik het nog niet helemaal, maar ach, we blijven nog wel even proberen. En eenieder die het met de vorige drie albums al niet had en naar oude gloriedagen terugverlangt, kan deze ook rustig laten liggen; qua algehele sound ligt het toch vrij nadrukkelijk in het verlengde van die laatste drie.

Ja, toch onverwacht een hele energieke gedreven plaat geworden.
De eerste 2 songs doen je benieuwen naar de rest, ze houden de aandacht vast en dat was bij vorige albums wel eens anders.
Toch wat minpuntjes, zo duurt het titelnummer zo'n 2,5 minuut te lang en is "Carnies" niet best.
Bij een wat ingetogenere benadering was "Halo Effect" als song wat beter uit de verf gekomen (zonder dat die geluidsmuur invalt dus) en "Seven Cities of Gold" vind ik vervelend en geforceerd overkomen.
Maar daarna eigenlijk alleen maar ijzersterke songs.

Zo vind ik "The Wreckers" heel wat weg hebben van R.E.M maar ondanks dat zo'n beetje het beste nummer wat ze de laatste 25 jaar geschreven hebben.
"Headlong Flight" denderd lekker door en is vooral leuk door de duidelijk verschillende (freakerige) stukken.
"Wish Them Well" is ook superafwisselend en herkenbaar tegelijk en de afsluiter kent een mooie opbouw en is qua dynamiek helemaal in balans.
Ik verhoog hem met een halve ster, dus 4 sterren en hoger ga ik niet.

Rush heeft maar 2 slechte platen gemaakt, "Vapor Trails" vind ik afschuwlijk en "Feedback" vind ik door de voor mij nietszeggende covers nogal saai.
Van de periode t/m "Moving Pictures" draai ik eigenlijk alleen nog maar "Caress of Steel" (heerlijk ontoegankelijk) en "Permanent Waves" (mijn favoriet, verveelt nooit).
De rest uit die periode heb ik eigenlijk doodgedraaid....
Het supertrio Grace under Pressure / Power Windows / Hold your Fire blijf ik wel geregeld draaien, de sound en veelal compacte sterke songs spreken mij erg aan.
"Signals" vergeet ik ook niet, ik heb alleen "Snakes & Arrows" nog niet kunnen doorgronden.

De band bestaat al sinds mijn geboorte, maar toch is dit pas mijn eerste kennismaking met de muziek van Rush. Heel erg onder de indruk ben ik (nog) niet, maar Clockwork Angels is best een redelijk rockalbum. De positieve uitschieter is het lange Headlong Flight, tevens het meest stevige nummer van het album. De rest van het songmateriaal is een beetje wisselvallig, met een reeks aardige maar niet bijster sterke songs. Geddy Lee zal nooit mijn favoriete zanger worden, dat is zeker, maar hij werkt in ieder geval niet op de zenuwen. Wel zijn bepaalde refreintjes aan de simpele en zeurderige kant, maar overwegend laat de plaat een positieve indruk achter. Tja, moet ik nu 44 jaar Rush gaan inhalen?

Het is ondertussen algemeen bekend dat Rush is gestopt met toeren en het opnemen van albums, dus is Clockwork Angels definitief hun laatste album.
Is het te beschrijven als een waardig afscheid, of is het juist duidelijk dat het beter is om te stoppen, zodat men vooral hun goede werk blijft herinneren.
Deze begint goed met Caravan, maar over het begin van de voorganger was ik ook te spreken; de vraag is meer, lukt het ze om dit niveau vast te houden.
BU2B heeft een vaag begin, maar weet op die manier wel gelijk mijn aandacht te trekken, ik merk dat ik ondertussen onbewust met mijn hoofd op het ritme aan het mee bewegen ben, en dat is een goed teken.
Deze stereotype bewegingen zijn vaak een reactie van mijn lichaam op muziek die mij goed bevalt.
Het album wordt weer aangevuld met keyboards, en die miste ik toch wel bij het latere werk, hier zijn ze meestal subtiel aanwezig.
Het titelnummer Clockwork Angels doet mij in het begin wat denken aan Time van Pink Floyd, alleen zonder zenuwachtig riedeltje.
Het openbaart zich tot een groots geheel, en is nog beter dan de vorige nummers; op dit soort songs zit ik te wachten.
Vroeger was ik wel een beetje een Anarchist; overal tegen aan schoppen en op kleine schaal opschudding veroorzaken, tegenwoordig alweer jaren een brave huisvader; dus ben ik wel benieuwd of Anarchist van Rush mij dat opruierige gevoel geeft, ik verwacht een dwars en tegendraads geheel.
Het schopt in ieder geval alle kanten op, en dat hoopte ik dus ook, ik was ook een lieve, ingecalculeerde anarchist, en dit is ook allemaal binnen de lijntjes, de enige actie buiten de lijntjes die ik uitte was een grote beschildering van het anarchistenteken ergens onder een verlaten brug.
Anarchie voor beginners, net als bij dit nummer van Rush.
De titel beloofde in ieder geval meer.
Carnies heeft het betere lompe hakwerk in het begin, Neil Peart The Butcher, al gaat hij al snel over in het verfijnd snijden van Carpaccio, ik hou er meer van dat een groot stuk vlees wordt geserveerd, en dan met de groente van HAK.
Halo Effect is een eenvoudige rocker met geslaagde akoestische gitaarstukjes, zou prima kunnen functioneren als single, alleen dan in de jaren 90; zang zit tegen Bon Jovi aan.
Seven Cities of Gold heeft dus wel die spanning die ik zocht bij Anarchist; mooie opbouw, zang die heerlijk de hoogte ingaat en de onverwachte wendingen waar Rush toch wel bekend mee is geworden.
Bij The Wreckers moet ik weer aan Bon Jovi denken; Lee is in de loop der jaren een stuk lager gaan zingen, maar klinkt wel een stuk krachtiger dan in het begin; feit is wel dat het hier steeds meer richting de gangbare rock als Bon Jovi en Bryan Adams gaat.
Gelukkig hebben we de muzikale omlijsting nog, en klinkt niet het hele nummer zo; echter wel in de lagere stukken, maar ik stoor mij er verder niet aan.
Sterker nog, voor mij een van de betere tracks op deze plaat.
Gevolgd door het hardere en door drums dominerende Headlong Flight, weer een andere kant van Rush, maar hier past het wel.
BU2B2 is een kort intrigerend geheel, heel mooi eigenlijk.
Het trampoline verende Wish Them Well krijgt waarschijnlijk wel een hele festivalweide aan het springen; jammer dat ze niet meer optreden; deze zou het live bij jong en oud goed gedaan hebben.
Hier wel een goede afsluiter met The Garden, welke ook echt klinkt als een definitieve afsluiter, je hebt ook echt het gevoel van, en nu is het klaar, tenminste wel de gedachte die door mij heen gaat, doet mij wat aan Silent Lucidity van Queensryche denken.
De track is een mooi einde van een indrukwekkend oeuvre, de plaat is dit helaas bij vlagen.

Ruim een maand eerder, haha! Lennert en ik hebben de albums steeds gelijktijdig geluisterd, dus dat vergt wat organisatie om het dan ook vlot te laten verlopen.


Anyway, dit is de eindhalte. Voor mij nog altijd wat slikken, want ik heb de heren helaas nooit live in actie kunnen zien. Na de laatste tour heb ik me voorgenomen dat ik de volgende keer echt een kaartje zou kopen. Toen bleef het een tijd stil en kwam het nieuws van de kwetsuur van Neil Peart. Jammer, maar eigen schuld. Clockwork Angels is in elk geval prachtige zwanenzang. Al was ik ten tijde van de release niet bepaald zeker over de kwaliteit van dit album. Na enkele jaren rijpen, slaat Clockwork Angels in als een bom. Wat een geweldig album is het eigenlijk. Een prachtige samenvatting van de geschiedenis van Rush: de felheid van de jaren zeventig, de melodiën van de jaren tachtig. Prachtig versmolten in een heldere, moderne sound. Qua dynamiek mag het wel wat beter, maar de nummers zitten fantastisch in elkaar. Het is niet zo hapklaar als de oude klassiekers, maar dit is wel gegarandeerd vele uurtjes luisterplezier. Ik vind het erg lastig om favorieten aan te wijzen, want allemaal zijn ze erg sterk.

Eindstand:
1. A Farewell To Kings
2. Permanent Waves
3. Hemispheres
4. 2112
5. Clockwork Angels
6. Moving Pictures
7. Snakes & Arrows
8. Fly By Night
9. Power Windows
10. Grace Under Pressure
11. Caress Of Steel
12. Signals
13. Rush
14. Roll The Bones
15. Counterparts
16. Hold Your Fire
17. Test For Echo
18. Presto
19. Vapor Trails

Het einde van een legendarische band, al was het volgens mij ten tijde van de release van Clockwork Angels niet duidelijk dat het uit elkaar gaan er toch aan zat te komen. Dit album was voor mij meteen een schot in de roos, waar Snakes & Arrows me maar niet kon pakken. Allereerst: de band was weer terug naar de scifi roots! Als afgestudeerd filosoof was ik sowieso blij verrast om in het steampunk verhaal verwijzingen naar Voltaire's Candide (en kritiek op Leibniz) terug te horen, maar ook de referenties naar William Paley's analogie van de Watchmaker (God) en Peart's overduidelijke kritiek hierop zijn fantastisch.

En de sound... oh manmanman de sound is fantastisch! Clockwork Angels heeft een moderne vibe die bij vlagen naar stevige progmetal neigt, maar heeft de avontuurlijke structuren van de jaren '70 en de warmte van de jaren '80 Rush. Die openingsriff van BU2B is heerlijk stevig en het opzwepende karakter van Headlong Flight zet aan tot headbangen. De prachtige tekst van The Wreckers en het melancholische karakter van Halo Effect brengen me in vervoering en Clockwork Angels gaat zoveel kanten op dat mijn emotionele spectrum daar bijna oververmoeid raakt. Wish Them Well heeft weer die sympathieke jaren '70 sound van een Fly By Night en The Garden is een prachtig rustige afsluiter.

Clockwork Angels was van tevoren al een serieuze kandidaat om mijn favoriete Rush album te worden, maar Signals gaat toch vanwege de emotionele status bij mij met het goud ervandoor en het mysterieuze en net wat meer speelse A Farewell To Kings pakt het zilver. Een bronzen status voor het laatste album van deze Canadeze demi-goden is echter alsnog een enorme winst, want ik ken geen enkele band die al zo lang bestaat en dan met het laatste album ineens alsnog een van mijn favorieten produceert. Van tevoren was het nog even spannend of Queen of Rush er met een hogere score vanaf zou komen, omdat beide bands voor mij constant hoge kwaliteit door hun veranderende sound heen blijven behouden. Welnu, Rush heeft een 4,24 en Queen een 4,25 gemiddeld. Het scheelt echt bijna niets.

Eindstand:
1. Signals 5*
2. A Farewell To Kings 5*
3. Clockwork Angels 5*
4. Permanent Waves 5*
5. Hemispheres 5*
6. 2112 4.5*
7. Grace Under Pressure 4.5*
8. Power Windows 4.5*
9. Fly By Night 4.5*
10. Moving Pictures 4*
11. Snakes & Arrows 4*
12. Hold Your Fire 4*
13. Counterparts 4*
14. Vapor Trails 4*
15. Caress Of Steel 4*
16. Rush 4*
17. Roll The Bones 3.5*
18. Presto 3*
19. Test For Echo 3*
Gemiddelde: 4,24*

“I have now arrived at that point in my own story. There is a metaphorical garden in the acts and attitudes of a person’s life, and the treasures of that garden are love and respect. I have come to realize that the gathering of love and respect – from others and for myself – has been the real quest of my life.”

Verbazend, 12 lange jaren zijn al voorbij. Op 8 juni 2012 verschijnt Clockwork Angels, volgens mij (en vele anderen) is dit hun negentiende studioalbum, op hun website noemt men dit hun twintigste album (allicht onder invloed van de EP / minialbum Feedback uit 2004). Hoe dan ook is het hun laatste studioalbum, nadien verschijnen nog twee live pakketten, Clockwork Angels Tour (2013) en R40 Live (2015). Samen met Vapor Trails en Snakes & Arrows is dit opnieuw een album dat de speelduur van één uur overschrijdt en wat voor een uur...

Verrassend toch, sinds hun oprichting in 1968, sinds hun eerste album in 1974, sinds de eerste teksten van Neil Peart (RIP) in 1974... is dit hun eerste conceptalbum en dat voor een trio muzikanten dat altijd tot de progressieve kant van Rock / Hard Rock werd ingedeeld, ondanks de verscheidenheid aan stijlen in hun voorgaande albums in voorgaande periodes.

Eén van mijn leraren geschiedenis zorgde ooit voor een uitspraak die ik niet gauw zal vergeten: “Geschiedenis is een cyclische beweging, alles komt ooit terug.” Jammer genoeg volgt de dagelijkse realiteit vaak die uitspraak, de wereld draait soms door. Natuurlijk staan er voor hun doen nieuwigheden op (het idee alleen al om toen nog een conceptalbum te maken), maar vaak wordt aan zaken uit hun rijk verleden herinnerd en dat zorgt voor een gevoel van geborgenheid, een warm dekentje dat je doet genieten. Is die albumhoes alleen al niet een mooi gevonden verwijzing naar 2112?

Laat ik na deze mijmeringen maar met de deur in huis vallen, het is één van mijn favoriete Rush albums geworden, het is voor mijn gevoel één van hun compleetste albums waar ik werkelijk alles blijf herontdekken wat ik zo waardeer aan Rush: hun muzikale krachttoeren zonder te vervallen in krachtpatserij, hun lyrisch verhaalkunst zonder te vervallen in een wirwar van woorden, de kunst om meerwaarde toe te voegen mét de durf om te schrappen waar nodig. Het is het gevoel dat de drie heren meer dan ooit een hechte eenheid vormden.

Als favorieten op deze hoorn des overvloed heb ik The Anarchist, The Wreckers (ondanks die fade-out) en The Garden aangeduid, maar er zijn een aantal momenten die me aangrijpen en vooral in de chorussen en in kleine details die bij mij pas goed hoorbaar worden bij het beluisteren met een hoofdtelefoon: die minimale toetsen tijdens de break op BUB2, de strijkermomenten tijdens The Anarchist en Halo Effect (met folky gitaarsolo), de prechorus van Seven Cities of Gold maar vooral dat soms krankzinnig samenspel tijdens Headlong Flight. Na Headlong Flight is het even adem happen, er volgen twee rustigere momenten / nummers maar dan, amai, maar dan...

Een speciale vermelding is natuurlijk weggelegd voor de slotakkoorden, het slotnummer The Garden: een voor mij bijzonder emotioneel nummer met die geweldige teksten én met die geweldige gitaarsolo van Alex Lifeson. Soms is het zelfs zo emotioneel dat een zekere vochtigheid zich meester maakt van mijn ogen. Het klinkt meer morbide dan bedoeld, maar bij mijn verlaten van dit aardse tranendal, hopelijk nog ver in de toekomst, mag men The Garden spelen op mijn afscheid. Tot dan blijf ik het motto van Neil Peart indachtig: “What is the best thing I can do today?”