Pixies - Doolittle (1989)

Ik ben echt weg van het venijnige Dead en No.13 Baby, geweldig nummers zijn dat. De agressievere nummers hebben mijn voorkeur boven de wat melodieuzere songs. Surfer Rosa prefereer ik daarom ook boven dit album. Maar wat een hoog niveau.

Vanaf Monkey Gone to Heaven is het echt een sterk album. Daarvoor steekt Debaser er duidelijk boven uit. Het hiervoor vaak genoemde Tame is voor mij duidelijk de minste. De kortste tracks, op Tame na, behoren tot de beste van Doolittle. Vooral Crackity Jones en There Goes My Gun. Hey blijft gedurende de hele song erg sterk. Maar het prijsnummer is voor mij de afsluiter, Gouge Away. Was ooit ook mijn kennismaking met Pixies, maar dat is in dit geval louter toeval.
Voorlopig 3,5 *

Doolittle wordt alom gewaardeerd hier, maar ik kan er helaas weinig mee. Hoewel Debaser een goede opener is, moet ik me door de overige nummers heen worstelen. Het pakt me allemaal gewoon niet en nummers als Silver en Tame maken mij ook behoorlijk onrustig. De zang komt hier en daar ook wat geforceerd op mij over. De Pixies zijn niet aan mij besteed vrees ik.

Vanaf de eerste noten van 'Doolittle' weten de Pixies de luisteraar te grijpen met een album dat grenzen verlegt, conventies tart en decennialang als kompas dient voor alternatieve rock. Dit meesterwerk uit 1989 is een explosie van originaliteit, een collage van schurende gitaren, onvoorspelbare dynamiek en lyrisch surreallisme.

Doolittle is een schoolvoorbeeld van artistieke durf. Waar eind jaren ’80 muziek vaak vastzat in gepolijste producties of ongeïnspireerd punkgestamp, creëerden de Pixies een eigen universum. Opener 'Debaser' vangt gelijk de essentie van het album: rauw, intellectueel en vol contrast. Black Francis’ schreeuwende refreinen botsen met Kim Deals melodieuze harmonieën, terwijl Joey Santiago’s scheurende surfrock-riffs en David Loverings minimalistische drums de basis vormen voor een sound die even chaotisch als berekend klinkt.

Nummers als 'Hey' en 'I Bleed' laten de genialiteit horen van het ‘loud-quiet-loud’-recept, later populair gemaakt door Nirvana. Toch is Doolittle stukken beter vanwege zijn onconventionele inspiratie: van Bijbelse thema’s in 'Dead' tot eco-existentialisme ('Monkey Gone to Heaven') en absurdistische liefdesverklaringen ('La La Love You'). Het is deze mix van hoge en lage cultuur, verpakt in korte, krachtige tracks, die het album tijdloos maakt.

De invloed van Doolittle is niet te overschatten. Zonder dit album zou Nirvana’s 'Nevermind' totaal anders hebben geklonken, en Radioheads experimentele wendingen of zelfs de opkomst van indie-rock in de jaren 2000 er anders hebben uitgezien. Kurt Cobain erkende openlijk hoe de Pixies zijn songwriting vormgaven, en die erfenis is voelbaar in elk hoekje van de alternatieve muziekgeschiedenis.

Ook vandaag nog echoot de invloed van dit album in talloze bands, en zelfs buiten de rock. Het is het ultieme bewijs van een album dat zijn tijd ver vooruit was: een mengelmoes van rauwe energie, popkwaliteit en literaire diepgang, verpakt in slechts 38 minuten.

Dit is een van de weinige platen die elke muziekliefhebber zou moeten kennen. Vijf sterren is een understatement. Dit is een meesterwerk dat de lat legt voor generaties muzikanten – en die lat ligt verdomd hoog.

Getypt in de album top 100 van...:

Lang was Surfer Rosa mijn favoriete Pixies-plaat, maar uiteindelijk ben ik toch gevallen voor de allemansvriend Doolittle, vooral omdat ik vind dat een net iets meer shiny productie ze beter staat dan het rauwe Albini-geluid van dat debuut. Maar was betekent shiny in dit verband, Black Francis/Frank Black staat nog steeds te gillen als een speenvarken terwijl Joey Santiago een gitaarsolo bestaand uit één snerpende noot uit zijn instrument martelt. Als je dit aan 100 mensen op straat lopen rennen er 98 gillend weg, vind één het goed en de laatste wil een sigaret bietsen.
Debaser en Monkey Gone to Heaven zijn natuurlijk de onverwoestbare klassiekers, en mijn favoriete Pixies-nummer ooit staat helemaal aan het einde: Gouge Away. Tussen de rest veel heerlijke pakkende weirdness, zowel muzikaal als tekstueel, met een enorme (There Goes My) gun-factor en hoog verslavingsgehalte, nog steeds.

Aangekruist als favoriet:
1. Gouge Away
2. Wave Of Mutilation
3. Monkey Gone to Heaven

Gek, ik vind surfer rosa in vergelijking met deze echt een stuk pak minder. Zit voor mij tussen de 3,5 en 4*.
Dit is Pixies op zijn best!

Nieuwe entry in mijn album top 10. Zo'n heerlijk album dit. Ben het met je eens Juul1998B, Doolittle pakt me veel meer dan Surfer Rosa. Opvolger Bossanova vind ik overigens ook briljant. De hoogtepunten op Doolittle zijn alleen nét iets hoger.

Met Doolittle bereikten de Pixies hun creatieve piek. Het album balanceert chaos en melodie op bijna perfecte wijze. Debaser opent explosief, een statement van rauwe energie en absurde teksten, terwijl Here Comes Your Man laat zien dat de band ook toegankelijke melodieën kan schrijven zonder hun eigenzinnige karakter te verliezen. Monkey Gone to Heaven combineert ecologische thema’s met hypnotiserende ritmes, en toont hun vermogen om serieuze onderwerpen met kunstzinnige flair te verpakken.

De kortere tracks, zoals Tame en Crackity Jones, zijn compact, explosief en onvergetelijk. Persoonlijk voelt Doolittle voor mij als een album dat telkens nieuwe details onthult: de gelaagde gitaarlijnen, de dynamiek tussen Francis en Deal, de speelsheid in absurdistische teksten. Het is een tijdloos werk dat hun invloed op grunge en alternatieve rock decennialang heeft bepaald, een meesterwerk dat zowel opwindend als meeslepend blijft.

Doolittle is het voorprogramma van de jaren 90. Na het vele plastic uit the eighties, grijpen we naar roestig metaal terug. Welkom in het nieuwe tijdperk. Doolittle is een brok aan dynamiek, een gesaboteerd adrenalinebommetje, klaar om tot ontploffing gebracht te worden. Het is geen perfecte plaat, maar er zit een pure rauwheid in, waar zoveel behoefte aan is. Frank Black klinkt als aangeschoten wild, klaar om afgemaakt te worden. Kim Deal is het zachte zustertje die hem die laatste fatale injectie toedient. The beauty and the beast.

Pixies mengen gruizige Sonic Youth noise, The Cramps city surf en Hüsker Dü punkrock tot een unieke luidruchtige mix. Er is al iets bijzonders gaande als de Bostonaren een jaar eerder Surfer Rosa uitbrengen. Kim Deal plaatst zich met haar huilerige Where Is My Mind? spookzang nog gepast op de achtergrond en pakt haar moment bij Gigantic. Ondanks dat ik Doolittle net wat hoger aansla, is Surfer Rosa wel een oorverdovend droomdebuut. Dat Kim Deal onbewust de plek als frontvrouw opeist, straft Frank Black op Doolittle af, door haar enkel het beeldschone Silver te gunnen.

Producer Steve Albini kiest daar op Surfer Rosa voor zijn hardcore no-nonsense aanpak, Gil Norton polijst de tracks op Doolittle en voegt er een dromerige sfeerbeleving aan toe. In de praktijk blijken er weinig wezenlijke genuanceerde verschillen in te zitten. Doolittle is net wat toegankelijker en daardoor een gemakkelijker instapmoment. Vergeet niet, dat het daadwerkelijk aard verschuivende gitaarrock bombardement in 1989 nog niet heeft plaatsgevonden. Grunge is nog een begrip zonder enig bestaansrecht.

Het belang van het springerige Debaser is vergelijkbaar met Smells Like Teen Spirit van Nirvana. Doolittle is voor mij de oerknal, Nevermind is de schepping van de aarde in de daarop aansluitende zeven dagen. Frank Black krijgt het voor elkaar om vernedering tot een kunstvorm te verheffen. Debaser geeft de verstandhouding binnen Pixies aan. Frank Black als dominante overheerser, die al schreeuwend zijn zin doordrijft. Een band als Pixies heeft nou eenmaal zo’n katalysator nodig. Zijn Crackity Jones countrywestern alias is een verlegen loser met grootheidswaan en stelt een klein stukje kwetsbaarheid tentoon.

Here Comes Your Man beantwoordt het koortsige Lou Reed Waiting for My Man drugsverlangen in een luchtig liefdesliedje. Het realistische cryptische deprimerende Monkey Gone To Heaven is ook tot die vernietigende keerzijde van de verslaving te herleiden, al beweert de band dat de track over het aardse verval gaat. Het destructieve Wave of Mutilation is een typische Thelma & Louise roadsong. Kan je de wereld niet veranderen, neem dan met A Bigger Bang afscheid. Pixies haalt hier en bij Dead de dood uit de taboesfeer en maakt deze nieuwbakken vriend medecomponist.

Pixies flirt met mythologie en Bijbelse verwijzingen en schrijft een eigen Ziggy Stardust verhaal, inclusief roem en ondergang. Frank Black kruipt bij I Bleed in het personage van een pathologische verzamelaar, die zijn schatten in een achterafkamertje etaleert. Onnavolgbare Pixies gekte. Parasiet Mr. Grieves is een narcistische ego die zichzelf met zelfmedelijden voedt. Frank Black schaamt zich niet voor deze nare karaktertrekjes die tevens de ondergang van de eerste baanbrekende Pixies samenstelling betekent. Misschien zijn de gitaarakkoorden van Joey Santiago daarom wel zo grillig en de drumslagen van David Lovering zo woest, puur gericht om evenwicht te geven en onvrede uit te spreken.

Perfectie ligt in de uitverkoopbakken uitgestald. Is het vreemd dat ik bij het sensuele Tame samenspel tussen Kim Deal en Frank Black aan Paradise By The Dashboard Light moet denken? De aantrekkingskracht zit hem hier in het afstotende element welke een explosieve chemisch giftige kettingreactie opwekt.

Hoe bijzonder is het dat Pixies zich met het profetische Tame al op de huidige botoxgeneratie richt. Je schept kunstmatige schoonheid en wordt achter je rug om belachelijk gemaakt. Het wapenvergunning probleem speelt in de Verenigde Staten al jaren, en is zeker nu weer actueel. Het bewapende There Goes My Gun biedt slechts schijnveiligheid. Het emotionele Hey is een noodkreet om gezien te worden.

Er zit een overdosering van Frank Black grilligheid in Doolittle. Deze kleine, maar oh zo eerlijke dictator is zich weldegelijk van zijn moeizame omgangsvormen bewust. Er heerst een grote druk op het heftige spanningsveld binnen Pixies, welke wegvalt als Frank Black doodleuk in een radio interview mededeelt dat de band uit elkaar is. Het wrange hieraan is dat de overige leden hiervan niet eerder op de hoogte gesteld worden. Die kracht ontkracht hij dus, en zijn soloplaten kunnen niet in de schaduw van het meesterwerk Doolittle staan, want dat is het zeker.

Een beetje. Grappige associatie.

Mag ik je wel complementeren met alweer een fantastisch stuk bij één van de beste albums allertijden? Ik lees ze altijd met veel plezier, leest geweldig vlot weg.

Dankjewel Johnny Marr