Joy Division - Closer (1980)

???

Er zijn 28 pagina's inmiddels over dit album volgeschreven en dit is alles wat je kunt bedenken? Ik voorspel een herexamen

Ik denk dat mijn voorgangers bedoelen dat je (kennelijk) niet veel weet van de achtergronden van dit album. Maar mss ook wel. Verklaar je nader.

Het positieve is dat het depressiever is. Dat vind ik een beetje raar klinken, IS.

Het is inderdaad ietwat ongelukkig geplaatst.


Als mijn bericht zo een ophef creeërt, dan zal ik inderdaad een herexamen doen en als ik tijd heb een degelijk bericht plaatsen.

Als je nu 18 bent dan is de kans vrij groot dat je dit album iets later nog wel beter gaat waarderen. Dat denk ik tenminste. En daar bedoel ik niks negatiefs mee of dat je maar een groentje bent o.i.d. Gevoelsmatig komt dit album een levensfase verder denk ik beter binnen.

Dit blijft mooie muziek (Alhoewel ik het debuut veel beter vind). Zojuist een weergaloze cover gehoord van Love will tear us apart (June Tabor and The Oysterband). Ik denk dat ik cd's van Joy Division maar weer eens tevoorschijn haal.

Ik ben gisteren naar het concert van Peter Hook in de effenaar geweest. Hij en zijn begeleidingsband, The Light, speelden heel Closer plus de hele setlist van Joy Divisions optreden in de effenaar (32 jaar eerder).

De live uitvoering van Unknown Pleasures (een paar maanden eerder) is me een stuk beter bevallen. Ik had me er al op ingesteld dat er bij een live uitvoering van zo'n briljant album als Closer, er in ieder geval een aantal tegenvallers zouden zitten... en die waren er. Hook en zijn band wisten de meer door gitaren gedomineerde nummers goed uit te voeren (Colony, A Means To An End, 24 Hours, maar met nummers zoals Atrocity Exhibition, Heart and Soul, The Eternal en Decades hadden ze grote moeite (zoals verwacht). Het geluid was behoorlijk slecht gemixt: de gitaar overheerste en het keyboard was nauwelijks te horen. Vooral in nummers als The Eternal is dat zeer storend. Ik ergerde me echt aan de doordrukkende klanken van de gitaar tijdens dit nummer die het zeurende keyboard-geluid (wat The Eternal juist heel speciaal maakt) volledig wegdrukte. Heel teleurstellend: het miste totaal de sfeer van de plaat. Ook bij Heart and Soul en Decades was het gebrek aan de sfeer van de plaat goed te merken. De gitaar domineerde en het keyboard (wat juist heel belangrijk is voor deze plaat) stond veel te zacht. De niet-Closer nummers werden dan weer heel goed uitgevoerd, maar de uitvoering van de plaat zelf was redelijk. Maar ja: het origineel is ook zo goed, dat het live moeilijk geëvenaard kan worden, vooral als het niet de originele samenstelling is die het album speelt.

Waarom zou je veel moeten weten over de achtergrond van een album, om er op MM een bericht over te plaatsen? Je kunt toch een mening vormen op basis van de sfeer en de prachtmuziek van Closer?

Ach als er 28 pagina's over geschreven zijn verdient het aanbeveling om eens een blik te werpen voordat je iets roept

Zegt hij over een album van een 23-jarige. Het was een mooie opmerking van IllumSphere.
Gefundeerder en inhoudelijker dan de afkeurende smiley waar hij op getrakteerd wordt wat mij betreft.

Ik leg later mijn smiley uit en bedoelde hem zeker niet zoals jij hem vermoedelijk interpreteert. Al uitgesproken met deze user, lijkt me zo en dus ouwe koeien...

"Gevoelsmatig komt dit album een levensfase verder denk ik beter binnen." zeg ik. Het interesseert me daarbij niet of het is gemaakt door een peuter van 2 of een fossiel van 124. Dat doet er niet toe op dat moment. Overigens heb ik niet het idee dat Ian Curtis een doorsnee 23-jarige was.

Helemaal mee eens.

Er is muziek die op zichzelf als muziek kan boeien en intrigeren.
Op deze plaat staan daar wat mij betreft een paar mooie voorbeelden van.
Atrocity Exhibition en Decades om er twee te noemen.

Er is muziek die je echter ook tekstueel naar de keel kan grijpen.
Als je de teksten erbij neemt gaat de wereld van de dichter voor je open.
Deze plaat staat vol met dergelijke voorbeelden.

Ik denk dat het klopt dat je pas op dat tweede niveau kan doorstoten
als je je op de teksten gaat toeleggen en er links en rechts wat over leest.
Dat kan door onder andere op deze site wat te snuisteren.

Deze plaat raakte mij als adolescent meer dan hij vandaag nog doet.
De herkenning was erg groot. Iemand beschreef perfect hoe ik me voelde.

De muziek van Joy Division werkte als een spiegel.
Geen betere manier om in de spelonken van mijn eigen ziel te kijken.
Dan verwordt de muziek tot medium of drager van een hoger goed.
De essentie van deze plaat is het zijn zelf (ik lijk Heidegger wel).

Deze muziek wil de luisteraar confronteren met zijn eigen zijn.
Kan me niet schelen of het de bedoeling van de artiesten was.
Feit is dat de plaat erin slaagt om dit met mij te doen.

Heart and soul ... one will burn ...

Deze extra dimensie hoor je pas als je de teksten in rekening brengt.
Neem van mij aan dat er hier meer aan de hand is dan enkel de muziek.

Vreemd mijn beleving was toch een stukje anders. Closer is vooral een plaat die je thuis opzet, maar ik vond de uitvoering op kleine minpuntjes na, perfect. Closer is een studioplaat, met allemaal rare fratsen, moeilijk om live te performen. Keyboard tijdens the eternal stond in de Oosterpoort wel goed. Ik kreeg zowaar kippevel tijdens dat nummer. In het paard van troje vorig jaar, hoorde ik het keyboard ook haast niet. Het eindstuk van decades vond ik ook vrij mooi, een muzikaal outrootje. Het is niet exact hetzelfde als de plaat en dat is maar goed ook.
Ik heb een prettige avond gehad en het was gelukkig niet zo druk zoals in het Paard.

Zag later pas dat de discussie alweer gedateerd was, ik word langzaam...

Ach ja, leeftijd treft ons allen.

Voor de liefhebbers een recensie die ik een paar jaren terug schreef
en waarin ik enkele links met Joy Division trachtte uit te werken.

Anne Clark - Joined Up Writing (1984)

Bedankt voor de tip: Anne Clark is inderdaad zeer de meite waard! Zeker ook de laatste uit 2008. En inderdaad her en der linken naar de muziek van Joy Division en naar "Closer'

Hoe meer ik dit album beluister, hoe meer ik dingen begin te begrijpen. Dit album is de afscheidsbrief van Ian Curtis aan zijn fans. Waar Unknown Pleasures nog een geluid had met energie (She's Lost Control, Disorder), heeft Closer een kale productie. Geen tierlantijntjes, maar kale, lege nummers. Ian zijn bedoeling was om de tekst te primeren en als men wordt afgeleid door een aanstekelijk geluid, kan zich men minder concentreren op de tekst. Ik denk dat Ian Curtis op Unknown Pleasures nog ontdekt wat zijn depressie is. Dat Ian Curtis depressief is, is op Closer heel hoorbaar. Niet enkel de productie, maar ook Ian zijn stem is een kenmerkend iets. Als we het vergelijken met Disorder (waar Ian nog een tempo behoudt in zijn stem), dan klinkt Ian heel langzaam. Is dit ten gevolge van zijn depressie dat hij daarom lusteloos zingt ? Of wil Ian iets duidelijk maken ? Wat ik zeker kan waarderen is het feit dat Ian geen ik-vorm gebruikt, hij zingt niet dat hij depressief is. Hij zingt niet dat hij geïsoleerd is van de buitenwereld (een zeer bekende symptoom van een depressie trouwens). Hij snijdt deze onderwerpen aan alsof het een zwarte filosofische les is. Het een les noemen is eigenlijk wat verkeerd gezegd, want Ian neemt niet het lef om ons iets bij te leren over depressie. Hij neemt niet de rol aan van een psycholoog. Nee, hij wilt doen wat zijn helden doen. Wat Jim Morrison deed. Op een poëtische (maar toch niet zichtbare poëzie) en filosofische manier dingen aansnijden. Dat Ian veel geluisterd heeft naar Jim is duidelijk. Jim zingt niet rechtstreeks, hij wilt dat mensen zelf een betekenis zoeken achter zijn zinnen. Op een cryptische manier dingen vertellen is de werkmethode van twee van de drie mensen waar ik een lichte fascinatie voor heb.

Dat Closer een onbekende parel is, is duidelijk. Een album die enkel duidelijk wordt wanneer er aandachtig naar geluisterd wordt. Een album waarbij ieder woord moet worden geanalyseerd. Velen hebben een hele zin nodig om wat duidelijk te maken, Ian doet het op Closer met losse woorden. Woorden die willen dat de luisteraar zelf naar betekenissen zoekt. Een zoektocht waar wegen leiden naar donkere schachten waar donkere wezens leven. Plekken waar hoop verdwijnt, plekken waar de 'insanity' (uiteraard de Engelse benaming gebruiken want de Nederlandse benaming is voor mij een betekenisloos woord) van de mens zichtbaar wordt. Ian Curtis heeft het woord depressie een geluid gegeven. Ik wil meer zeggen, maar de krop in de keel wordt ondragelijk. Ik hou het hier bij, want ik weet dat ik de belangrijke dingen heb kunnen zeggen

Zie dit als een eerbetuiging van iemand die in dezelfde situatie zat als Ian. Iemand die ook gebalanceerd heeft tussen het leven en de dood. Maar wat Ian niet kreeg, heb ik wel gekregen. Een kans om zich te herpakken. Een kans om geholpen te worden. Ik vraag me af, wat als Ian Curtis ook geboren was in de jaren '90 en in 2010 (als we aan nemen dat Ian Curtis op zijn twintigste last kreeg van zijn psychische ziekte en geboren werd in 1990), kreeg hij dan ook een kans om zijn verhaal te doen ? Om ook geholpen te worden ? Er werd op 18 mei 1980 afscheid genomen van een held die helemaal geen heldendaden deed, maar gewoon zijn verhaal deed. Een verhaal die voor velen herkenbaar is. Maar waar niemand een antwoord op heeft als er wordt gevraagd naar het einde. Ian heeft zijn strijd gevochten, het resultaat is onbeslist. Hij heeft niet gewonnen, maar ook niet verloren.

Volgens mij probeer je de teksten te veel op hemzelf te laten slaan. Lang niet alle teksten gaan namelijk over hemzelf, of zijn depressie, in mijn ogen. Door zijn zelfmoord is men (logischerwijs) op een andere manier naar de teksten gaan kijken, en dan gaan mensen er dingen in zien die er misschien helemaal niet zijn.

Ik hoor ook voor het eerst dat Ian naar The Doors luisterde. Heb je dat zelf bedacht?

Ik denk zelf dat de teksten op Closer meer over Ian Curtis gaan, dan op Unknown Pleasure.
Op zich ook een normaal proces.
Als je meer schrijft, durf je ook op den duur gemakkelijk je eigen ziel bloot te leggen.

Persoonlijk ervaar ik meer een (onbewuste) band met Nick Drake dan met Jim Morrison.

Dat is een mooi en bijzonder openhartig verhaal, IllumSphere. Respect daarvoor.

Er is een grote kans dat hij niet over zichzelf schreef, maar wel veel reflecteerde naar zichzelf. Nu zullen we dit nooit weten, want dat is een geheim die zelfs zijn beste vrienden nooit zullen weten.


En Ian Curtis heeft weldegelijk Jim gezien als een inspiratiebron :

Ook in de film van Corbijn en andere docu's heb ik Curtis altijd omschreven zien worden als een groot bewonderaar van het stemgeluid van Morrison. Daardoor vind ik zijn stem nog wel eens iets geforceerds en lachwekkend melodramatisch hebben.

Oké, dan is dat een beetje langs me heen gegaan.

Duidelijk!

Curtis was idd een groot bewonderaar van Jim Morrison.

Zo lijkt 'Unknown Pleasures' een verwijzing te zijn naar de volgende tekst van Morrison:

We chased our pleasures here
Dug our treasures there
But can you still recall
The time we cried
Break on through to the other side
Break on through to the other side

En neem ook in gedachten die foto op de binnenhoes van UP; die van de deur (The Doors) op een kier met een hand....

Break on through to the other side
Break on through to the other side

Het knappe van Curtis is dat ie zijn persoonlijke ervaringen (waarnemingen) en gevoelens wist te verwoorden op een manier die velen aanspreekt - een kenmerk van veel 'hoge' literatuur: de universalia (problemen, emoties die veel mensen) raken en in beeldende taal vervatten.

Ik ben nooit zo'n voorstander geweest tussen het gelijkteken (=) plaatsen tussen zijn teksten en zijn biografie; daarmee ontneem je veel van zijn teksten de universele, existentialistische zeggingskracht.

Ook Ian was net als Jim een uitermate charismatisch persoon (wellicht een Dr Jekyll en Mr Hyde ineen - wat Morrison ook had) en het regelmatig citeren van Doors songs op concerten (net als die andere Ian van E&B deed) is ook tekenend voor de zielsverwantschap.

Die deur in UP verwijst niet alleen naar Doors, maar ook naar de Britse auteur Aldous Huxley, Doors of Perception - en die is weer naamgever van juist ja die US-band.

Zoekt en gij zult vinden.

Each ritual showed up the door for our wanderings,
Open then shut, then slammed in our face.

Decades.

Al prefereer ik het fonetisch quasi identieke: Open and shut, then slammed in our face.