Van Morrison - Astral Weeks (1968)

Ik vind dit werkelijk een magistraal album. Het staat vol meeslepende songs die het beste uit jazz, rock en singer/songwriter op superieure wijze in zich verenigen: meestal hartverscheurend, soms ‘de pan uit swingend’, continu intens en emotioneel.

Laat ik hier ook eens wat neerzetten en proberren uit te leggen wat dit geval in mijn top10 doet.

Het zal een jaar of 5-6 geleden zijn dat ik dit album voor het eerst hoorde. Niet vrijwillig, maar mijn moeder had hem gekregen en vond hem erg mooi, ik werd er dus nogal vaak mee geconfronteerd. Zoals met wel meer muziek van je ouders (als je 14 bent) vond ik er niks aan. Ik vond het een beetje een schreeuwlelijk en alle nummers klonken me veel te simpel in de oren.

Toen ik een jaar of 2 geleden weer muziek begon te luisteren begon ik ook niet hiermee (bekend verhaal ). Maar na een jaar luisteren en veel nieuwe ontdekkingen te hebben gedaan vond ik het tijd om dit album eens een nieuwe kans te geven. Op weg met de trein van Zwolle naar Enschede zette ik deze op. Zonder het vooroordeel 'muziek van mijn moeder' erbij vond ik het al een stuk mooier. Ik vond het nog wel moeilijk om het tot het eind vol te houden, maar het pakte me wel.

Langzaam groeide dit album stukje bij beetje, naar 4, naar 4,5 en sinds een tijdje nu op 5. Op momenten dat ik diep in gedachten verzonken ben draai ik nu bijna altijd dit album, en het werkt erg goed, echt heel mooi.

Zijn stem is niet irritant meer, maar juist prachtig, lekker vrij en vol gevoel. Maar de groei van dit album zat voor het grootste deel in de instrumenten... Teveel aandacht geven aan de stem, en je mist ook een geweldig deel van dit album, alles zit erin, van simpele gitaren, tot strijkers en blazers. Dit is nu een groot deel van de plaat voor mij. Die supersubtiele viool aan het eind van het openingsnummer bijvoorbeeld.
Het album klinkt op het eerste gehoor zo eenvoudig, maar er zit toch zo enorm veel in, dat weet me continu te boeien.

Favoriete nummers zijn het al genoemde Astral Weeks, het tempo-swingende The Way Young Lovers Do (geweldige tekst ook, die vind ik hier echt heel heel erg mooi) en de afsluiter Slim Slow Slider, waarin dat kleine blazertje me vooral weet te raken.

“It sounded like the man who made Astral Weeks was in terrible pain, […] but there was a redemptive element in the blackness, ultimate compassion for the suffering of others, and a swath of pure beauty and mystical awe that cut right through the heart of the work.”
Lester Bangs


Al meer dan een jaar zit ik op deze site, en nog steeds heb ik niks verteld over mijn persoonlijke favoriet. Waarom? Wel, omdat ik niet zo goed weet wat ik moet vertellen. Mijn waardering voor deze plaat is moeilijk in woorden te vatten, denk ik. Nou ja, ik ga het nu gewoon proberen, en wie weet, misschien valt het reuze mee.

Ik leerde deze plaat kennen op de middelbare school. Een vriend van mij had hem eens geleend van de economieleraar, die hem de informatie meegaf dat hij het één van de mooiste platen ooit vond. Al snel kreeg ik hem ook te horen. Van die eerste luisterbeurten weet ik eigenlijk bar weinig meer, behalve dat ik nog nooit zoiets gehoord had en dat ik het al snel erg mooi vond. Een jaartje en diverse luisterbeurten later besloot ik, tijdens zo’n u allen vast wel bekende ‘doorbraakluistersessie’, dat dit eigenlijk misschien wel het mooiste album was dat ik kende. Verandering is daar sindsdien nooit in gekomen.

Astral weeks lijkt te zijn opgenomen door een man die door het leven overdonderd is, zich geen raad weet met de pijn die hem ten deel valt, zijn eenzaamheid en de machteloosheid van het individu ten overstaan van het lot. Dit was duidelijk een man die in een moeilijke, cruciale fase van zijn leven zat, en Morrison schijnt dan ook niet bepaald genietbaar te zijn geweest tijdens de opnamen. John Cale, die in dezelfde studio een album aan het opnemen was, doet verslag: "Morrison couldn't work with anybody, so finally they just shut him in the studio by himself. He did all the songs with just an acoustic guitar, and later they overdubbed the rest of it around his tapes."

Wie Astral weeks goed kent, kan dit verhaal nogal ongelooflijk in de oren klinken. Het samenspel klinkt namelijk alsof dit groepje muzikanten elkaar door en door kent. Bangs omschreef het prachtig: ”They seem to be dwelling inside of each other’s minds”.

De muzikanten waar Morrison de plaat mee op moest nemen, was een groepje doorgewinterde jazzmuzikanten. Ik weet niet wie verantwoordelijk is voor de rekrutering van deze lui (ik denk producer Lewis Merenstein), maar hij had het niet beter kunnen doen. Ik denk dan ook dat Astral weeks zonder deze uitzonderlijke cast wel eens een stuk minder legendarisch had kunnen uitvallen. Als eerste noem ik Richard Davis op contrabas, die zó goed aanvoelt wat deze composities nodig hebben dat hij de nummers zelf lijkt te hebben geschreven. Er gaat een magie uit van zijn spel zoals ik nergens eerder heb gehoord. Jay Berliner op gitaar (Die net als Davis ook heeft gespeeld op Mingus’ The black saint and the sinner lady), Connie Kay op drums, Warren Smith, Jr. op percussie, John Payne op fluit en Larry Fallon’s strijkersectie, allemaal leveren zij een formidabele bijdrage aan dit unieke stukje muziek.

Astral weeks is opgedeeld in twee delen van 4 nummers: “In the beginning” en “Afterwards”. Het eerste deel lijkt een romantische terugblik op zijn jeugdjaren in Ierland, waarin hij verhaalt over zijn vervreemding van de wereld (Astral weeks), zijn vriendschappen (Beside you) en zijn eerste liefde (Sweet thing), waarna hij in het tweede deel de conclusie lijkt te trekken dat hij die jeugdjaren nu definitief achter zich heeft gelaten (Hij heeft Ierland verlaten en woont nu in Boston). Dit wordt misschien het best duidelijk in Madame George, met de tekst “Say goodbye” die hij steeds maar herhaalt en herhaalt.

If I ventured in the slipstream
Between the viaducts of your dream
Where immobile steel rims crack
And the ditch in the back roads stop
Could you find me?
Would you kiss-a my eyes?
To lay me down
In silence easy
To be born again

Met deze cryptische zinsneden introduceert het titelnummer ons in de wondere wereld van Astral weeks, een magische wereld waar Morrison de realiteit lijkt te willen ontvluchten:

I ain’t nothing but a stranger in this world
Gotta home on high
In another land
So far away
Way up in the heaven (4x)
In another place
In another time

Het prachtige samenspel van Berliner en Davis, gecomplementeerd door Payne’s heerlijke gefluit (Waar de rattenvanger van Hamelen nog een puntje aan kan zuigen ), culmineert na 4:30 in een alsmaar stijgende en vervolgens alsmaar dalende melodieboog van de strijkers, waarna het nummer in de laatste minuut heel rustig, haast ongemerkt, tot stilstand komt, alsof je ontwaakt uit een droom.

Beside you dan. Berliner steelt de show met uitermate subtiel gitaarspel. Het nummer is doorwrocht van pijn, en die wordt hier bijzonder effectief op de luisteraar overgedragen, middels de trieste melodielijnen van gitaar en bas en de verdwaalde fluit die niet lijkt te weten wat hij moet doen, maar vooral natuurlijk door de hoogst emotionele zang van Morrison.

You turn around you turn around you turn around you turn around
And I'm beside you
Beside you
Oh darlin'
To never never wonder why at all
No no no no no
To never never never wonder why at all
To never never never wonder why it's gotta be
It has to be

De eerste zin van dit citaat is exemplarisch voor het album: Morrison lijkt geobsedeerd met het alsmaar herhalen van sommige teksten. In hetzelfde nummer herhaalt hij 4 maal snel achtereen You breathe in you breathe out, alsof hij op die manier je hartslag op wil voeren naar ongekende hoogten. De climax van het nummer is hartverscheurend en geeft me iedere keer weer kippenvel.

Vervolgens komt Sweet thing, een van de goddelijkste liefdesliedjes ooit geschreven. Het prachtige gitaarloopje, overlopend van levensvreugde, de schitterende cadans van de ritmesectie en de hemelse strijkersectie, alsmede de prachtige tekst en zang zijn voor mij nog altijd één van de beste godsbewijzen die ik ken.

And you shall take me strongly
In your arms again
And I will not remember
That I even felt the pain.
We shall walk and talk
In gardens all misty and wet with rain
And I will never, never, never
Grow so old again.

Schitterend. :’)

Cyprus Avenue is het eerste nummer waarin daadwerkelijk een verhaal wordt verteld. Het is het verhaal van een man die in een wagen zit te kijken naar een 14-jarig meisje dat van school naar huis loopt (langs Cyprus Avenue). Hij is smoorverliefd:

And I'm caught one more time
Up on Cyprus Avenue
And I'm conquered in a car seat
Nothing that I can do

Ook verderop in de tekst komt zijn hulpeloosheid tot uiting. Het is een onmogelijke liefde, die hem gek maakt, hij gaat er bijna aan onderdoor.

My tongue gets tied
Every time I try to speak
And my inside shakes just like a leaf on a tree

In dit nummer wordt overigens als enige gebruik gemaakt van een klavecimbel, die het nummer een mooi barok geluid geeft.

Tijd voor de vreemde eend in de bijt: The way young lovers do. Duidelijk het meest normale, up-tempo nummer op het album. Ik vind het ook meteen het minst op zijn plaats op dit album, al is het natuurlijk nog steeds een fantastisch nummer.

Het 10 minuten durende Madame George is misschien wel (samen met Cyprus Avenue) het emotionele middelpunt van het album. Een hypnotische gitaarrif doorkruist het volledige nummer, het lijkt wel een waltz in 4/4. Fallon is geweldig op viool. Voorzover ik uit de (ietwat cryptische) tekst kan opmaken, handelt het over een feestje, gegeven door een travestiet, al niet erg jeugdig meer, die eigenlijk alleen maar wordt uitgelachen door de jonge gasten, ondanks haar affectie voor hen ( And as you're about to leave, she jumps up and says: Hey love, you forgot your gloves). Als het eten en de drank op is, wordt ze vervolgens als het ware bij het oud vuil gezet. Symbolisch voor deze grove behandeling is de wind en regen die het hele nummer door aanwezig zijn en op het einde zelfs worden vergezeld door hagel en sneeuw.

Na dit bijzonder droevige nummer blaast Ballerina weer wat levensvreugde in het album. De speelse vibrafoon en de schalks steeds weer van octaaf wisselende contrabas zijn hier vooral debet aan. De tekst lijkt ook de positieve kanten van het leven weer bovenop te vinden:

But if it gets to you
And you feel like you just can't go on
All you gotta do
Is ring a bell
Step right up, and step right up
And step right up
Just like a ballerina
Stepping lightly

Rest Slim slow slider, een kort nummer, maar desondanks één van de grote hoogtepunten van het album. Naast Morrison’s akoestische gitaar doen alleen Davis’ contrabas en Payne’s fluit mee. Het samenspel is hemeltergend mooi. Dit nummer heeft ineens niets meer van de vreugde van Ballerina, maar is een inktzwart verhaal over een verloren liefde die haar ondergang tegemoet gaat. Of die ondergang letterlijk of metaforisch is, weet ik niet, maar het is een bekende theorie dat de Slim slow slider een heroïnespuit is. Hij sluit af met:

I know you're dying, baby
And I know you know it, too
(2x)
Everytime I see you
I just don't know what to do

Direct na de laatste zin, slaat Morrison een aantal maal spastisch op de klankkast van zijn gitaar, Davis trekt heftig aan zijn snaren en Payne perst er nog een laatste rits kakofonische noten uit, tezamen wellicht een metafoor voor het uitblazen van de laatste adem. En zo plotseling als het begon is het ineens weer voorbij.


De ware magie, mystiek en buitenaardsheid van dit album zit hem voor mij in nummers 1-3 en 8, maar Cyprus Avenue en Madame George vertellen zulke ultieme verhalen over eenzaamheid, onmacht en pijn, dat ze er maar bar weinig voor onderdoen. Rest mij niets anders dan de welverdiende 5/5 uit te delen, en dan schei ik er eens mee uit.

Na alle loftuitingen hierboven toch maar eens geprobeerd. Ik ben nog niet echt heel enthousiast eigenlijk. De nummers duren maar en duren maar, en ik vind Vans stem dan op een gegeven moment vervelend worden. Muzikaal klinkt het allemaal wel mooi en instrumentaal zeer rijk, maar ik beleef er nog niet echt veel plezier aan. Omdat The Way That Young Lovers Do wel geweldig is toch nog 3*. Maar even wegleggen en nog eens proberen, zo'n gevalletje.

Het leven in de stad is als met opzet je hoofd tegen een muur beuken.
Je raakt er zo in opgesloten dat je alle waanzin binnen enkele momenten als de norm gaat beschouwen. Je staat voornamelijk in rijen. Maar eigenlijk moet je de stad verlaten en in de bossen toevlucht zoeken. De wind in je gezicht voelen zonder uitlaatgassen te consumeren. Tussen de bomen een gemoedstoestand van rust of meditatie vangen. Nu ben ik iemand die waanzin bij eer en geweten wil ervaren en soms de confrontatie met die muur waar ik eerder aan refereerde soms nog te fluweel gaat vinden. Op een verkenningsjacht naar de aorta van het broeierige stadsgevoel. Maar op een gegeven moment is het genoeg. Het 'ik wil weg!' verlangen spreekt dan luider dan de honger voor onrust.

To lay me down, in silence easy.. to be born again.

De geest van zichzelf bevrijden. Je eigen reset-knop zoeken en hopelijk vinden.
Astral Weeks is mijn zucht naar meditatie. Van Morrison openbaart zichzelf hier als een soort minstreel. Al zingend wegnemende de pijn.

I'm nothing but a stranger in this world.

Als een dissident van het saamhorigheidsgevoel. Van voelt zich de vreemdeling en ik twijfel. Want misschien ben ik het zelf ook wel.. net als iedereen.

And I will walk and talk in gardens all wet with rain.

De regen als symboliek voor levensgeluk. Het zoete van een lenteregen. Soms is die geur van natte bladeren dat kleine druppeltje levenselixer. Sweet Thing des levens.

Laten we wel wezen, het is gewoon kitsch. Is ook niet raar, Van was op dat moment gewoon een onehitwonder klaar om vergeten te worden. Nergerns was uit gebleken dat hij enig talent had voor het schrijven van teksten, dus waarom hij dan aan komt met een 'concept'album met breed uitgemeten verhalen zal altijd een raadsel blijven. Daarnaast zijn de arrangementen lelijk, is Beside You genant en luisteren je ouders naar The Way Young Lovers Do. Dit album kon alleen gemaakt worden in de tijd gemaakt waarin artiesten geloofden dat de LP's die ze maakten 'meesterwerken' moesten zijn.

Getipt door een goede vriend kocht lang geleden dit album.
Het werd mij geadviseerd omdat ik zo graag naar Neil Young en Peter Hammill luisterde, Astral Weeks heeft me destijds wel gegrepen maar lijkt niet echt op beide genoemde artiesten.

In het kader van Cabeza Borradora topic 52 essentiële klassiekers wil ik nu even bij dit album stilstaan.

Toen ik het album aanschafte heb ik het echt eindeloos gedraaid.
Dit met behulp van Jazz muzikanten volgespeelde album wordt gedomineerd door zeer geëmotioneerd en passioneel gezongen verhalende ballads zoals Madam George en Ballarina.
Nummers als Sweet thing en The way young lovers do hebben dan nog wel iets van swing en tempo, maar dit is toch wel een echt "achterover met de ogen dicht luisteralbum".
Speciale vermelding verdiend mijn absolute Van Morrison favoriet, namelijk Beside you.
In dit spaarzaam begeleid nummer komt de zanger regelrecht in je ziel (luister maar eens met een koptelefoon).

Ik vrees dat mijn mening omtrent deze plaat tegen de mening van de gevestigde orde in gaat. Ondanks dat ik de emotie, intensiteit en de beleving voel op deze plaat geeft de stem van Van Morrison me toch iedere keer weer dat vervelende onderbuikgevoel, waardoor het maar niet gaat beklijven. En toch heb ik deze plaat meerdere malen beluisterd, en het lijkt wel of ik me steeds meer aan die stem ga irriteren. Ik vind het eigenlijk wel jammer, want de teksten zijn goed en de emotie spat ervan af. Soms moet je je verlies nemen, toch nog wat credits voor het authentieke karaker van deze "Astral Weeks".

'Ik word wakker, doe m'n raam open, eet twee boterhammen, drink een kop thee, poets m'n tanden, kleed me aan en ga naar buiten. Ik ben jong.

Ik fiets om de hoek en daar staat ze. Mijn Sweet Thing. Zong je daarover, Van? Was zij de schoonheid Beside You? Vast niet. We houden elkaars handen vast, lopen en zeggen dingen die nergens op slaan. Je weet wel, The Way Young Lovers Do. Ik fluister in haar oor: 'Kijk schoonheid, daar rechts is Cyprus Avenue.' Ze kijkt me lief aan en ik geef haar een kus op haar rechterwang. Wat is het hier mooi, zegt ze. Ik knik instemmend. Met een vriendelijk handgebaar begroet ze een oude vrouw. 'Wie is dat?' Vraag ik. Madame George, zegt ze. Waar ken je haar van, vraag ik bewonderend. Ik ken haar niet, maar ze zag er zo schattig uit, antwoordt ze. Zo noem ik alle lieve, rustige mensen. Natuurlijk snap ik haar. Ik stop even want mijn veters zitten los. Ze loopt een stukje voor me uit en ik bekijk haar. Langzaam beweegt ze zich voort. Haar slanke lichaam, haar natuurlijke rondingen, heerlijk. Een Godin, een Ballerina. Haar perfecte lichaam beweegt zich voort op de rustgevende tonen van Astral Weeks.

Ik word wakker en kom erachter dat ik weer met mijn koptelefoon op in slaap ben gevallen.'

Ongezien geniaal. Ongeëvenaard, in welk genre dan ook.
Niemand legt zijn ziel meer bloot dan Van Morrison op Astral Weeks. Zijn heerlijk klagende stemgeluid past perfect op de grotendeels geïmproviseerde klanklandschappen. Eén van de weinige albums in mijn collectie waarbij het stemgeluid en de briljante tekst mij nog meer emotioneren dan de muziek zelf.

Na ongeveer 2 jaar dit album te luisteren is hij dan toch eindelijk volkomen terecht mijn top 10 binnengekomen. Ik heb lang getwijfeld maar de muziek, en vooral de tekst, spreekt gewoon voor zich. Heb hier bijna geen woorden voor, maar Van The Man gelukkig wel. Woorden genoeg te vinden op dit stukje muzikaal erfgoed.

Heerlijk hoe Van speelt met het herhalen van woorden en klanken op 'Madame George'. Heerlijk hoe hij predikt en klaagt op 'Beside You' alsof het zijn laatste woorden zijn, alsof zijn leven ervan afhangt. Eén van de meest intense nummers die ik ken.

Het titelnummer is natuurlijk het eerste nummer dat ik van deze plaat te horen mocht krijgen, en ik vind het nog steeds een sleutelnummer van deze plaat, vooral door het duizelingwekkend hoge niveau van de tekst. "Would you kiss in my eye?" Waar haalt hij het...

"Ain't nothing but a stranger in this world
I'm nothing but a stranger in this world"
Kippenvel...keer op keer.

Bij Cyprus Avenue waan ik me in Griekenland, terwijl het jazzy The Way Young Lovers Do voor mij wel op single mocht zijn verschenen. Een leuke start van de tweede plaatkant en het 'Afterwards' deel (ik bezit Astral Weeks zowel op CD als LP, eerst natuurlijk op LP gekocht).

Dan heb ik het nog niet gehad over "Sweet Thing", het meest poppy nummer samen met The Way Young Lovers Do, maar waar ik verder niet zoveel over kwijt kan, en "Ballerina" die voor mijn part de meest intense zangpartij van de plaat bevat. Samen met natuurlijk "Beside You" en "Madame George".

"Slim Slow Slider" sluit de plaat waardig en rustig af, en zijn we aan het einde gekomen ("i know you're dying, baby") van dit akoestisch folk meesterwerkje.

Moondance is ook een aanrader maar mag de veters nog niet strikken van één van de beste albums van de jaren '60.

Voor mezelf sprekend kan ik drie categorieën van MusicMeter-besprekingen in oplopende mate van moeilijkheid onderscheiden:
1. een recensie van een slechte, matige of goede plaat (gaat meestal wel in twee alinea's),
2. een recensie van een extreem goede of zelfs (potentiële) top-10-plaat ("hoe krijg ik alles wat ik bij deze plaat ervaar op papier zonder boven de vijfduizend woorden uit te komen?"),
3. een recensie van Astral weeks.
Ik ken maar weinig platen die me zó kunnen meenemen naar – ja, waarheen eigenlijk? In Belfast ben ik nooit geweest, en sowieso associeer ik die stad meer met de IRA en The Troubles dan met de jeugdherinneringen, de onschuld en de visioenen die Morrison hier oproept. Misschien denk ik bij Astral weeks eerder aan de bezielde zee van Andrei Tarkovski's Solaris, aan het geheimzinnige kasteel van Alain-Fourniers Le grand Meaulnes, aan het zwerven door de graanvelden van Felix Timmermans' Pallieter, en misschien ook wel aan een vormloos zwevend verlangen, of aan "walking and talking in gardens all misty wet, all misty wet with rain". Astral weeks is bij uitstek een plaat met muziek die zich niet laat verklaren, met nummers waarvan de tekst minder betekent dan hoe Morrison de woorden zingt en hoe de bas de melodie lijkt te leiden en hoe de stem in de woorden kruipt in een poging ze te bezielen. Na al die jaren ben ik hier nog steeds niet op uitgeluisterd, en muziek die mij meer in vervoering kan brengen dan bijvoorbeeld het titelnummer of meer tederheid kan oproepen dan Sweet thing of meer levenslust dan The way young lovers do ken ik eigenlijk niet, of het moeten And it stoned me en Into the mystic zijn. Maar dat is al weer een plaat verder, wanneer Morrison vaste grond onder zijn voeten heeft gevonden – op Astral weeks vlíégt hij nog.
        Lezer, hier moet je het maar mee doen.

N.a.v dit topic beluisterde ik dit album.

Het ene folkalbum na het andere. Gezien mijn stem voor dit album heb ik dit ooit beluisterd en goed bevonden, maar daar kan ik me niet echt veel meer van herinneren.
Nu ik het album wel weer beluister kan het ook zomaar zijn dat mijn vader dit ook in de kast heeft staan. Toch maar eens lenen, want dit is toch wel een erg sterke plaat. Van zingt op een zeer fijne wijze. De ene keer zeer gedreven, dan juist weer wat meer ingetogen. Alles wordt op dit album behandelt. Erg mooie muziek dit. Me misschien toch maar eens meer verdiepen in albums waar folk als genreaanduiding staat.

Blijft een heel apart album, zelfs binnen het oeuvre van Van Morrison. Op zijn eerste solo-album Blowin' Your Mind is hij nog zoekende. Niet vreemd, voor iemand die na zijn Them-periode nog aan het zoeken is. Daar hoort bij dat je verschillende grenzen opzoekt. Niet vreemd, veel soloartiesten zijn hem voorgegaan (en hebben hem hierin gevolgd).

Wat wel vreemd is, is dat hij al op zijn tweede (!) album niet zozeer de grenzen heeft opgezocht, ze zelfs niet eens heeft overschreden, maar dat hij als het ware alle muzikale grenzen en wetten heeft opgebroken en heel intuïtief voor het eerst 'zijn' muziek heeft gemaakt.

Vooral de langere songs zijn redelijk structuurloos, zijn woorden en zinnen zijn meanderend. Ze lijken nergens heen te gaan (later noemt hij dit 'streams of consciousness'). Ik gebruik hier expres het woord 'lijkt'. Want hoewel alles (zang, gitaar, piano, fluit en zo) vrijuit aan het zwerven is en nergens heen lijkt te gaan, valt het mij op dat de contrabas in bijna alle nummers alles bewaakt. Veel songs beginnen en eindigen zelfs met de contrabas. Die bewaakt de structuur en is de veilige haven waar alle anderen altijd weer veilig naar terug kunnen keren.

Zeer fraai album van Van the Man (en nee ik bedoel zeker niet Ruud van Nistelrooij, dat zou blasfemie zijn, er is maar 1 Van the Man en dat is zeker niet RvN). Ik heb deze lang niet meer gedraaid en dat is toch wel een minpunt van mijn kant. Wat een beauty blijft dit, veel nummers heb ik leren kennen doordat de Waterboys ze zo fraai coverden, en ook al was ik toen al in het bezit van diverse Van Morrison albums , deze had ik nog niet. Ik ben destijds ingestapt met Moondance. Ik heb inmiddels nagenoeg het hele VM arsenaal in de kast staan en dit blijft toch wel een van de mooiste albums. Ik sta ook wel een beetje te kijken van de geluidskwaliteit want in 1968 was men nog niet zover als tegenwoordig, veel albums waren toen volgens mij ook nog mono. Ik ga mij op korter termijn ook nog even wagen aan de live versie van dit album.

Meesterlijk album. Doe een goede koptelefoon op, sluit je ogen en laat je meeslepen door de verscheidenheid aan instrumenten...geniet er nog steeds van. Al sinds 1972....

ik heb deze lp nog eens op mijn draaitafel gelegd en heb ze na enkele nummers weer terug in de kast gezet.
deze lp haalt nooit het niveau van zijn andere lp's.
into the music, wavelength,no guru no method no teacher,moondance,avalon sunset,hard nose the highway,the healing game en poetic champions compose zijn stukken beter.

Ik beluisterde dit album voor het RYM top-250 review topic – anno augustus 2022 was dit RYM #194

Met Astral Weeks heb ik al vele jaren een wonderlijke verhouding: ik ben met grote regelmaat geneigd de plaat op te zetten. Minimaal maandelijks, en soms meerdere dagen achtereen. En tegelijkertijd luister ik de plaat vrijwel nooit af nadat ik hem opzet. Ik word dan na een minuut of 20 alweer moe van Van, die in zijn vroege twintiger jaren al als een stokoude man klinkt. Ik ben nu zelf alweer bijna 34, maar als ik naar Astral Weeks luister, krijg ik het gevoel dat ik een zonderlinge, verstrooide oude man luister. Ik bereik dan een soort verzadiging en denk algauw dat het er allemaal wat minder dik bovenop zou mogen liggen. Om de plaat dan de volgende dag ofwel doodleuk opnieuw op te zetten, ofwel verder te gaan waar ik de dag ervoor gebleven was. Omdat er toch een vrijheid, onafhankelijkheid en durf vanaf straalt die ik in de pop/rock/folk hoek verder zelden tegenkom. Het lijkt hem werkelijk niets te interesseren wat de luisteraar ervan denkt: er lopen natuurlijk wel meer oude zielen in jonge lichamen rond, en sommigen verbergen dat meer dan anderen. Maar weinigen gooien het er zo ongeremd uit als Van Morrison op deze plaat.

Juist omdat ik de plaat amper in een keer uitgeluisterd krijg, is dit een kanshebber voor de 10-albums-mee-naar-een-onbewoond-eiland lijst. De plaat heeft simpelweg zoveel content per vierkante minuut muziek, zoveel rijkdom in stem en instrumenten, en zo’n nadrukkelijk uncool geluid dat het geheel bijna los van de maatschappij lijkt te staan. En dat voor een haast naar Soul neigende Folkplaat. Van is duidelijk aan het verkennen, zweven haast, binnen zijn eigen composities, waarvan je al gauw geen idee meer hebt waar ze naartoe gaan en hoelang ze nog gaan duren. Kwaliteiten die ik doorgaans enkel in instrumentale genres terugvind (en waardoor ik veel naar die genres graviteer). De nummers zijn daarmee ook tijdloos, niet alleen in decennia, maar ook in hun eigen speelduur: dat de opener 7 minuten duurt en ‘Sweet Thing’ 4 komt op mij heel willekeurig over, alsof het evengoed andersom had kunnen zijn. En voor de goede orde: dat zie ik als heel positief.

Ook nu ik er voor deze review weer eens goed voor ben gaan zitten wordt het grote gebaar dat Van doorlopend aan de dag legt me op een gegeven moment wat veel en ligt het geheel me wat zwaar op de maag. Deze man lijkt doorlopend aan te staan, alsof hij in een hoog energetische flow is beland en overal een vorm van nadruk op legt. Maar daarentegen ook overal de juiste snaar raakt. De eerste 10 minuten zit ik haast juichend aan de boxen gekluisterd, en halverwege de plaat heb ik alweer vele kilo’s audio-baggage in mijn muzikale kofferbak liggen en ben ik wel tevreden. Dat gezegd hebbende koester ik deze plaat ondanks mijn ambigue verhouding ertoe en versterkt hij zijn plaats als waarschijnlijk enige non-5* plaat op de onbewoond-eiland-lijst.

Bijzondere plaat – 4.25*

Ik heb hem weer eens opgezet en het is inderdaad niet Van's makkelijkste plaat. Ook het "grote gebaar", zoals Gyzzz zegt, herken ik helemaal. Echt een album waarvoor je in de stemming moet zijn en dat ben ik persoonlijk niet zo vaak.

Het is het werk van een ontwakende meester, niet te verwarren met een meesterwerk. Uit de vroege periode pak ik toch makkelijker naar Moondance of Blowin' Your Mind.

magistraal album van de Noord-Ierse troubadour. een klassieker die de tand des tijds heeft doorstaan. dit album werd 55 jaar! geleden al bewierookt door muziekrecensenten uit die tijd als Jan Donkers en Wim Noordhoek en terecht. blijft van begin tot eind een muzikale belevenis/luistertrip van de 1e orde.
de warme klanken komen nog meer tot zijn recht als ik naar de besneeuwde buitenwereld van dit moment kijk. album voelt net als in mijn jeugd nog steeds als een warm deken. nostalgie ten top en voor mij persoonlijk wel degelijk een meesterwerk. "Sweet Thing", "Cypres Avenue", "Madame George" en "Ballerina" zijn voor mij de hoogtepunten.

album werd destijds in 2 dagen opgenomen met een aantal gerenommeerde Amerikaanse jazzmusici uit New York en "recorded at Century Sound Studios, New York, NY"

All songs written by Van Morrison
Produced by Lewis Merenstein

de muzikanten op dit album:
Van Morrison: vocals, guitar
Jay Berliner: guitar
Richard Davis: bass
Connie Kay: drums
John Payne: flute, soprano saxophone
Warren Smith Jr.: percussion, vibraphone

uit de liner notes:
quote
"Born in Belfast, Northern Ireland, Van Morrison was steeped in the sounds of American blues and R&B from his youth. By age 17 he had mastered guitar, saxophone and harmonica and was performing with skiffle bands in local dance halls.

In 1960 he joined the Monarchs and toured U.S. air bases in Germany. Returning to Belfast, he formed Them, one of the greatest British rock bands of the period. The group scored with such early hits as "Don't Start Crying Now", "Baby Please Don't Go" and "Here Comes The Night". "Gloria" also penned by Morrison, has gone on to become a rock & roll classic.

After Them disbanded, Morrison embarked on a solo career. He hit the Top 10 in 1967 with "Brown Eyed Girl". He signed to Warner Bros. Records the following year and released "Astral Weeks" in November of 1968.

Cut in New York City in less than two days, "Astral Weeks" is one of the innovative and influential albums of the era. Without any obvious hit singles, the album nevertheless features some of Morrison's most enduring work, including "Cyprus Avenue", "The Way Young Lovers Do" and the poignant story-in-song "Madame George"
unquote

citaat uit "Ballerina"

"I saw you coming from the Cape, way from Hyannis Port all the way
When I got back it was like a dream come true
I saw you coming from Cambridgeport with my poetry and jazz
Knew you had the blues, saw you coming from across the river
Told you on the banks of the river, carried you across
Loved you there and then, and now like a sheep
I close my eyes and sleep for love comes flowing streams of consciousness
Soft like snow, to and fro
Let us go there together, darlin', way from the river to here and now
And carry it with a smile, bumper to bumper
Stepping lightly, just like a ballerina"

Het album Astral Weeks van de Britse muzikant Van Morrison, gelanceerd in het jaar 1968, vertegenwoordigt een ongebruikelijke mengeling van folk, jazz, blues en klassieke muziek, welke tezamen een unieke, licht betoverende luisterervaring vormen. Hieronder volgt een gedetailleerde uiteenzetting van dit album.

Het titelnummer is tevens de opening. 'Astral Weeks', geeft meteen de sfeer aan. Morrison's etherische stem, gecombineerd met de vloeiende, bijna dromerige instrumentatie scoren direct hoog. Dit nummer zet de toon voor het gehele album; het is een uitnodiging om los te komen van het aardse en op te gaan in een meer astrale dimensie.

Vervolgens stuit ik op 'Beside You', een nummer dat zich kenmerkt door zijn poëtische tekst en emotionele intensiteit. Morrison's vocale expressie, die varieert van fluisterend tot hartstochtelijk, schept een diepe verbondenheid met de luisteraar. Het voelt alsof hij persoonlijke bekentenissen deelt, rechtstreeks vanuit zijn ziel.

Het derde nummer, 'Sweet Thing', brengt een meer opgewekte sfeer. Met zijn jubelende melodie en romantische lyriek voelt het als een liefdevolle omarming. De levendige strijkers en fluitlijnen weven samen met Morrison's stem een voorbeeld van geluk en nostalgie.

In 'Cyprus Avenue', het vierde nummer, word ik meegevoerd naar een reflectieve wandeling door Morrison's jeugdherinneringen. De combinatie van rijke, beeldende tekst en de meeslepende, soms onheilspellende, melodieën, roept een krachtig gevoel van plaats en tijd op.

Met 'The Way Young Lovers Do' bereikt het album een energiek hoogtepunt. De levendige blazers en het ritmische gitaarspel zorgen voor een swingende, bijna feestelijke sfeer. Morrison's stem, energiek en vol passie, viert de jeugdige liefde en haar onstuimigheid.

'Madame George' leidt mij naar een langere, meditatieve ervaring. In dit nummer combineert Morrison verhalende lyriek met een langzame, slepende melodie. Het nummer voelt als een uitgebreid, emotioneel geladen verhaal, vol van karakter en sfeer.

Het album sluit af met 'Ballerina' en 'Slim Slow Slider', twee nummers die de luisteraar terugbrengen naar de realiteit, maar met een hernieuwd gevoel van vrede en begrip. 'Ballerina' is een pleidooi voor pure expressie en schoonheid, terwijl 'Slim Slow Slider' een meer sombere, bechouwende noot toevoegt, een afscheid dat tevens een uitnodiging is tot reflectie.

In zijn geheel biedt 'Astral Weeks Cafe' van Van Morrison een rijke, complexe luisterervaring die blijft resoneren lang na de laatste noten. Dit album is niet enkel een verzameling liedjes, maar een poëtisch verhaal die de luisteraar meeneemt op een reis door het menselijk gevoel en ervaring.

Eerder verschenen op www.jorros-muziekkeuze.nl