menu

Pearl Jam - Vitalogy (1994)

mijn stem
3,80 (632)
632 stemmen

Verenigde Staten
Rock
Label: Epic

  1. Last Exit (2:54)
  2. Spin the Black Circle (2:48)
  3. Not for You (5:52)
  4. Tremor Christ (4:12)
  5. Nothingman (4:35)
  6. Whipping (2:35)
  7. Pry, To (1:03)
  8. Corduroy (4:37)
  9. Bugs (2:45)
  10. Satan's Bed (3:31)
  11. Better Man (4:28)
  12. Aye Davanita (2:58)
  13. Immortality (5:28)
  14. Hey Foxymophandlemama, That's Me (7:44)
  15. Better Man (Guitar / Organ Only) * (3:54)
  16. Corduroy [Alternate Take] * (4:43)
  17. Nothingman [Demo] * (4:36)
toon 3 bonustracks
totale tijdsduur: 55:30 (1:08:43)
zoeken in:
avatar van Klumpie
5,0
Toch dit album maar weer eens onder de aandacht brengen. Dit album heeft te lijden onder de vooroordelen die Ten/Vs. met zich meebrengen. Pearl Jam was indertijd één van de grootste bands in de wereld en na de dood van Kurt Cobain waren alle ogen gericht op dit album. Velen zeggen dat de leden van Pearl Jam de druk niet aankonden, want waarom zouden ze anders nummers als Bugs en Pry To op dit album zetten.

Een decennium later weet ik wel beter , de heren van Pearl Jam waren alle aandacht en verwachtingen spuugzat en hebben een nummer als Bugs bewust op deze manier uitgebracht. Ook werd drummer Dave Abbruzzese op non-actief gezet nadat hij in zijn eentje had besloten om interview te geven aan een drummersblad waar ook werd in gegaan over het nieuwe album Vitalogy. Om Pearl Jam definitief uit de schijnwerpers te halen werd besloten om Who You Are uit te brengen als 1e single van het volgende album No Code.

De hiervoor uitgebrachte albums, Ten en Vs., brachten hoge verwachtingen met zich mee en ik zat me dan ook te verheugen op het 3e album van Pearl Jam. Waar ik verwachtte dat er weer een album als Ten en Vs. zou komen, kwam er nu het ruwe album Vitalogy. Wat een schok was dat voor mij, ik heb hem 2x geluisterd en heb hem daarna in de kast gelegd en daar is ie dan ook bijna een jaar blijven liggen. “Het lijken wel onafgemaakte demo’s” spookte door mijn hoofd.

Na ongeveer een jaar heb ik Vitalogy weer uit de kast gehaald en ik heb toen alleen naar nummers als Not For You, Nothingman, Corduroy en Betterman geluisterd. Ik vond het wel aardige nummers, maar puberaal als ik was wou ik er verder niet veel meer van weten. Toch ben ik de albums van Pearl Jam in chronologische volgorde blijven kopen. En waar No Code me bijna het definitieve nekschot gaf, bracht Yield mij de liefde aan Pearl Jam terug.

Een aantal albums en jaren later, heb ik Vitalogy toch weer compleet geluisterd en wat kon ik mezelf wel voor de kop slaan dat ik dat niet eerder had gedaan. Het leek wel of alle steentjes opeens in elkaar vielen. De ruwe opener Last Exit ging als een paling door het water mijn oren in. Spin The Black Circle ging als een trein over de spoorbaan en Not For You ging erin als koek. etc. etc.

Het mooie hieraan is dat er dan ook nog een thema in valt te ontdekken, zoals eerder door ‘42’ vermeld is. Nummers als Pry To en Bugs passen nu perfect in het plaatje en ook de daarvoor gekozen muziek is te begrijpen. Mijn favorieten op deze plaat zijn Last Exit, Not For You, Tremor Christ, Corduroy, Satan’s Bed en Immortality.

De andere zogenoemde ‘opvullers’ Aye Davanita en Hey Foxymophandlemama, That’s Me kan ik niet in dit thema opnemen. Aye Davanita is een prachtig wegdromerig tussendoortje. Hey Foxymophandlemama, That’s Me is een nummer dat is opgenomen in een psychologisch opvanghuis met enkele geluidsfragmenten erin gestopt. Omdat Pearl Jam soms nogal politiek getint is, zou het zo kunnen zijn dat Pearl Jam aandacht wou hebben voor mensen met geestelijk stoornissen.

Dit album krijgt van mij 5* en een #1 notering in mijn Top 10 omdat Pearl Jam hier zeer volwassen klinkt, het goed rockt en ze vooral lekker zichzelf zijn. Dit heeft niks te maken met de druk niet aankunnen, dit was gewoon een teken naar de fans, de pers en de rest om te laten zien dat Pearl Jam zelf bepaalt wat voor muziek ze willen maken en ze doen dat nog goed ook.

avatar van Choconas
5,0
Dit album ken ik al sinds het uitkwam. Ik geloof niet dat ik vanaf de eerste luisterbeurt verkocht was, maar het kwartje viel toch vrij snel. Daarna ben ik hem zeer regelmatig blijven draaien. Wat mij betreft is het dan ook een meesterlijke plaat met prachtige nummers als Not for you, Corduroy, Nothingman en Better man. Ik kan me wel iets voorstellen bij de commentaren op de zogenoemde "niemendalletjes" op dit album, maar voor mijn gevoel passen die er perfect bij. (Hey Foxy is het laatste nummer, dus de haters kunnen de plaat gemakkelijk voortijdig afbreken.)

avatar van oceanvolta
4,0
Met uitstek is dit de meest irritante hoes/artwork uit mijn collectie. Het begint al met het formaat dat net wat groter is dan een reguliere cd zodat hij niet in alle cd kasten past. De cd en het boekje zitten er ondersteboven in en het boekje zit ook nog eens vastgeniet. Daarbij valt het ook nog eens van ellende uit elkaar terwijl ik deze cd zeker niet grijs gedraaid heb.

Maar goed, het gaat uiteindelijk over de muziek en dat is weer dik in orde. Het is een fijne rockplaat die de lijn van Vs. qua niveau doorzet. Hierna werd het wat minder.
Spin the Black Circle is lekker rauw en snel, een echte knaller van nog geen 3 minuten. Satan's Bed en Betterman zijn ook altijd favorieten van mij geweest. Satan's Bed vanwege de zang, of beter gezegd de melodielijn van de zang over dat dunne riffje. Betterman begint als een ballad en eindigt wat meer uptempo en wat vrolijker. Normaliter niet echt mijn ding maar in dit geval vind ik het gewoon erg mooi.

Immortality is misschien wel het mooiste nummer van de plaat. Met de eerste tonen grijpt het je meteen bij de keel om je niet meer los te laten.

Pry, To, Bugs, Aye Davanita en Hey Foxy... beschouw ik niet als volwaardige nummers. Zonder dat geneuzel was de plaat veel beter geweest. De afsluiter duurt dan ook nog eens ruim 7 minuten! Ik skip deze nummers altijd. Omdat de rest gewoon goed is toch nog 4 sterren.

avatar van west
5,0
De CD van Vitalogy bevindt zich in een fraai klein boekje. Het is een oud medisch handboekje wat Eddie voor USD 2,- op een rommelmarkt vond. Voor het album is het bewerkt en vind je er ook nog wat foto's en oh ja: teksten van songs in terug. Want daar gaat het uiteindelijk om. En wat zijn die goed op Vitalogy. Dit hele album is bijvoorbeeld gevuld met live klassiekers: daar komen ze helemaal goed tot hun recht.

Dat komt ook door de punky raw right in your face muziek die erop staat. Flink wat nummers zijn zo opgenomen, je hoort er heel wat boosheid en gretigheid in terug, je kan het soms ook aan de teksten zien. Om eens een paar echte giganten te noemen: last exit, spin the black circle, het absoluut briljante not for you & satan's bed.

Het mooie is dat er daarnaast een paar legendarisch mooie nummers op staan: natuurlijk het live soms als duo gespeelde nothingman & betterman, maar wat te denken van het oh zo fraaie corduroy & tot slot immortality.

Dit is echt een album vol met echt steengoede harde ruige en hele fraaie mooie muziek ineen. Een absoluut topalbum van Pearl Jam, wat voor mij vlak achter Ten komt en er zijn momenten...

avatar van james_cameron
3,5
Nog veel wisselvalliger dan het voorgaande album Vs, met afwisselend sterke en nietszeggende songs. Ingetogen tracks als Nothingman en Immortality zijn prachtig, maar daar tegenover staan vullertjes als Bugs en het afsluitende Hey Foxymophandlemama, That's Me, wat toch wel het vaagste (en slechtste) nummer moet zijn dat de band ooit heeft opgenomen. Veel variatie dus, dat wel, maar het is en blijft een onevenwichtig album.

avatar van Johnny Marr
4,5
Pffff, wat een klassieker is dit toch. Deze plaat blijft nog steeds gruwelijk onderschat, en niet alleen hier op MuMe. Op z'n beste momenten kan deze wedijveren met Ten hoor. OK, de zogenaamde "vullers" zijn in het begin wat wennen, maar nu zou ik ze voor geen geld meer willen missen. Ze maken echt onderdeel uit van deze prachtige songcyclus. Bugs is heerlijk weird op een goede manier. Ik zal eerlijk zijn: de afsluiter zal ik niet voor m'n plezier opzetten en heel soms durf ik 'm wel eens voortijdig af te zetten maar wat een ballen tonen de heren van PJ hier. Topmuzikanten hoor. Topplaat.

avatar van Sandokan-veld
4,0
'Already cut-up and half dead'

Voor de band wellicht geen fijne plaat om te maken: Eddie Vedder rebelleerde tegen de platenbusiness en zijn eigen succes, en ging daarbij vaak over lijken, of liever gezegd: tegen de wensen van zijn medebandleden in. Gossard en Ament zagen hun invloed op het bandgeluid teruglopen en kregen daardoor moeite van opspelende ego’s. McCready’s verslavingsproblemen werden zo erg dat hij zich moest laten opnemen. Abbruzzese kon ook al niet meer met de rest opschieten, en werd kort na de opnames uit de band gekieperd.

Dus is het cliché waar, dat worstelingen de beste platen opleveren? Ja en nee. Vitalogy is een plaat van hoge bergen en… niet zozeer diepe dalen maar eerder rare moerassen, of zoiets. De sfeer en opbouw van de plaat zijn totaal uniek in hun oeuvre, en de band deinst er niet voor terug ook te laten horen hoe lelijk het leven en de jaren negentig soms waren.
Andere tracks behoren tot hun beste en meest geliefde liedjes. Tegelijkertijd staan er ook nummers op die ik uit ‘thematisch’ oogpunt wel begrijp, maar die ik niet snel voor mijn plezier zal opzetten. Toch: net íets meer balans hierin, en Vitalogy was -met afstand- de beste plaat van Pearl Jam geworden.

Last Exit
Co-componist Abbruzzese zou een paar maanden na de opnames ontslagen worden, maar dit is alweer de tweede albumopener waar hij een flinke hand in heeft. Minder een anthem dan ‘Go’ dat was op de vorige plaat, is deze wellicht muzikaal interessanter, met zijn bijna teutonische ritme, helse gitaren en onverwacht grootse en melodieuze refrein. Een nummer met één been in de hel, en één op een surfbord, of zo.

Spin the Black Circle
Een nummer over vinyl. Of misschien ook over verslaving? Of liefdesverdriet? Een van Pearl Jams meest pure punknummers, dat in ieder geval een nuttige rol speelt tussen ‘Last Exit’ en ‘Not For You’. Even strak als chaotisch en daarmee verrassend catchy ook nog. Het was de eerste single van het album, en gaf voer aan de ‘Pearl Jam is de weg kwijt’-verhalen. Een aantal jaar verder kunnen we het gewoon op waarde schatten als een lekker felle maar wel wat lompe rocker, al is het wel een bizarre singlekeuze, ja.

Not For You
De eerste solocompositie van Vedder duurt bijna zes minuten, en dat is wel echt aan de lange kant. Buiten dat een van de meest iconische nummers van de plaat, waarop Vedder snauwend uitvaart tegen de nepheid van de muziekwereld en de verheerlijking/ commercialisering van de jeugdcultuur. In plaats van het jankerige dat sommige songs op Vs. toch een beetje hadden, klinkt dit als een trotse intentieverklaring, en een behoorlijk overtuigende.

Tremor Christ
Een van de meest aparte nummers van Pearl Jam, en dat bedoel ik in dit geval positief. Dromerige, verheven zang van Vedder boven muziek van Ament en McCready die dwars en hoekig klinkt, maar ook een ongrijpbare zweverigheid heeft die me helemaal meevoert. Heeft weinig meer met de grote gebaren van Ten te maken, maar is minstens net zo aangrijpend. Onderbelicht pareltje.

Nothingman
Sfeervolle ballad over diepe spijt, ingekleurd door steel- en akoestische gitaren, een rustpunt dat het album eigenlijk niet echt nodig heeft. Of misschien wel, en is de muziek gewoon te statisch om vierenhalve minuut te blijven boeien. Hoe dan ook, ik heb dit altijd een fraai, maar ook wel een tikkeltje saai nummer gevonden.

Whipping
Eddie Vedder, wereldberoemd als zanger van grootse rockanthems, zou eigenlijk liever een warse punker zijn. Dat ga je althans denken als je zijn bijdragen aan het songboek van de band ziet: verdacht veel van dit soort rauwdouwers. Echt een geweldig nummer kun je dit niet noemen, maar net zoals vaker in deze fase van hun carrière, weten ze zich er met passie en strakheid doorheen te bluffen.

Pry, to
Een korte jam met een kwelende Vedder, aangenaam rustpuntje tussen twee rockers en effectieve intro van…

Corduroy
Naar mijn mening zo ongeveer het allerbeste nummer van Pearl Jam. Geweldig liedje dat beweegt van spanningsopbouw tot climax en weer terug, in een oceaan van heerlijk gitaarwerk en strakke drumroffels. Absolute ster is Vedder zelf, die het liedje niet alleen schreef maar ook zijn hart uit zijn lijf zingt. Kwaad, gespannen en bitter, maar met een open hart en een rechte rug vertelt hij de wereld wat hij écht op zijn hart heeft. Pak aan, wereld! Hij zou nog veel goede nummers schrijven, maar dit niveau van urgentie zou hij niet vaak meer bereiken.

Bugs
Na het beste nummer van Pearl Jam komt misschien het meest irritante. Pathetisch zemelende pseudo-waanzin van Vedder, met buiten zijn stem alleen een behoorlijk lelijke accordeonpartij. Past goed bij de intensiteit van de plaat? Misschien. Fijn om te horen? Nou nee.

Satan’s Bed
Een vrij eentonig rockriff van Stone Gossard wordt niet bepaald gered door een schreeuwerige Vedder. Wel met passie gebracht en ook weer niet verschrikkelijk slecht, maar na de lelijkheid van Bugs is het net te veel corrosief materiaal na elkaar. Des te groter is dan wel weer de impact van…

Better Man
Waarschijnlijk het meest beroemde en geliefde nummer van de plaat. Solocompositie van Vedder, meegenomen uit een vorige band. De band vond het nummer te cliché om het op de plaat te zetten, en werden kennelijk overtuigd door producer O’Brien. Met zijn licht sentimentele toon van tekst en muziek is het precies het soort ‘grunge’-ballad dat vriend en vijand verwachtte van Pearl Jam, vandaar waarschijnlijk hun weerstand. Maar kwaliteit is kwaliteit, moet O’Brien gedacht hebben, en gelijk heeft hij. Mooi opgebouwd aanstekers-in-de-lucht momentje.

Aya Davanita
Of deze poging tot ‘tribal’-muziek gepast is, is een discussie voor een ander forum. Dat deze saaie instrumental door mij als kiespijn gemist kan worden op deze plaat, lijkt me voor nu voldoende.

Immortality
Wellicht impliciet geschreven over Kurt Cobain, die tijdens de opnames zelfmoord pleegde. Hij en Eddie Vedder waren vrienden maar tot op bepaalde hoogte ook muzikale tegenpolen, eigenlijk de yin en yang van de grunge-hype. Of het klopt dat dit nummer Vedders commentaar is op de zelfmoord, is lastig te bepalen, want aan de tekst is geen touw vast te knopen. Het maakt de rauwe emotie niet minder roerend: ‘Cannot stop the thought/ running in the dark/ Coming up a which way sign/ all good truants must decide…’ Onmogelijk te luisteren zonder een dikke brok in mijn keel. Deze lichtelijk naar country neigende ballad hoeft alleen ‘Corduroy’ voor te laten gaan als albumhoogtepunt.

Hey Foxymop, etc.
Vond ik indertijd behoorlijk experimenteel en beangstigend. Nu ik het jaren later terug luister, met een wat breder referentiekader, valt het me eigenlijk nog wel mee. De band kloot wat aan, begeleid met akelige loops van uitspraken van psychiatrische patiënten. Lichtelijk dweperig, maar goed, dat is ook Pearl Jam. Voor een getroebleerde plaat als Vitalogy is het best een passende afsluiter, hoewel ik het nog steeds niet voor mijn plezier zou opzetten.

Gast
geplaatst: vandaag om 22:10 uur

geplaatst: vandaag om 22:10 uur

Let op: In verband met copyright is het op MusicMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.