Iggy Pop - The Idiot (1977)

Weer een recensie van een plaat waar ik vanuit de historie een bijzondere band mee heb!

De geschiedenis achter het verkrijgen van mij van deze plaat is grappig.. op 9-jarige leeftijd zag ik Lust For Life op toppop, Iggy brak de studio af en besmeurde zichzelf met de kamerplanten, prachtig!! Vanaf dat moment begon ik te miauwen voor mijn verjaardag en later sinterklaas dat ik deze elpee wilde hebben. Het werd uiteindelijk sinterklaas, en ik kreeg hem van mijn oma. Aangezien oma natuurlijk geen flauw benul had van welke plaat of welke artiest (Ekkie Plop??!), moest ik mee. Zgn. verrassing natuurlijk van het cadeau af, maar so what.. ik zou de plaat 5 dagen later uitpakken onder het mom van "dank u, sinterklaas!"
Wat wilde het lot nu? Lust For Life was uitverkocht en deze plaat lag wél in de bakken! Ik dacht als kleine spruit, "Iggy Pop is Iggy Pop, het zal wel hetzelfde klinken", dus plaat mee! 5 dagen later, sinterklaas, ik uitpakken! "Dank u, sinterklaas" gepreveld.. en nog dezelfde avond opgezet. Holy submarines!! Dit was hééél geen Lust For Life! Not even close.. Na enkele luisterbeurten in de volgende weken kwam de rotatiefrequentie tot stilstand en besloot ik dat dit een kutplaat was. Ik wilde Lust For Life! Maar die was nog steeds uitverkocht en ik kon The Idiot niet meer ruilen, ik voelde me inmiddels zelf zoals de titel van deze plaat
Goed, deze plaat heeft de volgende 9 jaar van mijn leven liggen verstoffen in de kast en ik was vrolijk bezig met allerlei andere muziek (lust For Life is er trouwens ook niet meer gekomen, mijn vertrouwen in de heer Iggy Pop was opgezegd). Toen heb ik eens een enorme lading van mijn platen verkocht en daar zat deze natuurlijk ook bij. Ik heb er toen echter een tape van gemaakt (net als die andere platen) en heb die begin jaren 90 wel eens geluisterd. Wat bleek: ik begreep de muziek ineens een stuk beter! En eigenlijk was de plaat best goed ook!! Domme kleine orbit van vroeger

Nu bekeken is er inderdaad veel overeenkomst tussen deze fase van Iggy Pop en de latere postpunk van Joy Division of andere bands. Ik was daar toendertijd evident nog te jong voor en had er ook helemaal niets mee. Maar nu kan ik dit zwaarmoedige cynisme wel waarderen. Alhoewel ik erbij moet zeggen dat bands als Joy Division of dit nooit mijn favoriete muziek zal worden. Ik vind die gesproken lage en bijna lallende overhellende stemgeluiden van Iggy hier of Curtis net iets te theatraal en eentonig. Iemand als Lou Reed heeft daar ook een handje van. Daarnaast is de muziek net als bij Joy Division vaak nogal grauw en minimaal. Van het leven afgekeerd zullen we maar zeggen Maar in samenspel met de stem van Iggy en de toch sterke composities af en toe levert dat een aantal vrij bijzondere nummers op. Op het eerste gehoor lijkt het simpel, bij nadere beluistering gaat er een tintelende dreiging vanuit.

Het openingsnummer is meteen al zo'n Bowie-achtige post-VU decadent avondgebedje. Prima nummer! Raar frivool (western) pianoriedeltje in Nightclubbing met weer duidelijke Lou Reed invloeden (of moet het andersom zijn?). Funtime is een wreed nummer, wat meteen erg de aanzet tot Joy Division vormt. Eén van de betere nummers ook op deze plaat. Baby vind ik ook wel een mooi verlopen rocksong, weer erg die Reed-klank. China Girl is natuurlijk een bekend nummer, maar in de oorspronkelijke uitvoering beslist rauwer en minder blij als de Bowie-versie. Dum dum boys is een bijna ouderwetsche rocker, met het lallende stemgeluid van der Iggy als zoemende wesp om je heen. Veel van de plaat put toch wel meer uit oude rock 'n roll patronen, wat Joy Division bijvoorbeeld al een stuk minder doet en veel andere 80s bands ook niet. Die staan toch nog weer meer op zichzelf dan Iggy of Reed dat doen. Misschien is dat waarom ik deze plaat toch wat gedateerder vind dan een "Closer" bijvoorbeeld. Behalve de thematiek, die ook wat basaler is bij Berlin of The Idiot. Verder met de laatste twee nummers: Tiny Girls is een rokerige jazzcafe balad op zijn Iggy's. De afsluiter van de plaat is met afstand het zwaartse nummer van de plaat, met vervreemdende tekst, uithalen en dreigend overhellende vervormde geluiden... ik stel me zo voor dat Curtis zichzelf heeft verhangen tijdens dit nummer.

Al met al wel een ijkpunt in de carrière van Iggy Pop en tesamen met Berlin van Reed en het werk van de Stooges en Velvet Underground inderdaad de aanzet tot sommige postpunk bands. Zeker geen meesterwerk, maar wel van historisch belang. 3.5*

Nu mijn nummer 4 in mijn Top 10: een zeurend, dreigend, rauw, hard, metalen, ruw, vies, stinkend, donker, plat, koud, hol, industrieel, diep, triest, dreunend, wanhopig, bizar, geisoleerd, schokkend, slim, en vooral heerlijk album. De roestige, volle stem van Iggy spuwt teksten die snijden door de krakende en soms sluimerende melodieën.

Waar het begint met droombeelden, op Sister Midnight, horen we de nachtmerries die Bowie had willen dromen: zo donker klonk zijn werk nog nooit. Langs de clubs en bars van de stad, gestuwd door een electronisch ritme, een machine, worden we gedwongen door te lopen. Als slaapwandelaars stampen we Funtime door, de tonen van Iggy zijn onbeschrijfelijk hard en gemeen. De dreiging van Baby lonkt, en let hier op de teksten, ze zijn namelijk tamelijk briljant: 'baby there's nothing to see/I've allready been/down the street of chance'. Nu we langzaam wakker zijn geworden begint de kern van het album (Iggy's wraak?) hij bezingt zijn liefde voor zijn China Girl, maar nadat we de eerste twee minuten hebben gehoord krijgt het nummer een afschrikwekkende wending: galm benadrukt de krijsende Iggy, dramatische synths zingen boven ons langs. We eindigen met gitaren zoals gitaren horen te klinken, en beter, beter zal zelfs een Bowie nummer nooit meer worden. Nog even langs de bandleden van meneer Pop, en we zijn klaar voor een heuze ballade. Tiny Girls bevat een Bowie-Saxofoon, typisch, maar het past perfect in het plaatje. Na deze ode aan de kleine meisjes is het eindelijk zo ver, de fabrieken zijn leeg, de straten verlaten, de stad donker. Tijd voor Mass Production, wat zelfs enkele Joy Division nummers weet te overtreffen wat betreft zwartgalligheid. Heerlijk.

Wat blijft er hangen? De grafstem van Iggy Pop? De doordachte Bowie liedjes? Nee, het is de combinatie van alles, van elk woord en elke klank, van elke kreet tot elke scheurende synth: alles versterkt elkaar in een soort tijdloze chaos van zware gevoelens, een depressie is nabij, en uiteindelijk ademt The Idiot één woord:

SFEER

Na gisterenavond Control te hebben gezien, was ik toch wel weer benieuwd naar deze plaat. Ian Curtis, Joy Division-voorman, draaide dit album immers voorafgaand aan zijn zelfmoord.

Iggy Pop vocht al jaren tegen een heroine-verslaving en toog samen met kameraad David Bowie, die hetzelfde probleem had, naar Berlijn om daar van zijn verslaving af te komen. Dat leverde o.a. dit gitzwarte album op, wat door Pop zelf een soort kruising werd genoemd van Kraftwerk en James Brown. Voor mijn gevoel is het toch vooral een zeer gruizige rockplaat, een soort met keien bedekte treinrails richting duistere oorden.

Tot zover de feitjes, nu mijn eigen beleving. Die blijft helaas nog wat achter de bij het historisch 'belang' en de mythevorming. Misschien moet dit album nog wat rijpen, wellicht moet ik meer aandacht besteden aan de teksten, maar vooralsnog hoor ik blijkbaar niet wat sommige smaakverwante hoogstemmers hier wel in horen. Favorieten zijn vooralsnog het openingsnummer (dat in een andere gedaante weer opduikt op Bowie's Lodger), Nightclubbing (ook wel een beetje door Trainspotting) en het intrigerende slotnummer.

Drie albums verschenen van Iggy Pop in 1977. In maart The Idiot, in september gevolgd door Lust for Life en in november nog eens Kill City waarvan de opnames van twee jaar eerder stamden.
De plaattitel van de eerste langspeler bleef hangen. Ik las erover op het moment dat Lust for Life een hit werd, maar de muziek bereikte nooit mijn oren.
Zo'n drie jaar later leerde ik dat de Amerikaan toentertijd in Berlijn verbleef samen met de Brit David Bowie. Van de laatste was in januari datzelfde jaar het magistrale Low verschenen, opgenomen nadat de opnamen voor The Idiot waren afgerond. De twee platen hebben hoorbaar hun overeenkomsten in sfeer en aanpak, vooral met de A-kant van Low. Op het openingsnummer na werd alle muziek door de twee maatjes geschreven.

Verdwenen is de onstuimigheid van Iggy & The Stooges. Hier pakt hij het bedachtzamer aan, waardoor zijn prachtige lage stem meer tot uiting komt. Opgenomen in 1976 in Frankrijk en Duitsland, verkent hij andere sferen dan de rauwheid van daarvoor.
In opener Sister Midnight klinkt lome funk met relatief rauwe gitaren. Het nummer werd geschreven door gitarist Carlos Alomar en wordt gevolgd door een lome shuffle in Nightclubbing met opnieuw scheurende gitaren van Alomar, die dat op Low ook al zo schitterend deed. Funtime dreunt monotoon maar aangenaam met herkenbaar de stem van Bowie ter ondersteuning.
Baby bevat spaarzaam drumwerk en tikt eveneens vrij monotoon, maar doet me minder. De A-kant sluit af met het gruizig klinkende China Girl, in 1983 door Bowie afgespoeld en tot een hit gezongen. Deze eerste versie vind ik nog aangenamer.
Op de B-kant slechts drie nummers: Dum Dum Boys duurt een dikke zeven minuten en groeit uit tot een loom rocknummer, Tiny Girls begint met een saxofoonsolo waarna een fraai gezongen popachtig nummer van slechts drie minuten ontstaat, waarna met een onheilspellend intro het acht-en-een-halve minuut durende Mass Production langzaam de plaat afsluit. Het groeit uit naar een climax met wederom het herkenbare spel van Alomar. Wat een klasbak is dat toch...

Omdat Low zo'n groot succes werd, bracht RCA The Idiot versneld uit. Het profiteerde inderdaad enigszins van het succes daarvan, maar de grote hit kwam met de plaat erna. Ik was vergeten deze Iggy Pop op te nemen in mijn afspeellijst met punk en new wave; dat is bij deze hersteld, nu echt door naar Lust for Life.

Dreigend en monotoon en daardoor hypnotiserend. De duistere tegenhanger van Lust For Life.