Europe - The Final Countdown (1986)

Een dominanter aanwezige toetsenist, een hit van epische proportie en enkele kleinere hits bleken de ingrediënten voor de 15 minutes of fame van de ploeteraars van Europe. Kon de band op Wings Of Tomorrow op kleine momentjes nog behoorlijk bijten, op The Final Countdown worden alle plooien gladgestreken. Waar het kan, mag John Norum nog wel scheuren, maar de hoofdrollen moeten vooral gezocht worden in gemakkelijk meefluitbare songthema's.

Eigenlijk is het album een prototype hairplaat. Een Europese band die ook even liet zien dat in dit overwegend somber gestemde continent net zulke optimistische hardrock gemaakt kon worden dan in de zonnigere gebieden van de Verenigde Staten. The Final Countdown heeft met het titel een droomintro in handen. Langzaam tuimel je in de overbekende synthhoorndeun tot dat de fill van Haugland de vaart er inzet. Ondanks de kapotdraaierij staat dat als een huis.

Rock The Night was ook een hit. Wonderwel één van de stevigste oefeningen van de plaat. Met een hoofdrol voor de solo's van Norum. Carrie is de obligate tearjerker. In haar soort een prima vertegenwoordiger. In de vorm van het vlotte Ninja en het geweldige Love Chaser dienen zich mijn persoonlijke favorieten aan. Nummers die zich onderscheiden met vooral onweerstaanbare zanglijnen van Joey Tempest. Heart Of Stone past ook in dat rijtje. Al mag dan de vlammende solo met een ietwat aparte klank ook niet onvermeld blijven.

Toch kent de plaat wat minpuntjes. Danger On The Tracks met een vervelend drukke synthriedel en minder geslaagde refreinen wordt overeind gehouden door een goede brug. Cherokee is zo'n nummer dat ik slechts voor enkele keren goed kan hebben. Wat ook teleurstellend is, is de half gelukte ballade Time Has Come. Mooie opening, mooi couplet, maar een ietwat fantasieloos refrein.

Net als Out Of This World zijn de goede elementen in overvloede aanwezig om aanschaf te rechtvaardigen. Moet je wel van melodieuze hardrock die hipsters graag als 'fout' markeren, houden natuurlijk. Want dat is wat The Final Countdown is. Melodieuze hardrock met veel vuurwerk vanaf de stembanden, toetsen en vooruit, ook wel gitaar.

Op de b kant van het singletje van het titelnummer stond overigens nog On Broken Wings. Een lekkere rampestamper die goed zou zijn geweest voor de balans.

Geweldige plaat! het mindere nummer vind ik "the final countdown" deze heb ik gewoon way te vaak gehoord. Natuurlijk is het wel de grote doorbraak van de band en het is dan natuurlijk ook wel een goed nummer, maar ik ken het inmiddels wel. De rest is zo gladjes als een aal, maar als je hiervan houd alleen maar mooi. Super stem, super sound en super deuntjes. Ik snap dan ook niet dat dit album in vergelijking met de anderen zo slecht scoort.

Soms zijn er van die platen die je dierbaar zijn. Vaak wordt dan gesproken over jeugdsentiment of die goede oude tijd of weet ik wat voor sentimentele kreet. In het geval van The Final Countdown was het bij mij nog veel erger. Ik was wel geteld 5 lentes jong toen ik Joey Tempest op televisie voor de eerste keer het podium af zag stormen en vol overgave de eerste zinnen van The Final Countdown hoorde zingen. Dit in combinatie met de gitaren en de synthesizers en ik was compleet verkocht. Als een waanzinnige rende ik door de kamer op en neer en ging 5 minuten lang compleet uit mijn dak.

Elke week kwam het nummer langs in de Top 40 en mijn reacties werden steeds uitbundiger. Mijn ouders waren gelukkig tolerant genoeg om te begrijpen dat een aankoop van de plaat onvermijdelijk was. Ik weet nog goed dat ik aan de hand van mijn vader naar de plaatselijke speciaalzaak ging om daar platen te gaan luisteren in een ouderwetse cabine. Mijn vader trok drie platen uit de bakken dit waren: Bon Jovi - Slippery When Wet (1986), Whitesnake - 1987 (1987) en gelukkig dit album van Europe. Zorgvuldig inspecteerde mijn vader het vinyl en liet me een voor een de platen beluisteren. Wederom kwam mijn uitbundigste reactie bij Europe dus het was vrij logisch wat er gekocht moest worden!

In de twee jaar die volgde heeft de plaat ongeveer vier maal daags opgestaan en mijn ouders waren dan ook opgelucht toen de opvolger Europe - Out of This World (1988) uitkwam zodat ze eindelijk eens een andere plaat op konden zetten. Achteraf gezien ben ik erg dankbaar voor het geduld van mijn ouders. Europe was mijn eerste kennismaking met Rockmuziek en die liefde voor deze stroming is daarna nooit meer verdwenen.

Natuurlijk kwam er Grunge en ontdekte ik veel nieuwe bands maar toen Europe na lange afwezigheid weer terugkeerde met Europe - Start from the Dark (2004) wist ik dat dit mijn band voor het leven zou worden. Gelukkig hebben ze met alle albums die daarna zijn uitgekomen nooit teleurgesteld en ook live zijn ze nog steeds fantastisch. Joey Tempest is nog net zo vitaal als in zijn beginjaren. John Norum is de beste Rockgitarist die er is en de rest van de band staat ook nog altijd als een huis.

Nu 32 jaar na het uitkomen van de plaat heeft The Final Countdown nog niets aan kracht verloren. Voordat ik deze recensie wilde gaan schrijven ben ik eens in het archief van mijn Aardschokken gaan zoeken en kwam daar een recensie tegen die was geschreven voor het uitkomen van de plaat. De betreffende recensent gaf de plaat 9 uit 10 en schreef dat Europe altijd kwaliteit leverde en als ze geluk hadden, dan zouden ze met het titelnummer in thuisland Zweden, misschien een bescheiden hitje kunnen scoren. Ik denk niet dat ik in een recensie ooit een voorspelling heb zien staan die er zo ver naast zat!

Maar goed wat ik eigenlijk kwijt wil is dat de mega hit van deze plaat de status van de band ver overstegen is. Nu vele jaren later wordt Europe zeer gerespecteerd en krijgen ze als Rockband eindelijk de waardering die ze verdienen. Europe is veel meer dan die band van dat ene hitje en in dat kader verdiend deze plaat een herwaardering. Zelf vond ik de plaat altijd briljant maar in mijn ogen wordt hij toch te vaak ondergewaardeerd.

De kracht van de plaat zit hem in de overtuigingskracht, positiviteit en vooral energie van de band. Tekstueel heeft Tempest later vele betere dingen geschreven maar dit was toch wel een statement voor een generatie. Carrie is dan wel een tranentrekker maar het is een klassieker en terecht. Nog steeds krijg ik kippenvel als ik het nummer live hoor. Rock The Night is een ultiem nummer voor in de auto en dankzij Cherokee wist ik in de geschiedenisles al over The Trail of Tears.

De overige nummers van de plaat kan ik nog altijd dromen. Ik kan het dan ook niet opbrengen om daar ook maar iets kritisch over te schrijven. Vorig jaar verscheen Europe - The Final Countdown (2017) en sprong Love Chaser er wel erg uit en blijf ik de eerste zinnen van Time Has Come schitterend vinden. De overige nummers blijven voor mij oerdegelijk rockers, die nog altijd zorgen voor een brede glimlach op mijn gezicht.

Dit zal altijd de plaat zijn waarmee mijn muzikale ontdekkingsreis is begonnen en tot mijn eigen Final Countdown zal ik loyaal zijn aan deze band en ze trouw blijven volgen! Of zoals de band het zelf zegt:

ROCK THE NIGHT!!!!!!


P.s.

Voor alle medestanders ze komen 26 september in de 013 Europe - 013 Poppodium Tilburg om hun geweldige nieuwe plaat Europe - Walk the Earth (2017) te promoten.

P.s. 2: Voor de liefhebbers van dit album is de film Hot Rod (2007) - MovieMeter.nl een aanrader. Vrijwel alle nummers van de plaat komen in deze film voorbij.

P.s. 3: Voor de mensen die zanger Joey Tempest eens op een andere manier willen horen zingen kan ik zijn 3 solo platen zeker aanbevelen vooral Joey Tempest - A Place to Call Home (1995) en ook Joey Tempest - Joey Tempest (2002) zijn zeker de moeite waard.

In het bericht hierboven worden rake woorden van Arjan Hut geciteerd. Daarbij de opmerking dat het stukje van Killeraapje van zes jaar geleden uw aandacht verdient dankzij het fraaie proza én ik voeg daar enkele herkenbare woorden van gaucho aan toe:

Zomer 1986 was ik twee weken op vakantie op Camping Mast op Terschelling. Radiootje mee en voor het eerst in jaren klonk daar op reguliere tijden nieuwe hardrock: The Final Countdown van Europe, in september - oktober zes weken #1 in de Nationale Hitparade, in oktober gevolgd door Iron Maiden met Wasted Years en in november door Bon Jovi met You Give Love a Bad Name. The Final Countdown trapte de deur open voor meer luide gitaren in de hitlijsten.
Toen ik nog maar kort naar de radio luisterde, haalden veel hardere nummers de hitlijsten: in 1978 scoorde AC/DC met Whole Lotta Rosie en Rock 'n' Roll Damnation en Ram Jam met Black Betty. Bovendien was er de warme hardrock van Boston. In '86 was ik allang blij dat dit genre überhaupt populariteit herwon.
Op de veerboot terug was een groep metalheads die met hun ghettoblaster luid Slayer en Exodus predikten. Het land van de scheurende gitaren kende inmiddels uiteenlopende varianten.

The Final Countdown was ook veel op tv bij Sky Channel (MTV begon in Nederland pas in augustus '87). Ik kende Europe slechts van naam. Wat ik zag was een energieke groep met een gitarist die waarschijnlijk veel meer kon dan het liedje deed vermoeden.
Mijn zusje kocht de plaat die ik aardig vond, zij het wat glad. Wat ik toen niet wist, was dat toetsenist Mic Michaeli en drummer Ian Haugland nieuw bij de groep waren en dat het ten opzichte van de twee voorgangers een stuk radiovriendelijker was geworden.
Meer hits van The Final Countdown volgden: Rock the Night werd de week voor Kerst #2, Carrie in maart '87 vier weken #13 en in december dat jaar haalde Cherokee nog eens een uiterst bescheiden #86. Het album piekte in september op #3.

Mijn enthousiasme was er voor de steviger tracks, te weten Ninja en vooral On the Loose, plus de gitaarsolo's die John Norum in ieder nummer rondstrooit.
In 1982 dichtte ik de Zweden van Silver Mountain een grote toekomst toe. Hun twee albums deden echter weinig: qua succes werd de talentvolle groep compleet overvleugeld door Europe, ook bepaald niet talentloos.

Dat Norum geen zin had in het hitparadecircus met playback-tv-optredens en zijn biezen pakte, sierde hem. Tegelijkertijd zó jammer: hij bracht peper in de composities. Het deed me denken aan wat dertien jaar daarvoor gebeurde, toen Eric Bell Thin Lizzy verliet, juist omdat de groep in de greep kwam van hun eigen hit Whiskey in the Jar.
Is Ritchie Blackmore stíkjaloers geweest? Dit jonge groepje leende hier en daar nadrukkelijk het geluid van zijn Rainbow (Danger on the Track) en bereikte in tegenstelling tot zijn groep wél groot commercieel succes.