menu

Genres / Overigen / Klassieke muziek

zoeken in:
avatar van The Scientist
Ik ken het stuk verder niets maar heb wel een mening.

Gewoon luisteren, muziek is muziek. Als je het mooier vindt dan de 2delige versie dan is dat toch alleen maar mooi, ook als hij het zelf misschien nooit zo bedoeld had?

Mocht je het minder mooi vinden dan kun je altijd terug naar je oorspronkelijke versie.

avatar van nico1616
Ik zou ook nieuwsgierig genoeg zijn om verder te luisteren, al ben ik nog geen opname tegengekomen van de vervolledigde versie. Er zijn veel gevallen van onvoltooide werken die afgewerkt zijn door iemand anders. Mijn meest vertrouwde is Turandot, Puccini stierf voor de laatste acte af was maar ik kan mij niet voorstellen de opera onvolledig te beluisteren. Of Pictures of an exhibition, ik hoor veel liever Ravels orkestversie dan Mussorgsky’s originele pianoversie.

The Scientist en nico1616, bedankt voor jullie reacties.

De situatie met Turandot is mij ook bekend. Toscanini dirigeerde bij de première alleen de door de componist geschreven noten. Daarna kon het publiek naar huis.

Er zijn diverse pogingen gedaan om de 'Unvollendete' van Schubert te voltooien. Ik vraag me alleen af of het zin heeft. Hij gaf namelijk zelf het 'onvoltooide' werk in 1823 aan de Steiermärkischen Musikverein als "een van mijn symfonieën in partituur", wat erop wijzen kan dat Schubert zelf het werk in tweedelige vorm wellicht toch als voltooid beschouwde.

Ik wil alleen maar zeggen: het klinkt plastisch gezien simpel om een voltooide versie te beluisteren, maar met de (voor mij) nodige kennis over de historie van het werk wordt dit toch wel problematisch.

Aan de andere kant zou het vermeende feit dat Schubert de symfonie als 'voltooid' beschouwde betekenen dat exact op dat moment een stijlbreuk ontstond met de klassieke symfonievorm, die altijd uit meer dan twee delen bestond. Nu acht ik Schubert, die op 31-jarige leeftijd overleed maar 'tussendoor' een kleine duizend werken schreef, tot veel in staat, maar om eigenhandig te bepalen dat de symfonievorm ook slechts twee delen kan bevatten, dat gaat mij toch net iets te ver, zeker in die tijd.

Het blijft voor mij dus problematisch, die 'complete' versies. Misschien kom ik er gevoelsmatig nooit aan toe en dat is misschien ook niet erg. De twee delen zijn namelijk erg mooi en ik kan me ergens wel voorstellen dat de componist ze stiekem als 'voltooid' beschouwde. Maar Schubert liet wel een schets voor een derde deel na... (grrr )

Kijk ook eens op Wikipedia, onder 'Speculaties'.

avatar van The Scientist
Je zou het ook beide als complete versies kunnen zien. Het is natuurlijk verleidelijk de intenties van de componist als leidend te zien, maar ook een muziekstuk waar meer muzikanten zich over hebben gebogen is even legitiem en heeft an sich evenveel "recht" op een oordeel van jou. Wellicht helpt het om het niet meer als "hetzelfde" muziekstuk te zien.

En voor jou zal jouw mening altijd belangrijker zijn dan die van Schubert.

The Scientist schreef:
En voor jou zal jouw mening altijd belangrijker zijn dan die van Schubert.


Dat is op zich waar, hoewel ik me meer op m'n gemak zou voelen als hetgeen ik hoor in de buurt komt van wat hij zou hebben bedoeld. Maar goed, we kunnen het niet meer aan hem vragen, dus moeten we maar uitgaan van wat musicologen en (muziek)historici ons vertellen...

Desalniettemin: ik heb ondertussen meerdere positieve recensies gelezen over de laatste 'voltooiing' door de dirigent Mario Venzago en heb zijn versie op cd besteld. Hij heeft, net als zijn voorgangers, voor het slotdeel gebruikgemaakt van de muziek uit 'Rosamunde' (waarin Venzago het thema van het eerste deel ook heeft verwerkt) en hij schijnt ook het Scherzo (derde deel) zeer bevredigend te hebben afgemaakt.

Venzago kwam overigens met een theorie die je niet vaak hoort: Schubert zou de symfonie in voltooide staat hebben overhandigd aan een muziekgezelschap, maar toen hij een betaalde opdracht (zoals jullie misschien weten leefde hij meertijds in armoede) kreeg voor 'Rosamunde' zou hij de finale van de symfonie hebben teruggevraagd (omdat het een haastklus was en hij geen tijd had om iets nieuws te verzinnen), om deze te verwerken in de toneelmuziek van 'Rosamunde'. Degene die de finale zou hebben geretourneerd, zou per abuis ook het leeuwendeel van het Scherzo (derde deel) hebben meegestuurd. Zowel de finale als het grootste deel van het Scherzo zouden vervolgens verloren zijn gegaan. Dit vind ik overigens niet een geheel ongegronde theorie, aangezien het originele manuscript van de 'Onvoltooide' eindigt met de eerste maten van het Scherzo, volledig georkestreerd (een volledige pagina, op de achterkant van het einde van het tweede deel). Het zou ook raar zijn dat hij een onvoltooid werk aan een orkest zou geven, zeker in die tijd.

Het blijft desondanks een raadsel wat het werkelijke verhaal achter deze symfonie is en dat zal het waarschijnlijk altijd wel blijven. Vele geleerden die dezelfde bronnen hebben onderzocht, kwamen tot verschillende 'conclusies'.

De cd-cover van Venzago's versie zegt wat mij betreft ook veel: twee brughelften die net niet op elkaar aansluiten. Symbool voor de twee delen waarvan we zeker weten dat Schubert ze schreef en de twee delen die Venzago heeft 'gereconstrueerd'.

Ik ben zeer benieuwd, ik heb nog geen noot van deze opname gehoord. Ik zal erop terugkomen als ik hem integraal heb beluisterd.

Ik las zojuist een zeer interessant en gedetailleerd betoog over deze symfonie: Schubert: Symfonie nr. 8 (7) D 759 (voltooide versie) - Completed Urtext Edition Cohrs (2015) - Concentus Musicus Wien - OpusKlassiek. (Dit is dus overigens geschreven als onderdeel van een recensie van een andere opname dan ik heb besteld.)

Hieruit blijkt naar mijn mening de 'waas van mysterie' over dit werk. De volledige geschiedenis van de handgeschreven notenschriften en de interpretaties die erop volgden komen aan bod. Zeer lezenswaardig.

Ik heb de opname van Venzago nu twee weken in huis. Ik heb hem (uiteraard ) meerdere keren in zijn geheel beluisterd.

Ik moet bekennen dat hij zeer goed werk heeft verricht. Het resultaat klinkt heel 'schubertiaans' en past goed als opvolging van de twee bekende delen.

Bij het vierde deel lijkt het wel of hij 'omgekeerd gecomponeerd' heeft. Hiermee bedoel ik dat hij een paar uitgewerkte thema's uit Rosamunde zo heeft bewerkt dat het lijkt alsof hij een soort 'oerversie' heeft gemaakt van de Rosamunde-muziek. Hierdoor lijkt het of Rosamunde voortkomt uit het vierde deel van de symfonie en niet andersom. Alleen lijkt het mij sterk dat Schubert er van oorsprong het thema uit het eerste deel in zou hebben verwerkt; dan zou je dit (denk ik) ook moeten terughoren in Rosamunde, maar dat is immers niet zo…

Al met al geen slechte ervaring en ik zal deze versie nog wel een tijd blijven beluisteren.

Onder liefhebbers van klassieke muziek is atonale muziek altijd het grote strijdpunt: velen gruwen van deze avantgardistische stroming uit met name de eerste helft van de 20ste eeuw. En de nazi's achtten het de ontwortelde muziek bij uitstek. In feite is atonale muziek ook letterlijk ontwortelde muziek: de grondtoon is de toon waarnaar het stuk altijd weer terugkeert en a-tonaal betekent zonder grondtoon. Atonale muziek kent dus geen thuis en doolt slechts als een Jood rond (zo zouden de nazi's kunnen zeggen). Maar dat maakt de muziek bij uitstek modern want de moderne mens kent geen thuis meer en God is ook al dood waardoor de moderne mens aldoor zoekende is naar een houvast. In die zin representeert atonale muziek bij uitstek de onrust van de moderne mens.

Atonale muziek associeert men met name met de Tweede Weense School rond de 'uitvinder' van de atonale muziek, Arnold Schönberg, en zijn leerlingen Alban Berg en Anton Webern. Nu pakt de muziek van Schönberg me meestal niet zo. De muziek van Berg is een stuk pakkender omdat hij altijd wel iets van tonaliteit bewaart in zijn muziek. Zijn opera Wozzeck en z'n Vioolconcert worden als hoogtepunten van de 20ste eeuwse muziek beschouwd en zijn populair. Over Webern hoor je eigenlijk weinig maar zijn muziek vind ik misschien wel de mooiste! Op een of andere manier hoor ik niet eens dat het atonaal is: ik vind zijn muziek heel natuurlijk (maar wel spannend en modern) klinken. Ironisch genoeg was hij zelf trouwens een warme sympathisant van de nazi's, ook al verboden de nazi's zijn muziek. Hijzelf vond zijn muziek heel Duits en ik denk dat dat ook zo is. Daarbij is van belang dat atonaliteit niet uit de lucht kwam vallen: het komt voort uit de late Romantiek en in zekere zin is nota bene Wagner (die door Hitler werd vereerd) de vader van de atonaliteit. In feite is er een logische ontwikkeling vanuit de zwevende tonaliteit van de late romantiek naar de vrije atonaliteit naar de twaalftoonstechniek naar seriëlisme.

Ik ben benieuwd naar jullie mening over onderstaande deze werkjes van Webern. Zijn werken zijn overigens allemaal erg kort en minimalistisch en deze komen uit zijn periode van 'vrije atonaliteit':


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=ELAKF8ZxDmg

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.


Misschien nog wel leuk om te vertellen: Berg maakte nog mee dat de nazi's zijn muziek verboden maar stierf al in 1935 en Schönberg besloot als Jood in 1933 op vakantie in Frankrijk wijselijk niet meer terug te keren naar Duitsland en naar de VS te vluchten (waar hij zijn naam ook wel als Schoenberg schreef). Webern ontkwam opmerkelijk genoeg aan vervolging - terwijl atonale muziek toch de ultieme ontaarde kunst was - omdat zijn werken in tegenstelling tot die van Schönberg en Berg eigenlijk nooit werden opgevoerd en hij dus slechts een soort mislukte componist was (maar zijn invloed zou evengoed immens zijn). Veel geluk had hij echter niet want in 1945 werd hij per vergissing doodgeschoten...

Terug naar de muziek. Muziek staat in dezelfde traditie als de andere kunstvormen en als zodanig ook in nauw verband met andere cultuuruitingen zoals politiek en filosofie. Na de romantische 19de eeuw ontstaan nieuwe stromingen waarvan denk ik in het begin het impressionisme en het expressionisme de belangrijkste zijn. Qua impressionistische muziek wordt vaak Debussy genoemd (ook al hield hijzelf niet van die categorisering) en sowieso is Debussy een van de grootste muzikale genieën (en merk op hoe jazzy deze 'impressionistische' muziek klinkt!):


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=X6BbTo9JaHs

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Deze wat mysterieuze, 'chromatische' jazzy muziek vind ik sowieso erg Frans. Tegenover die Franse lichtvoetigheid staat de Duitse ernst met bv. Beethoven, Brahms en Wagner als belangrijke componisten uit de Romantiek. De late Romantiek gaat dan via Decadentie (bv. Richard Strauss) over in Expressionisme. De Tweede Weense School was eigenlijk een expressionistische school met atonaliteit als een techniek om de innerlijke expressies volledig vrij te kunnen uiten. Wellicht kun je het opvatten als een gestileerde free jazz. In de schilderkunst domineerde toen ook het expressionisme waarbij de atonale muziek kan worden opgevat als het muzikale equivalent van abstract expressionisme zoals dat van Gorky, Kline, Pollock en De Kooning. Wellicht is de muziek van Webern te vergelijken met de werken van met name Kline.

Een atonaal werk van Schönberg met een duidelijk expressionistisch karakter is:


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=bd2cBUJmDr8

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Mocht dit allemaal te compromisloos zijn, luister dan naar het toegankelijkere Vioolconcert van Berg:


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=gd0dMs0MTg8

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.


Tot slot nog even dit over atonale muziek. De bekendste gestructureerde vorm van atonaliteit is twaalfoonsmuziek (of op z'n Latijns: dodecafonie). Tegenover de tonale muziek waarin sommige tonen zoals de grondtoon belangrijker zijn dan andere en welke muziek aldus fascistisch, althans hiërarchisch (standenmaatschappij), is te noemen, staat de twaalftoonsmuziek waarin alle tonen gelijkwaardig zijn en die aldus waarlijk democratisch (of modern) is.

Popmusici achten zichzelf vaak antifascisten of hip maar hun muziek, inclusief punk, is tonaal en dus fascistisch (of ouderwets). Zo zie je maar dat klassieke componisten beter nadenken over hun muziek c.q. serieuzer ermee bezig zijn, haha.

avatar van -SprayIt-
-SprayIt- (moderator)
Politieke passage verwijderd

Laat ik het eens over een andere boeg gooien, de provocaties achterwege laten en simpelweg iets over liedjes zeggen (ofschoon ook liederen misschien niet geheel onschuldig zijn, zoals we nog zullen zien). Praktisch alle popmuziek bestaat uit liederen (in het Engels: 'songs'), maar ook klassieke componisten componeren liederen: in de klassieke muziek is het lied slechts een van de vele genres maar niet perse een onbelangrijke! Menig groot componist heeft vele uren aan liedjes gecomponeerd (soms meer dan veel popartiesten en rockbands hebben gedaan) en met name de 19de eeuw was de glorietijd voor het (kunst)lied. Dat laatste heeft te maken met de volgende - gechargeerd weergegeven - ontwikkeling: oorspronkelijk componeerde men voor God (de kerk), daarna voor de koning en de aristocratie (18de eeuw), daarna voor het volk (19de eeuw), daarna voor intellectuelen (20ste eeuw) en tegenwoordig voor de liefhebber... In de romantische 19de eeuw zochten kunstenaars naar de volksziel en wilden zij hun volk eren (nationalisme), zodat volksliedjes een bron van inspiratie werden. En sowieso waardeerden de romantische componisten het lied als een eenvoudige maar doeltreffende manier om uitdrukking te geven aan gevoelens, waarbij nationale dichters als Goethe een directe bron van inspiratie werden zodat componisten zich gretig op die gedichten stortten om ze op muziek te zetten in de vorm van liederen.

De koning van het lied is natuurlijk Schubert, maar ik ga (eerst) een klein stapje terug naar Beethoven. Beethoven is misschien vooral bekend om z'n symfonieën, pianosonates en strijkkwartetten en hij heeft maar één opera (af)gemaakt, maar hij schreef ook liederen, bv.:

Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=_5sBF_DbGmc

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Beethoven is ook min of meer de uitvinder van de eerste groep of 'cyclus' van liederen die tezamen een eenheid vormen, hetgeen The Beatles en andere rockbands zo'n 150 jaar later zouden heruitvinden en dat dan 'conceptalbum' zou heten. Dit is Beethovens 'conceptalbum' (uit 1816):

Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=AMVKKgqrkzs

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Beethoven arrangeerde ook veel volksliedjes, weliswaar tegen betaling maar het toont hoe in zijn tijd (de romantiek) de interesse in volksliedjes opkwam en dat zelfs de grootste componisten er niet vies van waren. Dit zijn Beethovens arrangementen van een aantal Ierse en Schotse volksliedjes:

Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=S3MNhSUjJOs

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.


Voordat we naar de meesters van het lied gaan, toch nog één klein stapje verder terug naar Mozart. Mozart schreef ook liederen maar ik wil het vooral over zijn opera Don Giovanni (1787) hebben want die opera heeft in sommige opzichten veel gemeen met popmuziek. Die opera gaat namelijk over lust en seks, meer in het bijzonder over de edelman Don Giovanni die alles en iedereen gebruikt om elke mooie vrouw in bed te krijgen. Hij schroomt daarbij niet om zijn status en macht te gebruiken zodat vrouwen geen 'nee' tegen hem kunnen zeggen (heel interessant voor ons #metoo-tijdperk!). Nu breit de opera er wel een moralistisch einde aan doordat de duivel Don Giovanni komt halen om 'm naar de hel te brengen maar merk op dat de opera daarmee ook de adel aanklaagt voor diens misbruik van macht - en dat nog net iets voor de Franse Revolutie!

Nu dacht ik aan deze opera vanwege een lied in de opera. Opera kent in het algemeen geen liederen: aria's zijn geen liederen. Maar iedereen kent de minnaar die zijn gitaar pakt om een serenade te brengen onder het balkon van zijn geliefde om haar naar buiten te lokken. Dat doet Don Giovanni in de opera ook. Helaas vind ik zo snel geen voorbeeld waarbij - zoals het hoort - Don Giovanni zelf de mandoline bespeelt en zingt, maar zo is het ook mooi:

Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=n6dXiybqMpo

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Merk op dat dit eenvoudig maar bekoorlijk liedje waarmee Don Giovanni zich als grote verleider toont in wezen gewoon een popliedje is! Als het binnen de context nodig was schreef Mozart gewoon een mooi popliedje...

De opera is overigens een komedie maar er hangt aldoor een dreiging over Don Giovanni waardoor de muziek uiterst donker kan zijn en een prachtvoorbeeld van Sturm und Drang (de voorloper van de Romantiek) is. De muziek anticipeert in veel opzichten al op die van Wagner en het motief van de duivel is zo donker en dreigend dat ie zelfs Black Sabbath anticipeert! Luister en kijk naar het moment waarop de duivel Don Giovanni haalt (waarbij opvalt dat de schurk Don Giovanni zelfs voor den duvel niet bang is en ook weigert berouw te tonen voor zijn misdaden):

Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=hY_bQpmEBc0

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.


avatar van -SprayIt-
-SprayIt- (moderator)
Heerlijke stukjes dit, zeer informatief, met veel plezier lees en luister ik mee.


avatar van Kronos
Ze heeft heel wat tristesse in haar stem en de derde symfonie is een van de toegankelijkste werken van Górecki. Ik vrees dat het korte gezongen deel wat banaal gaat klinken met Gibbons. Wellicht weten weinig fans van haar dat er amper gezongen wordt in deze symfonie. Ik verwacht er eigenlijk niet veel van. Waarschijnlijk ben ik ook veel te verknocht aan de uitvoering uit 1992 met Dawn Upshaw.

Kronos schreef:
Waarschijnlijk ben ik ook veel te verknocht aan de uitvoering uit 1992 met Dawn Upshaw.


Die opname is ook wat mij betreft nog niet geëvenaard.

Eerst luisteren, wegen, dan oordelen. Het omgekeerde is ook al eens gedaan: Anne Sofie von Otter die Abba zingt.

Mjuman schreef:
Eerst luisteren, wegen, dan oordelen. Het omgekeerde is ook al eens gedaan: Anne Sofie von Otter die Abba zingt.


Ga ik zeker doen. De opname met Gibbons is nog niet uitgekomen, dus ik kan naar eer en geweten zeggen dat die met Upshaw nog niet is geëvenaard.

Waverick schreef:
(quote)


Ga ik zeker doen. De opname met Gibbons is nog niet uitgekomen, dus ik kan naar eer en geweten zeggen dat die met Upshaw nog niet is geëvenaard.


Via YouTube net gehoord en da's een fraaie uitvoering. Kan me voorstellen dat het gevoel ontstaat dat Beth misschien wel verder probeert te springen dan haar stok lang is. Then again, wellicht verrast ze ons. Het zou ook niet de eerste keer dat een klassiek vocaal werk in meerdere uitvoeringen te genieten valt: Carmen (Callas, Von Otter,Bartoli).

Aansluitend op mijn 'draadje' over liedjes en bovenstaande discussie over popartiesten die klassieke muziek zingen, wil ik een van mijn favoriete werken onder de aandacht brengen: Laborintus II van Luciano Berio uit 1965. Berio is bovenal een componist voor zang (en schreef ook graag voor zijn vrouw, de sopraan Cathy Berberian). Kenmerkend voor postmoderne muziek is wellicht eclecticisme (het bijeenbrengen van oude en nieuwe muziek en van lage en hoge cultuur) en het gebruiken van oude tradities en instrumenten op een nieuwe manier. Berio is een meester in beide. Zo laat hij ook zangers hun stem gebruiken op geheel nieuwe manieren:

Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=E0TTd2roL6s

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Ook Laborintus II is volgens Berio's eigen zeggen gebaseerd op de zangstemmen. De instrumenten zijn gecomponeerd in het verlengde van de zang en daar bovenop plaatst Berio nog elektronische geluiden die weer in het verlengde liggen van de instrumenten. Het werk is een soort theaterstuk ter viering van 700 jaar Dante die we onder meer kennen van La Divina Commedia (afgerond in 1320) waarin een reis door zowel de hemel als de hel wordt beschreven. Berio weet naar mijn idee in Laborintus II heel goed Dante recht te doen door een middeleeuwse, mystieke sfeer op te roepen met een reis - bijna een soort LSD-trip - door hemel en hel. Opmerkelijk genoeg bereikt hij dit door onder meer oude muziek (Monteverdi) te mengen met jazz, avantgarde en elektronica. Ik beperk me tot het tweede deel waar opeens jazz klinkt en daarna de elektronica de muziek tot een waanzinnige climax voert:


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=WBlJbi123AQ

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Nu heeft Mike Patton (ex-Faith No More) ook een versie gemaakt: Mike Patton - Laborintus II (2012) - MusicMeter.nl. Maar dat vind ik geen mooie versie, ook al ben ik fan van Faith No More...

Berio heeft ook Beatles-liedjes bewerkt, maar die vind ik net zo min de moeite waard als Patton's versie van Laborintus II. Interessanter is dan mezzosopraan Nora Fischer die met electrische gitarist Dorrestein een aantal opera-aria's uit de baroktijd (17de eeuw) heeft bewerkt tot een soort popliedjes, bv.:


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=JTHQqJDV4os

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.



Nu klinkt klassieke muziek sowieso steeds meer als popmuziek naarmate je verder terug in de tijd gaat, waarschijnlijk omdat het dan steeds meer basic wordt, en opera's beoogden in hun begintijd ook een soort liedjes te brengen. Dit is een van de mooiste:


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=D_50zj7J50U

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.


Ik zit nog steeds te wachten op de koning van het Lied: Franz Schubert...

Mjuman schreef:
(quote)


Via YouTube net gehoord en da's een fraaie uitvoering. Kan me voorstellen dat het gevoel ontstaat dat Beth misschien wel verder probeert te springen dan haar stok lang is. Then again, wellicht verrast ze ons. Het zou ook niet de eerste keer dat een klassiek vocaal werk in meerdere uitvoeringen te genieten valt: Carmen (Callas, Von Otter,Bartoli).


Gewoon afwachten, ik ben ook wel benieuwd hoor. Wie weet, misschien is het wel een schot in de roos wat dit werk betreft.

avatar van Teunnis
Heerlijke informatieve stukjes, De Filosoof!

Ook wel erg benieuwd naar Beth Gibbons.

Waverick schreef:
Ik zit nog steeds te wachten op de koning van het Lied: Franz Schubert...


Ik wil niet al mijn kruit in één keer verschieten en bovendien kan ik zo snel niet een interessante introductie tot Schubert verzinnen... maar bij nader inzien denk ik dat ik daarmee de perfecte introductie te pakken heb!

Immers, het probleem met Schubert is dat zijn werk wat saai - conventioneel, oppervlakkig - overkomt: gedurende de hele 19de eeuw werd hij daarom zelfs praktisch volkomen genegeerd en zelfs begin 20ste eeuw werd hij hooguit genoemd in een muziekencyclopedie en dan afgedaan als "conventionele muziekmachine die dag in dag uit werken componeerde". Ook ik moet bekennen dat ik weinig naar Schubert luister: zijn muziek klinkt inderdaad erg conventioneel, wat saaiig, en bv. niet zo hemelbestormend als die van tijdgenoot Beethoven (die overigens heftig door Schubert werd bewonderd).

Net als Mozart had Schubert een talent voor melodie - en was daarmee een geboren componist voor de zangstem - en openbaarde zijn muzikaal talent op jonge leeftijd, maar anders dan Mozart was Schubert geen virtuoos op de piano waarmee hij de aandacht naar zich toe kon trekken. Net als Mozart stierf hij jong (toen hij 32 was) maar produceerde hij veel - onder andere meer dan 600 liederen - en leefde hij in grote armoede. Syfilis was in die tijd wat AIDS voor ons is en menig kunstenaar bezocht er het bordeel (toen was er nog geen Tinder) waar de dodelijke ziekte kon worden opgelopen. Ook Schubert liep er waarschijnlijk syfilis op waar hij ernstig aan leed (maar hij stierf aan tyfus). En net als bij Mozart krijgt Schuberts werk aan het eind van zijn (korte) leven een donkerder kleur als het lijden intens is geworden - schrijnende armoede, syfilis - en de dood nadert.

Met dat lijden krijgt de muziek ook een pessimisme en diepgang dat Schubert eindelijk een echt Romantische componist maakt. Tot die laatste werken behoort m.i. zijn mooiste liederencyclus ('conceptalbum'): Winterreise. Het verhaalt over een jongeman die afgewezen door zijn geliefde begint te reizen, op zoek naar zichzelf, door een kil sneeuwlandschap, krankzinnig wordt en uiteindelijk de Dood op zijn pad ontmoet... Dat deze en andere liederen van Schubert het hoogtepunt van het liedgenre vormen heeft niet alleen te maken met het feit dat Schubert zo'n melodieus begaafde componist is en aldus met het lied zijn genre heeft gevonden, maar ook met de rijpheid in de ontwikkeling van het lied waarbij tekst, emotie, piano en zang gelijkwaardig zijn geworden in Schuberts liederen en met elkaar een onlosmakelijke eenheid vormen.


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=q9wrsXjhTa4

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.


Heel mooi stukje over de Winterreise. Er zijn echter naar mijn mening nog een aantal liederen die de moeite waard zijn om te vermelden, zoals bijvoorbeeld de verschillende 'Wanderer'-liederen, Auf dem Wasser zu Singen, Erlkönig en Gretchen am Spinrade.

Ik deel overigens niet jouw mening over Schuberts werk an sich. In vergelijking met Beethoven klinkt hij inderdaad merentijds anders en minder 'hemelbestormend', maar dat heeft zijn muziek ook helemaal niet nodig. Ik luister eerlijk gezegd tienmaal liever naar Schuberts 'vroege' symfonie nr. 5 (die hij zelf waarschijnlijk als een ode aan Mozart beschouwde) dan naar Beethovens drammerige vijfde symfonie.

Mijn excuses, ik ben een beetje bevooroordeeld, aangezien Schubert mijn meest favoriete componist is.

Waverick schreef:
Heel mooi stukje over de Winterreise. Er zijn echter naar mijn mening nog een aantal liederen die de moeite waard zijn om te vermelden, zoals bijvoorbeeld de verschillende 'Wanderer'-liederen, Auf dem Wasser zu Singen, Erlkönig en Gretchen am Spinrade.

Ik deel overigens niet jouw mening over Schuberts werk an sich. In vergelijking met Beethoven klinkt hij inderdaad merentijds anders en minder 'hemelbestormend', maar dat heeft zijn muziek ook helemaal niet nodig. Ik luister eerlijk gezegd tienmaal liever naar Schuberts 'vroege' symfonie nr. 5 (die hij zelf waarschijnlijk als een ode aan Mozart beschouwde) dan naar Beethovens drammerige vijfde symfonie.

Mijn excuses, ik ben een beetje bevooroordeeld, aangezien Schubert mijn meest favoriete componist is.


Ja, tussen de 600 liederen die Schubert componeerde zit veel moois dus het is een beetje willekeurig om Winterreise te nemen maar als ik er één moest noemen dan vond ik dat ik deze liederencyclus moest noemen.

Wat betreft Mozart-achtige componisten moet ik aan Rossini denken. Zoals Schubert Beethoven adoreerde (maar toch een eigen stijl hanteerde die enigszins het midden lijkt te houden tussen Mozart en Beethoven), zo adoreerde Rossini Mozart en klinkt Rossini's muziek vaak als een werk van Mozart. Zonder wellicht de diepgang van Mozarts muziek: Rossini wordt wel de "Mozart zonder brein" genoemd. En Beethoven merkte op dat Rossini een goede componist had kunnen zijn geworden als z'n leraar hem wat harder had geslagen... Rossini was een dikke man en een levensgenieter dus dat geeft extra voeding (hihi) aan zijn reputatie als een oppervlakkige componist. Ook Rossini zelf zei eens dat hij ook gelukkig zou zijn als hij boodschappenlijstjes op muziek zou zetten (in onze tijd zou hij dus zeker hebben bijgeklust als componist van reclamedeuntjes...).

Maar onder meer Mendelssohn, Chopin en Liszt achtten Rossini wel een groot componist. En in zijn tijd was Rossini de grootste popster aller tijden: zijn sensuele muziek (die Wagner "narcotiserend" noemde) werkte als een drug en trok de grote massa aan. Iedereen kent zijn opera De Barbier van Sevilla (althans de overtüre), al zal menigeen denken dat het een opera van Mozart is, maar bv. ook zijn religieus werk Stabat Mater (waarmee Rossini poogde een serieuzer werk te maken) was een grote hit die volgens Heinrich Heine het publiek naar de hemel voerde. Ik heb dat werk kort geleden live mogen meemaken en ik kan beamen dat het werk je naar de hemel voert:


Dit bericht bevat ingevoegde media van de volgende externe locatie:

https://www.youtube.com/watch?v=dJobIzO4uZM

Wanneer je deze, als ook andere ingevoegde media op de site wilt zien, dan moet je hier even toestemming voor geven.

Met het tonen hiervan wordt er mogelijk door een andere partij cookies geplaatst en/of wordt je ip-adres geregistreerd, zonder dat MusicMeter hier invloed op heeft. Lees ons privacybeleid voor meer informatie over hoe MusicMeter met je privacy omgaat.


Tja, Rossini… Zeer geliefd, voornamelijk wegens zijn opera's. Zijn 'Stabat Mater' is inderdaad ook erg goed, maar ook zijn 'Petite Messe Solennelle'.

Maar toch even terug naar Schubert. Naast de visie die jij schetst van de 'conventionele, manische arbeider' heeft hij toch, ook in de periode vóór zijn ziekte, werken geschreven die minder conventioneel zijn dan ze op het eerste gezicht klinken. Neem bijvoorbeeld de pianosonate D571 uit 1817. Hoewel onafgemaakt geeft deze sonate toch een mooi kijkje in zijn eigen stijl, die hij zeker voor zijn ziekte al had. Bij de meeste stukken van zijn hand (ook voor hij ziek werd) bemerk ik vaak een bepaalde twist, waarin hij met de majeur- en mineur-toonsoorten speelt alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Maar dat was het in zijn tijd absoluut nog niet.

Hij zocht tijdens zijn twintigerjaren dus al snel de grenzen van 'hoe het moet' op deze manier op. Hij staat ook bekend om zijn 'Himmlische Länge'. Hij wist op zijn manier een bepaalde melodie of een thema zo uit te buiten dat je er totaal in wordt opgezogen, zonder dat het je gaat vervelen. Neem van mij aan en wees gewaarschuwd: zijn muziek is, mede door zijn suggestieve eenvoud en subtiliteit, zeer verslavend.

Maar nu genoeg over de beste componist allertijden; mijn beste 'Filosoof', ga je gang...

neo (crew)
Ik ken al het werk van Schubert, maar vaak keer ik het meest terug naar de werken voor kamerorkest, al dan niet strijkkwartetten. Der Tod und das Mädchen. is wat mij betreft zijn magnus opus. Het intieme gevoel van zulke werken stijgt uit boven andere werken, van liederen tot symfonieën.

Zijn kamermuziek is inderdaad erg mooi. Ik vind zijn laatste strijkkwartet eigenlijk nog net iets beter dan 'Der Tod und das Mädchen'. En dan hebben we ook nog een strijkkwintet. Het tweede deel hiervan kent een geweldige spanningsboog.

Gast
geplaatst: vandaag om 23:12 uur

geplaatst: vandaag om 23:12 uur

Let op: In verband met copyright is het op MusicMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.