Bij U2 - October:

05. Tomorrow

05. Rejoice

Ff snel. Powernummer. In die categorie één van - zo niet de - beste uit de periode 79-83. En op TUF staat ‘Wire’, met ook zo’n heerlijke drive en …. sfeer. Blijft toch een sleutelwoord bij de vroege U2.

04. TOMORROW

Heartfelt. Kant 2 van October tapt plots uit een ander vaatje. En eerlijk gezegd: die overgang van het voor mij ondermaatse Fire (einde kant 1) naar het fijngevoelige Tomorrow (begin kant 2) zit niet lekker. Net zoals de snerpende violen op de studioversie van Sunday Bloody Sunday klinken de uilleann pipes hier een beetje vreemd. Alsof ze in tegenstelling tot de hier mooi gebruikte akoestische gitaar niet thuishoren in het universum van U2. Maar net als Sunday Bloody Sunday weet Tomorrow me diep te raken en dat is wat telt. Mooi dat deze hartenkreet precies in het midden van de tracklijst zit: het is daar waar een kloppend hart thuishoort. Die oprechtheid zal Bono wat mij betreft kwijt geraken na Rattle And Hum. Hoe goed Achtung Baby ook mag zijn, van zodra de U2 zanger z'n zwarte bril opzette, kon ik niet meer in zijn hart kijken.

4. Fire

Fire was de eerste single die de Britse hitlijsten haalde, met een piek op nummer 35. Het nummer verdween echter vrij snel uit de setlists; de laatste live-uitvoering was in februari 1983.

Ik vond het altijd wel een leuk liedje, omdat het zo energiek was. Ook al heeft dit nummer weer een Bijbelse inslag, zoals bijna alle vroege U2-liedjes. Maar dat maakte niet uit. Het frisse, energieke geluid, daar ging het om. Ja, het was een heerlijke tijd met al die nieuwe bandjes, ondanks dat het op sommige punten ook best een zorgelijke tijd was.

4. I Fall Down

Het kleine begin met piano, de opbouw naar groter, de koortjes, de passie... Smelt.

4. Rejoice
Het wordt nu echt heel lastig, omdat alle nummers, behalve nummer 1, dicht bij elkaar zitten qua kwaliteit.
"Rejoice" is misschien wel de slogan van dit album, in een tijd waarin de doom and gloom regeerden in de postpunk. Een furieus gebracht nummer, bijna punk in benadering, maar met een blijde boodschap, gevoed door hun evangelische omgeving.

Een hoopvolle boodschap binnen een album vol met vertwijfeling. Het album brengt die boodschap namelijk met veel twijfel. Helemaal niet zo standvastig als de woorden lijken te suggereren. Gevoelsmatig in ieder geval - de teksten zijn niet altijd zo duidelijk en coherent; en let op de vertwijfelde voordracht van Bono op momenten en het desolate, op momenten zware gitaargeluid van The Edge. “Geloof” is iets anders dan “zeker weten”. De boodschap wordt met kracht gebracht, maar met de herfststorm vol tegen het lijf, benen wankelend, en met wellicht toch een wat angstig hart. Dat thema - een twijfelende Christus - is ook fraai verbeeld in Scorsese’s ‘The Last Temptation of Christ’ - met die geweldige soundtrack van De Meester.

Meld me hier hopelijk - andere dingen te doen - vanavond met een nummer dat voor mij de kern van het gevoel - de sfeer - van dit album tot uitdrukking brengt. En dat ik persoonlijk sterk link aan een film die weer verbonden is met een andere band waar deze band grote bewondering voor had. En nu verklap ik het al, voor de goede verstaander.

4. Rejoice

Soort van I Will Follow, maar deze klinkt voor mij beter. Uptempo rocker met fijne drive. De stampende drums van Larry Mullen Jr. knallen in het middenstuk. ‘I can’t change the world/But I can change the world in me. Een pure brok energie met een hoopvolle boodschap!

4. With a Shout - en na deze keuze worden de laatste drie niet makkelijker. Wanhoop, Sturm und Drang >>> energie. Als je dit dan afzet tegen de 'gecastreerde' versies van hun eigen songmateriaal op Songs of Surrender vraag je je af: WAAROM.

Je gaat je eigen grand cru toch niet verdunnen met water? On the other hand: het is hun eigen werk, ze mogen het.

Dit nummer blijft staan als een dubbele Red Bull in de namiddag-dip

4. Stranger in a Strange Land

Voor mij raakt dit nummer qua tekst en (uiteraard) sfeer de kern van de thematiek van het album. Vervreemding. Het roept een desolaat gevoel op. Fraai gezongen door Bono. De steeds terugkerende frase ”I wish you were here” doet meteen denken aan het ”How I wish you were here with me now” van JD’s ‘In a Lonely Place’. Door New Order in maart 1981 uitgebracht. U2 ging juli 81 de studio in voor de opnames van dit album. Zou Bono geïnspireerd kunnen zijn?

Verder zie ik een verbinding met de film ‘Stroszek’ van Warner Herzog uit 1977. Over straatmuzikant Bruno Stroszek die met zijn verslaafde vriendin naar de VS vertrekt op zoek naar een nieuw leven. De film behandelt het onderwerp van vervreemding en teleurstelling, in recensies wel aangeduid als het ‘Stranger in a Strange Land’- thema - zie dat boek van Heinlein waar Alicia aan refereerde.

Curtis zou de film voor zijn zelfgekozen dood bekeken hebben (zie de scène in de film Control, het shot met op de achtergrond de tv aan met die scène van de dansende kip). De eerste demo opnames van ‘In a Lonely Place’ stammen van een paar dagen voor Curtis daad en het geplande vertrek van de band naar de VS voor een tour.

So, your car is kaputt... and your girlfriend is gone... und dein Haus, they have sold... I wouldn't worry about it. … Aber auch wirklich nicht!

03. I THREW A BRICK THROUGH A WINDOW

De titel alleen al vind ik bijzonder inspirerend. Ik gooide een steen door een ruit. Boy die zich bewust wordt van zijn eerste misstap. Mama, ik heb gezondigd. Of in de context van dit album... Heer, ik heb gezondigd. Ik heb dit nummer altijd aangevoeld als de bewustwording van Boy die zijn eerste verzetsdaad pleegt. De eerste Bijbelse verzetsdaad is de moord van Kaïn op Abel: he was my brother... Het moment in je kindertijd waarop je je realiseert dat het leven pijn kan doen en je vervolgens reageert op die pijn door terug te slaan. Een jongetje dat puber wordt. Het begin ook van een innerlijke strijd met jezelf: hoe ga je om met die negatieve gevoelens? Hoe voorkom je dat je zelf slachtoffers maakt onder je broeders en zusters? Hoe voorkom je dat je er zelf aan kapot gaat, dat je je eigen ruiten ingooit? En de muziek brengt die innerlijke tweestrijd prachtig in beeld. De zelfreflectie in de strofes en de spanning in de gitaarmelodie die werkt als refrein. En daaronder de van adrenaline pulserende hartklop van Adams bas. De drums accentueren voor mij het gooien van de steen zelf, of het instorten van die mooie wereld waarvan je als kind droomde.

ps. een beetje vroeger vandaag wegens gasten op zaterdagavond

Die gasten ga je ongetwijfeld op dit album trakteren, dazzler! Wederom een mooie beschrijving bovendien, een situatie die ik - helaas - herken.

3. October

Bij het nieuws gaat het soms over machthebbers, partijen en naties die komen dan wel gaan. Moet ik toch vaak denken aan de regel "...and kingdoms come and kingdoms fall". Ook in de elf andere maanden van het jaar. Destijds had ik één probleem met het nummer: het duurde me veel te kort.

3. Gloria

“Gloria in te Domine, Gloria exultate”

Gloria is weer een liedje dat veel over de vroege identiteit van de band vertelt. Op 5 oktober 1981 werd dit nummer uitgebracht als tweede single. Gloria kreeg echter pas momentum via de college radio in de VS en MTV, waardoor de populariteit van U2 sterk toenam met als gevolg dat de band in grotere zalen ging spelen. Een legendarische live versie werd opgenomen in Red Rocks Amphitheatre in 1983 en staat op de film Under a Blood Red Sky. In het VK bereikte het nummer slechts nummer 55, maar in Ierland en Nieuw-Zeeland haalde het de Top 20. Tot zover de encyclopedie.

Mijn broer en ik waren destijds bezeten van U2. Mijn broer nog meer dan ik. We draaiden de platen grijs en kenden - bij wijze van spreken - elke songtekst uit ons hoofd. Maar ergens halverwege de jaren tachtig haakte ik af. Ik verkoos de rokerige intimiteit van kleine poppodia als Eksit en Tivoli boven de bombast van het stadion. Mijn broer daarentegen ging nog een tijdlang mee in de stroom van U2-optredens in gigantische zalen of op uitgestrekte festivalweides.

Toch heb ik ze waarschijnlijk nog één keer live gezien, ergens op dat kolossale Torhout- of Werchter Festival. Het moet haast wel, want mijn broer was erbij. En geloof me, hij kwam daar écht niet voor Paul Young. Of Lloyd Cole & The Commotions. Ik zou eigenlijk weer eens die dozen vol negatieven moeten opentrekken. Misschien zie ik Bono daar wel weer staan, klein op het podium, groot in het moment.

Mooi klusje voor de winter

3. I Fall Down

Een van de eerste songs, die U2 schreef voor October en live vertolkte tijdens de Boy-tour. Het lijkt in eerste instantie een eenvoudig pop-liedje, maar het nummer openbaart zijn melancholieke schoonheid na meerdere luisterbeurten. De vertwijfeling en vervolgens berusting staat enigszins tegenover het (geforceerde?) optimisme van andere nummers op October en neemt daardoor voor mij een bijzondere plek in op het album.

3. With A Shout

Ik laat hier bewust de subtitel (Jerusalem) weg want hoewel ik het album op zowel LP als Deluxe CD heb, is me dat ontgaan. Ook hier kondigen de roffelende toms een uptempo rocksong aan. ‘Oh/And where do we go/Where do we go from here?’ twijfelt de band hier. Dat stukje met ‘Jerusalem’ is heerlijk. Opvallend stukje trompet in het trage tussenstuk. Fijn die extra instrumentatie op October: vooral piano en akoestische gitaar, maar daarnaast ook Ierse doedelzak en een trompet die later op War terugkeert. AI schittert weer als je de zoekterm U2 With a Shout ingeeft. Blijkt het nummer (volgens AI) pas in 1983 op War terug te vinden.

"schittert"? Je bedoelt denk ik, "schuttert"

Jullie spel is langs me heen gegaan dus ik kruip tussendoor: vandaag is het album 44 jaar geleden uitgebracht. Die gaat dus gedraaid worden (kan ik altijd nog over mijn volgorde nadenken)

04. Is that all?
03. October

vandaag na tijden weer eens gedraaid. Blijft een sferische plaat. U2 in topvorm.

3. Tomorrow

Morgen, demain, mañana, i morgon - in veel talen dezelfde betekenis: het excuus voor uitstel en (vaak) uiteindelijk afstel. Song over verlies van een gelefde, de verwerking en rouw; en verlies dat kan afnemen als morgen uitkomt.

Fraai rustpunt na de energie boost van de A-kant.

3. I Threw a Brick Through a Window

Ik vond het toen, herfst 1984 aan mijn bureautje, niet zo geweldig. Dat is nu anders. Een van de beste nummers van de vroege U2. Fraaie dramatische melodielijn zit er in het gitaarwerk. Het rustpunt met drums en bas is ook prachtig. Live naar mijn mening beter dan hier op plaat. Het gitaarwerk van The Edge klonk live zwaarder aangezet. En een tikkeltje lijziger. Als ik het nummer hoor moet ik het altijd linken aan ‘Colony’ van Joy Division en ‘Where the Love Is’ van The Sound. Weet niet precies waarom. Een bepaalde gedeelde urgentie. De suspense en dreiging. Of het vrij zware klankbeeld van die nummers (vooral live). ‘Brick’ en ‘Colony’ allebei deels op de lage snaren (lage E en A) gespeeld. En ook voor ’Colony’ en ‘Where the Love Is’ geldt voor mij dat die nummers in de live-uitvoering veel beter zijn dan op plaat.

02. OCTOBER

October
And the trees are stripped bare
Of all they wear
What do I care?

Het mooiste nummer van de plaat en toch niet mijn nummer 1.
Het had zomaar op 77 Seconds van The Cure kunnen gestaan hebben. Of op Omsk van The Nits.
U2 overtrof zichzelf met een parel die verder reikte dan haar ondertussen vertrouwde sound.

October
And kingdoms rise
And kingdoms fall
But you go on
And on

Misschien is de piano wel het mooiste instrument om de herfst mee te verklanken.

Nou Dazz, op dit album vooral in combinatie met dat desolate (en op momenten zware) gitaarwerk van The Edge. Zoals in mijn nummer 2. Volgt later….

2. I Fall Down

I Fall Down vertelt het verhaal over afhankelijkheid en onvermogen om los te komen uit een emotioneel destructieve relatie. I Fall Down is verder mijn favoriet van alle uptempo songs op dit album. Het is ook zo'n heerlijk liedje... om zo nu en dan mee te blèren.

Zit wat op YT en zie op live-beelden van ‘Brick’ dat Edge idd de lage vrije E aanslaat en dan dempt met z’n duim. De ‘vrije lage E’ als basis voor de song. Dramatischer kan niet. De laagste toon die je uit je elektrische gitaar kan halen. Zet er distortion, flanger, echo, reverb etc op, zoals ik met mijn improvisaties op gitaar doe (beginnen vanuit de vrije lage E), en je hebt de basis-drone van postpunk te pakken!

(met verontschuldiging voor mijn enthousiasme)

Die lage E aanzet zit ook in With or Without You, hoogepunt van dat nummer.

I Love de lage E. En dan het akkoordenschema “omhoog trekken” de hals op. Maar met een paar “open snaren”. In het bijzonder de “open G” snaar creëert dan een dramatisch desolaat effect. Maar pas op, niet te veel doen! Anders krijg je te veel een shoegaze muur effect. En da’s geen postpunk. En, geïnspireerd door mede dit album, met toevoeging van flageoletten. En dan weer naar de laagste posities op de hals - terwijl de flageoletten blijven doorklinken in het klankbeeld door de delay en reverb - in het bijzonder de meer open akkoorden. G majeur en uiteraard weer terugvallen op die diep intense, prachtige “vrije lage E”, enkele snaar, of voor voller dramatisch effect, vol E-mineur, met wellicht een vingertje ergens op de hoge E-snaar, voor wat contrast. Zo doe ik het hier, als ik me op de zolder terug trek voor wat gitaarspel. Reactie van mijn huisgenoten: “vind je dit nou echt mooi?”

(Wederom met excuses voor mijn enthousiasme)

2. Rejoice

Tot twee dagen geleden mijn nummer 1, maar net als tweeëneenhalf jaar geleden kom ik toch weer uit bij dat andere nummer. Stuivertje verwisselen. Wat is dit toch een onmogelijk spel, je favorieten van October op volgorde zetten!

Weeral kan ik me hier erg in vinden. De verstilde klank van een piano geeft mooi de aanzet naar de winter aan. Een periode waar ik niet naar uitkijk, al valt de herfst meestal mee. Het is vooral uitkijken naar het trage lengen van dagen daarna waar ik soms tegenop zie.
Naast [i]October draai ik in deze periode graag Small Mercies van Fra Lippo Lippi. Ik vind het altijd knap als een gitarist/bassist ook met piano of synths overweg kan. Beide zijn dan wel snaarinstrumenten en er zit qua spelen ook een soort wiskundelogica in, maar ik blijf hangen in het spelen van gitaar en bas net als enkele zeer gewaardeerde MuMe-users hier actief.

Ook in de uitspraak van dazzler dat dit het mooiste nummer op October is, kan ik me vinden. Het is een prachtig rustpunt op het album.

2. October

Oktober heeft altijd een speciale plaats in mijn muziekhart gekregen. De weemoed en melancholie, het oogsten na de zomer. Je voorbereiden op de winterkou en de erbij horende duisternis. Maar in de herfst kan de natuur op zijn mooist zijn. Prachtige pianoballade met klein stukje bas en lichte percussie.

Nog één hoogtepunt verwijderd, het absolute prijsbeest op dit album.