Het topic is nog maar aan z'n derde artiest van de week toe, Mjuman, er komen er als het van ons afhangt nog een pak, en die zullen zeker niet allemaal naar muffe indierock ruiken en ruitjeshemden dragen.

We gaan een poging wagen om - en dat onderstreept onze legendarische tolerantie nog maar 'ns - een zo divers mogelijk scala aan artiesten te presenteren. Je ziet het: Bowie, Kozelek, Björk; toch drie totaal verschillende artiesten. Natuurlijk zullen er nog artiesten volgen in de stijl van Kozelek, dat is dan weer een klein kantje van ons, en subjectief ("Het is lekker ons topic, na."), maar we proberen ook in te schatten wat aanslaat, en daarom gaan we hier nooit tweemaal hetzelfde doen na elkaar.

Wat Björk betreft: het is koud, het waait, de wind giert door de bomen; de natuur leeft! Laat die IJslandse fee maar zingen.

Volgens mij valt hier nog wel iets te leren/lezen over IJsland, de geografie, taal en de inwoners.

Dat zal best, ik ben er nog nooit geweest. Ik bedoel met die zin dan ook helemaal niets te zeggen over IJsland zelf. Het is enkel heel losse associatie.

Inderdaad, het is meer zo: het is overal koud en steen en dood, niets van de namen valt uit te spreken behalve door een paar verdwaalde Vikingen en de vulkanen barsten uit waardoor heel Europa niet meer kan vliegen. Stom land

Dat begreep ik al - eenieder associeert op zijn manier. Ik kan je wel zeggen dat als je de docu bij Heima zou kennen, je een heel ander beeld zou hebben: mysterieus, ongewoon, melancholiek - en als de zon over het land schijnt: prachtig, weids. Het ei-land is ook de link tussen Sigur Ros en Björk.

De namen vallen over het algemeen goed uit te spreken alleen het letterbeeld bevat een aantal onbekenden (bh, dh, th).

Dat beeld heb ik ook wel van IJsland, hoor, dat spreekt gewoon uit de muziek van Sigur Ros. Maar ik had het nu over wind en zo, omdat er vandaag erg veel wind stond toen ik met m'n fiets van het werk naar huis reed. Maar even goeie vrienden, hoor, ik heb er niets kwaads mee in de zin, jij ook niet volgens mij. Het is goed dat je moeite doet om anderen wat bij te brengen.

Ik zal zeker nog 'ns die docu bij Heima kijken. Zeker.

Heima en Björk. Het verschil tussen dag en nacht. Het verschil tussen prachtige, ontroerende beelden en een op je zenuwen werkend mens.

Nee, hier een weekje rust. Kan ik nog wat van Kozelek luisteren.
Mja, misschien probeer ik van de week eens een album. Listen Without Prejudice, zeggen ze dan.

Overigens, als er iemand bleekscheterig, dan is het Björk wel!

Misschien dat je Homogenic nog kunt verteren. De rest zou ik sowieso niet aan beginnen, jou een beetje kennende. Zelf ben ik hier wel blij mee, één van mijn grootste favorieten door de jaren heen.

Nergens beweert van niet! Ze draagt echter geen ruitjeshemden, zo ver ik weet.

Uit betrouwbare bron weet ik dat Sven bezig is met het schrijven van een stuk.

Bjork is een artieste wie ik altijd wel volg als ze wat nieuws uitbrengt, maar luister lang niet alles van haar.

Sven? Dat wordt dan een heeeel laaaang stuk. Maar vast boeiend

Ik vind Army of Me een leuk nummer, dus ik zat zelf eerder te denken aan Post (daar staat die toch op?).

Ik probeer me in te houden Maar het zal sowieso wel morgen worden want ik zit nu door een knallende hoofdpijn heen te typen. Is onderweg in ieder geval! Misschien heeft het koortsige stuk ook wel wat, trouwens, dus misschien straks al. Hoezee!

Army Of Me is ook een nummer wat door metalbands wordt gecoverd.

Die metalcovers vind ik erg matig, maar smaken verschillen.

Ik heb zelf een playlist gemaakt met alle non-albumtracks van begin jaren '90. Dat zijn vooral de b-kanten van de Debut- en Post-singles, maar dit zijn de twee allereerste tracks, uit 1991 (de playlist is chronologisch):







Nummers van 808 State waarop Björk een prominente rol speelt, En qua sound ligt het heel dichtbij haar eigen materiaal.

De eerste cover van Army Of Me vind ik erg goed, de tweede vind ik ook matig.

Ik denk met Herman mee - Bachelorette (Homogenic) is erg filmisch. Wellicht moet je je traditionele muziekraam een beetje openzetten. En de link tussen Sigur Ros en Björk zou ik eerder thematisch willen noemen, maar goed ik wil Sven niet het gras voor de voeten wegmaaien.

Maai een eind weg. Er zal genoeg gras overblijven, me dunkt.

Soms is het goed in de waan te blijven. Ignorance is bliss, en dat klopt wel als een bus, want zo mooi als wetendheid en wetenschap kan zijn, in onwetendheid zit heel veel magie verscholen. Jarenlang dacht ik dat de verkeersborden die een snelweg aanduiden een elektriciteitsmast toonden – en dat vond ik wel een mooi gelegd verband, want die dingen zag je inderdaad altijd naast de snelweg. Dat het jaren later opeens een gestileerde weg met viaduct bleek was een kleine teleurstelling. De ronddobberende Pi Patel is in mijn hoofd een ventje van krap tien. De zelfredzaamheid en wilskracht van de jonge protagonist uit Life of Pi vind ik deels zo verwonderlijk vanwege mijn beeld van wie Pi is. Maar de trailer van de verfilming van Ang Lee toont een jammere waarheid: Pi is geen jongen, maar een jongeman. Ik koester het boek en zwelg in mijn ont-kennen.

Army of Me heeft voor mij jaren ongeveer zo geklonken. En de clip speelde zich naar mijn idee in een soort perpetual slow motion af. De eerste en laatste keer totdat ik hem ergens in 2010 weer eens zag zal in 1995 zijn geweest. Ik was ziek thuis van school, en op zulke dagen installeerde ik me dan op het bed van mijn ouders en keek de hele dag een beetje lamlendig televisie. MTV deed het dan goed. In een soort ijlende waas heb ik Army of Me toen voorbij zien komen, en dat heeft voor een jaar of 15 wel mijn beeld van Björk bepaald. Army of Me herbeluisteren en de clip herbekijken verbrak de magie wel een beetje – geen verstilde, droney ambient, maar geronk en industriële beats. Tjeetje.

Mijn interesse was aanvankelijk opnieuw aangewakkerd door Who Is It. Als onderdeel van Language Acquisition 1 gebruikten we in Leiden het nummer om studenten te laten oefenen met het herkennen, onderscheiden en benoemen van allerhande realisaties door een non-native speaker van het Engels. Who Is It bleek verdomde aanstekelijk. Mijn interesse was gewekt, en nog geen dag later had ik Post aangeschaft, die ik wel aardig vond, maar niet overdonderend. Who Is It bleef echter spoken, en toen mijn moeder en zusje een week later op vakantie naar New York vertrokken en ik een verlanglijstje mocht meegeven, prijkte Björk bovenaan. Ze kwamen terug met Medúlla en Voltaïc, en hoewel de laatste niet op mijn lijstje stond (ik had om Volta gevraagd) bleek het een schot in de roos. Voltaïc overtuigde me, en ik werd heel fan crush verliefd op Björk, en vanaf toen schafte ik nagenoeg alles waarop ik in mijn handen kon krijgen (dientengevolge is Björk momenteel degene van wie ik verreweg de meeste CD’s, platen, DVD’s, tapes en MiniDiscs heb).

Mijn liefhebberij slingerde heen en weer door Björks discografie, en ik heb heel veel platen dan de beste gevonden en dan weer niet zo, en heel veel liedjes de aller-aller-aller en dan weer niet. Natuurlijk is Björks oeuvre ook wel enigszins schizofreen, en de verschillende kampen die onder haar bewonderaars waar te nemen zijn, zijn dan ook gemakkelijk te verklaren. Zelf ben ik uiteindelijk geland in Kamp ’00, waar de liefhebbers van Het Latere Werk vertoeven. Blijer dan van de knisperelectronica van Vespertine of de experimentele geluidsbrij van Medúlla word ik niet. Maar ik begrijp Kamp ’90. En voel me er ook wel een beetje thuis. Een beetje erg. Human Behaviour ís ook leuk. Homogenic ís ook knap. En Army of Me ís ook een tof liedje, toch. De verscheidenheid van Björks werk en haar kunde om overal in te excelleren bewonder ik. Haar visie op geluid en haar gevoel voor esthetiek. Haar ik en haar alter ego’s.

Een plaat-voor-plaat-bespreking bespaar ik jullie, net als een biografie of enig ander ‘feitelijke’ verhandeling. Die zijn er genoeg, en de geïnteresseerde MuMe-er vindt er zelf zijn weg wel naar. Ik sluit af met een lijstje en de hoop dat er wat magie in schuilt voor jullie.

Lijstje 1. Hoe word ik Björkliefhebber (in drie stappen), editie ‘00.

1.

Hyperballad (live)
Naar aanleiding van het ietwat lauw ontvangen (maar verder heel aardige) Volta ondernam Björk de Voltaïc-tour. Het hele karakter van de tour en alles wat erbij hoorde – geluid, esthetiek, aankleding – is voor mij wel de ultieme manifestatie van ‘Björk’. De bijbehorende release, zoals altijd natuurlijk uitgebracht in een veelheid van formaten waarvan de meeste in mijn platenkast te vinden zijn, vat post-Volta heel mooi samen. In zijn meest compact essentiële vorm een studiosessie met liedjes 1993-2007 in Voltasound (koper!) en een DVD met twee liveshows, ééntje in Parijs, uitbundig, en één in IJsland, ingetogen. Hier overstijgt Björk zichzelf en alles. Ingepakt als een luxe zuurtje, een rijtje muzikanten om je vingers bij af te likken, en dan het druppelende pianootje dat Hyperballad introduceert. Al op Post het hoogtepunt, en sindsdien vaak, vaker, vaakst opgevoerd met nu en dan al heel mooie resultaten (voorlopig de beste was tot dan toe de performance vereeuwigd op de DVD bij de Vespertine tour, met Matmos als begeleiding).

Heel elegant, en met licht schorre stem, dwarrelt Björk door de openingscoupletten. Laat heel even vallen voor een meezingmoment dat onvermijdelijk kippenvel teweegbrengt. Zoet, haast schuchter vraagt ze nog, “And when it lands, will my eyes be closed or open?” En dan is niets meer hetzelfde.

2.

Pagan Poetry
Vespertine is per saldo wel misschien Björks mooiste. Het hele album is warm, knispert, knettert, is waarschijnlijk uitstekend aanvoerbaar als key evidence in The People Vs. They Who Still Think Eletronic Music Is A Heartless, Cold Affair By Default. In de ingetogen momenten vind ik haar misschien nog wel het mooist, maar ook waar Vespertine meer uitgesproken (relatief dan hè) is, overrompelt ze. Pagan Poetry is daarvan een uitstekend voorbeeld. Een nummer met, ontegenzeglijk, singlepotentie (die overigens direct compleet teniet werd gedaan door de Too Hot For TV videoclip), maar die zich niet laat wegzetten als popsong. Pagan Poetry (wat een titel) is zo melancholisch en duister als de pest. Haar verderfelijke invloed spreidt zich naar alles dat haar omringt, en na Pagan Poetry gebeurt alles een tijdje in mineur.

3.

Voküro



Triumph of a Heart
Een beetje valsspelen, daar houd ik wel van (ik win altijd met ganzenbord), dus twee trackjes om mijn toch-geen-top-3-dus-Sven af te sluiten. Maar niet zomaar. Medúlla wordt vaak afgeschilderd als Björks moeilijkste, en dat is nog niet eens zo heel gek. De meeste liedjes zijn gemaakt van gewauwel en gegrom en gekrijs en natuurlijk zingen, en daarmee maak je het een hele hoop mensen alvast verdomde lastig. Bovendien lijdt de hele plaat nogal aan moodswings. Dan is ze opgewekt en danst met je en dan jankt ze je de grond in. Moet je ermee! Beleven natuurlijk. Verdomme, beleven! Twee uitersten alhier: het duistere, ingetogen Voküro (met een shout-out naar Aurum die de beklemmende tekst hier van vertaling voorzag) en het oetsju-oetsju Triumph of a Heart. Die laatste kreeg een single en een clip (snippet, hit, de hoofdpijntrein is op volle snelheid nu), en de clip ving passend doch misleidend nog aan met een stukje uit Voküro. De deprimerende toon is allereerst gezet, Björk en haar kattenman hebben luf trubbels, tot Dokaka’s (spot hem ook nog even in het café: de olijke Japanner) oetsju-oetsju beat erin klapt, natuurlijk, en vanaf daar ontspoort de shit volledig. Als après-skieën zo was ging ik elke week. De dansende kat maakt het af. Je weet het: de wereld kan eindigen en we missen niks.

Voor degenen die Triumph of a Heart dan weer prototype pretentieuze poep vinden is Voküro natuurlijk mooi luisteren. Een compositie van Jakobína Sigurdardottir in bloedstollende, hartbrekende uitvoering. Een mannen- en vrouwenkoor legt de beklemmende basis, Björk tikt in. 1-0 haters.

Laat ik er alvast eentje recycleren.
Björk - Debut (1993)

Björk was voor mij de maffe zangeres van The Sugarcubes,
een band die het in het jeugdhuis om en bij 1990 erg goed deed.

Haar debuut heb ik meteen aangeschaft, maar tijdens het Post tijdperk
bleef ik bij de singles hangen. Daarna verdween de Ijslandse uit mijn blikveld
en toen de verzamelaar verscheen zonder It's Oh So Quiet, vond ik dat zo jammer
dat ik hem niet kocht en bijgevolg ook haar latere singles niet kon leren kennen.

Toen zij een paar maanden geleden te gast was in het Greatest Hits spel,
heb ik toch de tijd gevonden om de deelnemende songs een luisterbeurt te gunnen.
En die zijn me dus erg bevallen. Post staat al een tijdje op mijn "to buy" lijstje.

En wie weet wat er nog allemaal volgt ...

Debut bevalt me alleszins beter dan alles van Kozelek die ik beluisterd heb

Niet dat ik het slecht vond maar niet echt overtuigend.

Dat stond 'ie ook. Gauw dichtgedaan toen bleek dat Björk buiten stond.

Tja, het blijft makkelijk om dergelijk commentaar te geven als iemand weinig tot niets met een bepaalde artiest kan. "Je moet je er voor openstellen".

Laat ik dan nog één puntje noemen en daarna beloof ik te zwijgen, totdat ik daadwerkelijk weer wat beluisterd heb van deze IJslandse cultheld. Dancer in the Dark (2000) - MovieMeter.nl is allesbehalve één van de beste films die ik gezien heb.

Voor de liefhebber, zeg maar (het is overigens geen Thom Yorke, tenzij het een andere Thom Yorke is):

Ik heb alleen Debut en Post en ken verder wat losse nummers en haar laatste album. Björk is in ieder geval een excentrieke vrouw waarvan ik niet de indruk heb dat zij zich door iemand laat sturen. Volgens mij heeft zij ook interessante, unieke en artistieke ideeën waar ik me ooit nog wel eens in verdiep.

Denk niet dat ik alles van haar zal waarderen, maar ik ben nog wel van plan in de toekomst wat meer werk van haar te kopen.

Mooi stuk tekst van onze expert, waarvoor dank Sven!

Ik heb nog niet al te veel beluisterd van Björk, maar zelfs als organisator van het topic mag je wel 'ns een stapje in het onbekende zetten. Dat houdt het enkel maar spannend.

Ik ga Post dadelijk beluisteren. Ik ken al 3 nummers van dat album.

In het kader van dit topic mijn favoriete reguliere Björk-album weer eens aangeslingerd

Hyperballad vind ik echt een prachtig nummer. Die opbouw is echt heel erg goed.

Was in de 90's een groot fanboi maar ben afgehaakt vanaf Medulla, en gezien de gemiddeldes op MuMe ben ik de enige niet. Ik deel in elk geval de mening van Sven dat Vespertine haar creatieve hoogtepunt is, al heb ik uit nostalgisch oogpunt nog net iets meer met haar eerste 2 albums. En dan met name Post, het eerste album van haar dat ik op cd kocht, ondertussen alweer 17 jaar geleden. De tijd vliegt...

Komisch - bij 't draaien van 'Vespertine' kom ik erachter dat het refrein van 'Voices in Headphones' van Mount Eerie de tekst en melodie bevat van het refrein van 'Undo'. Nooit geweten, wel altijd een erg sterk stuk gevonden. Met flinke hulp van Björk dus, zo blijkt.

It's not meant to be a strife
It's not meant to be a struggle uphill

Twee prachtige liederen