Wat een briljante plaat! Deze heeft een heel speciaal plekje in mijn collectie. Ik wil zelfs zover gaan om dit mijn favoriete progrock album te noemen. Het is grotendeels wat steviger en harder dan hun latere albums, die ik overigens ook weet te waarderen.

Het album begint nog relatief conventioneel en strak met Freefall. Supertwister is een wat rustiger nummer, met prima fluitwerk van Latimer, maar in mijn ogen toch het minst interessante op het album. Vanaf Nimrodel/The Procession/The White Rider barst het album voor mij in volle glorie los. En hoe! De solo van Bardens halverwege The White Rider is een absoluut hoogtepunt. Dan volgt Earthrise, ook een ijzersterk nummer. Tegen het eind lijkt het nummer te verzanden in chaos, maar precies op tijd trekken de bandleden alles weer samen en volgt een strakker einde. Het gezamenlijk geschreven Lady Fantasy, ten slotte, is een heerlijk lange afsluiting, met tegen het einde nog een aangename verrassing als de band besluit dat er nog één keer flink gerockt moet worden.

Absoluut fantastisch. 5 sterren.

Het laatste studioalbum waar countryrock- en bluegrassgrootheid Clarence White (o.a. The Kentucky Colonels en The Byrds vanaf 1968) op te horen is, voor zijn tragische dood in juli 1973 (aangereden door een dronken automobilist toen hij aan het sjouwen was met materiaal na een optreden). Naar verluid werd deze band opgericht om samen met godfather of bluegrass Bill Monroe een optreden te geven, maar na problemen met de tourbus van Monroe speelde de band zonder hem, en dat beviel iedereen zo goed dat er een album werd gemaakt. Andere leden van deze 'bluegrass supergroup' zouden nog veel van zich laten horen, en sommigen zijn nog actief in het bluegrasswereldje.

De band is vernoemd naar de traditional en openingssong 'Muleskinner Blues'. De eerste 5 seconden kun je nog denken dat dit een soort 50's rockabilly album is, maar al snel bepalen de viool, mandoline en banjo het geluid. Als geheel is dit album een soort mix van bluegrass, progressive bluegrass ('newgrass') en countryrock. Zo was dit een van de eerste bluegrassalbums met drums, en is de pedal steel guitar ook enkele keren nadrukkelijk aanwezig.

De meeste nummers op dit album zijn covers of traditionals, maar voor mij zijn het de door bandleden zelf geschreven nummers die het meest memorabel zijn, zoals 'Opus 57 in G Minor', 'Runways of the Moon' en 'Blue Mule'. Alle muzikanten zijn zeer vaardig met hun instrument en krijgen voldoende ruimte om indruk te maken, maar nergens krijg je de indruk dat het teveel wordt. Met name het vioolspel van Richard Greene en het banjospel van Bill Keith vallen op. En het gitaarspel van Clarence White natuurlijk, wat was het toch een geweldenaar, en wat eeuwig zonde dat hij niet meer muziek heeft mogen maken.

Ik heb wat gemengde gevoelens bij dit album. Enerzijds staan er werkelijk prachtige nummers die kwalitatief meekunnen met The Byrds in hun topjaren (met name de door Clark geschreven nummers, en ik wil ook een lans breken voor het catchy Borrowing Time), anderzijds zouteloze fillers (Born to Rock & Roll) of nummers die totaal uit de toon vallen in de context van het album (For Free, Laughing). Ik vind het album dan ook lastig te plaatsen in de discography van The Byrds. Ik vind het als geheel toch beter dan het meeste werk dat The Byrds na het vertrek van Hillman in 1968 nog hebben gemaakt - ik zie de band in de tussenliggende jaren meer als McGuinn's spinoff van The Byrds zoals alle leden hun andere bands hadden (al bleven McGuinn's Byrds wel dichter bij de Byrds' sound dan CSN(Y) en The Flying Burrito Brothers e.d.). Tegelijkertijd is het hier wel erg duidelijk dat de leden zich in verschillende richtingen hebben doorontwikkeld en is er op de meeste nummers te weinig eenheid om het echt lekker te laten klinken. Daarnaast had iedereen natuurlijk zijn eigen belangen om wat nummers op de plaat te krijgen; vermoedelijk hebben alle ego's moeite gehad het eens te worden en is als compromis besloten dat iedereen twee nummers mocht bijdragen en dat de rest covers zouden worden. Toch een gemiste kans om een écht goede plaat te maken, zoals Crosby ook toegeeft in de docu The Byrd Who Flew Alone.

Hoewel ik eerst naar 4* neigde, laat ik het nu op een magere 3,5*.

Ook ik ben geïnteresseerd geraakt in het werk van Gram Parsons na het lezen van Keith Richards' autobiografie. De country invloeden in het werk van de Stones spraken mij aan, en ik was dan ook niet teleurgesteld toen ik het oeuvre van de heer Parsons heb ontdekt. Er wordt wel gezegd dat dit het eerste echte country-rock album is. Hoewel daarover gediscussieerd kan worden lijkt het mij overduidelijk dat dit een sterk vernieuwend album is dat de toon heeft gezet voor het latere werk van Parsons, Hillman, en vele bands die zouden volgen. Eigenlijk best verrassend, aangezien maar twee nummers op dit album eigen (lees: Parsons) composities zijn, en de rest covers zijn van allerlei country/folk grootheden zoals Bob Dylan, Woody Guthrie en Merle Haggard. Desalniettemin pionieren The Byrds hier met een unieke country-rock sound, met duidelijke links naar echte country die zo kenmerkend zijn voor het werk van Parsons, en die tot mijn spijt vaak ontbreken in afgeleidde bands.

Ik vind de samenwerking tussen Parsons, Hillman en McGuinn goed uit de verf komen. Leadzang wordt afgewisseld door de drie heren, daarin vind ik Hillman het zwakst, maar de harmonieën zijn prima in orde. Naar verluid was het de bedoeling dat Parsons op meer nummers de leadzang op zich zou nemen maar werd dat contractueel verhinderd door een of andere manager, zodat bijvoorbeeld op de Parsons compositie One Hundread Years from Now McGuinn en Hillman de zang verzorgen. Hoewel ik Parsons' stem goed kan pruimen vind ik de nummers in kwestie toch beter werken met McGuinn als leadzanger (op Youtube staat een 'Gram's version' van dit album met daarop Parsons' leadzang). Dit is voor mij wel een album dat even nodig heeft gehad voor ik het als geheel kon waarderen. De nummers You Ain't Goin' Nowhere, Pretty Boy Floyd en One Hundread Years from Now vond ik direct uistekend, maar het heeft zeker een aantal spins geduurd voor ik de schoonheid in The Christian Life, You Don't Miss Your Water en Hickory Wind echt kon waarderen. Blue Canadian Rockies is eigenlijk het enige nummer dat ik van echt mindere kwaliteit vind (ronduit saai), en You're Still on My Mind valt voor mij ook een beetje uit de toon met de rest van het album.

Net geen perfecte score door die twee tracks, en het feit dat er maar twee originele composities op staan.

IJzersterk en flink ondergewaardeerd album van de Stones. Dit komt allicht doordat het flink verschilt van enerzijds het medio '60s werk en anderzijds de 'klassieke 4' die op dit album zouden volgen. Dit is onmiskenbaar het meest psychedelische werk dat de Stones hebben afgeleverd, al is er ook best wat continuïteit in dit album te vinden en zitten er in de volgende albums ook psychedelische momenten. In 1967 begon Brian Jones af te drijven en was er meer sprake van onrust rondom de Redlands drug bust. Verder nam de band afscheid van Andrew Loog Oldham, waardoor ze meer dan ooit hun eigen richting konden bepalen.

Het album dan. Het begint met het hippie-achtige Sing This All Together, in thematiek vergelijkbaar met We Love You, uit diezelfde periode (jammer dat ze die niet op de plaat hebben gezet ipv #5). Citadel en In Another Land zijn prima songs. Vooral In Another Land is verrassend, een van de weinige (de enige?) Stones nummers geschreven en gezongen door Bill Wyman. Hij heeft geen geweldige stem, maar het werkt prima met de instrumentatie van het nummer. 2000 Man vind ik een hoogtepunt, met uitstekend acoustisch gitaarwerk en prima slagwerk van de heer Watts. Geinige teksten ook in dit futuristische nummer ('my name is a number', 'having an affair with the random computer'). Sing This All Together (See What Happens) is helaas minder geslaagd. Het langdradige instrumentale geëxperimenteer kan me weinig bekoren, maar het is het eind van de A-kant, dus als je het zat bent kun je de LP gewoon omdraaien.
Daartoe ben je sowieso geneigd als je weet dat de B-kant opent met het fantastische She's a Rainbow met betoverend pianowerk van Nicky Hopkins. Een van de weinige nummers van dit album die alle Stones fans volgens mij kunnen waarderen. Dan The Lantern en Gomper, twee prima psychedelische nummers met lekker wazige teksten. 2000 Light Years From Home is weer een echte uitschieter. Een van de eerste nummers bovendien die ruimtereizen behandelt (jaren voor Space Oddity, bijvoorbeeld). Ten slotte On With the Show, een sterke afsluiter, wat minder psychedelisch, waarin mijnheer Jagger je toespreekt alsof je in een club bent waar je niks tekort zal komen.

Al met al gewoon een retegoed album. Ok, het verschilt wat met het overige werk van de Stones, maar ze laten hier zien dat ze het psychedelische werk ook goed in de vingers hebben. Ik vind het best jammer dat we hier niet wat meer van gezien hebben, al zijn de hierop volgende albums natuurlijk ook uitstekend.