In de “50 jaar Normaal” jubileum serie zijn we deze maand uitgekomen bij de heruitgaves van de LP’s “Steen, Stoal en Sentiment” en de mini-LP “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”, beide uit 1985. 1985 was voor Normaal een jaar met veel hoogte- en veel dieptepunten. Laten we beginnen met de hoogtepunten:

• Normaal opent de eigen “Commodore” studio in Zelhem vernoemd naar de Opel Commodore. Ze kunnen hun platen dus vanaf nu min of meer vanuit huis waar ook hun kantoor staat opnemen via PK records (hun eigen sub-platenlabel onder de vlag van major WEA (Warner)).

• Ze nemen daar in 1985 2 LP’s op, deze “Steen, Stoal en Sentiment” en het tussendoortje mini-LP “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”. Daarnaast verschijnen 4 singels “Steen, Stoal en Sentiment”, “Kom d’r Bi-j”, “De Haverkamp Tango” en “Oerend Hard” (live).

• Die laatste singel, “Oerend Hard” (live), dat toendertijd de vaste afsluiter was in de toegift van elk Normaal concert, is vanwege het 10-jarig jubileum en wordt opnieuw een hit.

• De veldtocht start in maart gelijktijdig met de release van “Steen, Stoal en Sentiment” en loopt door t/m oktober. De zalen en feesttenten zitten vol.

Maar er zijn ook dieptepunten:

• In Nunspeet is er een steekincident bij het optreden aldaar met als gevolg 3 zwaar gewonden.

• Bennie Praastink ‘de Pröhs’, de eigenaar van Normaals’ stamcafé komt te overlijden. Hij was met zijn sterke verhalen een groot inspirator voor menig liedje van de band.

• Ook Hugo Jaarsveld overlijdt, hij was de huisfotograaf van Normaal en is de maker van al die geweldige Normaal foto’s uit de jaren 70 en begin jaren 80. Ook was Hugo getrouwd geweest met de zus van Bennie Jolink.

• Drummer Jan Manschot krijgt motorongeluk. Bij een cross landt een andere motor van de springbult op hem en is hij daardoor maanden uit de roulatie. Zijn vervanger is Nico Groen (van Flavium). In 1986 is hij weliswaar weer terug bij Normaal maar het zware bandleven gaat een steeds grotere wissel op hem trekken zeker vanwege zijn revalidatie.

Op “Steen, Stoal en Sentiment” is Jan nog te horen. Opgenomen dus in de eigen 16-sporen studio met de techniek van gescheiden opnames. Waar vroeger drums, bas en slaggitaar in 1 keer werden opgenomen met overdubs voor solo gitaar en zang gaan ditmaal alle instrumentale en vocale partijen los van elkaar op band waardoor het wat gelikter klinkt. Maar zeker niet gedateerd eighties zoals de meeste rock platen uit 1985 dat wel zijn. Dit omdat Bennie een hekel heeft aan synthesizers en drumcomputers en die absoluut niet gebruikt zoals de rest van de muziekwereld halverwege de jaren 80.

Daarom klinkt Normaal in 1985 gewoon lekker gitaar rockend als Normaal zoals te horen in bijvoorbeeld het titelnummer, maar ook “Diane”, “Dat is Dat”, “Alles Kump Now Dichterbi-j” en “Niemand Wet ’t Niet”. Goed ook om te melden dat “De Balade van Een Muzikant” op deze LP staat. Een zeer sterke song geschreven door Jan Manschot en Joop Kolber (Jo Junk) dat ook live een echte favoriet van de Normaal “anhangers” is geworden. Prima plaat dus van onze Achterhoekse helden, geen klassieker maar wel erg lekker.

Aan het eind van het jaar 1985 volgde dus ook nog het deze maand opnieuw op LP verschenen “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”. Mijn recensie van die LP via deze link:
Normaal - Zo Kommen Wi-j de Winter Deur (1985) - MusicMeter.nl

Met voorganger “Gas d’r bi-j” maakte Normaal 1 van zijn beste albums in jaren. Deze opvolger is helaas een stuk minder goed. Dat ligt met name aan de songs want de stevige sound (Erwin Musper) zit wel snor.

Normaal albums werden jaarlijks gemaakt met name als aankondiging van een nieuwe gelijknamige Veldtocht en dit is er helaas 1 grotendeels op de automatische piloot. “Top of the bult”, “Slap gelul”, “Høken boogie”, “Een echte høker” en “Høkersalphabet” zijn behoorlijk generiek en hebben niet de ambitie om verder te rijken dan alleen de oren van de eigen trouwe aanhang. Dat gezegd hebbende veer je wel op bij “Now en” en hoor je een lekker stevig Normaal en een werkelijk goede gitaar gedreven rocksong.

Ook verrassend goed is The Beatles cover “Wat mot ik doen” (Baby’s in black). Qua melodie zit het natuurlijk gelijk al goed, maar de uitvoering is ook goed met name het gitaarwerk en accordeon tillen het nummer op. En tussen al het mindere werk op “Top of the bult” zit nog 1 pareltje dat er echt positief uitspringt: de cajun knaller “Tied kwiet”, dat swingt als een tiet door de accordeon, washboard en viool.

Kortom een matig Normaal album met enkele goede uitschieters (“Wat mot ik doen”, “Tied kwiet” en “Now en”).

PS: Bij nader inzien is er niets mis met de drumsound wat ik hierboven jaren terug zei. Ik heb wel moeten wennen aan Fokke de Jong als opvolger van Brekken Jan. Omdat de eerste 3 albums met Fokke niet zo goed waren, de drums op die platen wat hol klonken en er niets boven het oude Normaal gaat, heb ik dat denk ik een beetje in zijn schoenen geschoven. Later heeft hij zich voor mij zeker bewezen als goede Normaal drummer zowel in het stevige werk als het subtiele zoals ook te horen op dit album.

Ik heb het voornemen op bij alle reguliere Normaal platen en die van Bennie Jolink (ik tel tot nu toe 39 albums ! nog zonder van compilaties van eerder verschenen werk of archief live of demo-opnames) een uitgebreide recensie te plaatsen om oude fans weer op deze platen te wijzen en nieuwe luisteraars te inspireren om te duiken in een oeuvre van onze Achterhoekse helden.

Tot mijn verbazing is er bij dit album nog niets gepost. Hierbij dan mijn recensie van "Van Tied Tut Tied".

Eerst even rechtzetten "Van Tied Tut Tied" is niet uit 1999 zoals op dit moment nog staat vermeld hierboven maar uit mei 2000. De release van het album viel daarmee gelijk met het 25-jarig jubileum dat werd gevierd met een optreden op Hemelvaartsdag in de oude bezetting in Lochem. Een reünie dus van Ben en Ferdi na jarenlange ruzie, die daarmee gelukkig weer was bijgelegd.

Terug naar "Van Tied Tut Tied". Het is de eerste plaat van Normaal sinds het vertrek van gitarist Paul Kemper die na 17 jaar (1983-1999) de band verliet vanwege een conflict over zijn nieuwe contract. Zijn vervanger werd zijn voorganger bij Normaal Alan Gascoigne (1980-1982). Het is een vreemde plaat Alan Gascoigne is (nog) niet op zijn oude niveau, je verwacht meer van hem dan je hier hoort. Daarnaast zijn er diverse verrassingen die goed of juist helemaal niet goed uitpakken.

De plaat opent wijfelend met 2-luik "Vremdeling" en "Oh Wat Ben Ik Slech", niet goed maar ook niet slecht. Daarna volgt "Smoksen" (mooi woord, betekent slenteren), een "swamp" rocker in de stijl van Tony Joe White, het meest catchy nummer van het album maar je verwacht hier een betere gitaarsolo van Alan.

Dan in "Oost West" horen we opeens een strijkkwartet en een stemmig klinkende voordracht van Ben van het nummer "Oost West" dat al in een rockballad uitvoering op een eerder album stond (Rechttoe Rechtan, 1989). In het volgende nummer "Høken In Het Bos" alleen maar klassieke muziek (?!) plus zang van Ben, het lijkt wel het sprookje "Peter en de Wolf", vrij bizar.

Vervolgens is het weer tijd voor de band maar ontbreken memorabele songs, de beste is dan nog "Deur Eur". Net als je denkt ik geloof het wel volgt er een grote en positieve verrassing, namelijk de terugkeer van het "oude" Normaal (dus in oorspronkelijke bezetting: Ben, Wim, Freek en Jan). Dit gebeurt in het laatste nummer, ze spelen de classic uit 1978 "Die Tied Hebt Wi-j Gehad", en dat doen ze erg goed. Het is dan ook een prachtig nummer over een relatie die naar de klote aan het gaan is. Ben & Freek (met Jan en Wim) dus ook op plaat weer herenigd, wie had dat kunnen denken? Heel tof om ze samen weer te horen zingen.

Dan is de plaat afgelopen en blijf je in verwarring achter. Op 1 album heb je 3 verschillende Normaals gehoord.

1. De versie met de teruggekeerde Alan, deze versie van Normaal heeft het grootste deel van de plaat ingespeeld maar valt tegen. Van deze hereniging verwachtte je meer qua song materiaal maar ook qua uitvoering omdat de samenwerking Alan & Ben zo goed werkte in 1981-1982 (de periode "Springleavend" en "Deurdonderen"). Het goede nieuws echter: Later kwam dit weer veel meer uit de verf (op de albums "Effen Zitten", "Ik Kom Altied Weer Terug", "Høk en Swing" maar ook recent met "Bernard Jolink Post Normaal"), maar hier dus niet.

2. Het bizarre klassieke uitstapje in het 4-de en 5-de nummer. WTF.

3. Het oude oer Normaal, gelijk ouderwets goed, maar zo het horen alleen in het laatste nummer.

Deze plaat is daarmee vooral een doorstart na het vertrek van Paul Kemper waarop Normaal nog zoekende is naar een nieuwe vorm. Ook is het een opmaat naar 2 versies van Normaal waarvan de jaren hierna sprake is, de "olde bezetting", en een versie die voortborduurt op de jaren 90 bezetting minus Paul maar met Alan + aanvullende muzikanten zoals Roel Spanjers (toetsen) en Jan de Ligt (Sax) en ook de theaters en schouwburgen in zullen gaan.

Hierbij ook mijn recensie van deze plaat geschreven met een flesse bier links, de sigaar rechts en een mooie deerne op de knie en wieters het vinyl op mijn platenspeler

De eerste wilde jaren van Normaal waren de puurste. De tijd dat het høken werd uitgevonden, de zalen in alle uithoeken van het land met de hit Oerend Hard op zak werden platgespeeld, de band nog echt een gelijkwaardige 4-mans gang was en het niet alleen vooral om Bennie Jolink draaide en alle nummers op de de eerste 3 lp's en de singels uit die tijd heel erg raak waren.

Daarna in de jaren 80 en 90 evolueerde de band verder met ook andere bandleden, nieuwe avonturen tegemoet, met hoogte- en dieptepunten. En dan fast forward in de tijd. Bij het 20-jarig jubileum in 1995 komt deze eerste oerbezetting van Normaal 1-malig weer bij elkaar en wordt de vrede tussen Jolink en Jolij voorzichtig weer getekend. Dit krijgt vervolg in 2000 bij het 25-jarig jubileum en is de weg vrij om dit vanaf dat moment vaker te doen ook omdat dit erg aanslaat bij de anhangers en de oude kameraden er veel schik in hebben.

In 2003 staat er hele toernee gepland in de olde oerbezetting: Bennie, Frekie, Brekken Jan en Wimken, en wordt deze live plaat opgenomen in Vereenigingsgebouw "Juliana" in 't Wold. Zonder al te veel te repeteren blijkt dat het oude repertoire uit de beginjaren gewoon nog helemaal in de vingers zit doordat ze toen samen zo vaak hebben gespeeld. Dus hup dat podium op, bandrecorder aan voor plaatopname en knallen met een set Normaal kneiters uit de jaren 1977-1979 en wat klinkt het gelijk weer lekker! Alsof het weer helemaal 1978 is. Normaal zo puur aan het høken als in die geweldige beginjaren waarin ze hun legendarische status opbouwde.

Ik word hier heel blij van, zo hoor ik mijn helden het liefst, ook al is er zoveel meer moois in de 50-jarige carrière. En dan kan je deze plaat na al die jaren op vinyl aanschaffen en lekker op je platenspeler gooien en gaan Daldeejen. Wat een feest en must have voor iedere høker!

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie zijn we deze maand uitgekomen bij de heruitgaves van de LP’s “Steen, Stoal en Sentiment” en de mini-LP “Zo Kommen Wi-j De Winter Deur”, beide uit 1985. Hierbij mijn recensie van die laatste.

“Zo Kommen Wi-j De Winter Deur” is een mini-LP van slechts 7 nummers in de stijl van oude bruiloften en partijenmuziek in plaats van rock and roll. Op zich een leuk idee omdat dat ook een kant van de band is maar helaas is de uitwerking wat mij betreft niet zo goed. Songmateriaal is matig en muzikaal had er ook wat meer kwaliteit in gestopt kunnen worden. En om al dan niet bejaarde bijfiguren uit de kroeg (ook wel het gilde Van de Gulden Greep) te laten meezingen helpt ook niet mee aan de kwaliteit.

Leukste nummers zijn dan nog “Oh, Wat ’n Strop” en “'t Was Ver Noa Middernacht” die beide verhalen over drank overgoten avontuurtjes. “Ich Bin Der Kleine Jager” en “Henkie Boy” zijn in feite schlagers met koorzang en daar moet je van houden en dat doe ik niet.

Hendrik Haverkamp zegzingt “De Haverkamp Tango”. Volgens de overgave zou Hendrik bekend staan om zijn prachtig zangtalent maar bewijst hier nogmaals dat dat altijd al zeer ironisch bedoeld was. “De Jeneverstokkerij” is een variatie op “Kom d’r bi-j” dat eerder in 1985 op single verscheen maar doet daar ook nog voor onder.

Nee dit album is zelfs voor een tussendoortje vrij matig. Alleen geschikt voor de anhangers die de collectie compleet willen hebben.