In de “50 jaar Normaal” jubileum serie verschenen deze maand “Buugen Of Basten” (1992) en “Bi-j Normaal Thuus” (1993) opnieuw. Bij elke maandelijkse worp van het opnieuw uitkomen van deze platen op gekleurd vinyl schrijf ik een stukkie met de betreffende LP op de platenspeler.

Extra leuk is dat deze 2 platen, in tegenstelling tot de voorgaande 16 heruitgaves uit deze serie, de eerste Normaal albums zijn die oorspronkelijk niet op vinyl uitkwamen. Deze heruitgaves zijn daarmee waardevolle collectors items voor de Normaal verzamelaar, waartoe ik zeker ook behoor.

“Bi-j Normaal Thuus” is ook bij terugbeluistering nog steeds een zeer fijne plaat. Hierop is Normaal in navolging van Eric Clapton, Rod Stewart, Nirvana, Golden Earring etc etc, uitgeplugged te horen vanaf de deel bij de familie Heminkte Halle in oktober 1993.

“Bi-j Normaal Thuus” bevat een fijne en ruime greatest hits selectie uit vooral de eerste 10 jaar van Normaal, dus klassiekers als "De Boer is Troef", "Deurdonderen", "Hiekikowokan", "Hendrik Haverkamp", "Ik Mos Pissen", "De Boer Dat is De Keerl" en natuurlijk "Oerend Hard" aangevuld met het toen nieuwe cajun-achtige "'t Wurd Tied (Dat Wi-j Weer Es Goat Dansen)".

Door de (semi) akoestische instrumenten, met Paul sterk spelend op vooral dobro gitaar, Robert Kolenbrander naast akoestische gitaar ook op accordeon en Fokke met kwastjes op het drumstel klinkt het allemaal wat ingetogener (wat inderdaad @ vielip iets anders is als tam ) als wat we van Normaal gewend zijn maar ook wel heel fijn en feestelijk. Genieten dus!

De plaat is op dubbel LP uitgebracht met vinyl in mooie hooibaal kleuren effect in de stijl van de hoes. Op Kant D als bonus tracks nog 5 grotendeels semi-akoestische bewerkingen van Normaal klassiekers van de “Half Um Half” EP uit 1994 met inmiddels ook Jan Kolkman in de band, tracks die we er prima als extra kadootje bij kunnen hebben. Top gedaan van Universal en Normaal, echt een mooie aanwinst voor de collectie.

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie verschenen deze maand “Buugen Of Basten” (1992) en “Bi-j Normaal Thuus” (1993) opnieuw. Bij elke maandelijkse worp van het opnieuw uitkomen van deze platen op gekleurd vinyl schrijf ik een stukkie met de betreffende LP op de platenspeler.

Extra leuk is dat deze 2 platen, in tegenstelling tot de voorgaande 16 heruitgaves uit deze serie, de eerste Normaal albums zijn die oorspronkelijk niet op vinyl uitkwamen. Deze heruitgaves zijn daarmee waardevolle collectors items voor de Normaal verzamelaar, waartoe ik zeker ook behoor.

De CD was toen namelijk de voornaamste muziekdrager. Er zit nog een stikker van de winkel op mijn originele exemplaar van Buugen Of Basten”: Kenta 42,95 gulden, en vinyl raakte voorlopig helemaal uit.

Begin jaren 90 was ook de tijd dat de (roots) rock muziek weer helemaal terug was met o.a. The Black Crowes en Lenny Kravitz als nieuwe helden en bands als The Red Devils, The Four Horsemen en Dan Baird als mijn persoonlijke favorieten uit die tijd. Alternatieve rock van o.a. Nirvana, Pearl Jam en Rage Against The Machine was sterk in opkomst gaf daarmee de gitaar gedreven rock nieuwe “Teen Spirit” energie. Maar ook de oude garde rockers zoals de Stones, Aerosmith, AC/DC, Golden Earring en Eric Clapton hadden weer veel succes.

Normaal verloor in die tijd juist wat van hun positie door hun gezapige LP’s “Normalis Jubilaris” (1990) en “H.a.l.v.u” (1991) en de vele lollig bedoelde singels uit die tijd zoals “Vulgaris Magistralis”, “Lucille”, “Haverkamps Greepe”, “Doar Maak ik Gin Probleem Van” die vooral oubollig uitpakten. Daarom moest het roer om in 1992. Normaal maakte een overstap van het Nederlandse platenlabel CNR naar het internationale Mercury Records en werd er in de eigen Commodore “thuis” studio in Zelhem gewerkt aan een stevige rock plaat met als titel “Buugen Of Basten”. Een plaat die Normaal zou moeten positioneren als een band die zich gemakkelijk kan meten met internationale rockers.

Maar in de nacht van 8 op 9 april 1992 slaat het noodlot toe. Na een lange dag in de studio scheurt Bennie Jolink in zijn auto op weg naar huis hard, moe en onoplettend tegen een boom. De auto is total loss en Bennie is zwaargewond. Naast de vele vleeswonden is zijn linker elleboog verbrijzeld. Hij zit bekneld en moet uit zijn auto gehaald worden en met spoed naar de intensive care gebracht. Duidelijk is dat hij blij mag zijn het ongeluk te hebben overleefd maar het is op dat moment nog de vraag of hij ooit weer gitaar zal kunnen spelen. De revalidatie zal lang gaan duren en daarom wordt de “Buugen Of Basten-tournee” (Veldtocht 1992) die op dat moment al in volle gang was afgelast. Opvallend feitje is dat de ambulance broeder die hem zwaargewond uit de auto haalt Willem van Dijk is, de eerste bassist van Normaal. Ik heb opgezocht hoe het zat en stuitte op YouTube ook op een uitzending van het TV programma “Ambulance” uit 1993 met een reconstructie van het ongeluk en de revalidatie, waarin Bennie het ongeluk bebloed en al naspeelt

Halverwege mei wordt bekend dat Bennie tijdelijk vervangen zal worden door Willem Duyn en voor zijn gitaarpartijen door de 23-jarige Robert Colenbrander uit Halle, van de band die op dat moment in het voorprogramma van Normaal staat. Met deze vervangers kunnen de geplande optredens van Normaal weer kunnen doorgaan en wordt een grote financiële strop voorkomen.

Eind oktober ruim een half jaar na het ongeluk en vlak voor de winterstop is Bennie voldoende aangesterkt om zich weer bij de groep te voegen op de nationale Høkersdag en verschijnt eerst de nieuwe single “As ’t Mot” en in november het album “Buugen of Basten”. Willem Duyn wordt bedankt, Robert Colenbrander blijft in de groep omdat Bennie zelf nog niet in staat is om gitaar te spelen.

Na bijna 33 jaar !! ligt de LP “Buugen of Basten” dan op mijn platenspeler. Destijds vond ik het een zeer fijne Normaal plaat die ik bij uitkomen helemaal heb grijsgedraaid voor zover dat kan met een CD, maar eerlijk gezegd heb ik hem de afgelopen 30 jaar niet vaak meer beluisterd. Dus onbevangen, met frisse oren en een pens vol power en goeie zin ga ik er even goed voor zitten.

De nieuwe uitgave op lichtblauw vinyl ziet er goed uit en past mooi bij het lichtblauw van de hoes. Ook klinkt de plaat uitstekend even goed als de CD overigens, ik hoor geen verschil. Het is inderdaad nog altijd een fijne plaat met een groot aantal lekkere høksongs die het in mijn herinnering ook was. Het verschil met de 2 voorgaande platen is dat het is meer rock georiënteerd is en dat de oubolligheden duidelijk achterwege zijn gelaten. De songs zijn sterk en hebben goed gitaarwerk.

Titelnummer “Buugen Of Basten” en single “As ’t Mot” openen de plaat en stampen lekker stevig rechttoe rechtan door zoals we Normaal graag horen. Verder op Kant A zijn “Wat Doe’w? Doe’w Wat Of Doe’w Niks”, “Machtig Mooi Lief En Lekker” en “Doe Niet Zo Moeilijk” erg fijne songs en behoren tot de beste die Normaal in de jaren 90 maakten. “Wat Doe’w? Doe’w Wat Of Doe’w Niks” is lekker swingend, “Machtig Mooi Lief En Lekker” is een remake van “Deertjen” (van de eerste LP uit 1977) en klinkt heel mooi, lief en lekker ook mede dankzij de dobro van Paul en de accordeon van Geraint Watkins, “Doe Niet Zo Moeilijk” heeft zelfs 2 zeer goede Mark Knopfler-achtige gitaarsolo’s van Paul en klinkt in mijn oren als een grote hit die in het in werkelijkheid niet werd (6 weken Top 40, piekpositie 18). Ook op Kant A dan nog “Hooka Hey” een fijn rockende instrumental met Paul in de rol van Hank Marvin van The Shadows en Ben op slide gitaar over een fijne jungle beat van Fokke en Willem.

Kant B is slechts iets minder sterk qua songs maar scoren nog altijd een dikke voldoende. De goede lijn van Kant A wordt gewoon doorgetrokken met lekker doorstampende rocksongs als “Donder op”, “Ik Heb Gin Tied Um Te Betalen” en “Bi-j Ow Wehn” (met dubbele gitaarsolo van eerst Paul en dan Ben) zeer høkbaar allemaal! Maar ook wat subtieler werk als “Wat De Boer Niet Kent” en de tango rock song “Zoas Zie Lup, Zoas Zie Lacht” de beste song van Kant B. De plaat eindigt in stijl met het lekker platte “Ik Kan ‘M Niet Ganges Kriegen” de meest Normaal achtige song van de plaat, ja dit is høken! Kortom topplaat van Normaal en samen met “Gas D’r Bi-j” (1994) hun beste van de 8 albums uit de jaren 90.

D'n Achterhoek Tsjoek is een plaat over feesten in de Achterhoek met veel bier en hard stappen (9 van de 12 tracks), sex en de jacht daar naartoe (7 tracks), een flinke huwelijkscrisis en het tragische overlijden van Hendrik Haverkamp.

Bennie Jolink / Buizen Berend is terug in zijn geliefde Hummelo ("Hummelo") na een mislukt avontuur in Amsterdam en viert het leven en zijn succes met Normaal door veel te feesten onder het motto "Ik leaf toch maor ene keer". Het bruiloftsfeest van Gert Nij-man wordt bezocht waar alle gasten aan de accute diaree gaan door de soep die klaar gemaakt is in een zinken teil ("Dun op d'n mest"). Er wordt een dronken roadtrip gemaakt met een man of 8 høkers in een boemeltje door de Achterhoek waar er al gauw meerdere kratjes bier doorheen gaan ("D'n Achterhoek Tsjoek"). Plaatselijke dorpsidioot Hendrik Haverkamp wordt de kroeg in getrokken door stamgasten en dronken gevoerd. Als Hendrik later op de avond lazerus naar huis fietst knalt hij frontaal op een tegemoet rijdende auto. In het ziekenhuis komt hij lallend te overlijden ("Hendrik Haverkamp").

Het huwelijk van Bennie gaat niet best. Thuus gaat het in eerste instantie nog wel en is de sex met vrouwlief goed, neaf tønnis heft ie geregeld over ende staon maar als ze samen op pad zijn en hij Buizen Berend de grote uitslover is ergert zij zich rot aan hem ("t Is altied 't zelfde""). Op een avond samen naar de film en kroeg blijft Bennie daar plakken en gaat zijn vrouw al vast naar huis. Hij versiert in de kroeg dronken een ander wief en duikt met haar in bed, om de volgende ochtend verschrikt te zijn dat het een groeilijke lelijkerd is, hi-j wis niet wat hi-j zag ("Waorom mot mien dan oaverkommen"). Oeps!

Dan is het thuus bij vrouwlief logischer wijs ook echt crisis en zoekt hij zijn heil nog vaker buiten de deur op zoek naar lekkere wieven. Maar die zijn er niet te vinden in de kroeg, alleen maar dronken malloten ("Lastpost"). Geil als een stier ("Hol ow kregel") dan maar naar de discotheek ("In de discotheek"). Maar ja die kut discomuziek daar, niet echt zijn ding op z'n zachtst gezegd.

Hij neukt geile Marie in z'n Opel Commodore, maar dat blijkt slechts fantasie ("Marie") en is er nog een dronken sex avontuurtje met Dorien ("Dorien"). Woe woe, maximum høken op volle stoom, dat is D'n Achterhoek Tsjoek !

Ook voor deze plaat heb ik inmiddels een veel meer genuanceerd oordeel. Heb hem deze week paar keer flink hard opgezet en blijkt het toch een goede plaat te zijn, beter ook dan voorganger "Noar 't Café" (1987) en "Rechttoe Rechtan" (1989). Hij rockt als de neten.

Hierbij mijn recensie.

Da's Normaal (1988)

Normaal platen beginnen over het algemeen met het gelijknamige titelnummer als missie statement. Kernachtiger verwoord als op de opener van deze plaat is onmogelijk: "Da's Normaal, da's Normaal, en dat wordt Høken, Høken, Høken! Oe hoe hoe!

Op het moment van dit schrijven is de plaat maar liefst 32 jaar oud! Mijn god, ik word oud! Ik weet nog goed dat ie uit kwam want als groot fan stond ik al weken bij de lokale platenboer "Key records" in Haarlem-Noord na te vragen waar die bleef. Toen ie eindelijk was kwam de keuze LP of CD?, uiteindelijk eerst maar de CD en niet veel later toch ook de LP.

Bij het terug luisteren valt op hoe lekker de plaat klinkt. De band rockt stevig in het titelnummer, vervolgens blijft het de hele plaat lekker uptempo en heeft daarmee de typische heupwiegende høksound te pakken. Brekken Jan was daarvan de motor, dit is zijn laatste plaat als drummer van Normaal (tot de reünies vanaf 2000). Ook gitarist Paul Kemper is lekker op dreef en heeft een groter aandeel in de muziek dan op andere platen. Zijn solo's klinken lekker vel en puntig op "Da's Normaal". Hoor hem eens te keer gaan op bijvoorbeeld "Oei au au", "Stek de kop niet in het zand", "Da's een ander Geval" en "Wat te doen".

"Viever" is ook een leuk nummer, geïnspireerd op "Fever" bekend van o.a. Peggy Lee maar geen cover. Het heeft een rustig begin met zang van Jan en dan valt op 1.13 de band in (met de høksound) en Bennie als zanger en sologitarist.

Verder treffen we 2 hits op deze plaat, het zeer catchy "Ik Vuul Mien Zo Zo", dat een jaar later daadwerkelijk op single uitkwam in een live uitvoering. Wat mij betreft de grootste Normaal klassieker buiten de beginjaren (1977-1984). De andere classic in mijn oren is "Wi-j gaat noar de Kermis" . Als single flopte het destijds maar ook een super catchy Normaal song met name door de accordeon (Geraint Watkins).

In de afsluiter, het funky (?!) "Wat een Spul" horen we de hele band zingen, tegen het einde wordt nog 1 keer flink gas gegeven en geeft daarmee "Da's Normaal" een passend einde.

Na al die jaren blijkt dit voor mij gewoon een erg goede Normaal plaat die precies doet wat ons in het titelnummer werd beloofd.

De Blues Elpee (2009)

Normaal platen vanaf 2000 kregen veel minder aandacht op radio en tv en in de pers. Dat is jammer want daarmee zijn ze veel onbekender bij het grote publiek gebleven dan ze op basis van de kwaliteit verdienden.

Bijna ieder jaar in hun lange carrière kwam er wel weer een nieuwe cd/lp en daarmee komt Normaal op maar liefst 30 studio albums (!!), naast de vele live platen en compilaties. Dat zijn er meer dan bijvoorbeeld de Rolling Stones, Bruce Springsteen en Golden Earring, die allen al jaren eerder begonnen.

Van deze enorme stapel Normaal platen zitten er veel zeer geslaagde platen bij (ook na 2000), maar uiteraard ook want minder goede. De Blues Elpee is een voorbeeld van een plaat in die laatste categorie. Het thema is de blues zowel in teksten als in de muziek, weliswaar in een zeer ruim genomen definitie van de blues (wat uiteraard prima is). Normaal is dan ook zeker geen pure bluesband, en ook niet op deze “Elpee”.

Wat mij betreft gaat de blues over tegenslag, maar net zo goed over het overwinnen daarvan. Het drama wordt in blues songs soms ook expres zo aangezet dat het grappig wordt. Hier lag tekstueel voor Normaal een grote kans om een goede en leuke plaat te maken maar dat wordt onvoldoende benut. Zoals Daniel Lohues dat bijvoorbeeld wel erg sterk deed op zijn blues albums met de “Louisiana Blues Club” waarop songs staan die zowel muzikaal goed zijn en tekstueel tenminste zorgen voor een grote glimlach (“Boggel in ’T Rad”, “Prachtig Mooi (Mar Wat He'j der An)”, “Daor Knap Ie Nie van Op”, “Ja Boeh” etc. ). De songs op “De Blues Elpee” hebben deze klasse helaas niet.

Muzikaal is het weinig bijzonder en soms overheerst er te veel een “big band” geluid die de specialiteit van de groep, de høksound, in de weg zit. Hierdoor klinkt Normaal vaak niet als Normaal (zou je de zang van Bennie Jolink wegdenken) en dus vrij anoniem. Voorbeelden hiervan zijn “Een Betjen Keerl”, “Kruuspunt” en “Dorpsstroat”.

Wanneer je daar over heen stapt en de plaat meerdere luisterbeurten gunt valt er best nog wel wat te genieten. Zo zijn dan wel geslaagd “Høken Blues” (Ik word een dagjen older, moar zin an Høken geet niet weg), “Wat duurt dat lang“ (waarin het spel van de band en de tekst het nummer wel lekker vooruit duwen als een trein op volle stoom) en “Blues, Blief Moar Weg Bi-J Mien” (dat overtuigend de ellende probeert de bezweren en daardoor wel emotionele impact heeft).

Daarnaast staan er 4 nummers op die blijkbaar niet onder te noemer van “De Blues Elpee” mochten worden geschaard waardoor de plaat de vrij suffe ondertitel heeft + 4 ni-je nummers. Van deze 4 is “Kort-E-Lene” het beste. Het is duidelijk een Ferdi Jolij nummer, die wat mij betreft evenveel Normaal is als Bennie Jolink, mocht hij niet al in 1980 al vroegtijdig door Ben al ontslagen zijn. Gelukkig is de geschiedenis ook weer zo gelopen dat hij er vanaf 2000 met grote regelmaat weer in de band zat en zijn toegevoegde waarde weer kon aantonen tot plezier van ieder geval deze fan. Maar ook nij-e nummers als “Enden Schieten” en “Harm van Bargs Willem” scoren een ruime voldoende.

Kortom als een plaat als geheel is “De Blues Elpee” onvoldoende geslaagd. Met soms een wat te anoniem en onherkenbaar Normaal. Qua songs is het niet heel sterk maar bij meerdere luisterbeurten ontdek je toch wel weer een aantal aardige tot vrij goede songs.

Deze maand zo vlak voor de kerstdagen is de Normaal LP “De Boer Is Troef” (1983) opnieuw op gekleurd “mango chutney” vinyl uitgekomen.

Wat mij betreft is dit de laatste absolute klassieker in het oeuvre van onze Achterhoekse helden. Er zouden natuurlijk nog stapels platen volgen, vaak nog erg de moeite waard, maar beter als deze en de voorafgaande 6 klassiekers uit de jaren 1977-1982 wordt het niet.

De ontstaansgeschiedenis van deze LP “De Boer Is Troef” is best vreemd. 1982 was een bijzonder succesvol jaar voor Normaal. De LP “Deurdonderen” uit dat jaar was een groot artistiek en commercieel succes en datzelfde gold voor de veldtocht met 116 “leavende” optredens. Hits werden gescoord met “Mama Woar Is Mien Pils”, “Deurdonderen” en “Niet Noar Huus Toe Goan”.

Op 8 oktober was het laatste optreden van de veldtocht voor Veronica Popnacht (live uitgezonden op TV, nu ook op YouTube), wat ook het laatste was met gitarist Alan Gascoigne “De Gaspiepe” zou pas achteraf blijken. Want na dat laatste optreden van de lange toer volgde een welverdiende vakantie waarin blijkbaar werd besloten dat Alan tegen zijn zin het veld moest ruimen, of het gebeurde zelfs pas tijdens de voorbereidingen op de nieuwe LP?

De officiële lezing was dat er muzikale meningsverschillen waren maar daar geloof ik niets van, aannemelijker is dat er een conflict was tussen hem en Bennie. Daarnaast wilde Ben al langer aanstormend gitaartalent Paul Kemper in de band, die eerder de boot had afgehouden omdat hij eerst wilde afstuderen aan het conservatorium, maar nu inmiddels klaar en beschikbaar was.

Na die vakantie werd er in december al gelijk de nieuwe LP “De Boer Is Troef” opgenomen met nieuwe gitarist Paul Kemper en met veel hulp van 2 ervaren gastmuzikanten Micky Gee (gitaar) en Geraint Watkins (piano, accordeon). Beide gasten speelden in de band van Dave Edmunds waarvan met name drummer Jan Manschot fan van was. Hij had ze dat jaar ook live aan het werk gezien in de Stokvishal in Arnhem en kwam met het idee ze te laten inhuren nu de band "De Gaspiepe" had ontslagen en Paul Kemper nog ingespeeld moest worden. Echte rock & roll professionals die hun partijen in een mum van tijd konden inspelen. Ze komen erg goed uit de verf op de LP “De Boer Is Troef” dat met hen min of meer het zelfde rock & roll geluid heeft als de Dave Edmunds Band in 1982 (zie ook YouTube of het Dave Edmunds album DE7).

De LP "De Boer Is Troef" werd in korte tijd opgenomen eind 1982. Release van eerste (non-LP) single “Dat Kump D’r Now Van” was zelfs al in januari 1983 in aanloop van carnaval. Vervolgens is de start van de veldtocht al eind januari 1983 en een maand later al heel snel de release van de nieuwe LP. Flink aanpoten dus voor de band na slechts een korte vakantie na een intensief jaar en een last-minute gitaristen wissel.

Het jaar 1983 telt uiteindelijk maar liefst 114 live optredens van eind januari tot begin oktober 1983 met als 1 van de hoogtepunten het optreden in de Rotterdamse Kuip als voorprogramma van Rod Stewart. Voor Paul Kemper moet dit een enorme overgang zijn geweest van conservatorium student naar hard werkende prof in een zeer succesvolle band als opvolger van zijn 2 niet misselijke voorgangers “Puntdroad” (1975-1980) en “De Gaspiepe” (1980-1982). Dat hij daarin ruimschoots slaagde is een zeer knappe prestatie van Paul, bijnaam “De Maelmoes”.

“De Boer Is Troef” is een erg fijne plaat die een meer rootsier en nostalgischer Normaal laten horen. Goede voorbeelden daarvan zijn de titelsong “De Boer Is Troef”, “Leagere School In Hummelo”, “Kisjeskeerl”, “Ies Kan Liehn”, “Rocky” en “Gin Pot Zo Scheef”. Heerlijke roots rock nummers die ook op mango chutney vinyl nog altijd geweldig klinken. De LP werd goud (meer dan 50.000 verkochte LP’s) en is daadwerkelijk ook helemaal 5 sterren goud.

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie zijn we deze maand uitgekomen bij de heruitgaves van LP 7 “De Boer Is Troef” (1983) en LP 8 “De Klok Op Rock” (1984).

In mijn recensie van de jubileum editie van “De Boer Is Troef” noemde ik de eerste 7 LP’s de enige echte ware Normaal klassiekers. Waarom deze 8-ste uit 1984 dan niet? Tja, goede vraag. Met hetzelfde team (band bezetting, gastmuzikanten, label, producer, studio) als in 1983 is deze plaat ook gewoon top. Het is eigenlijk slechts een half puntje minder (4,5) ten opzichte van de 5 sterren van de eerste 7 LP’s.

Dat komt doordat sommige songs niet de impact hadden als de allergrootste klassiekers uit de begin jaren, wat overigens niet gek is als je al zo lang zo oerend lekker bezig bent en omdat het allemaal wat minder oprecht en ruig is. En het komt door de enige uitglijder op deze LP, dat is “In De Discotheek” wat tenenkrommend op herhaling als afsluiter van kant A.

Verder is deze LP gewoon ook weer een topper. Vooral vanwege de enorm goed ingespeelde band (bezetting: Bennie, Jan, Willem en Paul) die heerlijk rockend op dreef is, de grote inbreng van de Britse top gastmuzikanten (Nick Pentelow op saxofoon, Micky Gee op gitaar en Geraint Watkins op accordeon en piano) die echt enorm veel toevoegen en tenslotte toch ook een flink aantal fijne songs waarin drummer Jan Manschot en bassist Willem Terhorst als componisten dit keer een verrassend hoog aandeel in hebben.

De top songs op de LP zijn “Hiekikkowokkan” (van Jan en Willem), dat een grote hit voor de band werd, de titelsong “De Klok Op Rock”, “Gin Belasting, Gin Benzine Meer”, “Grada”, “Alcohol Express”, “Deur Sneeuw En Kolde Veute” en “Luie Leen”.

Conclusie: Na 40 jaar is deze plaat nog erg goed en klinkt hij ook in deze jubileum versie weer als een klok (op rock ).

Een schitterende compilatie van 3 live shows van Normaal in haar beste jaren.

Lochem Festival 1982: De Deurdonderen veldtocht doet het Lochem festival aan waar het allemaal begon voor Normaal in 1975. Opnames klinken geweldig. De nadruk ligt op nummers van de LP's Deurdonderen (De Beer is Los, De Boer dat is de Keerl, Kleine Dinie e.a.) en Oerend Hard (Noar 't cafe, Alie, Oerend Hard). Gaspiepe stookt het vuurtje lekker op. Ik Kreeg 't d'r warrem van!

Vara's Lijn 3 1977: De jonge Normaal van de beginjaren. Maar hey wat zijn ze al goed live. Het høkt al aan alle kanten en swingt meer als op de studio opnamen van de LP Oerend Hard (1977).

Zomerpop Veenendaal 1980: Normaal in de 5-mans bezetting met 2 gitaristen Puntdroad en Gaspiepe zoals ook te horen op de LP Høken is Normaal (1980) maar dan live. Anders dan de live LP Spingleavend (opgenomen januari 1981) wanneer Puntdroad de band al uit is, is hier ook materiaal uit de beginjaren te horen (Ojadasawa, Oh Deerne, Oerend Hard) en is daarom een betere compilatie van de band dan op die ook al niet misselijke LP.

Compliment en dank voor Pseudomym records voor deze mooie aanvulling aan mijn verzameling. Ik hoop op nog meer archiefwerk van de Achterhoekse helden.

Deze maand verscheen ruim 42 jaar na dato de Normaal LP “Deurdonderen” (1982) opnieuw op gekleurd “blueberry” vinyl. Het is met ruim 100.000 verkochte exemplaren de best verkochte LP van Normaal en ook zeker 1 van hun beste. Het bevat o.a. de topnummers “Deurdonderen”, “Kleine Dinie”, “De Boer Dat Is De Keerl” en “De Beer Is Los”, stuk voor stuk klassiekers in het oeuvre van Normaal.

De band is in topvorm op deze lekker stevige LP en aan de productie (in samenwerking met producer John Sonneveld) is hoorbaar veel aandacht aan besteed met fijne toevoegingen van gastmusici (o.a. op accordeon, piano, saxofoon, percussie).

In 2020 kwam “Deurdonderen” ook al opnieuw uit op vinyl via Pseudonym in zeer kleine oplage (200) en die versie zal je niet meer of heel moeilijk nog kunnen vinden. Nu is deze Normaal klassieker dus weer beschikbaar op LP via Universal in een mooie "50 jaar Normaal editie" tegen een zeer acceptabele prijs. Het gekleurde “blueberry” vinyl ziet er goed uit en klinkt zelfs beter dan de oorspronkelijke versie. De hoes is een mooie reproductie van het origineel inclusief het inlegvel met foto’s en de songteksten. Trakteer jezelf op dit moois voordat deze editie ook al weer is uitverkocht.

Deze maand verschijnen de eerste 2 Normaal platen van na de eeuw wisseling op gekleurd vinyl. "Van Tied Tut Tied" (voorjaar 2000) en "Effen Zitten" (najaar 2000), LP's 23 en 24 alweer in de serie 50 jaar Normaal. Naar aanleiding daarvan heb ik stukjes geschreven over beide platen. Deze post gaat over "Effen Zitten", die hoorde bij de gelijknamige theater tour.

In 1999 was er het eerste (Engelstalige) solo album van Ben "Howling At The Moon", daarna volgde aan het begin van het millennium theater tours, maar ook optredens en platen in de oorspronkelijke bezetting en verschillende  samenstellingen inclusief een heel blik aan nieuwe bandleden dan wel gastmuzikanten. Zo goed als het oude Normaal zou het nooit meer worden toch volgden er nog een aantal platen die best de moeite waard zijn. Daarover meer bij de volgende worpen heruitgaves maar nu eerst "Effen Zitten".

Na 25 jaar hard rocken in zalen en feesttenten en een jubileum toernee in de zomer van 2000 was het tijd voor meer subtiliteit en ging Normaal voor het eerst de theaters in en daar effen zittend spelen voor een zittend publiek. Speciaal hiervoor werd ook nieuw semi-akoestisch werk gemaakt en uitgebracht op plaat met een passende titel.

Ik heb de show destijds niet gezien omdat ik mijn ooit favoriete band toen na al het gedoe rond het ontslag van Paul Kemper en een reeks van tegenvallende platen effen niet meer zo zag zitten. YouTube biedt mij alsnog een klein inkijkje. Zo te zien zal het best leuk geweest zijn want dit Normaal kan semi akoestisch prima uit de voeten maar het klinkt en oogt ook wel wat oubollig.

De plaat zelf is een weerslag van semi- akoestische "Heujberg" (hun eigen studio / repetitie ruimte) sessies opgenomen gedurende 2 weken in juli 2000 met de 5 man kernbezetting uit die tijd (Ben, Willem, Jan K., Fokke en Alan) plus een hele boel gasten (Pim en Antonie van De Dijk, de blazers van Jammah Tammah, Rens van der Zalm, Hein Offermans maar ook Jan Manschot en Ferdi Joly uit de oerbezetting van Normaal). Daniel Lohues zou produceren en wellicht ook meespelen maar die haakte last minute af.

Er staan weinig tot geen memorabele songs op "Effen Zitten", toch is het een fijne sympathieke plaat. Dat komt door de gezellige losse vibe en het goede spel van deze uitgebreide groep rasmuzikanten. Daarom leuk om deze plaat na 25 jaar weer terug te horen en op LP aan je Normaal collectie toe te voegen, veel beter ook dan "Van Tied Tut Tied" maar binnen het geweldige oeuvre van onze Achterhoekse helden is dit zeker geen essentiële Normaal plaat.

Beste nummers zijn wat mij betreft "Zo Moar Inens", "Wacht Nog Effen Op Mien", "Hitsen Annie" (1 van de weinige nummers die Jan Kolkman voor Normaal schreef) en "Now Swing Ik Wear" (van en met Ferdi Joly, en dat is heel tof om hem weer te horen 20 jaar na zijn vertrek uit Normaal).

Bij het 20-jarig jubileum concert in 1995 kwam de oorspronkelijke Normaal bezetting voor het eerst sinds het vertrek van gitarist Ferdi Jolij (Frederik Puntdroad) in 1980 weer bijeen. Dit kreeg vervolg bij het 25-jarig jubileum in 2000. Dat beviel zo goed waardoor er in de jaren erna vaker shows volgden in de "olde" bezetting.

In 2003 verscheen op cd een fijne live registratie "Vernemstig Te Passe" van dit Normaal (inmiddels allen 50-ers) met een set van louter oude knallers uit de jaren 70. En in 2004 deze plaat "Fonkel" met alleen maar (fonkel) nieuw materiaal. Wat overigens tot gevolg had dat de Normaal bezetting van begin jaren 00 met Jan Kolkman en Alan Gascoigne toen nog in de band definitief tot het verleden behoorde.

Beide platen waren al jaren niet meer (of zeer lastig en duur) verkrijgbaar. Nu zijn ze opnieuw uitgekomen op gekleurd vinyl in de serie 50 jaar Normaal van Universal en heb ik met de platen op de pick-up dit stukje getikt. 

Met Ferdi en drummer Jan Manschot terug in de band klinkt Normaal weer als het Normaal uit de jaren 70, zij het veel minder ruig als toen. En op "Fonkel" ook, meer dan op welke Normaal plaat dan ook, als Boh Foi Toch (de andere band van Jan en Ferdi waarin roots en hoempa muziek in Achterhoeks dialect de hoofdmoot vormt).

Op "Fonkel" is duidelijk te horen dat Puntdroad anno 2004 nog altijd een zeer goede gitarist, songschrijver en zanger was. Hij heeft een aantal zeer fijne songs geschreven voor deze plaat zoals "Zoependoedewi-jwa Tapp'ndadoedie" (wat mij betreft de hit van de plaat, geweldig), "Ine Uut de Kantine" (cajun swing met glansrol van Roel Spanjers op accordeon) en "Weddie Wat Ze Zei" (swingende ballad met mooie solo's). Allemaal hoogtepunten op deze plaat. Welkom terug Ferdi!

Jan Manschot schreef voor deze plaat het gevoelige "Margen Is Nog Zo Wiet Weg" over jongeren problematiek. Beetje A-typisch voor Normaal qua onderwerp maar zeer mooi en passend bij het sociale hart van Jan.

Bennie Jolink leverde de meest rockende nummers aan op "Fonkel". De beste daarvan zijn "Wie An De Weg Wil Timmeren" (een typisch Jolink motto), "Mooi Bedankt" (met komisch verhalende tekst) en "Hee Zeg Hallo" (Fats Domino piano rock & roll) en in de categorie subtiel & swingend het geinige "Pincode".

Gastmuzikanten op Fonkel zijn o.a. Jan de Ligt (saxofoon), Roel Spanjers (piano en accordeon) en zowel Fokke de Jong en Tessa Boomkamp om Jan Manschot op drums te ondersteunen.

"Fonkel" is na dik 20 jaar nog altijd een prima en sympathieke Normaal plaat waarop de tandem Jolink/Jolij weer in ere werd hersteld. Heel fijn dat het aan het begin van de eeuw tot deze reünie kwam en oud zeer werd weggepoetst nog bij het leven van Jan Manschot. De cirkel was daarmee gelukkig weer rond.

Voor sommige anhangers zullen deze heruitgaves vermoed ik pas een eerste kennismaking zijn met deze platen aangezien "Fonkel" en "Vernemstig Te Passe" niet op Spotify staan en toendertijd ook niet goed verkrijgbaar waren. Ze zullen er net als ik blij mee zijn om deze platen nu op LP te bezitten en lekker te kunnen spinnen op de pick-up.

NB: Toch ook een puntje van kritiek aan het adres van beeldend kunstenaar Bennie Jolink. De plaat "Fonkel" is gestoken in een (fonkel) lelijke hoes die pijn aan je ogen doet, wat ging hier gruwelijk mis? Een budget feestwinkel gespecialiseerd in goedkope rommel zou zich nog schamen voor zo'n ontwerp -:) De jaren daarna volgden nog vele andere zeer lelijke hoesontwerpen van zijn hand maar deze is echt next level lelijk.

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie verschijnen deze maand “Gas D’r Bi-j” (1994) en “Top of The Bult” (1995) opnieuw. Bij elke maandelijkse worp van het opnieuw uitkomen van deze platen op gekleurd vinyl schrijf ik hierover een artikel. Aangezien dit de eerste 2 zijn met Jan Kolkman (weer) in de band gaat dit stuk vooral ook over hem want er daar valt best wat over te vertellen.

Eind 1993 worden door Normaal plannen gemaakt voor het aankomende jaar. De unplugged cd / video "Bi-j Normaal thuus", live opgenomen oktober 1993, ligt dan nog maar net in de winkel op tijd voor de feestdagen. Hierop is gitarist Robert Kolenbrander (2 jaar in de band) nog te horen maar hij wordt in november ontslagen vanwege zijn te geringe toegevoegde waarde. Zijn opvolger wordt de ervaren muzikant Jan Kolkman. Geen onbekende van Normaal want het is de derde keer (!) dat hij in de band zit.

Bij de oprichting van Normaal en de eerste 3 optredens in 1975 waaronder het Lochem optreden op Hemelvaartsdag is hij er bij. Maar na het derde optreden op 14 juni in de “Schouwburg Amphion” in Doetinchem dat rampzalig verloopt verlaat hij en bassist Willem van Dijk de band. De reden voor hem om op te stappen is dat hij de beginnende band muzikaal nog onvoldoende goed vindt en dat er bij de repetities veel te veel gezopen en geblowd wordt. Willem van Dijk werd simpelweg niet goed genoeg bevonden en wordt weggestuurd.

De belangrijkste daad in de geschiedenis van Normaal die Jan Kolkman dan verricht is dat hij zijn vriend Willem Terhorst tipt dat Normaal op zoek is naar een nieuwe bassist. Nog diezelfde maand zit Terhorst in de band en vanaf zijn eerste optreden met Normaal op 28 juni 1975 in “Eucalypta” in Winterswijk blijft Willem Terhorst, beter bekend als “Wimken van Diene”, steady en 50 jaar lang onafgebroken in Normaal. Goede tip Jan want wat was er van Normaal gekomen zonder Wimken van Diene? Wimken heeft uiteindelijk zelfs meer optredens met Normaal gedaan dan Bennie Jolink zelf, dit vanwege de grote en kleine ongelukken van Ben.

Leuk detail bij dat eerste optreden van Wimken is dat Paul Kemper (op dat moment gitarist van Threshold waarmee ze 14 juni 1975 in Doetinchem speelden) dan ook meespeelt in Normaal als vervanger van Jan Kolkman. Net als een handje vol optredens erna tot dat Paul in het nieuwe schooljaar gaat studeren aan het conservatorium. En dan wordt Huub Kolkman, juist de broer van Jan, tijdelijk de tweede gitarist. Huub houdt het ook maar heel kort vol want tegen de tijd dat Normaal de eerste single “Hels as een Jagdhond” opneemt in het voorjaar van 1976 is hij er al uit. Een andere broer (of neef?) Anton Kolkman heeft overigens live als saxofonist in 1976 ook meegespeeld met Normaal. Dus 3 verschillende Kolkmannen speelden een rol in de begintijd van Normaal.

Maar goed Jan Kolkman zat in het begin dus een paar maanden in Normaal. De tweede keer was in 1979 toen Normaal al een tijd was doorgebroken en al 3 Lp's uit had en zocht naar een tweede gitarist om Bennie op dat vlak te ontlasten. Een kopie van een krantenartikel opgenomen in het onvolprezen boek “Høken, Brekken & Angoan” van Willy Hermans wijzen uit dat Jan Kolkman (bijnamen Tijger Jan en Ketsen Jan) vanaf 24 november 1979 weer in de band zat maar dat duurde ook dit keer maar kort, om precies te zijn minder dan een maand. Hij botste toen muzikaal met name met de andere gitarist Ferdi Joly. Met als gevolg dat hij eind december de band in goed overleg al weer voor de tweede keer had verlaten. Begin januari 1980 trad Normaal al op met Alan Gascoigne de Gaspiepe. Dus die hebben ze auditie laten doen ergens rond de jaarwisseling en meteen mee laten spelen.

In de jaren 80 na het vertrek van Ferdi en Alan was Jan Kolkman wel weer af en toe betrokken bij plaatopnames van Normaal als mede componist of gastmuzikant. Maar nu dus eind 1993 (3 keer is scheepsrecht) was hij weer officieel bandlid en dit keer voor een langere periode.

Hij viel deze derde keer nu met zijn neus in de boter want nog maar koud in de band zat hij februari 1994 in het vliegtuig naar Ford Lauderdale in Florida om met Normaal de nieuwe CD “Gas d'r Bi-j” op te nemen in de studio van Erwin Musper (uit Limburg maar inmiddels internationaal topproducer werkzaam in Amerika voor o.a. The Scorpions en Def Leppard).

Uiteindelijk zou Jan Kolkman vanaf dan wel 7 jaar in Normaal spelen. Maar daarna opvallend genoeg volgens mij ook met jubilea en reünie concerten niet meer.

Zijn komst in 1994 versterkte de band muzikaal en hij was dus ook zeker extra “Gas d'r Bi-j” voor Normaal. Zo'n beetje elk instrument kan hij bespelen en de songs in zijn jaren werden muzikaal meer uitgewerkt met meer details in de arrangementen van zijn hand. Met Jan erbij was het minder “Rechttoe Rechtan” als daarvoor maar met meer gevoel en subtiliteiten zoals goed te horen op de “Mercury” albums.

Mede door Jan Kolkman, de zeer goed ingespeelde andere bandleden, de fijne songs en natuurlijk ook het goede producer werk van Musper maken “Gas d'r Bi-j” tot een erg goede plaat. Er wordt lekker op gerockt in een heerlijke sound die zowel subtiel als stevig en stoer is. De songs zijn eerlijk en veel minder cliché als wat in de jaren 90 vaak wel het geval was. Geen flauwe teksten dit keer maar waarheden op songs als “Doe Effen Normaal”, “Vri-j Gezellig”, “Op Eigen Kracht”, “Gin gezeur” en “Ik Wet nog Goed”, topnummers die veel zeggingskracht hebben. Bennie waagde zich die jaren ook meer aan “gevuulig høken” wat de platen van Normaal ten goede kwam. En met Musper als producer klinkt het allemaal geweldig, ook nu nog ruim 30 jaar na dato. Goede move dus om een keer van huis te gaan en met hem in Florida te werken aan een Normale en tevens Amerikaans klinkende rock plaat. (Note: Op Spotify is overigens over en met Musper een mooie en interessante podcast van L1 te beluisteren, die ik bij deze graag tip aan eventueel geïnteresseerden)

Bij het uitkomen van “Gas d'r Bi-j” toendertijd was ik (18) al helemaal weg van deze plaat. Ik herinner mij de zomervakantie van 1994 in Domburg met deze plaat op repeat en later het bezoek van Normaal aan café "In Den Uiver" in Haarlem waarop de hele band mijn exemplaar signeerde: Bennie, Paul, Bartjen, Wim en Ketsen Jan.

Achteraf gezien is “Gas d'r Bi-j” ook meteen de beste Normaal plaat met Jan Kolkman want de andere die daarna volgden tot begin jaren 00 zijn minder memorabel.

Ook nu weer na al die jaren precies in de tijd rond de “50 jaar jubileumconcerten” van Normaal staat de CD “Gas d'r Bi-j” bij mij weer op repeat en geniet ik er nog altijd enorm(aal) van. Nog heel even geduld en dan is “Gas d'r Bi-j” later deze maand dus opnieuw en voor het eerst verkrijgbaar op LP en dat op mooi gekleurd vinyl. Ik kijk er naar uit, want die moet in mijn collectie. Doe er je voordeel mee want het is een topplaat en samen met “Buugen of Basten” (1992) hun beste uit de jaren 90.

Wat mij betreft wellicht het slechtste Normaal album ooit. Songs gaan nergens over. Het is allemaal behoorlijk cliche en inspiratieloos. Het spel en de sound is verder weg van de gouden Normaal jaren dan ooit. Bennie heeft het niet op deze LP en ook de andere jongens dragen niets bij dat de boel enigszins doet redden. Heel snel vergeten deze plaat.

Het is een mooi Normaal jaar, met een succesvolle veldtocht van de inmiddels bejaarde band, het optreden op Koningsdag, een heel tof boek "Sprekken " van Bennie en de maandelijkse reissue campagne "50 joar Normaal" waarin iedere maand 2 Normaal platen opnieuw op vinyl uitkomen.

De afgelopen maanden waren daarin de platen van na de eeuw wisseling aan de beurt. In tegenstelling tot het oude werk uit de eerste 25 jaar had ik die platen nog maar een paar keer beluisterd. Zo ook dit "Hier is Normaal" (2006) dat al jaren in mijn kast staat maar daar amper uitkwam doordat ik rond die tijd drukker met andere zaken bezig was en de jaren erna sneller teruggreep op ouder werk dan deze plaat.

Met de heruitgave op vinyl in aantocht daarom de originele dubbel cd maar weer eens lekker een paar keer opgezet. Dit is mijn recensie.

Na de reünie met de "olde" oerbezetting de jaren ervoor ontstond in 2006 een nieuwe Normaal bezetting bestaande uit oude bekenden: Ben, Willem, Ferdi uit de oerbezetting, aangevuld met de teruggekeerde Fokke de Jong op drums, Jan de Ligt op sax en Roel Spanjers op toetsen die beiden toen al jaren met regelmaat meededen op plaat en live. En aangevuld met een nieuw gezicht: Jan Wilm Tolkamp op gitaar.

Met deze 7-mans bezetting werd er tussen de optredens gewerkt aan een nieuwe cd die uiteindelijk een dubbel cd zou worden met 18 nummers (!) onder de fantasieloze titel "Hier is Normaal" en dito lelijke hoes.

De muziek bestaat veelal uit bekend Normaal repertoire in een ander jasje. In alle gevallen doen deze nieuwe versies van oude nummers onder voor de originelen. Toch zijn ze best alleraardigst juist omdat deze nummers een ander arrangement hebben gekregen. Ze kunnen daarom prima naast de welbekende versies staan als je daarvoor openstaat. Het meest geslaagd zijn wat mij betreft "t Is Klooten Hier" en de medleys "Varkenspesten" (instrumentaal) en de "Bluegrass Beer Boogie".

De nieuwe nummers op "Hier is Normaal " bevallen mij bijna 20 jaar na dato uitstekend. De beste zijn wat mij betreft "Sloa Ow Vrouw", "Effen Gin Gezeur" (een swingende Fats Domino cover van "I'm In Love Again"), "Is Sprekken Zilver" en "A-j Noo".

De dubbel cd is grof gezegd ingedeeld in rock-blues (cd 1), en akoestisch-theater (cd 2). Cd 2 dat in het verlengde ligt van "Høk en Swing" wint het wat mij betreft net van cd 1 omdat op met name op cd 2 erg lekker swingend gemusiceerd wordt als gevolg van de opgedane ervaring van het spelen in de theaters.

"Hier is Normaal" toont aan dat deze versie van Normaal in 2006 in goede doen was. Nu de plaat opnieuw uitkomt kan je er opnieuw mee kennismaken. Kijk even voorbij de fantasieloze hoes en plaat titel en duik opnieuw in deze plaat. De nieuwe versies van oude Normaal nummers zijn niet persé nodig maar zeker goed te pruimen, de nieuwe nummers zijn uitstekend en profiteren van de opgedane ervaring van het spelen in het theater en de inbreng van de nieuwe bandleden waardoor ze lekker swingen. Kortom prima Normaal plaat uit deze fase van hun carrière.

Inmiddels is "Høk en Swing" ook op vinyl uitkomen in de serie "50 joar Normaal". Het draaien van de plaat bevalt mij prima. Hij valt vooral goed in de late uurtjes van de dag.

Zoals andere gebruikers van dit forum hierboven al melden is "Høk en Swing" toendertijd ook op dvd uitgekomen. Daarop staat een registratie van de plaat live vanuit het Amphion theater Doetinchem februari 2004.

Ik heb nu ook de dvd aangeschaft omdat ik na het draaien van de plaat de live versie ook wel wilde zien.

Leuk om een keer een ander Normaal te aanschouwen dan we doorgaans gewend zijn, subtiel en swingend. Fijn ook om Alan Gascoigne ("De Gaspiepe") in actie te zien in zijn laatste periode met Normaal (hij zat in de band van 1980-1982 en van 2000-2004). Aangezien deze registratie het laatste optreden is van de "Høk en Swing" toer denk ik dat dit ook zijn laatste optreden was met Normaal. Kort daarna ging Normaal namelijk verder in de "olde" bezetting met Ferdi Jolij en Jan Manschot en keerde Alan niet meer terug.

En zowieso leuk om een optreden te zien uit deze tour met deze versie van Normaal met ook Roel Spanjers (o.a. piano en accordeon), Jan de Ligt (saxofoon) en Tessa Boomkamp (drums en zang). De band speelt zeer sterk. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de swing versie van Normaal klassieker "Boerenlul" dat gecombineerd wordt met misschien wel het ultieme swing nummer "In the Mood", de verassende Caraibische (!!) medley en het prachtige door Roel gezongen "Achter de Schuur". Ook is er ruimte voor een deepcut als "Dagje Noar het Strand", gezongen door beachboy Wimken.

Bennie Jolink is ook erg goed in vorm. Genieten hoe vloeiend en smeuïg hij bijvoorbeeld nummers als "Lullen Doet ze Toch", "Hiekikkowokan" en "Wil i-j Wel of Wil i-j Niet zingt. Kortom: aanrader deze dvd van de tweede theatershow van Normaal.


Helaas is Jan de Ligt vorig jaar overleden. Wat was hij toch een goede saxofonist zoals te te horen op "Høk en Swing" en vele andere Normaal platen. 

Roel Spanjers deed al regelmatig op plaat mee vanaf 1994. Bij "Høk en Swing" werd hij vast bandlid en dat bleef hij vervolgens tot op de dag van vandaag. Geweldige muzikant! Deze periode (okt/november 2025) is hij in het land te zien met "The Band" tribute "And The Band played on", ga hem zien!

Er is trouwens ook een dvd beschikbaar van de laatste theater show van Normaal "De Boerderij Op Zijn Kops" (2015) te vinden op "Ja, dat was Høken". Ook een aanrader.

Naar aanleiding van de heruitgave van de LP “Høken is Normaal” poste ik laatst op dit forum een artikeltje. Inmiddels heb ik wat nieuwe leuke feitjes opgedaan om dat verder aan te vullen.

Eerst over de mix. In het prachtboek "Høken, Brekken en Angoan" dat recent uitkwam staat een krantenartikel met als kop “Opschudding bij Normaal tijdens mix voor elpee” waarschijnlijk uit juni 1980. Daarin staat dat de opnamen zijn voltooid en men nu bezig is met de mix. Verder staat er: Tijdens de bezigheden liepen de meningsverschillen over de mix tussen Van Asten/Denson (respectievelijk producer en technicus) en Normaal hoog op en heeft Normaal de samenwerking verbroken en gaat op zoek naar nieuwe platenvaklui.

De mix zou niet vet en niet rock & roll genoeg zijn. Dat Van Asten op dat moment grote hits scoorde met de Dolly Dots zei volgens Ben meer dan genoeg. Maar was die mix dan ook zo ruk? Ik denk dat ik bewijs heb gevonden op de box “Gewoon Deurdonderen” dat ook op Spotify staat.

Er staat namelijk een alternatieve versie op van “Jambalaya” (Kampvuur Laait), 1 van de nummers op de LP. Het kan bijna niet anders of dit moet de verfoeitochde Van Asten/Denson mix zijn. Het is dezelfde opname, dus geen demo of zo, met precies dezelfde speelduur en die klinkt inderdaad veel minder vet, alsof je naar de Dolly Dots luistert .

De instrumenten zitten erg van elkaar gescheiden in de mix en missen punch, waardoor het minder rockt. De vocalen van Ben zitten juist voorin in de mix en liggen er wat meer los bovenop en dat klinkt een stuk suffer. Dus wel degelijk fijn dat er een nieuwe mix werd gemaakt werd door Okkie Huijsdens die wel vet klinkt. Deze conclusie is uiteraard onder voorbehoud dat de aanname over mijn vondst van de alternatieve versie klopt.

Verder staat in hetzelfde artikel dat de LP “Kapitein Høken” zal gaan heten. In mei werd ook de single “Ik Bun een Keerl van Stoahl” uitgebracht dat flopte. Op de hoes daarvan maar ook in de videoclip (lang leve YouTube) speelt Henk Wolters (bekend van zijn typetje Hendrik Haverkamp) de rol van Kapitein Høken, heel karikaturaal met veel overacting zo’n beetje een als Bassie & Adriaan boef. Op de hoes van “Jambalaya” dat pas als latere single verscheen staat een helemaal hilarische foto van de kapitein met de hele band in de categorie "an de ogen ko-j 't wel zien 't tweede kratjen was al gewes". Kortom iedereen duidelijk flink aangeschoten.

Het gekke is dat “Ik Bun een Keerl van Stoahl” uiteindelijk niet op de LP kwam, terwijl het duidelijk in het concept paste en als aankondiging van de LP op single was uitgebracht. Ik citeer: “Ik bun een keerl van iezer en een keerl van stoahl, Zie kunt mien de pot op allemoal. Anpassen kan ik nu niet meer, Die fouten die maken ik keer op keer”. Dat is de kapitein ten voeten uit, maar dan toch niet op de LP, hoe zou dat zitten?

Mijn theorie hierover is als volgt. Er kwam dus een nieuwe mix, in de tussentijd flopte de eerste single en was er daardoor wellicht ook minder vertrouwen in het kapitein Høken concept. A&R van WEA heeft waarschijnlijk gezegd dat ze een pakkende single miste en of die in de tussentijd niet kon worden gemaakt met Okkie Huijsdens. Ze hebben waarschijnlijk de suggestie gedaan iets met motoren in de lijn van “Oerend Hard”. Toen heeft Ben “De Motorcross Is O.H.I.O” geschreven wat nog last minute toegevoegd werd als openingsnummer ipv “Ik Bun een Keerl van Stoahl” en werd het ook als aanjager van de nieuwe LP uitgebracht op single.

Ook de titel van de LP werd aangepast van “Kapitein Høken” naar “Høken is Normaal” en werden de dronken foto’s samen met de Bassie & Adriaan boef toch maar niet gebruikt in het artwork en verscheen de LP uiteindelijk in oktober in een meer neutrale hoes.

Laatste feitje dat ik ook nog wil noemen is dat de LP ook met Engelse teksten (vertaald door Alan Gascoigne) is opgenomen met het idee om de LP ook internationaal uit te brengen in Zweden, Duitsland en Zwitserland. Dit is niet doorgegaan waarschijnlijk omdat de LP geen groot verkoopsucces was in Nederland en ze het buiten de landsgrenzen naar grote waarschijnlijkheid toch geen zak van zouden snappen. Die Engelstalige versies zijn voor een groot gedeelte vele jaren later door Pseudonym uitgegeven. Leuk als curiositeit om Ben in het Engels te horen maar er gaat niets boven de Achterhoekse versie dat veel echter en oprechter is.

Dat Normaal en de platenmaatschappij WEA internationale plannen hadden was naast de persoonlijke spanningen die er al waren tussen Ben en Ferdi nog een extra bron van spanning tussen Ferdi en de band, want de Puntdroad had echt geen zin in het "buutenland".

“Høken Kreng” uit 1998 is het laatste album van Normaal met Paul Kemper en het laatste album dat ze maakten in de jaren 90.

Er was toen veel gedoe rond de band vanwege ruzie met manager Martin Jansen. Ook was Jolink een periode depressief geweest rond 1996/1997 en twijfelde of hij nog wel door wilde met Normaal.

Uiteindelijk ging Bennie “Ik kom altied weer terug” Jolink gewoon door maar dan op andere voor hem prettigere voorwaarden. Inspiratie voor de nieuwe nummers vond hij door deelname aan “Parijs Dakar” en vakanties in Amerika en in de Ardennen.

Het album zelf is een combinatie van 2 opname sessies. De eerste 7 nummers zijn opgenomen met producer Erwin Musper, dan volgen 4 bonus tracks: de single “Parijs Dakar” en een “Heuijberg” sessie uit 1997 waarin live in de studio 3 oude Normaal nummers semi-akoestisch worden gespeeld.

De Musper sessie klinkt erg goed, het is dan ook een goede producer die een rockband lekker uit de speakers kan laten knallen. De rocknummers (“Alderbastend hard”, “Op en neer”, “Dood bier”) zijn wat standaard en moeten het niet van de teksten hebben maar rocken dus wel.

De rustige nummers zijn veel beter. “Hee loat soezen” is gewoon heel mooi en had wat mij betreft een hele grote hit moeten worden. O.a. op dit nummer doen gastmuzikanten mee die vanaf deze plaat vaker te horen zijn op Normaal platen (en de Jolink solo plaat "Howlin' at the moon") zoals Rens v.d. Zalm, Andre Houtappels en Henri Wolters. We horen viool, klarinet, trombone, hammond, piano en accordeon en dat is een enorm goede toevoeging aan de rustigere nummers zoals “Hee loat soezen”. Ook “Ik kriege kippevel” vaart wel bij de bijdragen van deze topmusici. Daarmee hebben we de 2 beste nummers op het album te pakken.

“Parijs Dakar” is geen goede song maar meer uit enthousiasme gemaakt vanwege het feit dat Ben deze legendarisch cross meereed. De prima “Heuijberg” sessie verscheen ook al op de cd-single “Rokjes” uit 1997 en horen we een Normaal die ook in een intiemere setting goed uit de voeten kan .

“Høken Kreng” is een echte overgangsplaat kan je achteraf stellen. Aan het begin van de plaat horen we de rockband Normaal nog 1 x “Alderbarstend hard”, daarna gaan ze op zoek naar nieuwe wegen en een ander (rustiger en muzikaler) geluid met uitbreidere instrumentarium. Dit nieuwe geluid past minder bij het høken in de feesttent maar des te beter bij de theater tours die ze rond de eeuw wisseling gingen doen. Dat ze daartoe goed in staat zijn wordt bewezen met de “Heuijberg” sessie en de sterke songs “Hee loat soezen” en “Ik kriege kippevel”. Als geheel is de plaat echter wisselvallig en een beetje een samenraapsel.

Deze maand komt de Normaal plaat "Ik Kom Altied Weer Terug" (2001) opnieuw uit op gekleurd vinyl in de "50 jaar Normaal" jubileum serie.

Voor mij een reden om deze plaat na al die jaren op cd terug te beluisteren en ook een mooie aanleiding om de gelijknamige documentaire (staat op YouTube) weer eens te bekijken.

De documentaire, die meer over Bennie gaat dan de band is inzichtelijk omdat hij door de maker zeer dicht op de huid wordt gezeten (zie ook de hoesfoto) en je hem voornamelijk ook in en om zijn eigen huis ziet waar hij logische wijze een heel andere persoon is als op het podium. Rustig, tobberig, somber en ook wel pessimistisch. En zoals inmiddels bekend: een vat vol tegenstrijdigheden deze man.

Zijn gezondheid na 25 jaar hard høken is broos en de prestaties die van hem worden verwacht en de bijbehorende druk vallen hem zwaar. Thuis met zijn vrouw in eigen huis, tuin en keuken leidt hij een zeer teruggetrokken leven. Vrienden ziet hij niet, zijn bandleden noemt hij nadrukkelijk collega's en naar muziek luistert hij niet voor zijn lol. In de tuin fikkie stoken, jagen in het bos, opa zijn, schilderen in zijn atelier en scheuren op de motor of met auto zijn de dingen die hem doen ontspannen, zo laadt hij zijn batterij weer wat op.

Maar als hij gaat optreden komt er toch altijd weer tijdelijk extra energie, bravoure en lol terug. Zo'n dag van een optreden wordt mooi in beeld gebracht in de docu. Chagrijnig en lusteloos spullen inpakken (podiumkleding, hoedje, gitaar, astma medicijnen), maar na het eerste biertje in de bandbus krijgt hij er al een beetje zin in. Op het podium ouderwets knallen, na afloop helemaal kapot maar nog vol adraline. Feestelijke taferelen in de bandbus op weg naar huis, dan midden in de nacht in een stil huis nog maar een rood wijntje en koud karbonaadje. De volgende dag fysiek weer in de prak.

Dit trekt hij gewoon niet meer. Je ziet dat hij duidelijk is op zoek naar minder belastende optredens ook al wil de rest van de band juist vol gas door. Vandaar dat Normaal die jaren minder vaak dan voorheen in de feesttenten ging spelen en meer in de theaters en dat drummer Fokke kort daarna op zoek ging naar een andere uitdaging (bij de Kast, de ooit zeer populaire band, toen zonder de net vertrokken zanger Syb. Het werd geen succes).

De titelsong "Ik Kom Altied Weer Terug" is meen ik op verzoek van de documentaire maker gemaakt. Het is een met veel gevoel ingezongen (te zien in de docu) anthem met een aantal fijne gitaar solo's (van de teruggekeerde gitarist Alan Gascoigne). Wat mij betreft 1 van de beste Normaal nummers van na het jaar 2000, zeer passend bij Bennie die "altied" terug knokt na alle tegenslagen en bijna-dood-ervaringen gedurende 50 jaar Normaal.

De plaat zelf is geen soundtrack van de docu maar gewoon een collectie van 11 nieuwe nummers, muzikaal in lijn met de Normaal platen uit de late jaren 90 (de Jan Kolkman jaren zeg maar) met veel variatie tussen de nummers en instrumentarium.

Naast de titel song zijn wat mij betreft de hoogtepunten het geinige "Ik Mot Zo Noar Huus", een bewerking van de Afro-Amerikaanse spiritual "Swing Low Sweet Chariot" dat vooral bekend werd in de mooie reggae achtige versie van Eric Clapton. "Høken In Het Donker", ook een bewerking van een oldie namelijk "Shakin' All Over" van Johnny Kidd & The Pirates, wat in deze versie van Normaal ook gewoon een heel lekker nummer is. Het verrassende tango achtige "Dit Moment", de subtiele late night blues "Heb Geduld Blues" en het rockende "Hulde".

De plaat "Ik Kom Altied Weer Terug" is gewoon opgenomen in de eigen Commodore Studio in Zelhem en klinkt als een klok. De band en de gastmuzikanten met al hun ervaring zijn muzikaal goed op dreef, de titelsong is een echte Normaal klassieker en verder staan er een aantal zeer prima nummers op en eigenlijk ook geen missers. Prima in orde dus deze plaat en ook leuk om de docu weer eens terug te zien.

Op naar de volgende heruitgaves en het boek van Bennie dat binnenkort uitkomt!

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie zijn we deze maand uitgekomen bij de heruitgaves van LP 11 “Kiek Uut” (1986) en LP 12 “Noar 't Café” (1987).

Na maar liefst 2 LP’s en 4 singels in 1985 singels lag er in juni 1986 gewoon al weer een nieuwe Normaal LP in de winkel: “Kiek Uut”. Gemaakt in de eigen Commodore studio in Zelhem volgens het vertrouwde recept dat luidt 40 minuten lekker høken met een mix van stevige rock & roll en een paar wat rustigere nummers.

Op “Kiek Uut” pakt dat prima uit. Het is een echte groepsplaat in de zin dat alle bandleden een goede bijdrage leveren. De Bennies (Bennie Jolink & zijn vaste schrijfpartner Bennie Migchelbrink) leverden weer ongeveer de helft van de songs aan, de andere helft kwam dan van bassist Willem Terhorst en drummer Jan Manschot in samenwerking met tekst schrijfpartners Joop Kolber (van Jo Junk & z’n Hotdogs) en Gerrit Aalderink (die o.a. de tekst schreef van “Pien In De Kop”) en gitarist Paul Kemper voor de muziek.

Willem Terhorst laat zich ook 3 x vocaal gelden in “Pien In De Kop”, “Viva La Cnasta”, en “Een Dagje Noar ’T Strand” dat mij sterk doet denken aan “Face To Face” van Pete Townsend dat een jaar eerder uitkwam. Deze lekker stevige nummers behoren tot de beste van "Kiek Uut" dus hattrick van Willem.

Jan Manschot is vanwege zijn motorongeluk in 1985 waarschijnlijk amper of niet te horen op de LP, de vervangende drummer is Nico Groen (vooral bekend van Flavium). Het verschil dat het drumgeluid steviger en strakker is op “Kiek Uut” als op voorgaande platen is daarmee dan ook verklaard. Maar Jan draagt bij als tekstschrijver van 2 van de beste nummers op de plaat: de lekker stevig rockende nummers “Viva La Cnasta” en “Steven Paul”.

Paul Kemper heeft nooit een grote bijdrage geleverd als songschrijver bij Normaal maar als gitarist is hij goed in vorm op “Kiek Uut” en rockt op veel nummers de pan uit. Het beste voorbeeld daarvan is het hard rockende “Steven Paul”, waar hij dan wel ook de muziek voor schreef. Maar ook op vele andere nummers is hij lekker rockend aanwezig, alleen op de plaat opener “Hoe-j ’t Ok Doet” lijkt hij even in slaap gevallen want daar horen we hem nauwelijks. Maar vanaf het tweede nummer høkt hij er op los.

Bennie Jolink is als songschrijver (samen met de andere Bennie) vanaf halverwege de jaren 80 wat mij betreft een beetje op de automatische piloot beland. Op zich nog wel prima liedjes, maar eerlijk gezegd ook wel een beetje makkelijk zonder veel zeggingskracht want veel minder persoonlijk en oprecht dan in de wilde jaren (1975-1980) toen hij de songs meestal maakte met Ferdi Jolij. Na een sterke start van de song schrijvende "Bennies" In de jaren tussen 1985 - 1991 was het beste bij de song schrijvende "Bennies" er wel af met als gevolg wat flauwere nummers dan voorheen. Maar toch een aantal van hun beste nummers uit deze jaren staan dan toevallig wel op deze LP zoals "Achter Wolken" en "Albert en Josephien".

Vanaf 1982 zijn de bijdragen van Willem, Jan, de externe tekstschijvers maar ook de gastmuzikanten in grote mate broodnodig gebleken om sterke platen te maken. Ook op “Kiek Uut” is dat het geval en leveren ze stark wark. In verschil met andere Normaal platen is er (erg uniek voor Normaal) in een aantal nummers een zangeres (Clarita Sloot) te horen die dat erg goed doet. Een ander verschil is de grote rol van de saxofoon op deze LP, bespeeld door niemand minder dan Bertus Borgers (vooral bekend van Sweet ‘d Buster), die de show op een aantal een nummers met zijn lekker honkende stijl.

Verder is leuk om te vermelden dat Normaal in 1986 ambassadeurs waren van “Motoren voor motoren” een goed doel dat motoren bracht naar artsen in Tanzania. Bij de levering in de zomer van 1986 was Normaal ook mee. Willem Terhorst noemt die reis nog altijd een hoogtepunt in zijn leven. Op YouTube staat een videoclip daar opgenomen voor de single “Hoe-j ’t ok Doet” die best grappig is maar ook duidelijk afkomstig uit andere meer relaxte tijden.

“Kiek Uut” een meer dan prima Normaal plaat!

Deze maand verschijnen de laatste 2 platen van Normaal uit de jaren 90 op gekleurd vinyl. "Krachttoer" (1997) is plaat 21, en "Høken Kreng" (1998) plaat 22 alweer in de LP serie 50 jaar Normaal. Naar aanleiding van het opnieuw uikomen daarvan heb ik dit stukkie geschreven.

Voor deze platen ging nogal een hoop vooraf daarom is het goed om als inleiding eerst even stil te staan bij het jaar 1996. Een jaar dat achteraf gezien een omslagpunt geweest in de lange carrière van Normaal. Bennie Jolink werd toen 50 en kreeg hij mede door dit vooruitzicht maar ook doordat er alweer gedoe was met een manager die de kluit had belazerd een flinke depressie.

Hij zag het niet meer zitten en in de pers werd aangekondigd dat Normaal zou stoppen. In ieder geval voor de komende maanden, maar ook werd er niets gepland voor de toekomst. De huur van het kantoor werd opgezegd, de Commodore studio en oefenruimte werden opgedoekt, de apparatuur werd verkocht en het personeel in de Normaal BV werd ontslagen. En manager Martin Jansen was exit.

Maar uiteindelijk maakte Normaal al vrij snel een doorstart. Bennie was na een paar maanden al weer wat opgeknapt en hij besloot de band toch voort te zetten met voor hem gunstigere voorwaarden zoals minder optredens, alleen maar lucratieve optredens in grotere tenten en met bandleden meer als in te huren personeel (die hierdoor ook fors minder gingen verdienen) en minder vaste lasten. Accountant Dick van Berkum adviseerde hem en werd ook de nieuwe manager.

Normaal ging toch weer door en zoals gewoonlijk met de poot op het gas. Dus was er in 1997 toch gewoon weer in de zomer een veldtocht en een nieuwe CD "Krachttoer", opgenomen in Volendam (Studio Arnold Muhren). Gerepeteerd werd voortaan in de eigen "Heujberg" studio bij Ben aan huis. En het jaar daarop volgens hetzelfde recept de CD "Høken Kreng", maar die is dan voor het grootste gedeelte opgenomen in Wisseloord met producer Erwin Musper. Deze beide platen zijn deze maand voor het eerst op gekleurd vinyl uitgekomen in de 50 jaar Normaal serie van Universal.

Eigenlijk wonderlijk dat er elk jaar een nieuwe plaat verscheen ondanks de 100+ optredens per jaar, gedoe in de band, zakelijke ruzies met managers, de flinke ongelukken van Ben en Jan en dan in 1996 een depressie van Ben, de aankondiging van het stoppen en dan toch gewoon weer deurdonderen met weer een nieuwe plaat en optredens.

De beide platen lijken vooral gemaakt om de veldtocht publicitair aan te kondigen en dat er nou eenmaal blijkbaar ieder jaar een nieuwe plaat moest komen. Het zijn geen slechte platen maar ook geen hoogvliegers in het oeuvre van Normaal.

Op "Høken Kreng" (1998) is zelfs op Kant B een Heujberg sessie met oude nummers  toegevoegd om de plaat vol te krijgen, terwijl Kant A van de plaat eigenlijk best verrassend goed is. En op “Krachttoer” (1997) staan veel middelmatige songs die niet de ambitie hebben verder te reiken dan de oren van alleen de vaste anhangers.

Dat is eigenlijk wel jammer want tegelijkertijd ging Normaal ook juist muzikaler en subtieler te werk op de Mercury albums in de jaren 90 en was er ruimte voor goede gastmuzikanten zoals te horen op songs als “Wat mooi”, “Ik mot goan” "Ik kriege kippevel" en “Hee loat soezen”, nummers in de categorie “gevuulig høken”.

Beide albums zijn echte overgangsplaten  kan je achteraf stellen waarop de band langzaam afscheid neemt van de gebruikelijke stevige rocknummers en meer op zoek gaat naar een ander (rustiger en muzikaler) geluid met uitgebreid instrumentarium. Dit nieuwe geluid past minder bij het høken in de feesttent maar des te beter bij de theater tours die ze na de eeuw wisseling gingen doen waarmee een nieuwe fase aanbrak in de carrière van Normaal.

"Høken Kreng" is ook het laatste album van Normaal met gitarist Paul Kemper die 16 jaar in de band zat. Paul had flink veel moeite met de flink lagere inkomsten die hij had door de wijziging in de BV Normaal constructie vanaf 1997 met Bennie en de nieuwe manager Dick van Berkum als enige aandeelhouders. Paul werd eind 1999 uit de band gezet en hij startte een rechtszaak tegen Normaal die jaren zou duren, maar uiteindelijk verloor hij die.

Duidelijk was dat Normaal inmiddels al lang niet meer een gelijkwaardige band was, maar vooral een concept dat eigendom was van Bennie Jolink met daarbij ingehuurde muzikanten. Dat kostte Normaal veel sympathie bij veel anhangers waaronder ik. Maar aan de andere kant was het voordeel van dit construct dat Normaal in jaren die volgden in verschillende samenstellingen (waaronder ook regelmatig - zeer leuk voor de anhangers -  in de oorspronkelijke bezetting) kon aantreden. En ik denk eigenlijk ook dat het juist door die flexibiliteit in de band bezetting dat Normaal het daarna nog zo lang, tot op de dag van vandaag, heeft kunnen volhouden.

Deze 2 laatste jaren 90 Normaal platen verschenen dus in een roerige fase maar zetten ook de deur open naar nieuwe muzikale avonturen waarop ook op andere manieren gehøkt werd. Er staan best een paar aardige nummers op vooral op Kant A van "Høken Kreng" maar per saldo in het geheel van hun rijke oeuvre zijn het toch wat tegenvallende Normaal platen.

Het label Pseudonym geeft sinds de late jaren 90 mooie historische uitgaven uit het rijke Normaal archief. Kriebel in de konte is een dubbel CD met een integrale live opname van 1 van de 3 optredens die werden vastgelegd voor het live album Springleavend. Op de hoes staat dat dat het 24 januari 1980 is opgenomen in Dorpshuis Ruinerwold. Maar dat klopt niet. Dit was precies 1 jaar later (zie ook de info op de plaat Springleavend). De single Net as gisteren is net uit in de aanloop van Carnaval en Puntdroad is inmiddels uit de band gegooid. Gaspiepe krijgt alle ruimte om te laten zien dat hij een geweldige gitarist is. Springleavend vind ik als album geslaagder dan deze extended versie door z'n compactheid en de volgorde van de nummers. Maar voor de echte anhanger is dit natuurlijk een onmisbare uitgave, die uitnodigt om de verschillen tussen Springleavend en Kriebel in de konte te checken. De conclusie hierbij is dat de beste opnames van de 3 optredens zijn gebruikt voor Springleavend want bijvoorbeeld Hummelo en Drieteri-je blues zijn minder in Ruinerwold dan op Springleavend.

Jammer dat behalve de verkeerde data ook de foto's op de hoes en in het boekje willekeurig bij elkaar zijn geraapt van de band jaren eerder en later waardoor het een wat slordige uitgave is. Maar verder vooral alle lof aan Pseudonym voor het uitbrengen van de Normaal archieven !

Het latere Normaal, zeg maar vanaf het punt dat Paul Kemper de band verliet eind jaren 90 heb ik niet meer zo gevolgd omdat het beste er al lang af was en ik andere muziek interesses kreeg. De platen die ik dan nog wel hoorde van Normaal in nieuwe bezettingen vielen tegen en bewezen voor mij dat ze niet meer de moeite waren. Maar klopt dat wel?

Ik heb mij deze maand voorgenomen om een alles vanaf eind jaren 90 tot heden inclusief het solo werk van Bennie opnieuw te ontdekken. Ik tel maar liefst 17 reguliere platen vanaf 1999 (13 van Normaal, 4 x Jolink solo), nog los van best-of compilaties en archiefopnames. Alle platen heb ik in huis, al dan niet tijdelijk geleend via https://muziekweb.nl.

Met een beetje zoeken tref je op bijna elk album uit die hele berg platen wel een aantal goede songs aan, soms maar 1 of 2, meestal iets meer. Dus tot mijn verbazing kan je daar een prima compilatie van maken met bijvoorbeeld als titel het nieuwe Normaal . Dan moet je de krenten uit de pap vissen zoals “Sloa ow vrouw”, “Ik kom altied weer terug”, “Oerend Zacht”, “Rennen of stilstoan”, “Ik goa lopen”, “Achter de schuur” en “Hummel”.

Maar geen enkel album uit de stapel beviel mij zo als “Ni-je Nrs”. Wat een goede en leuke plaat! Ik hoor spelplezier, fantastische musici, goede songs en zelfs al het goede van het oude Normaal met Ferdi Jolij terug in de band. Een album dus als een heel goed gevulde krentenpap die mijn te maken compilatie het nieuwe Normaal makkelijk helpt vullen!

Opener “Doar he’k een hekkel an” rockt als “Heidi”, daarna dendert het lekker door met “Wat maak i-j mien now dan”. In “Altied weer” hoor ik het Normaal van rond 1978 waar ik zo van hou, uiteraard een gevolg van dat de eerste gitarist Ferdi Jolij (de Puntdroad) er weer bij is. Fijn om hem weer te horen zingen, denk aan “Lastpost” en “Zieuwentse Kermis”. “Tolerantie” is het nummer er gelijk achteraan, ook dit klinkt als old school Normaal, denk hierbij aan “Hi-j hef geliek” door de samenzang tussen Freek en Ben en de slidegitaar van Ben, die hij in het verleden vaker liet horen met name op nummers waarop hij niet de leadzanger was (denk “Pien in de kop” of “Noar het cafe”).

“Achteraf gelul” is een terugblik op de lange ruzie tussen beide heren waar ze achteraf spijt hebben maar dit niet volmondig kunnen toegeven, maar liever hun peilen op de buiten wereld richten, vandaar achteraf gelul. Normaal is namelijk geen emo-rock band (gelukkig maar) zoals we allemaal weten.

Andere hoogtepunten zijn” ‘k wis k’” was, ook weer zo’n goed Jolij nummer dit keer over een noodgedwongen ontslag en niet bij de pakken neer te zitten. En dan is er nog veel meer, rocker “Liegen” is een aanrader, net als de Ronnie Lane (bekend van The Faces) cover “Een voor de weg” heel swingend gespeeld met hoofdrol voor toetsenist Roel Spanjers. Uitsmijter op de plaat is de Normale reggae “Wied is niet ver”. Een neefje van Doe Maar’s “Nederwiet” en veel leuker en beter dan je op papier verwacht van de combi Normaal + reggae, ook door de goede musici in de blazerssectie en de percussie van Fokke de Jong.

“Ni-je Nrs” is helaas vrij onbekend gebleven omdat de cd verkoop rond 2008 toen deze plaat uitkwam was ingestort en de band amper of niet meer op de radio werd gedraaid. De foeilelijke hoes, ongeïnspireerde album titel en verpakking in dvd hoes hielpen waarschijnlijk ook niet. Maar dit is hem dan de onbekende parel in de discografie van Normaal. Niet essentieel als de eerste 6 a 7 Normaal albums, maar wel de beste van de afgelopen 20 jaar. Ik rank hem op gelijke hoogte met albums als “Gas d’r bi-j” en “Kiek uut” en veel hoger dan andere voor nadagen platen als “Effen zitten”, “De blues Elpee” en “40 joar Hoken”.

Zoals veel platen van Normaal is dit album niet meer te verkrijgen in de winkel en ook niet te horen op Spotify en Itunes. Laten we een petitie starten om dit onrecht te herstellen, de wereld heeft zeker nu dit ni-je Normaal nodig!

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie verschijnt deze maand naast “Kiek Uut” (1986) ook “Noar ’t Café” (1987) opnieuw. Ik zie dat ik al eerder uitgebreide recensies heb geschreven op over deze platen op dit forum. Dan beschouwen we deze recensie over “Noar ’t Café” dan maar als een update.

Normaal bracht vanaf hun doorbraak in 1977 met “Oerend Hard” ieder jaar wel tenminste 1 LP uit en gemiddeld tegen de 4 singels per jaar. Dus in 10 jaar tijd van 1977-1986 verschenen er maar liefst 11 LP’s van de band, nog los van compilatie lp’s waar er ook al 3 van waren verschenen en bijna 40!! singels. Een ongekende productiviteit van onze Achterhoekse helden die toen met inmiddels al zo’n 1.000 live optredens op de teller ook op dat front bepaald niet hadden stil gezeten. Ongetwijfeld de hardst werkende band van het land.

Aangekomen in 1987 stond er uiteraard weer een nieuwe LP op stapel en verschenen er dat jaar ook nog eens maar liefst 4 singels (“Wi-j Doet ’t Samen”, “Hup Voetbal Hup”, “Leneman”, “Noar ’t Café” als live maxi-single). Maar de kwaliteit begon wel onder de kwantiteit te leiden waarbij de songs verloren aan zeggingskracht. De inspiratie werkte niet mee en veel nummers uit 1987 lijken slechts binnen een half uurtje geschreven te zijn zonder veel kwaliteitscontrole met als bijvoorbeeld “Hup Voetbal Hup” (van je hela hola ☹), “Leneman” en “Gulden Gilde Rap” (met rappende bejaarden Hendrik Hietbrink en ene baron Boomsma ??!!) als dieptepunten.

Als verzachtende omstandigheid kan worden aangevoerd dat het een moeilijk jaar was voor Normaal. Bennie was bijna dood nadat hij net niet in het ravijn donderde in mei 1987 tijdens de Atlas Rally in Marokko, zijn motor viel daar wel in, hijzelf hield er wonder boven wonder slechts 2 gebroken armen aan over. Maar een week later stond hij gewoon weer op het podium 3 shows per week te doen. Zijn gitaarwerk werd tijdelijk waargenomen door eerst Jan Akkerman en later Alan Gascoigne (De Gaspiepe) tot hij na 2 maanden weer zelf kon spelen.

En ook was er ruzie over geld met manager Mick Froeling. Al het succes met plaatverkoop, merchandise en die ruim 100+ optredens per jaar terwijl de bandleden daar vrij weinig van terugzagen in de portemonnee. Ze braken met Froeling maar beide kampen werkten gedurende de opnames van deze plaat noodgedwongen nog wel in een sfeer van oorlog vanuit hetzelfde pand in Zelhem. Rechtszaken volgden, zelfs op instrumenten was beslag genomen en was er dus veel gedoe over de boedelscheiding en ze moesten elders apparatuur lenen om zelfs nog te kunnen optreden. Geen goede sfeer dus om een nieuw album te maken.

“Noar ’t Café” verscheen in de herfst van 1987, de eerste studio LP die werd opgenomen tijdens de veldtocht waar de platen voorheen in de winterstop werden gemaakt. De plaat staat vol middelmatige nummers, maar positief is dat de band lekker stevig speelt en ook zoals altijd vertrouwd goed klinkt.

De 2 beste nummers op “Noar ’t Café” zijn de titelsong (een wat stevigere versie van hun eigen ruim 10 jaar oude song die al op de eerste LP stond) en “Wi-j Doet ‘t Samen” een hertaling van “Let’s Stick Together” van Brian Ferry dan wel “Let’s Work Together” van Canned Heat. Fun fact is dat ook die beide songs in feite covers zijn. Ik heb vorig jaar voor een prikkie het alleraardigste bluesy origineel “Let’s Work Together” van Wilbert Harrisson op single aangeschaft. Die versie duurt ruim 5 minuten en is vanwege de lengte verdeeld over de A en B kant zodat de song halverwege wordt onderbroken en je het plaatje moet omdraaien voor de rest. Leuk om deze andere versies een keer te checken als je het nog niet kent.

De LP “Noar ’t Café” eindigt met “Rock Around The Clock” , de eenmalige samenwerking met de Zangeres Zonder Naam dat eind 1986 al op singel verscheen. Dat die ook nog op de plaat kwam zegt ook wel iets over het gebrek aan inspiratie en andere goede nummers. Maar toch met de oren van nu is deze cover van de overbekende R&R klassieker best wel een leuke cult hit die er prima bij kan.

Uit die enorme stapel van platen die Normaal de afgelopen 50 jaar maakte, is dit wat mij betreft 1 van de minst geïnspireerde. Maar tjezus Normaal, wat een geweldige band is dat toch, mijn eeuwige sympathie en respect hebben ze.

Zoals de boer de kerel is die te allen tijde voortploegt geldt dat ook voor oude rockers. De kerels van Normaal zijn gewoon weer terug, 6 jaar na het grootse afscheidsconcert in de Gelredome. Want Bennie “Ik Kom Altied Weer Terug” Jolink, inmiddels 75!, heeft de mannen bij elkaar geroepen om weer samen te spelen en plezier te maken in de donkere Corona tijd die hem zwaar viel.

Høken is inderdaad het beste wondermiddel tegen opstekende blues. Dus gewoon creatief blijven, lekker samen muziek maken, werken aan een nieuwe plaat, biertje erbij en de zon zal schijnen. Ook is er door Ben hard gewerkt aan een begeleidend boek met mooie anekdotes en tekeningen. De plaat + boek zijn eind september verschenen onder de titel “Normale Verhale”. In dit stukje doe ik verslag van het muzikale gedeelte.

Normaal in 2021 is Bennie Jolink, Ferdy Jolij (de oer gitarist van de band en belangrijk mede componist van al die Normaal klassiekers uit de begin periode), vaste waarde en levend monument bassist Willem Terhorst en drummer Timo Kelder. Daarmee is Normaal zoveel als mogelijk terug in de oude bezetting. Verder wordt de band bijgestaan door gastmuzikanten die bijdragen op blaasinstrumenten, piano en accordeon.

Op een plaat die soms terugkijkt op de rijke geschiedenis van de band is het vooral fijn om Ferdi Jolij weer terug in de band te hebben. Hij draagt in grote mate bij aan de muziek en teksten op de plaat (maar liefst 9 nummers uit zijn hoed). Ook zorgt hij met zijn gitaarspel voor het vertrouwde Normaal geluid uit de begindagen. Met name om het nummer “Boak” moest ik gelijk grinniken. In deze lekkere rocker worden allerlei Normaal songtitels en bekende tekst citaten uit de beginperiode van o.a. “Ik Mos Pissen”, “Geef ’t Toe”, “Een Pens Vol Power” tot “Die thee spoelt wi-j lachend door de plee” bij elkaar gesmeed tot een leuk lied.

Ook van Ferdi is “Kold Weajt De Wind” een melancholische ballad dat je wellicht nog kent uit de jaren 90 toen hij het ook al opnam met Boh Foi Toch, en het zeer mooie met accordeon en trompet (of toch hobo?) verrijkte “Zundag” wat een ontroerend hoogtepunt is. Geheel passend bij deze klasse opa’s op leeftijd anno 2021.

Bennie zingt alle nummers en is naast Ferdi ook te horen op gitaar. Ben is op zich geen briljant gitarist, maar op de slide en slaggitaar is hij echt wel een baas. Denk aan zijn gitaarspel op bijvoorbeeld “Noar ’t Cafe” en “Pien in de Kop”, dit geluid horen we bijvoorbeeld in “Politicus”, “D’n Eenent zegt” (oud nummer, B-kant van mijn eerste Normaal single “De Motorcross is O.H.I.O” uit 1980) en “De Leste Keer”.

De plaat heeft veel afwisseling in toon en muziekstijlen, het hele Normale spectrum komt voorbij. “De Kachel An” is een swingend rock nummer en “Niks Doen Is Dodelijk” meer Normale hoempapa en naast “Zundag” ook een hoogtepunt omdat het zo natuurlijk ongecompliceerd licht swingend klinkt met fijne dobro-gitaar en piano. De tekst zelf is een waarheid als een koe en een welkom advies in deze verwarrende tijd.

“Kom Ow Jas” (geschreven door Willem) is de eerste single van de plaat. Het verhaalt over vervelende oude kroegtijger type “Geile Gerrit” die in een dronken staat zijn omgeving tot last is. Het is wat mij betreft een hit. Vooral de fijne blazers en piano tillen het nummer echt op.

Naast de veelal lichte toon van de plaat zorgen “t Is Altied ’t Zelfde” (bekend van wellicht de beste Normaal LP “D’n Achterhoek Tsjoek” uit 1979, dus 42 jaar oud!) en “De Leste Keer” voor gif. Dit “De Leste Keer” dat de plaat opent is behoorlijk zwartgallig want een aanval vol met bittere verwijten aan Ben zijn eigen adres en zelfkritiek met teksten als “Dat eeuwige achterlijke gerear, hopelijk is dit de leste keer”, “Ik heb last van mien karakter dat zit mij altied en eeuwig dwars” en “Als iemand mi-j zo bezig ziet dat kan toch echt niet meer”. Dit zal vast een uitvloeisel van een toen opkomende Corona depressie.

Maar Ben kop op, we houden van je zoals je bent en dit is een plaat om trots op de zijn net als die prachtige lange carrière met Normaal dat naast tegenslag, ruzies vooral ook veel fantastische muziek en vele hoogtepunten opleverden. 10 duizenden høkers hebben daar meer dan 4 decennia van genoten. Ook zij zullen nu na al die jaren ook genieten van “Normale Verhale”.

In de “50 jaar Normaal” jubileum serie verschenen deze maand “Normalis Jubilaris” (1990) en “H.A.L.V.U.” (1991) opnieuw. Bij elke maandelijkse worp van het opnieuw uitkomen van deze platen op gekleurd vinyl schrijf ik een stukkie met de betreffende LP op de platenspeler.

Ik lees nu ook de vorig jaar verschenen boeken “Feesten Als Wilde Beesten” van Dolf Ruesink en nog mooier “Høken, Brekken en Angoan” van Willy Hermans die mij nostalgisch doen verlangen naar de late jaren 70 en de jaren 80. Een tijd waarin Normaal zo’n 120 keer per jaar door het hele land optrad onder het motto van “Herejezusveen tot Stampersgat” Normaal speelt alle zalen/tenten plat.

In het boek van Dolf Ruesink zijn provincie kaartjes opgenomen met alle plaatsen waar Normaal kwam spelen op hun veldtochten. Het motto klopte als een bus, ze waren werkelijk waar overal in het land te zien tot in de allerkleinste gehuchten aan toe. Een greep plaatsnamen uit de tour data van de veldtochten in die tijd: Ameide, Barchem, Ugchelen, Heeten, Azewijn, Saasveld, Goor, Wirdum, Streefkerk, Akersloot, Burgh-Haamstede, Pannerden, Assendelft, Beilen, Haaften, Midwoud, Koudum, Beesterzwaag, Helden, Sambeek, Hemrik, Liessel, etc.

Voor de gelegenheid werd dan ergens in een weiland een feesttent geplaatst voor een hard rockende Normaal show. En wij “anhangers” hebben ze allemaal wel op een dergelijke locatie gezien en kunnen beamen: het was altijd een groot feest. Hoe anders als tegenwoordig waar een bekende band slechts een klein toertje doet in de grote zalen of alleen maar op een handje vol festivals staat. Nee dan Normaal de hardst werkende band van het land met in al die jaren ruim 3.000 optredens veelal in de middle of nowhere maar altijd ergens in de buurt met al die geweldige liedjes met veel energie rockend voor een wild enthousiast publiek.

In de jaren 80 en begin jaren 90 heb ik op jonge leeftijd Normaal een keer of 7 live gezien. Ik viel als een blok voor het høken, de ruige teksten, het enorme kabaal en het wild enthousiast publiek. Mijn grote helden recht voor mijn neus in het echt en keihard in mijn oren, dat maakte grote indruk.

Nu ik al ruim 40 jaar Normaal volg ben ik van mening dat ze op hun best waren in 1982 in de bezetting met gitarist “De Gaspiepe” zoals bijvoorbeeld nu nog terug te zien of te horen is op opnames van het Lochem Festival en het RTV Oost concert in Oldenzaal. Daarbij hielp ook dat ze in dat jaar de geweldige LP “Deurdonderen” uit hadden waarvan veel nummers live ook enorm goed werkten. Dan heb ik het over klassieke høksongs zoals “Deurdonderen”, “Kleine Dinie”, “De Beer Is Los”, “De Boer Dat Is De Keerl” en de single uit 1982 “Niet Noar Huus Toe Goan”. In die bezetting, in dat jaar en met die songs op de setlist was Normaal wat mij betreft op hun allerbest. Zet mij in een tijdmachine en ik kies voor de zomer van 1982.

Mocht dat niet haalbaar zijn dan kies ik ervoor om aanwezig te zijn bij de live opname van “Springleavend” in Dorpshuis Ruinerwold (1981) of een ruig optreden in de beginperiode 1977-1979 met Ferdi Jolij nog op gitaar en dan vooral op Normaal historisch heilige grond zoals “De Koeienstal” in Holterhoek, “’t Bockje” in Bathmen, “De Woage” in Halle of het prachtige Countdown concert in Arnhem (1979) om daarna ook nog lekker AC/DC in diezelfde zaal mee te pakken . Maar ook vanaf 1983 in de bezetting met top gitarist Paul Kemper bleef het een goed geoliede rock & roll machine zoals ik zelf regelmatig heb mogen meemaken.

Deze LP “Normalis Jubilaris” uit 1990 is grotendeels een weergave van de “Rechttoe Rechtan” veldtocht, live opgenomen in Siddeburen en Zevenaar oktober 1989 met de toen nieuwe drummer Fokke de Jong. De opnames hiervan staan op kant A, B, en C. Op Kant D staan 6 toen nieuwe studio tracks.

Met Fokke op drums, die een andere sound en stijl heeft als zijn voorganger Jan Manschot, klinkt Normaal logischerwijs ook anders dan daarvoor. Ik heb “Normalist Jubilaris” de afgelopen tijd weer regelmatig opgezet maar deze live opnames uit 1989 pakken me gewoon niet. De plaat is vrij sfeerloos en de live uitvoeringen van bijvoorbeeld “Pien in de Kop”, “Heidi”, “Alie”, “Marie” en “Hiekikkowokan” doen wat mij betreft onder ten opzichte van de studio versies. Nog wel o.k. omdat het Normaal is, maar ik heb ze veel beter gehoord.

Ook het studio gedeelte, de 6 nummers op kant D vallen mij tegen. Dat komt door de veelal vrij nietszeggende songs (“Vulgaris Magistralis”, “Lonesome Cowboy” en “Dina Dinamiet”) waaruit blijkt dat de inspiratie en goede muziek in deze fase van Normaal ver was te zoeken. Daarmee is deze dubbel LP 1 van de weinige Normaal platen die ik niet snel opzet zeker gezien de enorme hoeveelheid topplaten die beschikbaar zijn waar ik veel liever naar luister. En anders hebben we nog onze eigen herinneringen aan die fantastische concerten van deze geweldige band.

Dit jaar kan je Normaal op hun oude dag (Bennie 78, Ferdi en Willem 75) live bewonderen in Lochem, Pesse, de Zwarte Cross of naar ze zwaaien op Koningsdag in Doetinchem. Nu (waarschijnlijk?) echt voor het laatst.

De oer LP van Normaal waarmee de band nationaal doorbrak. Hierop een aantal klassiekers in het Normaal repertoire. Naast grootste hit “Oerend Hard” wat dacht je van “Alie”, “Ik Mos Pissen”, “Noar ’t Cafe” en “Oh Deerne”. Hier werd het høken uitgevonden !

De sound is kaal zonder fratsen zoals Nederbeat groepen een decennium eerder klonken. Ook de muziek is ook al voor die tijd (1977) retro, pure rock & roll en beatmuziek geïnspireerd op de muziek van Chuck Berry en de vroege Rolling Stones, aangevuld met hoempapa.

Daarnaast hoor je ook wel 70-ties invloeden als JJ Cale (zijn “Crazy Mama, is hier “Deentjen”), Dr. Hook (hun “I got stoned but i missed it” is hier “Ik mos pissen”) en ik hoor in “Daldeejen” (single uit 1977, niet op alle versies van “Oerend Hard”) hetzelfde gitaarwerk als Eric Clapton’s “Motherless children”. Dit jatwerk is eigenlijk alleen maar erg leuk omdat het verder zo uniek en eigen is wat Normaal brengt door de Achterhoekse teksten en natuurlijk ook omdat je duidelijk hoort dat dit gemaakt is uit passie voor rock & roll.

Dit gevarieerde album waarop felle rockers worden afgewisseld met rustiger werk is pas recent weer in de originele versie uitgebracht, zodat iedereen weer kan genieten van dit zeer sympathieke album en een absolute Nederlandse rock klassieker!

De flesse bier heb ik links, de sigare rechts, een mooie deerne op knie en wieters deze mooie bokse in huus! 11 cd's met al het materiaal opgenomen in de toptijd van Normaal 1974-1984 plus een mooi boek. Echt alles wat toendertijd is uitgebracht op LP 's en singels aangevuld met meer, geremastered en wel zodat alles klinkt al een rockende klok. 

Laten we beginnen met de oorspronkelijke 8 LP's hier aangevuld met singels (A en B kant) uit dezelfde periode.

Oerend Hard (1977 - CD1)

De oer LP van Normaal waarmee de band nationaal doorbrak. Hierop een aantal klassiekers in het Normaal reportoire. Naast grootste hit Oerend Hard wat dacht je van Alie, Ik Mos Pissen, Noar 't Cafe en Oh Deerne. Hier werd het høken uitgevonden ! De sound is kaal zonder fratsen zoals Nederbeat groepen een decennium eerder klonken. Ook de muziek is ook al voor die tijd retro, pure rock & roll en beatmuziek geïnspireerd op de muziek van Chuck Berry en de vroege Rolling Stones, aangevuld met hoempapa.  Het is dan ook een gevarieerd album waarop felle rockers worden afgewisseld met rustiger werk. Zeer sympathiek album en een absolute Nederlandse rock klassieker! 

Bonustracks: Singleversies, medleys en toevoeging van de heerlijk lekker felle single Daldeejen / D'n Poot Op 't Gas. 

Ojadasawa (1978 - CD2)

Na het grote succes van de hit Oerend Hard heeft de band heel Nederland plat gespeeld. In deze zeer creatieve periode schudden songschrijvers duo Jolink/Jolij de liedjes uit de mouwen van hun Leger des Heils pakken en zijn daarmee de Achterhoekse Lennon/McCartney. Gitarist Jolij (Fredrik Puntdroad) heeft een hoofdrol op de LP Ojadasawa met flitsend spel op zijn Fender. Bijvoorbeeld op instrumentals Evaluatie In 't Kippenhok en Hard Wie Kruppstahl en het door hem gezongen Geef Ut Toe. Maar ook de andere bandleden pakken de spotlight. Brekken Jan met het zeer persoonlijke Ik Bun Normaal Ewordne en Wimken idem met Alle Buurluu Ok De Meister En De Pastoor. De plaat is opgenomen met de pens vol power en veel goede zin in het najaar van 1977 en wijkt qua sound amper af van het debuut. Specifiek wil ik nog even noemen Die Tied Hebt Wi-j Gehad, een onderschat meesterwerkje over een dovende liefde. Zeer oprecht en heel mooi ! 

Bonustracks: Op Ojadasawa staan geen hits omdat de band er bewust voor koos er geen singels van te trekken. In 1978 verschenen los van de plaat de singels Ik bun Moar een Eenvoudige Boerenlul, een ongekend gemeen rockende Nederpop klassieker en wat mij betreft Normaals beste singel, en 't Verstand op Nul over het hokersleven van de band anno 1978. Deze singels en B-kanten ontbreken uiteraard niet op CD2. 

D'n Achterhoek Tsjoek (1979 - CD 3)

Eind 1978 maakt Normaal de overstap van Killroy (Johnny Hoes) naar het grote internationale Wea (Warner). De kale nederbeat sound wordt verruild door een moderner 70-ties rock geluid waardoor de band voller en steviger gaat klinken. Het zijn de wilde jaren van Normaal en er wordt dan ook behoorlijk gezopen en geneukt op de LP D'n Achterhoek Tsjoek. Niet te kort! Duidelijk een weerslag van deze periode van de band eind jaren 70 waar drank (Lastpost, Dun op d'n Mest, D'n Achterhoek Tsjoek, Hendrik Haverkamp) en sex (Dorien, Marie, Hol Ow Kregel) de daghap zijn, onder het motto Ik Leaf Toch Moar Ene Keer. Dit lijdt uiteraard onvermijdelijk ook tot problemen in het persoonlijke leven van de bandleden, bezongen in 't Is Altied 't Zelfde en Woarum Mot Mien Dat Oaverkommen. Derde top LP op rij! 

Bonustracks: 3 tracks, het agressieve Kom es effe hier en de geflopte 1980 single Ik Bun Een Kearl van Stoahl / Postbode. 

Høken is Normaal (1980 - CD 4)

Voor de LP Høken is Normaal is de band versterkt met de Engelse gitarist Alan Gascoigne (De Gaspiepe). Dit levert een volwassen en stevige rockplaat op zonder dat er grote hits op staan. De LP is opgenomen in de Wisseloord Studio's en klinkt als een klok. Prachtige gitaarduels worden uitgevochten door beide gitaristen Puntdroad en de Gaspiepe en in een groot aantal tracks zorgt het piano spel van gastmuzikant Tom Salisbury voor een zeer goede aanvulling (o.a. Jambalaya, Ai Ai Ai). Buizen Berend (Bennie Jolink) klinkt getergd en gaat los op zeikerds (Nøhlen), de stad (Nij-bouw Blues, Ik Wil Noar Huus), blauwe brievenbezorgers (Postbode) en verklaart zich trouw aan de rock & roll (Ik
Blief Bi-j Rock & Roll, Ik Bun Een Rock & Roller) en niemand die hem tegen kan houden (Ik Hol Van Brekken). Het rommelt binnen de band met name tussen Jolink en Puntdroad (Jolij). Het is dan ook de laatste plaat met Jolij maar wat voor 1! 

Bonustracks: Singleversies van De Motorcross en Ai Ai Ai. B-kantje D'n Eenent Zeg waarop Bennie verder moppert op alles en iedereen en hitsingle Net as Gisteren. 

Springleavend I en II (1981 - CD 5 en 6). 

Frederik Puntdroad is op een lelijke manier de band uitgewerkt eind 1980. Begin 1981 wordt de zeer succesvolle single Net as Gisteren uitgebracht, de grootste hit sinds Oerend Hard. Er komt geen studio album, maar in januari en februari aan het begin van de veldtocht worden opnames gemaakt die al in maart op de LP Springleavend verschijnen. Hierop materiaal van de laatste 2 LP's en een aantal nieuwe songs als Boerenbedrog en Ik Verdom 't. Materiaal van de eerste 2 LP's ontbreken, dus bijvoorbeeld geen Oerend Hard op deze live plaat, waarschijnlijk vanwege een rechtenkwestie.

Het is een sterk en compact album (10 tracks plus het Achterhoekse volkslied Vrouw Haverkamp) die laat horen hoe goed de band ook live is met gitarist Gaspiepe, en motorblok Brekken Jan en Wimken van Diene in topvorm. De oorspronkelijke LP is aangevuld op CD 5 en 6 met een integrale opname van het hele concert in Ruinerwold (januari 1981). Zeer waardevol voor iedere høker te meer daar hier wel ook ouder materiaal is te horen van de eerste LP. Maar als geheel concert eerlijk gezegd ook soms wel wat rommelig met een setopbouw waar voortdurend de vaart wordt uitgehaald. De oorspronkelijk uitgebrachte versie met de beste opnames van 3 concerten en de focus op recenter materiaal werkt daarom in al zijn compactheid en goede set opbouw veel beter. 

Deurdonderen (1982 - CD7)

1982 start goed voor Normaal met een grote hit: Mama Woar is Mien Pils. En de zeer succesvolle LP Deurdonderen verschijnt ook al vroeg in het jaar. Een plaat waar duidelijk meer tijd in de productie is gestoken met als gevolg een verbreding van de Normaal sound door inzet van gastmuzikanten (op accordeon, piano, saxofoon en extra percussie). Het songmateriaal is ijzersterk (o.a. De Boer Dat is de Keerl, Deurdonderen, De Beer is Los, Kleine Dinie), Bennie Jolink zingt beter dan ooit op deze LP en het gitaarwerk van De Gaspiepe is uitmuntend. Alle klassieke Normaal thema's komen aan bod: Høken, motorcrossen, boeren, de Achterhoek en sex, bier en rock & roll. Een absoluut hoogtepunt in het oeuvre van Normaal ! 

Bonustracks: Op deze cd tref je de beste bonustracks van de bokse in de vorm van de singels die niet op de LP verschenen: Achterhoekboogie (uit 1981, met Elvis imitatie en geweldige gitaarsolo van De Gaspiepe), het hard rockende Oeh Wat een Volk (ook 1981) en de lekkere stamper Niet Noar Huus Toe Goan (1982), keiharde bewijzen dat de band in deze periode in absolute topvorm is. 

De Boer is Troef (1983 - CD8)

Voor de fans van de band onbegrijpelijk, ook stergitarist De Gaspiepe wordt door Bennie Jolink de band uitgezet eind 1982. Met de nieuwe veldtocht en LP opnames in aantocht wordt gitarist Paul Kemper ter vervanging aangetrokken. Daarnaast wordt er een slimme zet gedaan door voor de LP opnames ook de Britse top muzikanten Geraint Watkins (piano, accordeon) en Micky Gee (gitaar), beiden bekend van hun werk met o.a. Dave Edmunds, Nick Lowe en Shakin' Stevens, in te schakelen. Zij zorgen met hun spel er mede voor dat ook deze LP, De Boer is Troef, ook weer een absolute topper is. De plaat is een ode aan de underdog (De Boer is Troef, Gin Pot Zo Scheef, Rocky, Lever Moar In) en heeft een kloppend hart in de vorm van nostalgische songs als Kisjeskearl, Leagere School in Hummelo en Ies Kan Liehn, die een ander (rootsier) Normaal laat horen. 

Bonustracks: Na Oerend Hard in 1977 scoort Normaal vanaf 1981 weer hits (Net als Gisteren, Mama Woar is Mien Pils, Niet Noar Huus Toe Goan, Deurdonderen). In 1983 zijn Dat Kumpt Er Nou Van en Heidi grote hits. De singels (A + B kant) uit 1983 zijn allemaal te vinden als bonustracks van CD 8. 

De Klok Op ... Rock (1984 - CD9)

De boerenoutfit is verruild voor de leren jacks en vetkuiven maar verder is de LP De Klok Op ... Rock een logisch vervolg op de vorige LP De Boer is Troef. Beide platen zijn elkaar gelinkt door hetzelfde productieteam, studio, gastmuzikanten en song thema's. Dezelfde mannen uit de songs Rocky en Kom op Allemoal van de vorige LP die nog altijd zweren bij de rock & roll en kameraadschap zetten ook hier in de buurt van de jukebox De Klok Op Rock in de gelijknamige titelsong en karren na een avond vol bier en rock & roll dronken weer naar huus in de Alcohol Express. En ook de nostalgie van de vorige plaat is ook hier weer volop te vinden (Deur Sneeuw en Kolde Vuuten, Grada, Hiekikkowokan). Toch is deze LP net iets minder goed en oprecht dan de vorige platen.

Bonustracks: Hier ook weer prima b-kantjes en de zeer succesvolle protest single Politiek. Naast Hiekikkowokan de tweede grote hit van Normaal in 1984.

Konte Vol Geld en Konte Vol Bier (1974 - 1984 CD 10 en 11)

Na de 9 CD's met alle LP's en singles uit de periode 1977-1984 zijn er ook 2 CD's in de bokse opgenomen met archiefmateriaal. Dit bestaat uit demo's, live opnames, Engels- en Duitstalige versies van bekende Normaalsongs etc. Maar liefst 42 tracks !

Het meest bijzonder en ook nooit eerder gehoord is de 1974 demo opgenomen op de kunstacademie Enschede (AKI) in het zeer prille begin van de band. 4 tracks in het Engels en Achterhoeks, echt een enorme schat waarvan ik enorm blij ben dat deze boven water is ! Verder eerste single Hels As 'n Jagdhond / 't Is Klooten Hier (1976) dat ondanks dat het flopte al een pracht van een single is en ook zeker niet onderdoet voor het succesvolle Normaal uit 1977.

Het Engelse en Duitse materiaal is al eerder uitgebracht en is curiosa. Bedoeld om Europa mee te veroveren, maar de internationale doorbraak bleef uit. Bijna al het live materiaal is ook bekend van o.a. de verzamel LP Stark Wark en Maxi singles maar gelukkig wel steengoed. Zwoar Werk is een knullige reclame single uit 1987 (?!) en ook de Johnnie Hoes covers De Smokkelaar en Doe 't Nog Een Keer (uit 2003 ?!) zijn weinig memorabel.

Van deze hele berg bonusmateriaal had ik eigenlijk meer van verwacht qua ontdekkingen daar het meeste wat erop staat al bekend was. Maar om compleet te zijn is ook al dit bonusmateriaal onmisbaar.

Tot slot: De Bokse Vol en ook het bijgevoegde boek met als titel Alles Wurd Plat Espeuld! ziet er mooi uit, vol prachtige foto's uit de toptijd van onze helden en is duidelijk met veel liefde en aandacht gemaakt. De remasters klinken fantastisch en gaan voorlopige mijn CD speler niet meer uit. Hulde dus voor Pseudonym, hier zijn de høkers unmundig blij mee !
 

Na het grote succes van de hit "Oerend Hard" heeft de band heel Nederland plat gespeeld. In deze zeer creatieve periode schudden songschrijvers duo Jolink/Jolij de liedjes uit de mouwen van hun Leger des Heils pakken en zijn daarmee de Achterhoekse Lennon/McCartney. Op de tweede LP “Ojadaswa” staan 2 kapiteins Jolink/Jolij samen aan het roer en weten ze nog het beste uit elkaar naar boven te halen.

Gitarist Jolij (Frederik Puntdroad) heeft een hoofdrol op de LP “Ojadasawa” met flitsend spel op zijn Fender. Bijvoorbeeld op instrumentals “Evaluatie In ’t Kippenhok” en “Hard Wie Kruppstah”, maar ook al songschrijver van het duet “Ojadasawa” en het door hem gezongen “Geef Ut Toe”. Bennie Jolink is op deze tweede plaat duidelijk gegroeid als zanger en gitarist en barst hoorbaar van het zelfvertrouwen.
Maar naast Bennie en Ferdi pakken ook de andere bandleden de spotlight. Zo horen we drummer Brekken Jan zingen op het zeer persoonlijke ”Ik Bun Normaal Ewordne” en bassist Wimken van Diene op “Alle Buurluu Ok De Meister En De Pastoor”. Dit draagt er toe bij dat dit een echte band plaat is, een gang waarmee niet valt te spotten.

De plaat is opgenomen met de pens vol power en veel goede zin in het najaar van 1977 en wijkt qua sound amper af van het debuut. Niet modern maar eerder retro. De groei zit hem met name in de teksten die op deze plaat zowieso goud zijn. Specifieke voorbeelden? O.k. daar gaan we:

In een “N pens vol power en ’N Goeien Zin” gaat het over het band leven (“Keer op keer dreajt 't uut op gezoep, dat i-j bekaf en laat 't bed in kroep, 't schut ow in de rugge van al dat kasten sjouwen, en gezanik an de kop van kwaoie hellige vrouwen”). Wat natuurlijk uit het leven gegrepen is van Normaal anno 1977.

“Die Tied Hebt Wi-j Gehad” is een meesterwerkje over een dovende liefde. Zeer oprecht en heel mooi! Ik citeer: “Der viel zo völ te redden, 't is zo mooi gewest wi-j zagen 't zo zitten, wi-j vonn'n mekaar zo best, (maar) der is een hoop veranderd dat ko-j toch nou wel zien meer dan ow best doen kö-j toch neet al verwacht i-j dat van mien”. Het huwelijk van Ben hield daarna ook niet veel langer stand.

Liefdeslied “Rosalie” met de meesterlijke rijm “Mooie blonde Rosalie, as ik ow volle bloesje zie dan ga ik veur ow deur de knie”.

“Ojadasawa” met het uit de blues en gospel bekende “call en response” spel, waarin Ben en Freek elkaar confronteren met vreemd gaan (de call) en waarop de respons steeds is “Ojadasawa” (o ja dat zal wel) en dan het refrein “Vremd vremd vremd gegoan, neaven de pot gepist”. Classic!

En tenslotte trucker anthem “D’n Poot op ’t gas” met de legendarische openingszinnen: “Ik zit an de koffie in ’t chauffeurscafé, straks nem ik een pilsjen of misschien wel twee, dat kan 't wel liehn want ik bun al bi-jnoa thuus”.

Ondanks de vele topnummer op “Ojadasawa” staan er geen singel hits op. Dit omdat de band er bewust voor koos er geen singels van te trekken. In 1978 verschenen los van de LP wel de singels “Ik bun Moar een Eenvoudige Boerenlul”, een ongekend gemeen rockende Nederpop klassieker en wat mij betreft Normaals beste singel (B-kant Oh Deerne !!), en ook “'t Verstand op Nul” over het ruige høkersleven van de band anno 1978. Beide voorbeelden hoe lekker ruig Normaal was in deze periode.

Ook voor deze plaat van meer dan 30 jaar geleden inmiddels een wat meer genuanceerd oordeel:

“Rechttoe Rechtan” is het eerste album met de toen nieuwe drummer Fokke de Jong en verscheen in de zomer van 1989. Zijn komst in de band en het afscheid van oorspronkelijke drummer Jan Manschot werd door Jan zelf bezongen in “Hallo Ajouw” (B-kant van single “Ik Vuul Mien Zo Zo (live)”) in het voorjaar van 1989. Op de cd-versie van dit album zijn beide tracks van deze single toegevoegd.

In het oeuvre van Normaal is het album “Rechttoe Rechtan” hooguit een middenmoter. Toch valt er ook wel wat aardigs over te vertellen. 3 van de beste songs zijn geschreven door gastmuzikant Geraint Watkins (Wales). Hij heeft vanaf 1983 10 jaar meegespeeld op bijna alle Normaal platen. Geraint’s specialiteit is accordeon ("De Boer is Troef", Gin Pot Zo Scheef”, “Grada”, “Tonia”, “Wi-j Gaat Noar de Kermis” etc.) en piano (“Alcohol Express”, “Ik Vuul Mien Zo Zo”, “Ik Viel Altied Um”. Hij maakt zelf ook leuke platen die je absoluut moet checken en heeft gespeeld met o.a. Nick Lowe, Shakin’ Stevens, Dr. Feelgood, Rory Gallagher, Status Quo en Van Morrison.

Op “Rechttoe Rechtan” zijn van zijn hand “Pech Gehad” (uptempo rocker), "Valse Waakhond" (Fats Domino meets Elvis ‘Houndog) en “Ik Hoef Niet Zo Nodig” (duidelijk geënt op het werk van Nick Lowe). Vooral die laatste 2 songs zijn de moeite waard.

Als we het dan over gastmuzikanten hebben noem ik ook saxofonist Bertus Borgers die vanaf het album "Kiek Uut" (1986) ook regelmatig is te horen op Normaal platen, waaronder ook weer deze. Jan Kolkman doet als gast mee op mondharmonica (“110 Op De Teller”). In 1994 werd hij weer officieel bandlid.

De hoogtepunten op het album “Rechttoe Rechtan” zijn de titeltrack, de genoemde Geraint Watkins nummers en de single “Ik Vuul Mien Zo Zo (live)/Hallo Ajouw”. En vooruit de gitaar rock instrumental “Blanke Sabeldans”, dat ook zomaar op een Dick Dale plaat had kunnen staan.

Minder goed zijn “Hee Hallo” (standaard rocker), “As I-J Der Niet Bunt” (min of meer een kopie van “Net as Gisteren”, 1981) en “Oost West” (een kitschy rock ballad in een stijl die Normaal duidelijk niet ligt).

Deze maand verschijnt ruim 43 jaar naar dato de Normaal live LP “Springleavend” (1981) opnieuw op gekleurd vinyl. Naar aanleiding daarvan post ik wat over de achtergrond van deze plaat.

In 1979 ging Normaal op zoek naar een extra gitarist om Bennie Jolink te ontlasten van zijn gitaarwerk zodat hij zich volledig kon concentreren op zijn zang (of gebrul) en zijn rol als voorman tijdens de live shows. Ook kon met een extra gitarist een stevigere rock sound worden neergezet.

Er bestaan publiciteitsfoto’s en live foto’s uit 1979 gemaakt door Hugo Jaartsveld met Jan Kolkman als die extra gitarist in de bezetting. Kolkman maakte ook al even deel uit van Normaal in 1975 nog voor de grote doorbraak met “Oerend Hard”. En in de jaren 90 was hij weer van de partij, maar waarom het even geprobeerd werd in 1979 met Kolkman maar het verder niet doorging is mij onbekend. Ook Paul Kemper werd gepolst maar ook die trad toen (nog) niet toe omdat hij zijn conservatorium opleiding wilde afmaken. De extra gitarist werd Engelsman Alan Gascoigne.

Hoe ze aan hem kwamen is een mooi verhaal. Alan was als gastarbeider in Nederland aan het werk. Eerst in Amsterdam, later via het uitzendbureau kwam de Brit in de Achterhoek terecht. Daar kan hij aan de slag bij Mueller Europa, een fabrikant van stalen melktanks in Lichtenvoorde. Hij komt regelmatig in bruin cafe ’t Slofke in Lichtenvoorde, dat overigens nog steeds bestaat (onder andere naam, heet nu De Zaak). Daar ontmoet hij Normaal bassist Willem Terhorst en vertelt hem dat hij gitarist is en met verschillende Britse bands heeft gespeeld. Willem neemt hem mee naar de oefenruimte van Normaal. Bennie vraagt hem iets van Chuck Berry te spelen en het verhaal gaat dat een minuut later Alan in Normaal zit. Mooi toch?

Want spelen kan hij, en hoe. Alan Gascoigne was namelijk toen al een ervaren gitarist. Wat ik weet is dat hij in 1972 al meespeelde op “The London Rock and Roll Show” in het Wembley Stadium in de band van de theatrale weirdo Screaming Lord Sutch. Op Youtube zijn de beelden te vinden. Headliners op dat festival waren overigens Bo Diddley, Chuck Berry, Jerry Lee Lewis en Little Richard. Het noemen van die namen in de oefenruimte moet zeker de doorslag hebben gegeven aangezien dit precies de grote idolen van de band zijn. Als bijnaam of eigenlijk meer als koosnaam wordt hij “De Gaspiepe” genoemd.

Aan de start van 1980 is Normaal dus een 5-mans groep op toer en in de studio voor de nieuwe LP “Hoken is Normaal”. Er zijn spanningen tussen Ferdi Joly (de eerste gitarist) en zanger Bennie Jolink, waarschijnlijk omdat Ben alleen de koers wil bepalen en geen tegenspraak meer dult. Net voordat de LP in oktober uitkomt barst de bom en eist Ben dat Ferdi ook met steun van de rest uit de band wordt gezet. Helaas gebeurd dat ook.

Op setlist.fm staat bij het concert op 27 september 1980 in Dorpshuis Ruinerworld (waar overigens ook bootleg opnames van circuleren) dat dit het laatste optreden met Ferdi was. Opvallend is dat er toen opnames zijn gemaakt. Ik gok dat het een voorstudie was voor het opnemen van een toekomstige live LP op die plek. Om aan de platenmaatschappij en de mogelijke producer te laten horen. Want de daadwerkelijke live LP zou 4 maanden later in januari 1981 worden opgenomen in o.a. het zelfde heel sfeervolle zaaltje met ongeveer dezelfde setlist.

Dan komen we dus uit bij die LP “Springleavend”, vliegensvlug al in de winkel in maart 1981. Opgenomen dus in de 4-mans bezetting zonder Ferdi Joly. De band kan het prima af met z’n 4-en. Alan “de Gaspiepe” is al helemaal ingespeeld in het repertoire van Normaal en kan als sologitarist vrij gemakkelijk de partijen van Joly overnemen. Met zijn vloeiende spel en sympathieke persoonlijkheid wordt hij ook populair bij de fans.

Ik vind het nog altijd een hele fijne plaat. Ik heb op deze pagina daar al eerder over gepost en dat is hier ergens boven vast nog wel terug te lezen. De nieuwe versie zal ik niet aanschaffen want ik heb al genoeg versies van deze plaat zoals de oorspronkelijke LP, de jaren 90 CD, de Pseudomym remaster op cd en de beide extended versies ook van Pseudonym (Springleavend II / Kriebel in de Konte) met veel meer tracks dan de oorspronkelijke 10 (dan wel 11 inclusief het Achterhoekse volkslied “Vrouw Haverkamp”). Ik beveel deze Normaal klassieker in ieder geval aan iedereen aan.